100. CON NÓI NHIỀU HƠN – BA MẸ HIỂU CON NHIỀU HƠN – THẾ GIỚI CỦA CON RỘNG HƠN

BÀI VIẾT CUỐI CÙNG TRONG HÀNH TRÌNH “100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN” CỦA BABYFUN

100 bài viết. Một hành trình. Một mong ước: Mỗi đứa trẻ đều có cơ hội cất lên tiếng nói của chính mình.

Ngày con chào đời, con chưa biết nói.

Con giao tiếp với thế giới bằng tiếng khóc.

Con khóc khi đói.

Con khóc khi mệt.

Con khóc khi cần được ôm.

Và ba mẹ bắt đầu hành trình học cách hiểu con.

Rồi một ngày…

Con gọi:

“MẸ ƠI!”

Hai tiếng rất ngắn.

Nhưng đủ khiến mẹ hạnh phúc.

Một ngày khác, con nói:

“Ba ơi, chơi với con!”

Ba đặt điện thoại xuống, ngồi bên con.

Rồi con lớn thêm.

Con bắt đầu hỏi:

“Tại sao trời lại mưa?”

“Tại sao lá cây có màu xanh?”

“Tại sao bạn ấy không chơi với con?”

“Tại sao ba mẹ phải đi làm?”

Có những câu hỏi ba mẹ trả lời được.

Có những câu hỏi khiến ba mẹ phải suy nghĩ.

Và có những câu hỏi giúp người lớn nhìn thế giới bằng một đôi mắt hoàn toàn khác.

Đến một ngày, con nói:

“MẸ ƠI, CON CÓ CHUYỆN MUỐN KỂ…”

Mẹ ngồi xuống.

Con bắt đầu kể.

Không còn chỉ là những từ đơn lẻ.

Không còn chỉ là những câu trả lời.

Mà là suy nghĩ.

Là cảm xúc.

Là những trải nghiệm.

Là thế giới riêng của một đứa trẻ đang dần mở ra.

Và mẹ chợt nhận ra:

CON NÓI NHIỀU HƠN – KHÔNG CHỈ VÌ CON BIẾT THÊM NHIỀU TỪ. MÀ VÌ CON ĐANG HỌC CÁCH CHIA SẺ THẾ GIỚI CỦA MÌNH VỚI NHỮNG NGƯỜI CON YÊU THƯƠNG.

1. CON NÓI NHIỀU HƠN – KHI CON CÓ ĐIỀU MUỐN NÓI

Trong suốt 100 bài viết, BBF đã cùng ba mẹ khám phá nhiều cách tạo cơ hội phát triển ngôn ngữ cho trẻ.

Từ gọi tên đồ vật.

Nhận biết màu sắc.

Đặt câu hỏi.

Kể chuyện.

Đóng vai.

Đọc sách.

Chơi cùng bạn.

Đến học cách diễn đạt cảm xúc và suy nghĩ.

Nhưng đến bài viết cuối cùng này, BBF muốn khẳng định:

MỤC TIÊU KHÔNG PHẢI LÀ BẮT CON NÓI THẬT NHIỀU.

Mà là tạo điều kiện để con:

• Có những trải nghiệm đáng để kể.
• Có cơ hội học thêm từ ngữ và cách diễn đạt.
• Có người sẵn sàng lắng nghe.
• Có quyền đặt câu hỏi và thể hiện quan điểm.
• Có thể tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần.
• Được hỗ trợ phù hợp với khả năng phát triển của mình.

Có trẻ nói rất nhiều.

Có trẻ ít nói hơn.

Có trẻ cần thêm thời gian hoặc sự hỗ trợ chuyên môn để giao tiếp.

Điều quan trọng không phải là biến tất cả trẻ em thành những người nói nhiều giống nhau.

MÀ LÀ GIÚP MỖI CON PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG GIAO TIẾP THEO CÁCH PHÙ HỢP VỚI MÌNH.

2. BA MẸ HIỂU CON NHIỀU HƠN – KHI BA MẸ HỌC CÁCH LẮNG NGHE

Có những điều con không thể hiện bằng hành động một cách rõ ràng.

Con giận dữ.

Ba mẹ tưởng con hư.

Con im lặng.

Ba mẹ tưởng con không quan tâm.

Con từ chối.

Ba mẹ tưởng con chống đối.

Con khóc.

Ba mẹ tưởng con yếu đuối.

Nhưng khi ba mẹ dành thời gian lắng nghe, đôi khi câu chuyện lại rất khác.

“Con giận vì bạn lấy đồ chơi của con.”

“Con im lặng vì con đang sợ.”

“Con không thích vì trò chơi ấy làm con khó chịu.”

“Con khóc vì con nhớ mẹ.”

Và ba mẹ hiểu rằng:

ĐẰNG SAU MỖI HÀNH VI CÓ THỂ LÀ MỘT NHU CẦU, MỘT CẢM XÚC HOẶC MỘT ĐIỀU CON CHƯA BIẾT CÁCH DIỄN ĐẠT.

Lắng nghe không có nghĩa là đồng ý với mọi điều con nói.

Lắng nghe cũng không có nghĩa là bỏ qua những giới hạn cần thiết.

Lắng nghe là cố gắng hiểu trước khi hướng dẫn.

Là hỏi trước khi kết luận.

Là cho con thời gian trước khi yêu cầu câu trả lời.

Là tôn trọng cảm xúc nhưng vẫn giúp con học cách ứng xử phù hợp.

BA MẸ KHÔNG CẦN PHẢI HIỂU HẾT MỌI ĐIỀU NGAY LẬP TỨC. NHƯNG BA MẸ CÓ THỂ LUÔN GIỮ THÁI ĐỘ SẴN SÀNG TÌM HIỂU CON.

3. THẾ GIỚI CỦA CON RỘNG HƠN – KHI CON BIẾT KẾT NỐI VỚI MỌI NGƯỜI

Hãy tưởng tượng một đứa trẻ lần đầu bước vào sân chơi.

Con nhìn thấy một nhóm bạn đang xây lâu đài cát.

Con muốn tham gia.

Nhưng chưa biết bắt đầu thế nào.

Ba mẹ nhẹ nhàng gợi ý:

“Con có thể hỏi: Mình chơi cùng được không?”

Con tiến lại gần.

“CÁC BẠN ƠI, MÌNH CHƠI CÙNG ĐƯỢC KHÔNG?”

Một bạn đáp:

“Được! Bạn giúp mình xây cổng nhé!”

Và một cuộc chơi bắt đầu.

Từ một câu nói, con có cơ hội làm quen với một người bạn mới.

Từ một câu hỏi, con có cơ hội khám phá thêm một điều chưa biết.

Từ một lời đề nghị giúp đỡ, con có thể nhận được sự hỗ trợ.

Từ một câu nói về cảm xúc, con có thể giúp người khác hiểu mình hơn.

NGÔN NGỮ LÀ MỘT TRONG NHỮNG CÂY CẦU GIÚP CON KẾT NỐI VỚI THẾ GIỚI.

Không phải mọi lời mời đều được đồng ý.

Không phải cuộc trò chuyện nào cũng diễn ra suôn sẻ.

Nhưng mỗi trải nghiệm phù hợp đều có thể trở thành cơ hội để con học hỏi.

4. ĐẰNG SAU MỘT MÓN ĐỒ CHƠI LÀ CẢ MỘT THẾ GIỚI ĐỂ CON KHÁM PHÁ

Tại BabyFun, chúng tôi không muốn đồ chơi chỉ dừng lại ở việc khiến trẻ vui trong vài phút.

Chúng tôi mong mỗi cuộc chơi có thể mở ra thêm những trải nghiệm có ý nghĩa.

Một bộ xếp hình có thể trở thành một thành phố.

Một chú thú bông có thể trở thành người bạn tâm sự.

Một bộ đồ chơi bác sĩ có thể mở đầu cho câu chuyện về sự quan tâm.

Một trò chơi nhóm có thể giúp trẻ thực hành hợp tác và giao tiếp.

Một cuốn sách tranh có thể khiến con đặt ra hàng chục câu hỏi.

Và một cuộc trò chuyện cùng ba mẹ có thể giúp con kể lại những gì mình vừa trải nghiệm.

ĐẰNG SAU ĐỒ CHƠI LÀ CUỘC CHƠI.

ĐẰNG SAU CUỘC CHƠI LÀ CƠ HỘI PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG.

ĐẰNG SAU MỖI KỸ NĂNG LÀ MỘT ĐỨA TRẺ ĐANG TỪNG NGÀY TRƯỞNG THÀNH.

Đó là lý do BBF theo đuổi triết lý:

“KHÔNG CHỈ MANG ĐẾN ĐỒ CHƠI – MÀ MANG ĐẾN NHỮNG TRẢI NGHIỆM CHƠI CÓ CHỦ ĐÍCH.”

5. SÁU KỸ NĂNG VÀNG – SÁU CÁNH CỬA MỞ RA THẾ GIỚI CỦA CON

<escape>🧠</escape> TƯ DUY: Để con biết suy nghĩ, đặt câu hỏi và tìm cách giải quyết vấn đề.

<escape>🎨</escape> SÁNG TẠO: Để con biết tưởng tượng và biến những ý tưởng thành câu chuyện, hoạt động.

<escape>🤝</escape> XÃ HỘI: Để con học cách kết nối, hợp tác và tôn trọng người khác.

<escape>💬</escape> NGÔN NGỮ: Để con có thêm phương tiện bày tỏ suy nghĩ, nhu cầu và trải nghiệm.

<escape>🏃</escape> VẬN ĐỘNG: Để con khám phá khả năng cơ thể và tham gia những trải nghiệm thực tế.

<escape>❤️</escape> CẢM XÚC: Để con học cách nhận biết, diễn đạt và điều hòa cảm xúc với sự đồng hành phù hợp.

Sáu kỹ năng ấy không phải sáu cuộc thi.

Cũng không phải sáu bảng điểm để so sánh trẻ em.

Đó là sáu nhóm năng lực mà BBF mong muốn tạo thêm cơ hội phát triển thông qua chơi và những tương tác hằng ngày.

CHÚNG TA KHÔNG NUÔI DƯỠNG MỘT ĐỨA TRẺ ĐỂ CON TRỞ THÀNH NGƯỜI GIỎI NHẤT TRONG MỌI LĨNH VỰC.

CHÚNG TA ĐỒNG HÀNH ĐỂ CON CÓ THÊM CƠ HỘI PHÁT TRIỂN, KẾT NỐI VÀ SỐNG MỘT CUỘC ĐỜI CÓ Ý NGHĨA.

6. 100 BÀI VIẾT – 100 LỜI NHẮN DÀNH CHO BA MẸ

Nếu phải đúc kết hành trình này thành những điều quan trọng nhất, BBF mong ba mẹ mang theo mười lời nhắn:

01. Hãy trò chuyện với con từ những năm tháng đầu đời.

02. Hãy đọc sách, kể chuyện và chơi cùng con.

03. Hãy để con được đặt câu hỏi.

04. Hãy cho con thời gian tìm từ và diễn đạt.

05. Đừng cười chê khi con nói chưa đúng.

06. Đừng biến việc nói nhiều hơn thành áp lực.

07. Hãy để con được bày tỏ cảm xúc và nói lời từ chối phù hợp.

08. Hãy lắng nghe lời giải thích trước khi kết luận.

09. Hãy tôn trọng sự khác biệt trong quá trình phát triển của mỗi trẻ.

10. Hãy giúp con biết rằng tiếng nói của mình có ý nghĩa.

Và trên tất cả:

ĐỪNG CHỈ DẠY CON CÁCH NÓI. HÃY XÂY DỰNG MỘT MỐI QUAN HỆ MÀ Ở ĐÓ CON MUỐN TRÒ CHUYỆN CÙNG BA MẸ.

