99. ĐIỀU BBF MUỐN TRAO KHÔNG CHỈ LÀ VỐN TỪ – MÀ LÀ TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH CON
Bởi điều quý giá nhất không phải là con biết bao nhiêu từ, mà là con có thể dùng những từ ấy để nói lên thế giới của mình.
Ngày đầu tiên, con học nói:
“Mẹ…”
Ba mẹ vui mừng.
Rồi con biết gọi:
“Ba…”
“Bà…”
“Ô tô…”
“Con mèo…”
Cả gia đình hạnh phúc khi nghe con nói thêm một từ mới.
Con lớn hơn một chút.
Ba mẹ dạy con nhận biết màu sắc, con số, hình dạng và tên gọi của mọi thứ xung quanh.
“Đây là màu gì?”
“Đây là con gì?”
“Có bao nhiêu quả táo?”
Con trả lời đúng.
Ba mẹ tự hào.
Nhưng rồi một ngày, con đứng trước mẹ và nói:
“MẸ ƠI, HÔM NAY CON BUỒN…”
Mẹ dừng công việc, quay sang:
“Có chuyện gì vậy con?”
Con kể:
“Vì hôm nay không có bạn nào chơi với con.”
Mẹ ngồi xuống bên cạnh.
“Mẹ đang nghe đây.”
Và con bắt đầu kể tiếp.
Khoảnh khắc ấy, ngôn ngữ không còn đơn thuần là những từ ngữ con đã học.
NGÔN NGỮ ĐÃ TRỞ THÀNH CÂY CẦU ĐƯA THẾ GIỚI BÊN TRONG CỦA CON ĐẾN GẦN BA MẸ HƠN.
Đó cũng chính là điều BBF muốn gửi gắm trong bài viết thứ 99 của hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN.
1. CHÚNG TA KHÔNG CHỈ DẠY CON BIẾT GỌI TÊN THẾ GIỚI
Biết gọi tên một bông hoa là một bước phát triển đáng quý.
Nhưng BBF còn mong con có thể nói:
“CON THÍCH BÔNG HOA NÀY VÌ NÓ GIỐNG MÀU ÁO CỦA MẸ.”
Biết gọi tên một món đồ chơi là điều đáng mừng.
Nhưng chúng tôi còn mong con có thể nói:
“Con muốn xây một ngôi nhà cho BunBun.”
Biết gọi tên cảm xúc là một kỹ năng quan trọng.
Nhưng chúng tôi còn mong con có thể nói:
“Con đang buồn vì bạn không cho con chơi cùng.”
Vốn từ giúp trẻ gọi tên sự vật, hiện tượng và cảm xúc.
Còn khả năng giao tiếp giúp trẻ sử dụng những từ ấy để thể hiện nhu cầu, kết nối và chia sẻ trải nghiệm.
BIẾT NHIỀU TỪ LÀ MỘT ĐIỀU TỐT. BIẾT DÙNG NGÔN NGỮ ĐỂ BÀY TỎ CHÍNH MÌNH CÒN LÀ MỘT MỤC TIÊU SÂU XA HƠN.
2. BBF KHÔNG MUỐN CON CHỈ BIẾT TRẢ LỜI – MÀ CÒN BIẾT ĐẶT CÂU HỎI
Một đứa trẻ có thể trả lời:
“Đây là mặt trăng.”
Nhưng khi con hỏi:
“Tại sao mặt trăng lại đi theo mình?”
Đó là lúc con đang thể hiện sự tò mò.
Khi con hỏi:
“Vì sao bạn ấy khóc?”
Con đang tìm hiểu cảm xúc của người khác.
Khi con hỏi:
“Có cách nào khác không?”
Con đang khám phá những khả năng mới.
Và khi con hỏi:
“Tại sao con phải làm như vậy?”
Đó có thể là cơ hội để ba mẹ giúp con hiểu lý do đằng sau một quy tắc.
Đừng chỉ vui khi con trả lời đúng.
Hãy trân trọng cả những câu hỏi mà người lớn chưa biết trả lời.
Ba mẹ hoàn toàn có thể nói:
“CÂU HỎI HAY QUÁ! BA MẸ CHƯA BIẾT CHÍNH XÁC. MÌNH CÙNG TÌM HIỂU NHÉ!”
MỘT ĐỨA TRẺ BIẾT ĐẶT CÂU HỎI ĐANG HỌC CÁCH CHỦ ĐỘNG KHÁM PHÁ THẾ GIỚI.
3. BBF KHÔNG MUỐN CON CHỈ BIẾT ĐỒNG Ý – MÀ CÒN BIẾT BÀY TỎ QUAN ĐIỂM
“Con thích màu xanh.”
“Con muốn thử cách khác.”
“Con không đồng ý.”
“Con không thích bị ôm.”
“Con nghĩ chúng mình nên chia sẻ đồ chơi.”