THỬ THÁCH BBF CUỐI CÙNG – “10 PHÚT ĐỂ HIỂU CON HƠN”

Không cần chuẩn bị một bộ đồ chơi đắt tiền.

Không cần một giáo án phức tạp.

Hôm nay, ba mẹ chỉ cần dành cho con 10 phút thật sự hiện diện.

VÒNG 1 – NHÌN VÀO MẮT CON

Nếu con thoải mái, hãy ngồi gần và hướng sự chú ý về phía con.

Đặt điện thoại xuống.

VÒNG 2 – ĐỂ CON CHỌN CÂU CHUYỆN

“Hôm nay con muốn kể điều gì?”

Không bắt buộc con phải kể về việc học.

VÒNG 3 – LẮNG NGHE ĐẾN CUỐI

Không ngắt lời.

Không sửa từng từ.

Không vội đưa ra lời khuyên.

VÒNG 4 – CHIA SẺ CÙNG CON

Ba mẹ cũng kể một câu chuyện của mình.

Để con thấy trò chuyện là sự kết nối hai chiều.

VÒNG 5 – KẾT THÚC BẰNG YÊU THƯƠNG

Hãy nói:

“BA MẸ RẤT VUI VÌ ĐƯỢC NGHE CON CHIA SẺ.”

Nếu con không muốn nói, hãy tôn trọng. Ba mẹ vẫn có thể cùng con chơi, vẽ hoặc đơn giản ngồi bên nhau.

Đừng đo kết quả bằng số câu con nói được.

Hãy trân trọng khoảnh khắc cả hai thực sự kết nối.

BBF TIN RẰNG – ĐIỀU CÒN LẠI SAU 100 BÀI VIẾT

Một ngày nào đó, con sẽ lớn.

Con sẽ có những người bạn mới.

Những câu chuyện mới.

Những lựa chọn mới.

Những thành công và cả những thất bại.

Ba mẹ không thể đi cùng con trong mọi khoảnh khắc.

Không thể giải quyết thay con mọi khó khăn.

Không thể bảo vệ con khỏi tất cả những điều không như ý.

Nhưng ba mẹ có thể giúp con từng bước học cách bày tỏ suy nghĩ, tìm kiếm sự hỗ trợ và kết nối với những người xung quanh.

Và hơn hết, ba mẹ có thể xây dựng từ hôm nay một mối quan hệ mà con biết mình được yêu thương và tôn trọng.

Để khi vui, con muốn chia sẻ.

Khi buồn, con biết mình có thể tìm đến ba mẹ.

Khi không đồng ý, con có cơ hội giải thích.

Khi mắc lỗi, con được hướng dẫn để sửa sai.

Khi có ước mơ, con có người sẵn sàng lắng nghe.

BỞI ĐIỀU QUÝ GIÁ NHẤT KHÔNG PHẢI LÀ CON SẼ KỂ CHO BA MẸ NGHE MỌI ĐIỀU.

MÀ LÀ CON BIẾT RẰNG KHI MÌNH CẦN CHIA SẺ, BA MẸ LUÔN SẴN SÀNG LẮNG NGHE.

LÁ THƯ CUỐI HÀNH TRÌNH – BABYFUN GỬI BA MẸ

Ba mẹ thân mến,

100 bài viết đã đi đến trang cuối cùng.

Nhưng hành trình phát triển ngôn ngữ, cảm xúc và kỹ năng giao tiếp của con vẫn tiếp tục mỗi ngày.

BBF biết rằng làm ba mẹ chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng.

Có những ngày ba mẹ rất mệt.

Có những lúc ba mẹ thiếu kiên nhẫn.

Có những câu hỏi của con được trả lời vội vàng.

Có những câu chuyện con muốn kể nhưng ba mẹ chưa kịp lắng nghe.

Không ai có thể làm mọi điều hoàn hảo.

Điều quan trọng là chúng ta có thể nhận ra, điều chỉnh và tiếp tục đồng hành cùng con.

Ngày mai, hãy thử lắng nghe con thêm một chút.

Chơi cùng con thêm một chút.

Hỏi con bằng sự tò mò chân thành.

Và cho con thêm một cơ hội được nói lên suy nghĩ.

Đừng vội mong con trở thành một đứa trẻ nói giỏi nhất.

Hãy mong con trở thành một đứa trẻ có thể giao tiếp theo khả năng của mình, biết tìm kiếm sự giúp đỡ và được tôn trọng khi bày tỏ tiếng nói riêng.

Bởi BBF tin rằng:

CON NÓI NHIỀU HƠN – KHI CON CÓ CƠ HỘI ĐƯỢC CHIA SẺ.

BA MẸ HIỂU CON NHIỀU HƠN – KHI BA MẸ HỌC CÁCH LẮNG NGHE.

THẾ GIỚI CỦA CON RỘNG HƠN – KHI CON CÓ THÊM CƠ HỘI KẾT NỐI, KHÁM PHÁ VÀ TRƯỞNG THÀNH.

Đó là điều chúng tôi muốn gửi gắm qua 100 bài viết này.

Không phải 100 bài để tạo áp lực cho ba mẹ.

Không phải 100 bài để đo lường con nói được bao nhiêu từ.

Mà là 100 lời mời:

HÃY BƯỚC VÀO THẾ GIỚI CỦA CON BẰNG SỰ TÒ MÒ, KIÊN NHẪN VÀ TÌNH YÊU THƯƠNG.

Một ngày nào đó, khi con đã trưởng thành, có thể ba mẹ sẽ không còn nhớ con biết nói từ nào trước tiên.

Nhưng những khoảnh khắc cùng nhau trò chuyện, vui chơi và lắng nghe có thể trở thành một phần ký ức đẹp của gia đình.

Và BBF mong rằng, trong ký ức tuổi thơ ấy, con luôn có những người lớn đã cố gắng hiểu mình.

CẢM ƠN BA MẸ ĐÃ ĐỒNG HÀNH CÙNG BABYFUN TRONG SUỐT 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN.

100 BÀI VIẾT KHÉP LẠI. NHƯNG HÀNH TRÌNH LẮNG NGHE VÀ THẤU HIỂU CON SẼ KHÔNG BAO GIỜ KẾT THÚC.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Không chỉ mang đến đồ chơi – mà mang đến những trải nghiệm chơi có chủ đích.

💗 Lời nhắn cuối cùng: Tối nay, hãy ôm con nếu con muốn, ngồi bên con và nói:

“BA MẸ MUỐN NGHE CON KỂ. KHÔNG CHỈ HÔM NAY, MÀ CẢ NHỮNG NGÀY SAU NỮA.”

CON NÓI NHIỀU HƠN. BA MẸ HIỂU CON NHIỀU HƠN. THẾ GIỚI CỦA CON RỘNG HƠN.

VÀ YÊU THƯƠNG CHÍNH LÀ ĐIỂM KHỞI ĐẦU CỦA MỌI CUỘC TRÒ CHUYỆN.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #LangNgheCon #HieuConHon #TiengNoiCuaCon #PhatTrienNgonNgu #KyNangGiaoTiep #KyNangCamXuc #6KyNangVang #ChoiCoChuDich #BaMeDongHanh #TuoiThoHanhPhuc #GanKetYeuThuong

99. ĐIỀU BBF MUỐN TRAO KHÔNG CHỈ LÀ VỐN TỪ – MÀ LÀ TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH CON

Bởi điều quý giá nhất không phải là con biết bao nhiêu từ, mà là con có thể dùng những từ ấy để nói lên thế giới của mình.

Ngày đầu tiên, con học nói:

“Mẹ…”

Ba mẹ vui mừng.

Rồi con biết gọi:

“Ba…”

“Bà…”

“Ô tô…”

“Con mèo…”

Cả gia đình hạnh phúc khi nghe con nói thêm một từ mới.

Con lớn hơn một chút.

Ba mẹ dạy con nhận biết màu sắc, con số, hình dạng và tên gọi của mọi thứ xung quanh.

“Đây là màu gì?”

“Đây là con gì?”

“Có bao nhiêu quả táo?”

Con trả lời đúng.

Ba mẹ tự hào.

Nhưng rồi một ngày, con đứng trước mẹ và nói:

“MẸ ƠI, HÔM NAY CON BUỒN…”

Mẹ dừng công việc, quay sang:

“Có chuyện gì vậy con?”

Con kể:

“Vì hôm nay không có bạn nào chơi với con.”

Mẹ ngồi xuống bên cạnh.

“Mẹ đang nghe đây.”

Và con bắt đầu kể tiếp.

Khoảnh khắc ấy, ngôn ngữ không còn đơn thuần là những từ ngữ con đã học.

NGÔN NGỮ ĐÃ TRỞ THÀNH CÂY CẦU ĐƯA THẾ GIỚI BÊN TRONG CỦA CON ĐẾN GẦN BA MẸ HƠN.

Đó cũng chính là điều BBF muốn gửi gắm trong bài viết thứ 99 của hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN.

1. CHÚNG TA KHÔNG CHỈ DẠY CON BIẾT GỌI TÊN THẾ GIỚI

Biết gọi tên một bông hoa là một bước phát triển đáng quý.

Nhưng BBF còn mong con có thể nói:

“CON THÍCH BÔNG HOA NÀY VÌ NÓ GIỐNG MÀU ÁO CỦA MẸ.”

Biết gọi tên một món đồ chơi là điều đáng mừng.

Nhưng chúng tôi còn mong con có thể nói:

“Con muốn xây một ngôi nhà cho BunBun.”

Biết gọi tên cảm xúc là một kỹ năng quan trọng.

Nhưng chúng tôi còn mong con có thể nói:

“Con đang buồn vì bạn không cho con chơi cùng.”

Vốn từ giúp trẻ gọi tên sự vật, hiện tượng và cảm xúc.

Còn khả năng giao tiếp giúp trẻ sử dụng những từ ấy để thể hiện nhu cầu, kết nối và chia sẻ trải nghiệm.

BIẾT NHIỀU TỪ LÀ MỘT ĐIỀU TỐT. BIẾT DÙNG NGÔN NGỮ ĐỂ BÀY TỎ CHÍNH MÌNH CÒN LÀ MỘT MỤC TIÊU SÂU XA HƠN.

2. BBF KHÔNG MUỐN CON CHỈ BIẾT TRẢ LỜI – MÀ CÒN BIẾT ĐẶT CÂU HỎI

Một đứa trẻ có thể trả lời:

“Đây là mặt trăng.”

Nhưng khi con hỏi:

“Tại sao mặt trăng lại đi theo mình?”

Đó là lúc con đang thể hiện sự tò mò.

Khi con hỏi:

“Vì sao bạn ấy khóc?”

Con đang tìm hiểu cảm xúc của người khác.

Khi con hỏi:

“Có cách nào khác không?”

Con đang khám phá những khả năng mới.

Và khi con hỏi:

“Tại sao con phải làm như vậy?”

Đó có thể là cơ hội để ba mẹ giúp con hiểu lý do đằng sau một quy tắc.

Đừng chỉ vui khi con trả lời đúng.

Hãy trân trọng cả những câu hỏi mà người lớn chưa biết trả lời.

Ba mẹ hoàn toàn có thể nói:

“CÂU HỎI HAY QUÁ! BA MẸ CHƯA BIẾT CHÍNH XÁC. MÌNH CÙNG TÌM HIỂU NHÉ!”

MỘT ĐỨA TRẺ BIẾT ĐẶT CÂU HỎI ĐANG HỌC CÁCH CHỦ ĐỘNG KHÁM PHÁ THẾ GIỚI.

3. BBF KHÔNG MUỐN CON CHỈ BIẾT ĐỒNG Ý – MÀ CÒN BIẾT BÀY TỎ QUAN ĐIỂM

“Con thích màu xanh.”

“Con muốn thử cách khác.”

“Con không đồng ý.”

“Con không thích bị ôm.”

“Con nghĩ chúng mình nên chia sẻ đồ chơi.”

Những câu nói ấy không phải lúc nào cũng dễ nghe đối với người lớn.

Nhưng chúng có ý nghĩa trong quá trình trẻ học cách bày tỏ suy nghĩ và ranh giới cá nhân.

Ba mẹ vẫn có trách nhiệm hướng dẫn con về sự tôn trọng, an toàn và những giới hạn cần thiết.

Tuy nhiên, sự hướng dẫn ấy không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc phủ nhận ý kiến của con.

DẠY CON LỄ PHÉP KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ DẠY CON LUÔN PHẢI IM LẶNG TRƯỚC NGƯỜI LỚN.

BBF mong con biết lắng nghe người khác.

Nhưng cũng mong con biết rằng suy nghĩ của mình xứng đáng được trình bày.

4. BBF KHÔNG MUỐN CON CHỈ NÓI KHI VUI – MÀ CÒN BIẾT TÌM KIẾM SỰ GIÚP ĐỠ

Có những câu nói rất ngắn nhưng vô cùng quan trọng:

“CON ĐANG SỢ.”

“Con cần giúp đỡ.”

“Con không hiểu.”

“Con bị đau.”

“Con không muốn.”

“Có chuyện làm con buồn.”

Một đứa trẻ không nhất thiết phải tự giải quyết mọi khó khăn.

Con cần biết rằng mình có thể tìm đến người lớn đáng tin cậy.

Và nếu con chưa đủ khả năng diễn đạt bằng lời, người lớn cần chú ý đến cử chỉ, hành vi, nét mặt và những cách giao tiếp khác của con.

TIẾNG NÓI CỦA TRẺ KHÔNG CHỈ LÀ NHỮNG CÂU NÓI TRÔI CHẢY. ĐÓ CÒN LÀ MỌI CÁCH CON CỐ GẮNG CHO CHÚNG TA BIẾT MÌNH ĐANG CẦN ĐIỀU GÌ.

5. ĐẰNG SAU MỖI MÓN ĐỒ CHƠI LÀ MỘT CƠ HỘI ĐỂ CON CẤT LỜI

Tại BabyFun, chúng tôi tin vào triết lý:

KHÔNG CHỈ MANG ĐẾN ĐỒ CHƠI – MÀ MANG ĐẾN NHỮNG TRẢI NGHIỆM CHƠI CÓ CHỦ ĐÍCH.

Một bộ xếp hình không chỉ để xây cao.

Con còn có thể kể về ngôi nhà mình tưởng tượng.

Một bộ đồ chơi bác sĩ không chỉ để nhận biết dụng cụ.

Con còn có thể thực hành hỏi thăm, lắng nghe và chăm sóc người khác.

Một trò chơi nhóm không chỉ để hoàn thành thử thách.

Con còn có thể học cách đề nghị, thương lượng, chờ lượt và giải quyết bất đồng.

Một chú thỏ BunBun không chỉ là người bạn đáng yêu.

BunBun có thể trở thành nhân vật để con tâm sự, kể chuyện và sáng tạo những cuộc phiêu lưu.

ĐẰNG SAU ĐỒ CHƠI LÀ CUỘC CHƠI. ĐẰNG SAU CUỘC CHƠI LÀ CƠ HỘI PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG. VÀ ĐẰNG SAU MỖI CUỘC TRÒ CHUYỆN LÀ MỘT ĐỨA TRẺ ĐANG HỌC CÁCH THỂ HIỆN CHÍNH MÌNH.

6. SÁU KỸ NĂNG VÀNG – CÙNG NUÔI DƯỠNG TIẾNG NÓI CỦA CON

BBF hướng đến việc tạo cơ hội cho trẻ phát triển đồng thời 6 Kỹ năng Vàng:

🧠 TƯ DUY: Con học cách suy nghĩ, đặt câu hỏi và giải thích lựa chọn.

🎨 SÁNG TẠO: Con tưởng tượng, kể chuyện và đề xuất ý tưởng mới.

🤝 XÃ HỘI: Con thực hành giao tiếp, hợp tác và tôn trọng người khác.

💬 NGÔN NGỮ: Con mở rộng vốn từ, diễn đạt nhu cầu và chia sẻ trải nghiệm.

🏃 VẬN ĐỘNG: Con khám phá cơ thể, tham gia trò chơi và kết nối thông qua hoạt động.

❤️ CẢM XÚC: Con nhận biết, gọi tên cảm xúc và tìm cách bày tỏ phù hợp.

Sáu kỹ năng không tồn tại tách biệt trong cuộc sống hằng ngày.

Khi con chơi cùng bạn, giải quyết một bất đồng rồi kể lại cho ba mẹ, con có thể đang sử dụng nhiều kỹ năng cùng lúc.

BBF KHÔNG MUỐN CHỈ GIÚP CON NÓI NHIỀU HƠN. CHÚNG TÔI MUỐN TẠO THÊM CƠ HỘI ĐỂ CON CÓ ĐIỀU ĐỂ NÓI, BIẾT CÁCH NÓI VÀ DÁM BÀY TỎ.

THỬ THÁCH BBF – “TIẾNG NÓI CỦA CON”

Hôm nay, ba mẹ hãy dành cho con một khoảng thời gian thật đặc biệt.

Không kiểm tra.

Không chấm điểm.

Không ép con phải nói thật nhiều.

Chỉ đơn giản là tạo cơ hội để con chia sẻ.

VÒNG 1 – CON THÍCH GÌ?

“Có điều gì con rất thích và muốn kể cho ba mẹ nghe không?”

Để con chọn chủ đề của mình.

VÒNG 2 – CON NGHĨ GÌ?

“Nếu được tạo ra một món đồ chơi mới, con sẽ làm món gì?”

Khuyến khích con tưởng tượng.

VÒNG 3 – CON CẢM THẤY THẾ NÀO?

“Hôm nay có điều gì làm con vui hoặc buồn không?”

Lắng nghe mà không vội đánh giá.

VÒNG 4 – CON MUỐN ĐIỀU GÌ?

“Nếu cuối tuần cả nhà có thời gian chơi cùng nhau, con muốn chơi trò gì?”

Cho con tham gia vào một lựa chọn phù hợp.

VÒNG 5 – BA MẸ LẮNG NGHE CON

Hãy để con tự nói, kể, vẽ hoặc dùng đồ chơi để diễn đạt.

Kết thúc bằng một câu thật đơn giản:

“CẢM ƠN CON ĐÃ CHO BA MẸ BIẾT CON ĐANG NGHĨ GÌ.”

Đó không phải một bài kiểm tra ngôn ngữ.

Đó là một khoảnh khắc kết nối.

BBF TIN RẰNG

Một đứa trẻ không cần biết thật nhiều từ mới được quyền bày tỏ suy nghĩ.

Một đứa trẻ không cần phát âm hoàn hảo mới xứng đáng được lắng nghe.

Một đứa trẻ không cần luôn trả lời đúng mới được công nhận.

Và một đứa trẻ không cần nói nhiều hơn bạn bè mới có giá trị.

Mỗi con có nhịp phát triển, tính cách và cách giao tiếp riêng.

Khi gặp khó khăn về ngôn ngữ hoặc giao tiếp, con có thể cần sự hỗ trợ phù hợp từ gia đình và chuyên gia.

Điều BBF mong muốn là người lớn không chỉ chú ý đến những từ con nói được, mà còn quan tâm đến điều con đang cố gắng truyền đạt.

Bởi một ngày nào đó, điều quan trọng nhất có thể không phải là con nhớ được bao nhiêu từ.

Mà là con biết nói:

“Đây là ý kiến của con.”

“Con cần được giúp đỡ.”

“Con muốn thử lại.”

“Con không đồng ý.”

“Con yêu ba mẹ.”

Và đặc biệt:

“BA MẸ ƠI, CON CÓ ĐIỀU MUỐN NÓI…”

LỜI NHẮN TỪ BABYFUN

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Ba mẹ thân mến,

99 bài viết là 99 lần BBF cùng ba mẹ nhìn lại một điều tưởng chừng rất đơn giản: cách chúng ta trò chuyện với trẻ.

Chúng ta đã nói về những từ đầu tiên.

Về cách đặt câu hỏi.

Về việc kể chuyện.

Về cảm xúc.

Về sự tự tin.

Về quyền được từ chối.

Về cơ hội được giải thích.

Và về giá trị của việc lắng nghe.

Nhưng sau tất cả, có một điều BBF muốn giữ lại:

ĐỪNG CHỈ DẠY CON NÓI NHỮNG ĐIỀU NGƯỜI LỚN MUỐN NGHE. HÃY GIÚP CON HỌC CÁCH NÓI RA NHỮNG ĐIỀU MÌNH THỰC SỰ NGHĨ, CẢM NHẬN VÀ CẦN ĐƯỢC CHIA SẺ.

Chúng ta có thể mua cho con một món đồ chơi.

Có thể dạy con một từ mới.

Có thể cùng con đọc một cuốn sách.

Nhưng không ai có thể sống thay cuộc đời của con.

Không ai có thể suy nghĩ thay con mãi mãi.

Và không ai nên quyết định thay con tất cả những điều con được phép bày tỏ.

Hãy trao cho con kiến thức.

Trao cho con cơ hội trải nghiệm.

Trao cho con tình yêu thương.

Và quan trọng hơn, hãy dành cho con một chỗ trong những cuộc trò chuyện của gia đình.

BỞI MÓN QUÀ QUÝ GIÁ KHÔNG CHỈ LÀ VỐN TỪ MÀ CON TÍCH LŨY ĐƯỢC.

MÀ LÀ CƠ HỘI ĐỂ CON TÌM THẤY, PHÁT TRIỂN VÀ SỬ DỤNG TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH MÌNH.

💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Hôm nay, hãy dành cho con 10 phút và hỏi:

“NẾU HÔM NAY BA MẸ CHỈ LẮNG NGHE MỘT ĐIỀU CON MUỐN NÓI, CON SẼ CHỌN ĐIỀU GÌ?”

Sau đó, hãy lắng nghe bằng sự quan tâm chân thành.

BABYFUN – KHÔNG CHỈ GIÚP CON NÓI NHIỀU HƠN. CHÚNG TÔI MONG CON ĐƯỢC LỚN LÊN CÙNG TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH MÌNH.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #TiengNoiCuaCon #LangNgheCon #PhatTrienNgonNgu #KyNangGiaoTiep #KyNangCamXuc #KyNangTuDuy #KyNangSangTao #BaMeDongHanh #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong

98. MỘT ĐỨA TRẺ ĐƯỢC LẮNG NGHE SẼ HỌC CÁCH NÓI LÊN SUY NGHĨ

Khi ba mẹ dành thời gian lắng nghe, con có thêm cơ hội tìm thấy tiếng nói của chính mình.

“Mẹ ơi, con nghĩ…”

“Để mẹ làm xong việc đã!”

“Ba ơi, con muốn kể…”

“Chuyện trẻ con có gì quan trọng đâu!”

“Con có một ý tưởng…”

“Thôi, người lớn biết rồi!”

Con im lặng.

Không phải vì con không còn suy nghĩ.

Mà vì con chưa tìm được một người sẵn sàng nghe mình nói.

Rồi một ngày, ba mẹ hỏi:

“SAO CON CHẲNG BAO GIỜ CHỊU KỂ CHUYỆN VỚI BA MẸ?”

Có thể câu trả lời nằm trong rất nhiều khoảnh khắc nhỏ đã trôi qua.

Những lần con muốn kể nhưng bị ngắt lời.

Những lần con đặt câu hỏi nhưng không được trả lời.

Những lần con bày tỏ cảm xúc nhưng bị gạt đi.

Và những lần con muốn giải thích nhưng người lớn đã kết luận trước.

MUỐN CON NÓI LÊN SUY NGHĨ, TRƯỚC HẾT HÃY CHO CON BIẾT RẰNG SUY NGHĨ CỦA MÌNH ĐÁNG ĐƯỢC LẮNG NGHE.