Những câu nói ấy không phải lúc nào cũng dễ nghe đối với người lớn.
Nhưng chúng có ý nghĩa trong quá trình trẻ học cách bày tỏ suy nghĩ và ranh giới cá nhân.
Ba mẹ vẫn có trách nhiệm hướng dẫn con về sự tôn trọng, an toàn và những giới hạn cần thiết.
Tuy nhiên, sự hướng dẫn ấy không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc phủ nhận ý kiến của con.
DẠY CON LỄ PHÉP KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ DẠY CON LUÔN PHẢI IM LẶNG TRƯỚC NGƯỜI LỚN.
BBF mong con biết lắng nghe người khác.
Nhưng cũng mong con biết rằng suy nghĩ của mình xứng đáng được trình bày.
4. BBF KHÔNG MUỐN CON CHỈ NÓI KHI VUI – MÀ CÒN BIẾT TÌM KIẾM SỰ GIÚP ĐỠ
Có những câu nói rất ngắn nhưng vô cùng quan trọng:
“CON ĐANG SỢ.”
“Con cần giúp đỡ.”
“Con không hiểu.”
“Con bị đau.”
“Con không muốn.”
“Có chuyện làm con buồn.”
Một đứa trẻ không nhất thiết phải tự giải quyết mọi khó khăn.
Con cần biết rằng mình có thể tìm đến người lớn đáng tin cậy.
Và nếu con chưa đủ khả năng diễn đạt bằng lời, người lớn cần chú ý đến cử chỉ, hành vi, nét mặt và những cách giao tiếp khác của con.
TIẾNG NÓI CỦA TRẺ KHÔNG CHỈ LÀ NHỮNG CÂU NÓI TRÔI CHẢY. ĐÓ CÒN LÀ MỌI CÁCH CON CỐ GẮNG CHO CHÚNG TA BIẾT MÌNH ĐANG CẦN ĐIỀU GÌ.
5. ĐẰNG SAU MỖI MÓN ĐỒ CHƠI LÀ MỘT CƠ HỘI ĐỂ CON CẤT LỜI
Tại BabyFun, chúng tôi tin vào triết lý:
KHÔNG CHỈ MANG ĐẾN ĐỒ CHƠI – MÀ MANG ĐẾN NHỮNG TRẢI NGHIỆM CHƠI CÓ CHỦ ĐÍCH.
Một bộ xếp hình không chỉ để xây cao.
Con còn có thể kể về ngôi nhà mình tưởng tượng.
Một bộ đồ chơi bác sĩ không chỉ để nhận biết dụng cụ.
Con còn có thể thực hành hỏi thăm, lắng nghe và chăm sóc người khác.
Một trò chơi nhóm không chỉ để hoàn thành thử thách.
Con còn có thể học cách đề nghị, thương lượng, chờ lượt và giải quyết bất đồng.
Một chú thỏ BunBun không chỉ là người bạn đáng yêu.
BunBun có thể trở thành nhân vật để con tâm sự, kể chuyện và sáng tạo những cuộc phiêu lưu.
ĐẰNG SAU ĐỒ CHƠI LÀ CUỘC CHƠI. ĐẰNG SAU CUỘC CHƠI LÀ CƠ HỘI PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG. VÀ ĐẰNG SAU MỖI CUỘC TRÒ CHUYỆN LÀ MỘT ĐỨA TRẺ ĐANG HỌC CÁCH THỂ HIỆN CHÍNH MÌNH.
6. SÁU KỸ NĂNG VÀNG – CÙNG NUÔI DƯỠNG TIẾNG NÓI CỦA CON
BBF hướng đến việc tạo cơ hội cho trẻ phát triển đồng thời 6 Kỹ năng Vàng:
🧠 TƯ DUY: Con học cách suy nghĩ, đặt câu hỏi và giải thích lựa chọn.
🎨 SÁNG TẠO: Con tưởng tượng, kể chuyện và đề xuất ý tưởng mới.
🤝 XÃ HỘI: Con thực hành giao tiếp, hợp tác và tôn trọng người khác.
💬 NGÔN NGỮ: Con mở rộng vốn từ, diễn đạt nhu cầu và chia sẻ trải nghiệm.
🏃 VẬN ĐỘNG: Con khám phá cơ thể, tham gia trò chơi và kết nối thông qua hoạt động.
❤️ CẢM XÚC: Con nhận biết, gọi tên cảm xúc và tìm cách bày tỏ phù hợp.
Sáu kỹ năng không tồn tại tách biệt trong cuộc sống hằng ngày.
Khi con chơi cùng bạn, giải quyết một bất đồng rồi kể lại cho ba mẹ, con có thể đang sử dụng nhiều kỹ năng cùng lúc.
BBF KHÔNG MUỐN CHỈ GIÚP CON NÓI NHIỀU HƠN. CHÚNG TÔI MUỐN