1. MỖI ĐỨA TRẺ ĐỀU CÓ MỘT THẾ GIỚI BÊN TRONG

Người lớn có những suy nghĩ về công việc, gia đình và cuộc sống.

Trẻ em cũng có thế giới riêng của mình.

Con có thể suy nghĩ về:

• Vì sao bầu trời có mây?
• Tại sao bạn không muốn chơi cùng con?
• Vì sao hôm nay mẹ buồn?
• Nếu con chế tạo được một chiếc ô tô biết bay thì sao?
• Tại sao người lớn được quyết định còn trẻ con thì không?

Có những câu hỏi rất đơn giản.

Có những ý tưởng khiến ba mẹ bất ngờ.

Có những suy nghĩ con chưa biết diễn đạt thế nào.

Nhưng tất cả đều là một phần trong quá trình con tìm hiểu thế giới.

ĐỪNG VÌ SUY NGHĨ CỦA CON KHÁC NGƯỜI LỚN MÀ CHO RẰNG CHÚNG KHÔNG QUAN TRỌNG.

2. LẮNG NGHE KHÔNG CHỈ LÀ NGHE THẤY ÂM THANH

Con nói:

“Mẹ ơi, hôm nay con không muốn đi học.”

Mẹ có thể vội đáp:

“Không được! Con phải đi học!”

Nhưng hãy thử hỏi:

“CÓ CHUYỆN GÌ KHIẾN CON KHÔNG MUỐN ĐI HỌC HÔM NAY?”

Con có thể kể:

“Con sợ vì hôm qua các bạn không cho con chơi cùng.”

Bây giờ, ba mẹ mới hiểu rằng vấn đề không đơn giản là con không thích đi học.

Lắng nghe là cố gắng hiểu điều con muốn truyền đạt.

Đôi khi, phía sau một câu nói ngắn là một cảm xúc rất lớn.

NGHE CON NÓI LÀ BƯỚC ĐẦU. HIỂU ĐIỀU CON ĐANG CỐ NÓI MỚI LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG.

3. KHI ĐƯỢC LẮNG NGHE, CON CÓ THÊM CƠ HỘI HỌC CÁCH DIỄN ĐẠT

Con nói:

“Con không thích!”

Ba mẹ hỏi:

“Con có muốn nói rõ hơn điều gì khiến con không thích không?”

Con suy nghĩ:

“Vì trò này khó quá!”

Ba mẹ tiếp tục:

“À, con thấy khó. Vậy con muốn thử cách khác hay muốn ba giúp một chút?”

Từ một câu nói ngắn, con có cơ hội:

Nhận ra cảm xúc của mình.

Tìm từ để giải thích.

Bày tỏ nhu cầu.

Và cùng người lớn tìm giải pháp.

Không phải lần nào con cũng sẵn sàng trả lời.

Nhưng những cuộc trò chuyện kiên nhẫn có thể tạo thêm cơ hội để con thực hành các kỹ năng ấy.

KHI BA MẸ LẮNG NGHE, CHÚNG TA KHÔNG CHỈ NHẬN THÔNG TIN TỪ CON. CHÚNG TA CÒN TẠO KHÔNG GIAN ĐỂ CON TẬP BIẾN SUY NGHĨ THÀNH LỜI NÓI.

4. HÃY CHO CON QUYỀN CÓ Ý KIẾN KHÁC BIỆT

“Con nghĩ mình nên xây ngôi nhà bằng những khối màu xanh!”

Ba nói:

“Không, nhà phải có mái màu đỏ mới đẹp!”

Con im lặng và làm theo.

Nhưng nếu ba thử đáp:

“Ồ, BA CHƯA NGHĨ ĐẾN CÁCH ĐÓ. CON MUỐN THỬ KHÔNG?”

Con có thể hào hứng giải thích:

“Vì đây là ngôi nhà dưới biển! Mái màu xanh sẽ giống nước!”

Một ý tưởng rất trẻ thơ.

Nhưng cũng là một cơ hội để con thực hành tư duy sáng tạo và giải thích lựa chọn của mình.

Ba mẹ không cần đồng ý với mọi ý kiến.

Nhưng có thể lắng nghe trước khi phản hồi.

CON KHÔNG CẦN LUÔN NGHĨ GIỐNG BA MẸ ĐỂ ĐƯỢC TÔN TRỌNG.

5. ĐỪNG CHỈ LẮNG NGHE KHI CON NÓI ĐIỀU DỄ NGHE

Thật dễ để lắng nghe khi con nói:

“Con yêu mẹ!”

“Con cảm ơn ba!”

“Con thích món quà này!”

Nhưng lắng nghe trở nên khó hơn khi con nói:

“Con đang giận mẹ!”

“Con không đồng ý!”

“Con thấy ba không công bằng!”

“Con không muốn kể chuyện đó!”

Đó chính là những lúc người lớn cần bình tĩnh hơn.

Ba mẹ có thể nói:

“MẸ MUỐN HIỂU VÌ SAO CON CẢM THẤY NHƯ VẬY.”

Sau đó cùng con trao đổi về cảm xúc, hành vi và những giới hạn cần thiết.

Lắng nghe không đồng nghĩa với việc con được làm mọi điều mình muốn.

Nhưng con vẫn có quyền bày tỏ suy nghĩ, kể cả khi suy nghĩ ấy khác với người lớn.

SỰ TÔN TRỌNG KHÔNG NÊN CHỈ XUẤT HIỆN KHI CON NGOAN NGOÃN ĐỒNG Ý.

6. BA MẸ CŨNG CẦN LÀM GƯƠNG VỀ CÁCH LẮNG NGHE

Trẻ không chỉ học giao tiếp từ những lời dạy.

Con còn quan sát cách người lớn trò chuyện với nhau.

Khi ba nói, mẹ có lắng nghe không?

Khi mẹ giải thích, ba có ngắt lời không?

Khi bất đồng quan điểm, người lớn có tôn trọng nhau không?

Và khi con đang nói, ba mẹ có đặt điện thoại xuống không?

Một gia đình biết lắng nghe nhau sẽ tạo ra nhiều cơ hội để trẻ quan sát và thực hành giao tiếp tích cực.

MUỐN CON BIẾT LẮNG NGHE NGƯỜI KHÁC, HÃY ĐỂ CON ĐƯỢC TRẢI NGHIỆM CẢM GIÁC ĐƯỢC LẮNG NGHE.

THỬ THÁCH BBF – “HÔM NAY, BA MẸ MUỐN NGHE CON NGHĨ GÌ”

Hãy dành khoảng 10 phút cho một cuộc trò chuyện không có đúng – sai.

VÒNG 1 – CON CHỌN CHỦ ĐỀ

Con có thể chọn một món đồ chơi, một câu chuyện hoặc một vấn đề con quan tâm.

VÒNG 2 – BA MẸ HỎI VỀ SUY NGHĨ

“Con nghĩ điều gì sẽ xảy ra nếu BunBun biết bay?”

“Nếu được thiết kế một sân chơi, con sẽ làm gì?”

“Con nghĩ mình có thể giúp bạn Gấu đang buồn như thế nào?”

VÒNG 3 – CON ĐƯỢC GIẢI THÍCH

Ba mẹ có thể hỏi:

“VÌ SAO CON NGHĨ NHƯ VẬY?”

Nhưng không cần ép con phải đưa ra một câu trả lời hoàn chỉnh.

VÒNG 4 – BA MẸ CHIA SẺ GÓC NHÌN

“Ba có một ý tưởng khác. Con có muốn nghe không?”

Sau đó cùng con so sánh hai cách nghĩ.

VÒNG 5 – CẢ NHÀ CÙNG GHI NHẬN

Kết thúc bằng câu:

“CẢM ƠN CON ĐÃ CHIA SẺ SUY NGHĨ CỦA MÌNH.”

Không chấm điểm.

Không bắt con phải đồng ý.

Không biến cuộc trò chuyện thành bài kiểm tra.

Nếu con chưa muốn nói, con có thể vẽ, dùng đồ chơi để minh họa hoặc chọn một thời điểm khác.

BBF TIN RẰNG

Khi con được hỏi ý kiến, con có cơ hội tập suy nghĩ độc lập.

Khi con được giải thích, con có cơ hội thực hành diễn đạt.

Khi con được lắng nghe, con có thêm cơ hội cảm thấy an toàn khi chia sẻ.

Khi con được tôn trọng, con cũng có cơ hội học cách tôn trọng tiếng nói của người khác.

Và khi ba mẹ không vội phán xét, những cuộc trò chuyện có thể trở thành cầu nối giữa hai thế hệ.

Trong hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF đã cùng ba mẹ đi qua rất nhiều hoạt động:

Dạy con gọi tên đồ vật.

Dạy con đặt câu hỏi.

Dạy con kể chuyện.

Dạy con nói về cảm xúc.

Dạy con từ chối.

Dạy con giải thích.

Nhưng đến bài 98, BBF muốn nhấn mạnh:

ĐÍCH ĐẾN KHÔNG PHẢI LÀ MỘT ĐỨA TRẺ CÓ THỂ NÓI THẬT NHIỀU.

ĐÍCH ĐẾN LÀ MỘT ĐỨA TRẺ CÓ THỂ SỬ DỤNG TIẾNG NÓI CỦA MÌNH ĐỂ KẾT NỐI, SUY NGHĨ, BÀY TỎ VÀ TÌM KIẾM SỰ GIÚP ĐỠ KHI CẦN.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

BA MẸ ƠI, CÓ THỂ HÔM NAY CON CHỈ MUỐN KỂ MỘT CÂU CHUYỆN RẤT NHỎ.

Về chiếc lá con nhặt được.

Về chú kiến bò trên sân.

Về người bạn ngồi cạnh.

Về một điều con chưa hiểu.

Xin đừng vội nói:

“Chuyện đó có gì đâu!”

Bởi với con, đó có thể là một khám phá rất đáng nhớ.

Hôm nay con muốn kể về một chiếc lá.

Ngày mai con có thể muốn chia sẻ một nỗi buồn.

Rồi một ngày, con có thể tìm đến ba mẹ để nói về một quyết định quan trọng trong cuộc đời.

Không ai có thể bảo đảm mọi đứa trẻ sẽ luôn chia sẻ mọi điều.

Nhưng ngay từ hôm nay, ba mẹ có thể xây dựng một mối quan hệ nơi con biết rằng mình được tôn trọng và có người sẵn sàng lắng nghe.

ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI CON CÓ CHUYỆN LỚN MỚI BẮT ĐẦU LẮNG NGHE. HÃY LẮNG NGHE CẢ NHỮNG CÂU CHUYỆN NHỎ NHẤT CỦA CON.

💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Tối nay, hãy hỏi con một câu:

“HÔM NAY CÓ ĐIỀU GÌ CON MUỐN BA MẸ HIỂU HƠN VỀ CON KHÔNG?”

Nếu con chia sẻ, hãy lắng nghe đến cuối.

Nếu con chưa muốn nói, hãy để con biết rằng ba mẹ luôn sẵn sàng khi con cần.

MỘT ĐỨA TRẺ ĐƯỢC LẮNG NGHE HÔM NAY SẼ CÓ THÊM CƠ HỘI HỌC CÁCH CẤT LÊN TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH MÌNH NGÀY MAI.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #LangNgheCon #TiengNoiCuaCon #TonTrongTreEm #KyNangNgonNgu #KyNangGiaoTiep #KyNangCamXuc #TuDuyDocLap #BaMeDongHanh #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong

97. HÃY ĐỂ CON ĐƯỢC GIẢI THÍCH TRƯỚC KHI NGƯỜI LỚN KẾT LUẬN

Đừng vội phán xét một hành động khi ba mẹ chưa lắng nghe câu chuyện phía sau.

“AI LÀM VỠ CHIẾC CỐC NÀY?”

Mẹ bước vào phòng khách.

Trên sàn là những mảnh vỡ.

Con đứng bên cạnh, hai tay nắm chặt.

“Con… con…”

“Lại là con đúng không?”

“Mẹ đã nói bao nhiêu lần rồi!”

“Con lúc nào cũng nghịch ngợm!”

Con cúi đầu.

Nước mắt bắt đầu rơi.

Một lúc sau, con mới lí nhí:

“Con thấy em sắp làm đổ cốc… Con chạy lại đỡ… nhưng con không kịp…”

Mẹ im lặng.

Hóa ra, điều mẹ nhìn thấy chỉ là kết quả cuối cùng.

Còn điều con muốn kể là toàn bộ câu chuyện phía sau.

NGƯỜI LỚN NHÌN THẤY MỘT HÀNH ĐỘNG. NHƯNG ĐÔI KHI, CHÚNG TA CHƯA HIỂU ĐƯỢC ĐIỀU GÌ ĐÃ DẪN ĐẾN HÀNH ĐỘNG ẤY.

Trong hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF muốn nhắn gửi đến ba mẹ một điều:

TRƯỚC KHI KẾT LUẬN, HÃY CHO CON CƠ HỘI ĐƯỢC GIẢI THÍCH.

1. ĐỪNG ĐỂ PHÁN ĐOÁN CỦA NGƯỜI LỚN THAY THẾ CÂU CHUYỆN CỦA CON

“Con làm đổ nước vì con bất cẩn!”

“Con giành đồ chơi vì con ích kỷ!”

“Con khóc vì con không ngoan!”

“Con không chào vì con vô lễ!”

Đôi khi, người lớn đưa ra kết luận quá nhanh.

Nhưng có thể:

Con làm đổ nước khi cố giúp em.

Con giữ món đồ chơi vì bạn lấy mà chưa hỏi.

Con khóc vì cảm thấy sợ hãi.

Con không chào vì chưa sẵn sàng tiếp xúc với người lạ.

Điều đó không có nghĩa mọi hành động của con đều đúng.

NHƯNG MUỐN HƯỚNG DẪN CON ĐÚNG, TRƯỚC HẾT BA MẸ CẦN HIỂU ĐIỀU ĐÃ XẢY RA.

2. HÃY HỎI “CHUYỆN GÌ ĐÃ XẢY RA?” THAY VÌ “SAO CON LẠI LÀM THẾ?”

Khi con mắc lỗi, ba mẹ có thể rất tức giận.

Nhưng hãy thử thay đổi cách bắt đầu cuộc trò chuyện.

Thay vì:

“Sao con lại đánh bạn?”

Hãy hỏi:

“BA MUỐN HIỂU CHUYỆN GÌ ĐÃ XẢY RA GIỮA HAI CON.”

Thay vì:

“Sao con làm hỏng đồ chơi?”

Hãy thử:

“Con kể cho mẹ nghe lúc đó con đang làm gì nhé.”

Thay vì:

“Con lại nói dối đúng không?”

Hãy thử:

“Có điều gì khiến con khó nói thật với ba mẹ không?”

Những câu hỏi này không bảo đảm con sẽ kể ngay hoặc kể đầy đủ.

Nhưng chúng giúp mở ra một cuộc trò chuyện thay vì chỉ yêu cầu con nhận lỗi.

MUỐN CON NÓI THẬT, TRƯỚC HẾT HÃY TẠO MỘT KHÔNG GIAN ĐỦ AN TOÀN ĐỂ CON DÁM NÓI.

3. CHO CON THỜI GIAN SẮP XẾP SUY NGHĨ

Có những lúc trẻ biết mình muốn giải thích điều gì nhưng chưa tìm được từ phù hợp.

Con nói:

“Con không cố ý… tại vì… lúc đó…”

Ba mẹ đừng vội ngắt lời:

“Đừng viện lý do nữa!”

Hãy thử:

“BA ĐANG NGHE. CON CỨ TỪ TỪ KỂ.”

Nếu con khóc hoặc quá xúc động, có thể cần giúp con bình tĩnh trước khi trò chuyện.

Ba mẹ có thể hỏi:

“Con muốn uống nước và nghỉ một chút trước không?”

“Con muốn kể bằng lời hay chỉ cho mẹ xem chuyện đã xảy ra?”

Với trẻ nhỏ, đôi khi dùng đồ chơi hoặc tranh vẽ để tái hiện sự việc sẽ dễ hơn việc giải thích bằng nhiều câu dài.

KHẢ NĂNG GIẢI THÍCH CỦA TRẺ ĐANG PHÁT TRIỂN. ĐỪNG YÊU CẦU CON PHẢI TRÌNH BÀY RÕ RÀNG NHƯ NGƯỜI LỚN.

4. LẮNG NGHE KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ BA MẸ PHẢI ĐỒNG Ý

Con nói:

“Con đẩy bạn vì bạn lấy đồ chơi của con!”

Ba mẹ có thể đáp:

“Mẹ hiểu con tức giận khi bạn lấy đồ mà chưa hỏi.”

Sau đó tiếp tục:

“NHƯNG MÌNH KHÔNG ĐƯỢC ĐẨY BẠN. LẦN SAU, CON CÓ THỂ NÓI ‘TRẢ ĐỒ CHƠI CHO MÌNH’ HOẶC NHỜ CÔ GIÚP.”

Con được giải thích.

Cảm xúc của con được ghi nhận.

Nhưng hành vi không phù hợp vẫn cần được hướng dẫn.

Đó là sự khác biệt giữa lắng nghe để hiểu và đồng ý với mọi việc con làm.

Ba mẹ vẫn cần đặt giới hạn, bảo vệ an toàn và giúp con chịu trách nhiệm phù hợp với độ tuổi.

CHO CON CƠ HỘI GIẢI THÍCH KHÔNG PHẢI ĐỂ CON TRỐN TRÁNH TRÁCH NHIỆM, MÀ ĐỂ CON HỌC CÁCH HIỂU VÀ CHỊU TRÁCH NHIỆM VỀ HÀNH ĐỘNG CỦA MÌNH.

5. ĐỪNG BẮT CON NHẬN LỖI TRƯỚC KHI HIỂU CHUYỆN

“Nói xin lỗi ngay!”

“Nhận lỗi đi!”

“Không được cãi!”

Đôi khi, một lời xin lỗi bị ép buộc chỉ giúp cuộc tranh cãi kết thúc nhanh hơn.

Nhưng trẻ có thể chưa hiểu điều gì đã sai hoặc ai đã bị ảnh hưởng.

Hãy giúp con nhìn lại sự việc:

“Con nghĩ bạn cảm thấy thế nào khi bị đẩy?”

“Có điều gì con muốn làm để giúp bạn cảm thấy tốt hơn không?”

“Lần sau con có thể xử lý khác đi như thế nào?”

Nếu con gây ra tổn hại, ba mẹ cần hỗ trợ con sửa chữa hậu quả phù hợp.

Và nếu con không làm điều bị nghi ngờ, người lớn cũng cần sẵn sàng thừa nhận mình đã hiểu sai.

NGƯỜI LỚN BIẾT NHẬN LỖI CŨNG ĐANG DẠY TRẺ MỘT BÀI HỌC QUAN TRỌNG VỀ SỰ CÔNG BẰNG.

6. HÃY CẨN TRỌNG VỚI NHỮNG CÂU HỎI DẪN DẮT

Khi muốn hiểu chuyện, đừng đặt sẵn đáp án vào câu hỏi.

Ví dụ:

“Có phải bạn Bin đánh con trước nên con mới đánh lại không?”

Cách hỏi ấy có thể ảnh hưởng đến điều trẻ kể.

Thay vào đó, hãy hỏi trung lập:

“Chuyện bắt đầu như thế nào?”

“Sau đó điều gì xảy ra?”

“Con còn nhớ điều gì nữa không?”

Nếu sự việc liên quan đến nguy cơ bị xâm hại, bạo lực hoặc mất an toàn, người lớn cần ưu tiên bảo vệ trẻ, lắng nghe bình tĩnh, tránh tra hỏi lặp đi lặp lại và tìm sự hỗ trợ chuyên môn phù hợp.

MỤC TIÊU KHÔNG PHẢI LÀ KHIẾN CON KỂ THEO ĐIỀU NGƯỜI LỚN ĐÃ NGHĨ, MÀ LÀ HIỂU ĐÚNG NHẤT CÓ THỂ ĐIỀU CON ĐANG CỐ CHIA SẺ.

THỬ THÁCH BBF – “BUNBUN ƠI, CHUYỆN GÌ ĐÃ XẢY RA?”

Ba mẹ chuẩn bị BunBun, hai món đồ chơi và một tình huống giả lập.

VÒNG 1 – TẠO TÌNH HUỐNG

BunBun và bạn Gấu đang cùng chơi xếp hình.

Bỗng nhiên, tòa tháp đổ.

VÒNG 2 – KHÔNG VỘI KẾT LUẬN

Ba mẹ đóng vai:

“Ồ, tòa tháp bị đổ rồi. Chuyện gì đã xảy ra vậy?”

VÒNG 3 – ĐỂ CON TỰ KỂ

Con có thể tưởng tượng:

“Bạn Gấu vô tình chạm vào tháp.”

Hoặc:

“BunBun muốn lấy một khối gỗ nên làm tháp đổ.”

Không có một đáp án bắt buộc.

VÒNG 4 – CÙNG TÌM CÁCH GIẢI QUYẾT

Ba mẹ hỏi:

“Bây giờ BunBun và bạn Gấu có thể làm gì?”

Con có thể đề xuất:

“Cùng xây lại!”

“Xin lỗi nếu làm bạn buồn!”

“Lần sau hỏi trước khi lấy đồ!”

VÒNG 5 – ĐỔI VAI

Lần này, con đóng vai người lắng nghe.

Ba mẹ đóng vai BunBun và kể một câu chuyện.

Con thử hỏi:

“CHUYỆN GÌ ĐÃ XẢY RA?”

“SAU ĐÓ THÌ SAO?”

“BẠN MUỐN MÌNH GIÚP GÌ?”

Qua trò chơi, con được thực hành cả hai kỹ năng: giải thích và lắng nghe lời giải thích của người khác.

BBF TIN RẰNG

Khi con được giải thích, con có cơ hội sắp xếp suy nghĩ.

Khi con được lắng nghe, con có thêm cơ hội bày tỏ góc nhìn của mình.

Khi người lớn đặt câu hỏi công bằng, con có thể học cách nhìn nhận sự việc từ nhiều phía.

Và khi ba mẹ cùng con tìm giải pháp, con có cơ hội học cách chịu trách nhiệm thay vì chỉ sợ bị trách phạt.

Trong hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF không chỉ muốn trẻ biết kể một câu chuyện hay.

Chúng tôi còn muốn con biết giải thích khi bị hiểu lầm, nói lên sự thật theo khả năng của mình và tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần.

BỞI TIẾNG NÓI CỦA CON KHÔNG CHỈ CẦN ĐƯỢC NGHE KHI CON LÀM ĐÚNG. NÓ CŨNG CẦN ĐƯỢC LẮNG NGHE KHI CON MẮC LỖI, BỊ HIỂU LẦM HOẶC ĐANG GẶP KHÓ KHĂN.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

BA MẸ ƠI, ĐỪNG ĐỂ QUYỀN LỰC CỦA NGƯỜI LỚN KHIẾN TIẾNG NÓI CỦA CON BỊ BỎ QUA.

Có thể ba mẹ đã nhìn thấy một phần sự việc.

Có thể ba mẹ có nhiều kinh nghiệm hơn.

Có thể ba mẹ tin rằng mình biết điều gì đã xảy ra.

Nhưng hãy dành cho con một cơ hội.

Một cơ hội được kể.

Một cơ hội được giải thích.

Một cơ hội được hiểu đúng.

Và nếu con thực sự mắc lỗi, hãy giúp con học từ lỗi sai ấy.

MỘT ĐỨA TRẺ ĐƯỢC LẮNG NGHE KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG ĐÚNG. NHƯNG CON LUÔN XỨNG ĐÁNG ĐƯỢC ĐỐI XỬ CÔNG BẰNG.

💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Lần tới, khi con làm điều khiến ba mẹ không hài lòng, hãy thử không kết luận ngay. Trước tiên, bình tĩnh hỏi:

“BA MẸ MUỐN HIỂU CHUYỆN GÌ ĐÃ XẢY RA. CON CÓ MUỐN KỂ CHO BA MẸ NGHE KHÔNG?”

Sau đó, lắng nghe trước khi cùng con tìm cách giải quyết.

ĐỪNG CHỈ DẠY CON BIẾT NHẬN LỖI. HÃY DẠY CON BIẾT GIẢI THÍCH, BIẾT LẮNG NGHE VÀ BIẾT CHỊU TRÁCH NHIỆM.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #HayLangNgheCon #DungVoiKetLuan #TonTrongTreEm #KyNangNgonNgu #KyNangGiaoTiep #KyNangCamXuc #TuDuyPhanBien #BaMeDongHanh #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong

96. HÃY ĐỂ CON CÓ QUYỀN NÓI “CON KHÔNG THÍCH”

Dạy con biết nói lên điều mình không muốn cũng quan trọng như dạy con nói lời cảm ơn và xin lỗi.

“Lại đây cho cô ôm một cái nào!”

Con lùi lại, nép vào mẹ.

“Con không thích…”

Người lớn bật cười:

“Ôi, có gì đâu mà không thích!”

“Cô thương con mới ôm chứ!”

“Ngoan nào, cho cô ôm một cái!”

Con im lặng.

Mẹ nhìn con rồi nhẹ nhàng nói:

“CON KHÔNG MUỐN ÔM THÌ KHÔNG CẦN ÔM ĐÂU. CON CÓ THỂ VẪY TAY CHÀO CÔ NHÉ.”

Con ngẩng đầu, mỉm cười và vẫy tay.

Một tình huống rất nhỏ.

Nhưng chứa đựng một bài học rất lớn.

TRẺ EM CẦN ĐƯỢC HỌC CÁCH NÓI “CON KHÔNG THÍCH” – VÀ CẦN BIẾT RẰNG NGƯỜI LỚN SẼ LẮNG NGHE.

Trong hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF không chỉ muốn giúp trẻ nói ra điều mình thích.

Chúng tôi còn muốn giúp con biết bày tỏ những điều mình không thích, không muốn hoặc cảm thấy không thoải mái.

Bởi tiếng nói của con không chỉ tồn tại khi con đồng ý.

TIẾNG NÓI CỦA CON CÒN CẦN ĐƯỢC TÔN TRỌNG KHI CON NÓI “KHÔNG”.

1. “CON KHÔNG THÍCH” KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI “CON HƯ”

Nhiều ba mẹ từng nghe những câu:

“Trẻ con không được cãi người lớn!”

“Người lớn nói thì phải nghe!”

“Không được nói không!”

Nhưng hãy phân biệt hai điều:

BÀY TỎ Ý KIẾN và CƯ XỬ THIẾU TÔN TRỌNG.

Khi con nói:

“Con không thích món này.”

“Con không muốn chơi trò đó.”

“Con không thích bạn giành đồ chơi của con.”

Con đang thể hiện sở thích, cảm xúc hoặc ranh giới của mình.

Đó không tự động là hành vi chống đối.

Ba mẹ có thể hướng dẫn con diễn đạt lịch sự mà không phủ nhận điều con cảm thấy.

Ví dụ:

“Con không thích trò này. Con muốn chơi trò khác.”

“Con chưa muốn nói chuyện bây giờ.”

“Con không thích khi bạn lấy đồ của con mà chưa hỏi.”

TRẺ CÓ THỂ HỌC CÁCH NÓI LỜI TỪ CHỐI MỘT CÁCH LỊCH SỰ MÀ KHÔNG PHẢI TỪ BỎ QUYỀN ĐƯỢC TỪ CHỐI.

2. ĐỪNG BẮT CON PHẢI THÍCH ĐIỀU NGƯỜI LỚN THÍCH

Ba mẹ thích một bộ quần áo.

Nhưng con không thích màu sắc ấy.

Ba mẹ chọn một trò chơi.

Nhưng con muốn chơi trò khác.

Ba mẹ nghĩ một món ăn rất ngon.

Nhưng con không thích hương vị đó.

Trong những lựa chọn phù hợp với độ tuổi và an toàn, hãy cho con cơ hội thể hiện sở thích.

Thay vì:

“Con phải thích cái này!”

Hãy thử:

“MẸ THẤY CON KHÔNG THÍCH. CON CÓ THỂ NÓI CHO MẸ BIẾT VÌ SAO KHÔNG?”

Nếu con chưa giải thích được, cũng không cần ép.

Có những cảm giác trẻ chưa đủ vốn từ để mô tả.

Ba mẹ có thể giúp con gọi tên:

“Có phải con thấy áo hơi ngứa không?”

“Con không thích vì trò này quá ồn ào à?”

LẮNG NGHE SỞ THÍCH CỦA CON LÀ MỘT CÁCH GIÚP CON HIỂU RÕ HƠN VỀ CHÍNH MÌNH.

3. DẠY CON NÓI “KHÔNG” KHI CẢM THẤY KHÔNG AN TOÀN

Đây là một trong những bài học quan trọng nhất.

Con có quyền từ chối những tiếp xúc cơ thể không mong muốn như ôm, hôn hoặc cù lét, kể cả khi người đề nghị là người quen.

Ba mẹ có thể dạy con những câu đơn giản:

“CON KHÔNG MUỐN.”

“Dừng lại ạ!”

“Con không thích bị chạm vào người như vậy.”

“Con muốn đứng cạnh mẹ.”

“Con cần giúp đỡ!”

Nếu ai đó tiếp tục làm con khó chịu, hãy dạy con tìm đến người lớn đáng tin cậy để được giúp đỡ.

Đặc biệt, đừng chỉ dạy con phải nói “không” thật to rồi tự bảo vệ mình.

Trẻ có thể sợ hãi, im lặng hoặc không phản ứng kịp trong tình huống căng thẳng.

TRÁCH NHIỆM BẢO VỆ TRẺ LUÔN THUỘC VỀ NGƯỜI LỚN.

4. TÔN TRỌNG CẢM XÚC KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ CHIỀU THEO MỌI YÊU CẦU

Con nói:

“Con không thích đánh răng!”

Ba mẹ không cần đáp:

“Vậy thôi, không đánh nữa!”

Thay vào đó:

“MẸ BIẾT CON KHÔNG THÍCH. NHƯNG MÌNH VẪN CẦN ĐÁNH RĂNG ĐỂ CHĂM SÓC RĂNG MIỆNG. CON MUỐN DÙNG BÀN CHẢI MÀU XANH HAY MÀU HỒNG?”

Con nói:

“Con không thích đội mũ bảo hiểm!”

Ba có thể đáp:

“Ba hiểu con thấy khó chịu. Nhưng đi xe thì mình cần đội mũ bảo hiểm phù hợp để an toàn. Ba sẽ giúp con chỉnh lại cho dễ chịu hơn.”

Đây là sự khác biệt giữa:

TÔN TRỌNG CẢM XÚC CỦA CON và ĐỂ CON QUYẾT ĐỊNH MỌI QUY TẮC.

Con được quyền không thích.

Nhưng những giới hạn cần thiết về sức khỏe và an toàn vẫn phải được người lớn duy trì.

Điều quan trọng là ba mẹ giải thích, hỗ trợ và tránh làm con xấu hổ vì cảm xúc của mình.

5. DẠY CON TỪ CHỐI MÀ VẪN TÔN TRỌNG NGƯỜI KHÁC

Không phải lời từ chối nào cũng cần gay gắt.

Ba mẹ có thể hướng dẫn con những cách diễn đạt phù hợp:

• “Con cảm ơn, nhưng con không muốn ạ.”
• “Con không thích trò này. Mình chơi trò khác được không?”
• “Mình đừng lấy đồ của tớ khi chưa hỏi nhé.”
• “Con muốn nghỉ một chút.”
• “Con chưa sẵn sàng kể chuyện đó.”

Đồng thời, hãy dạy con tôn trọng lời từ chối của người khác.

Nếu bạn nói:

“Mình không muốn chơi trò này.”

Con cũng cần học cách lắng nghe.

CON CÓ QUYỀN NÓI “KHÔNG” – VÀ NGƯỜI KHÁC CŨNG CÓ QUYỀN NHƯ VẬY.

THỬ THÁCH BBF – “BUNBUN HỌC CÁCH NÓI KHÔNG”

Ba mẹ chuẩn bị chú thỏ BunBun và một vài món đồ chơi.

Cùng con đóng vai trong năm tình huống.

VÒNG 1 – TỪ CHỐI MỘT TRÒ CHƠI

BunBun hỏi:

“Bạn có muốn chơi trò đua xe không?”

Con có thể đáp:

“Không, mình muốn chơi xếp hình.”

VÒNG 2 – TỪ CHỐI KHI BẠN LẤY ĐỒ

BunBun định lấy món đồ con đang chơi.

Con thực hành:

“MÌNH CHƯA MUỐN CHO MƯỢN. BẠN HỎI MÌNH TRƯỚC NHÉ!”

VÒNG 3 – TỪ CHỐI TIẾP XÚC CƠ THỂ

BunBun hỏi:

“Mình ôm bạn được không?”

Con có thể nói:

“Không, mình muốn vẫy tay thôi!”

BunBun đáp:

“Được, mình tôn trọng bạn!”

VÒNG 4 – NÓI KHI CẦN GIÚP ĐỠ

Con thực hành:

“Con không thích chuyện này.”

“Dừng lại!”

“Ba mẹ giúp con với!”

VÒNG 5 – HỌC CÁCH TÔN TRỌNG LỜI TỪ CHỐI

BunBun nói:

“Mình không muốn chơi nữa.”

Con tập đáp:

“Được thôi. Khi nào bạn muốn, mình chơi tiếp nhé!”

Không cần con thuộc lòng tất cả các câu.

Hãy để con luyện tập theo độ tuổi, khả năng và mức độ thoải mái của mình.

BBF TIN RẰNG

Khi con biết nói “Con thích”, con đang bày tỏ sở thích.

Khi con biết nói “Con không thích”, con đang bày tỏ giới hạn của mình.

Khi con biết nói “Con không đồng ý”, con đang học cách thể hiện quan điểm.

Khi con biết nói “Con cần giúp đỡ”, con đang thực hành tìm kiếm sự hỗ trợ.

Và khi người lớn lắng nghe những lời ấy, con có thêm cơ hội hiểu rằng cảm xúc và suy nghĩ của mình có ý nghĩa.

PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ KHÔNG CHỈ LÀ HỌC CÁCH NÓI ĐIỀU NGƯỜI KHÁC MUỐN NGHE.

Mà còn là học cách diễn đạt trung thực những gì mình cảm nhận.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

BA MẸ ƠI, ĐỪNG CHỈ DẠY CON TRỞ THÀNH MỘT ĐỨA TRẺ BIẾT VÂNG LỜI. HÃY DẠY CON BIẾT SUY NGHĨ, BIẾT BÀY TỎ VÀ BIẾT BẢO VỆ RANH GIỚI CỦA MÌNH.

Một đứa trẻ có thể lễ phép mà vẫn biết từ chối.

Có thể yêu thương người khác mà vẫn có quyền không muốn ôm.

Có thể tôn trọng ba mẹ mà vẫn được phép nói lên cảm xúc khác biệt.

Và có thể học cách hợp tác mà không cần phải đồng ý với tất cả mọi người.

Bởi điều BBF mong muốn không chỉ là con nói nhiều hơn.

MÀ LÀ CON BIẾT DÙNG TIẾNG NÓI CỦA MÌNH ĐỂ BÀY TỎ SUY NGHĨ, CẢM XÚC, NHU CẦU VÀ NHỮNG GIỚI HẠN CẦN ĐƯỢC TÔN TRỌNG.

💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Hôm nay, nếu con nói “Con không thích”, đừng vội gạt đi. Hãy thử hỏi: “Con muốn nói cho ba mẹ biết điều gì khiến con không thoải mái không?” Sau đó, cùng con tìm cách giải quyết phù hợp.

MỘT ĐỨA TRẺ ĐƯỢC PHÉP NÓI “CON KHÔNG THÍCH” SẼ CÓ THÊM CƠ HỘI HỌC CÁCH NÓI LÊN ĐIỀU MÌNH THỰC SỰ CẦN.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #ConKhongThich #QuyenDuocTuChoi #LangNgheCon #TonTrongTreEm #RanhGioiCaNhan #KyNangNgonNgu #KyNangGiaoTiep #KyNangCamXuc #BaMeDongHanh #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong

95. ĐỪNG BIẾN “NÓI NHIỀU HƠN” THÀNH ÁP LỰC

Mục tiêu không phải là khiến con nói thật nhiều, mà là giúp con cảm thấy an toàn, tự tin và được lắng nghe khi muốn nói.

“Con chào cô đi!”

“Con kể cho mọi người nghe hôm nay học gì nào!”

“Sao con ít nói thế?”

“Con nhìn bạn kia kìa, bạn nói giỏi chưa!”

“Nói to lên con!”

“Nói lại đi!”

“Nói nữa đi!”

Con đứng im.

Hai bàn tay nắm chặt.

Ánh mắt cúi xuống.

Rồi con nép vào sau lưng mẹ.

Người lớn có thể nghĩ:

“Phải khuyến khích thì con mới mạnh dạn hơn.”

Nhưng đôi khi, sự khuyến khích quá mức lại khiến trẻ cảm thấy mình đang phải thực hiện một nhiệm vụ.

KHI NÓI CHUYỆN TRỞ THÀNH NGHĨA VỤ, TRẺ CÓ THỂ KHÔNG CÒN CẢM THẤY THOẢI MÁI ĐỂ CHIA SẺ.

Và hôm nay, ở bài 95 của hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF muốn gửi đến ba mẹ một thông điệp đặc biệt:

ĐỪNG VÌ MONG CON NÓI NHIỀU HƠN MÀ QUÊN MẤT QUYỀN ĐƯỢC IM LẶNG CỦA CON.

1. NÓI NHIỀU KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI GIAO TIẾP TỐT

Có những đứa trẻ rất thích kể chuyện.

Có những đứa trẻ cần thời gian quan sát trước khi tham gia.

Có trẻ nói nhiều ở nhà nhưng ít nói khi gặp người lạ.

Có trẻ diễn đạt tốt qua tranh vẽ, hành động hoặc trò chơi.

Và có trẻ cần được hỗ trợ thêm trong quá trình phát triển ngôn ngữ.

Mỗi trẻ có nhịp độ và nhu cầu giao tiếp khác nhau.

Vì vậy, đừng chỉ đánh giá khả năng giao tiếp của con bằng số lượng câu nói.

Điều đáng quan tâm còn là:

• Con có thể bày tỏ nhu cầu của mình không?
• Con có cảm thấy được lắng nghe không?
• Con có thể chia sẻ cảm xúc bằng cách phù hợp với mình không?
• Con có nhận được sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong giao tiếp không?
• Con có cơ hội trò chuyện, chơi và kết nối với người khác không?

MỘT ĐỨA TRẺ ÍT NÓI KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ MỘT ĐỨA TRẺ KHÔNG CÓ GÌ ĐỂ NÓI.

2. ĐỪNG SO SÁNH CON VỚI NHỮNG ĐỨA TRẺ KHÁC

“Bạn Bin nói giỏi hơn con nhiều!”

“Em nhỏ hơn mà đã biết kể chuyện rồi!”

“Sao con không tự tin như chị?”

Những lời so sánh có thể xuất phát từ mong muốn con tiến bộ.

Nhưng trẻ có thể hiểu rằng:

“Mình chưa đủ tốt.”

“Mình phải nói giống bạn mới được khen.”

“Mình nói sai thì ba mẹ sẽ thất vọng.”

Thay vì so sánh, hãy nhìn vào sự tiến bộ của chính con.

Hôm qua con chỉ gật đầu.

Hôm nay con thử nói một câu.

Tuần trước con chưa muốn kể chuyện.

Hôm nay con chủ động gọi mẹ để chia sẻ.

Đó đều có thể là những bước tiến đáng ghi nhận.

CON KHÔNG CẦN PHẢI GIỐNG MỘT ĐỨA TRẺ KHÁC ĐỂ ĐƯỢC CÔNG NHẬN.

3. ĐỪNG ÉP CON BIỂU DIỄN KHẢ NĂNG NÓI TRƯỚC MỌI NGƯỜI

“Con đọc thơ cho cả nhà nghe nào!”

“Con hát đi!”

“Con kể lại câu chuyện hôm qua cho các cô chú nghe!”

Có những trẻ rất thích được thể hiện.

Nhưng cũng có trẻ chưa sẵn sàng.

Nếu con từ chối, ba mẹ có thể nói:

“KHÔNG SAO CON. KHI NÀO CON MUỐN, MỌI NGƯỜI SẼ NGHE.”

Ba mẹ vẫn có thể tạo cơ hội để con thực hành giao tiếp trong môi trường thoải mái hơn.

Ví dụ:

Con kể riêng với mẹ.

Con nói chuyện với BunBun.

Con kể bằng tranh.

Con cùng ba mẹ đóng vai.

Hoặc con chỉ tham gia lắng nghe trong lần đầu.

SỰ TỰ TIN KHÔNG NHẤT THIẾT BẮT ĐẦU TỪ VIỆC ĐỨNG TRƯỚC ĐÁM ĐÔNG.

Đôi khi, nó bắt đầu từ một cuộc trò chuyện rất nhỏ với người mà con tin tưởng.

4. HÃY THAY “CON PHẢI NÓI” BẰNG “CON CÓ MUỐN CHIA SẺ KHÔNG?”

Hai cách nói có thể tạo ra hai cảm nhận khác nhau.

Thay vì:

“Con phải kể cho mẹ nghe hôm nay làm gì!”

Hãy thử:

“HÔM NAY CÓ ĐIỀU GÌ CON MUỐN KỂ CHO MẸ NGHE KHÔNG?”

Thay vì:

“Nói đi, sao con im lặng thế?”

Hãy thử:

“Con muốn nói bây giờ hay lát nữa?”

Thay vì:

“Con phải chào cô thật to!”

Hãy thử:

“Con có thể chào cô bằng lời hoặc vẫy tay nhé.”

Thay vì:

“Con kể lại cho đúng nào!”

Hãy thử:

“Mẹ đang nghe. Con cứ kể theo cách của mình.”

Không phải lúc nào trẻ cũng được lựa chọn mọi việc.

Nhưng trong những tình huống giao tiếp thường ngày, trao cho con quyền lựa chọn phù hợp có thể giúp con cảm thấy được tôn trọng hơn.

5. ĐỪNG BIẾN MỌI TRÒ CHƠI THÀNH BÀI TẬP NGÔN NGỮ

BBF luôn tin vào giá trị của chơi có chủ đích.

Nhưng chơi có chủ đích không có nghĩa là mọi phút chơi đều phải đạt một chỉ tiêu.

Con đang xếp hình.

Ba mẹ không nhất thiết phải liên tục hỏi:

“Đây là màu gì?”

“Có bao nhiêu khối?”

“Con nói tên hình này đi!”

“Con phải nói một câu đầy đủ!”

Đôi khi, hãy đơn giản cùng con xây một tòa tháp.

Cùng con tưởng tượng một thành phố.

Cùng con cho BunBun đi khám phá khu rừng.

Khi con hào hứng, lời nói có thể xuất hiện tự nhiên trong quá trình chơi.

Và nếu con chỉ muốn tập trung lắp ghép, ba mẹ cũng có thể tôn trọng khoảng thời gian ấy.

ĐỪNG ĐỂ MỤC TIÊU DẠY CON NÓI LẤN ÁT NIỀM VUI ĐƯỢC CHƠI.

6. KHÔNG GÂY ÁP LỰC KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ BỎ MẶC KHÓ KHĂN CỦA CON

Đây là điều BBF muốn ba mẹ đặc biệt lưu ý.

Tôn trọng nhịp độ phát triển của trẻ không có nghĩa là bỏ qua những dấu hiệu cần hỗ trợ.

Nếu con gặp khó khăn kéo dài trong việc hiểu lời nói, diễn đạt nhu cầu, phát âm hoặc giao tiếp so với những mốc phát triển phù hợp với độ tuổi, ba mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia âm ngữ trị liệu.

Hỗ trợ sớm khi cần thiết và tránh tạo áp lực cho trẻ là hai điều hoàn toàn có thể đi cùng nhau.

CHÚNG TA KHÔNG ÉP CON PHẢI TIẾN BỘ THEO ÁP LỰC CỦA NGƯỜI LỚN. NHƯNG CHÚNG TA CŨNG KHÔNG ĐỂ CON MỘT MÌNH KHI CON CẦN GIÚP ĐỠ.

THỬ THÁCH BBF – “MỘT NGÀY KHÔNG ÉP CON NÓI”

Hôm nay, BBF dành thử thách này cho ba mẹ.

VÒNG 1 – KHÔNG SO SÁNH

Không so con với anh chị em, bạn bè hoặc những đứa trẻ khác.

VÒNG 2 – KHÔNG ÉP BIỂU DIỄN

Không yêu cầu con đọc thơ, kể chuyện hay chào hỏi trước đám đông chỉ để chứng minh con nói giỏi.

VÒNG 3 – TẠO CƠ HỘI THAY VÌ RA LỆNH

Hỏi con:

“Con có muốn kể cho mẹ nghe không?”

“Con muốn chơi trò gì cùng ba?”

VÒNG 4 – CHẤP NHẬN NHIỀU CÁCH GIAO TIẾP

Con có thể nói, chỉ tay, dùng tranh, cử chỉ hoặc cách giao tiếp phù hợp với khả năng của mình.

VÒNG 5 – GHI NHẬN SỰ KẾT NỐI

Cuối ngày, ba mẹ tự hỏi:

“Hôm nay mình đã thực sự lắng nghe con lúc nào?”

“Có lúc nào mình khiến con phải nói chỉ để làm mình hài lòng không?”

“Mình có thể làm gì để ngày mai con cảm thấy thoải mái hơn?”

Không cần đếm số câu con đã nói.

Hãy quan sát chất lượng những khoảnh khắc kết nối giữa ba mẹ và con.

BBF TIN RẰNG

Một đứa trẻ được tôn trọng có thêm cơ hội cảm thấy an toàn khi giao tiếp.

Một đứa trẻ được lắng nghe có thêm cơ hội bày tỏ suy nghĩ.

Một đứa trẻ được hỗ trợ phù hợp có thêm cơ hội phát triển theo khả năng và nhu cầu của mình.

Và một đứa trẻ không bị ép phải nói liên tục vẫn có thể học hỏi, quan sát, suy nghĩ và kết nối với thế giới.

Trong suốt hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF đã cùng ba mẹ khám phá nhiều hoạt động giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.

Nhưng đến bài 95, chúng tôi muốn khẳng định một điều:

“NÓI NHIỀU HƠN” KHÔNG PHẢI LÀ MỘT CUỘC THI.

Không có bảng xếp hạng.

Không có phần thưởng cho đứa trẻ nói nhiều nhất.

Không có hình phạt cho đứa trẻ ít nói.

Và không có một khuôn mẫu duy nhất mà mọi đứa trẻ đều phải trở thành.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

BA MẸ ƠI, ĐỪNG BIẾN MONG MUỐN TỐT ĐẸP CỦA MÌNH THÀNH GÁNH NẶNG CỦA CON.

Đừng chỉ hỏi:

“Hôm nay con nói được bao nhiêu câu?”

Hãy thử hỏi:

“Hôm nay con có vui khi trò chuyện không?”

“Con có cảm thấy được lắng nghe không?”

“Con có biết rằng mình có thể tìm đến ba mẹ khi cần chia sẻ không?”

Bởi sau tất cả, BBF không mong tạo ra một thế hệ trẻ em chỉ biết nói thật nhiều.

CHÚNG TÔI MONG MỖI ĐỨA TRẺ ĐỀU CÓ CƠ HỘI TÌM THẤY TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH MÌNH.

Tiếng nói ấy có thể mạnh mẽ.

Có thể nhẹ nhàng.

Có thể đến sớm.

Cũng có thể cần nhiều thời gian và sự hỗ trợ hơn.

Nhưng đều xứng đáng được tôn trọng.

💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Hôm nay, thay vì đặt mục tiêu con phải nói thêm bao nhiêu câu, hãy dành thời gian chơi cùng con, lắng nghe khi con muốn chia sẻ và tôn trọng khi con cần yên tĩnh.

ĐỪNG ÉP CON PHẢI NÓI NHIỀU HƠN ĐỂ ĐƯỢC YÊU THƯƠNG. HÃY YÊU THƯƠNG ĐỦ ĐỂ CON CẢM THẤY AN TOÀN KHI MUỐN CẤT LỜI.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #DungGayApLucChoCon #LangNgheCon #TonTrongTreEm #PhatTrienNgonNgu #KyNangGiaoTiep #BaMeDongHanh #NuoiDayCon #HocQuaChoi #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong

94. ĐỪNG HỎI DỒN DẬP NHƯ ĐANG KIỂM TRA BÀI

Muốn con nói nhiều hơn, đôi khi ba mẹ cần hỏi ít đi và lắng nghe nhiều hơn.

“Mẹ ơi, hôm nay con chơi với bạn Bin!”

“Con chơi trò gì?”

“Bạn Bin học lớp nào?”

“Con có chia đồ chơi cho bạn không?”

“Bạn có ngoan không?”

“Cô giáo có khen con không?”

“Thế hôm nay con học được gì?”

Con nhìn mẹ, suy nghĩ một lúc rồi đáp:

“CON KHÔNG BIẾT…”

Cuộc trò chuyện kết thúc.

Không phải vì con không có chuyện để kể.

Mà có thể vì con chưa kịp trả lời câu hỏi trước thì câu hỏi tiếp theo đã xuất hiện.

Ba mẹ muốn biết nhiều hơn về một ngày của con.

Nhưng đôi khi, chính sự quan tâm ấy lại vô tình biến cuộc trò chuyện thành một buổi kiểm tra.

TRẺ CẦN ĐƯỢC TRÒ CHUYỆN, KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG PHẢI TRẢ LỜI.

1. VÌ SAO HỎI QUÁ NHIỀU CÓ THỂ KHIẾN CON ÍT NÓI HƠN?

Một câu hỏi phù hợp có thể mở ra cuộc trò chuyện.

Nhưng nhiều câu hỏi liên tiếp có thể khiến trẻ:

• Chưa kịp suy nghĩ đã phải chuyển sang câu hỏi khác.
• Không biết nên bắt đầu trả lời từ đâu.
• Cảm thấy mình cần đưa ra đáp án đúng.
• Mất cơ hội tự lựa chọn điều muốn kể.
• Mệt mỏi hoặc không còn hứng thú trò chuyện.

Đặc biệt với trẻ nhỏ, việc nhớ lại sự việc, tìm từ và diễn đạt thành câu có thể cần thêm thời gian.

HỎI NHIỀU KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI GIAO TIẾP NHIỀU.

Điều quan trọng là chất lượng của sự tương tác.

2. MỘT CÂU HỎI ĐÚNG CÓ THỂ MỞ RA CẢ MỘT CÂU CHUYỆN

Thay vì:

“Hôm nay con học gì?”

“Con ăn gì?”

“Con chơi với ai?”

“Con có vui không?”

Ba mẹ có thể thử:

“HÔM NAY CÓ CHUYỆN GÌ KHIẾN CON MUỐN KỂ CHO MẸ NGHE NHẤT?”

Con có thể nói:

“Hôm nay bạn Bin làm một chiếc máy bay giấy!”

Mẹ đáp:

“Ồ, nghe thú vị quá!”

Con kể tiếp:

“Bạn ấy phóng máy bay rất xa. Sau đó con cũng thử làm một chiếc!”

Mẹ hỏi:

“Rồi chuyện gì xảy ra?”

Con hào hứng:

“Máy bay của con bay vào chậu cây!”

Cả hai cùng bật cười.

Từ một câu hỏi, cuộc trò chuyện phát triển tự nhiên.

ĐÔI KHI, MỘT CÂU HỎI ĐỦ TỐT SẼ GIÚP CON MUỐN KỂ NHIỀU HƠN CẢ MƯỜI CÂU HỎI LIÊN TIẾP.

3. HÃY THỬ QUY TẮC: HỎI MỘT CÂU – NGHE MỘT CÂU CHUYỆN

Ba mẹ có thể thực hành ba bước:

BƯỚC 1 – HỎI MỘT CÂU MỞ

“Hôm nay con thích nhất điều gì?”

BƯỚC 2 – CHỜ CON TRẢ LỜI

Không vội đoán.

Không lập tức hỏi câu khác.

Không hoàn thành câu nói thay con.

BƯỚC 3 – PHẢN HỒI THEO ĐIỀU CON VỪA KỂ

“À, vậy là con rất thích trò xây tháp!”

Sau đó, nếu con còn hứng thú, ba mẹ mới hỏi tiếp:

“Con đã xây tòa tháp như thế nào?”

Đây không phải công thức cứng nhắc, mà là một cách giúp ba mẹ nhớ dành không gian cho con.

4. ĐỪNG CHỈ HỎI – HÃY CHIA SẺ CÙNG CON

Một cuộc trò chuyện không nên chỉ có một người hỏi và một người trả lời.

Ba mẹ cũng có thể kể chuyện của mình.

Ví dụ:

“HÔM NAY BA CÓ MỘT CHUYỆN KHÁ VUI Ở CHỖ LÀM. CON CÓ MUỐN NGHE KHÔNG?”

Sau khi ba kể xong, con có thể tự hỏi:

“Chuyện gì vậy ba?”

“Rồi sau đó sao?”

“Ba có vui không?”

Khi người lớn chia sẻ tự nhiên, trẻ có cơ hội quan sát cách bắt đầu, duy trì và kết thúc một cuộc trò chuyện.

GIAO TIẾP LÀ SỰ TRAO ĐỔI HAI CHIỀU, KHÔNG PHẢI MỘT CUỘC PHỎNG VẤN KÉO DÀI.

5. TÔN TRỌNG KHI CON CHƯA MUỐN TRẢ LỜI

Có những ngày con đi học về rất mệt.

Có những lúc con chưa muốn kể chuyện.

Có những điều con cần thời gian để hiểu cảm xúc của mình.

Nếu con nói:

“Con không muốn kể bây giờ.”

Ba mẹ có thể đáp:

“ĐƯỢC CON. KHI NÀO MUỐN KỂ, BA MẸ SẼ NGHE.”

Tất nhiên, những câu hỏi cần thiết về sức khỏe, an toàn hoặc một tình huống nghiêm trọng vẫn cần được người lớn quan tâm và xử lý phù hợp.

Nhưng với những cuộc trò chuyện thường ngày, không nhất thiết phải yêu cầu con trả lời ngay mọi câu hỏi.

TÔN TRỌNG KHOẢNG LẶNG CỦA CON CŨNG LÀ MỘT PHẦN CỦA VIỆC LẮNG NGHE.

THỬ THÁCH BBF – “MỘT CÂU HỎI, MỘT CÂU CHUYỆN”

Ba mẹ chuẩn bị một món đồ chơi con yêu thích hoặc cùng con ngồi trò chuyện trong khoảng 10 phút.

VÒNG 1 – BA MẸ CHỈ CHỌN MỘT CÂU HỎI

Ví dụ:

“HÔM NAY CON MUỐN KỂ CHO BA MẸ NGHE ĐIỀU GÌ NHẤT?”

VÒNG 2 – CON ĐƯỢC TỰ DO TRẢ LỜI

Con có thể kể dài, kể ngắn, dùng tranh hoặc đồ chơi để minh họa.

VÒNG 3 – BA MẸ PHẢN HỒI, KHÔNG HỎI DỒN

“Ồ, con đã xây một tòa lâu đài!”

“Nghe như con đã có một buổi chiều rất thú vị.”

VÒNG 4 – ĐỂ CON DẪN DẮT

Nếu con muốn kể tiếp, hãy lắng nghe.

Nếu con muốn đổi chủ đề, hãy để cuộc trò chuyện diễn ra tự nhiên.

VÒNG 5 – ĐỔI VAI

Con được hỏi ba mẹ một câu.

Ba mẹ trả lời và chia sẻ thêm một câu chuyện ngắn.

Kết thúc bằng lời cảm ơn:

“CẢM ƠN CON ĐÃ TRÒ CHUYỆN CÙNG BA MẸ HÔM NAY!”

BBF TIN RẰNG

Khi ba mẹ hỏi ít hơn nhưng chú ý hơn, con có thêm thời gian suy nghĩ.

Khi ba mẹ không hỏi dồn, con có thêm cơ hội tự lựa chọn điều muốn chia sẻ.

Khi ba mẹ phản hồi thay vì liên tục kiểm tra, cuộc trò chuyện có thể trở nên tự nhiên hơn.

Và khi con được quyền hỏi ngược lại, con đang học rằng giao tiếp là sự lắng nghe và chia sẻ từ cả hai phía.

Trong hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF muốn nhắc ba mẹ một điều:

KHÔNG PHẢI CỨ HỎI THẬT NHIỀU THÌ CON SẼ NÓI THẬT NHIỀU.

Đôi khi, điều con cần chỉ là một câu hỏi chân thành và một người sẵn sàng nghe câu trả lời đến cuối.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

BA MẸ ƠI, ĐỪNG BIẾN MỖI CUỘC TRÒ CHUYỆN VỚI CON THÀNH MỘT BÀI KIỂM TRA.

Con không cần phải báo cáo toàn bộ một ngày của mình.

Không cần nhớ chính xác mọi chi tiết.

Không cần trả lời thật nhanh để làm hài lòng người lớn.

Hãy để con có cơ hội kể về điều mình yêu thích, đặt câu hỏi ngược lại và đôi khi chỉ đơn giản là ngồi bên ba mẹ.

Bởi mục tiêu của trò chuyện không phải là thu thập càng nhiều câu trả lời càng tốt.

MÀ LÀ GIÚP BA MẸ VÀ CON HIỂU NHAU HƠN.

💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Tối nay, hãy thử bắt đầu cuộc trò chuyện bằng một câu hỏi mở. Sau đó, dành thời gian lắng nghe, phản hồi và để con chủ động dẫn dắt câu chuyện.

HỎI ÍT ĐI MỘT CHÚT – LẮNG NGHE NHIỀU HƠN MỘT CHÚT – ĐỂ CON CÓ THÊM KHÔNG GIAN CẤT LỜI.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #DungHoiDonDap #LangNgheCon #GiaoTiepCungCon #KyNangNgonNgu #KyNangGiaoTiep #BaMeDongHanh #TonTrongTreEm #HocQuaChoi #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong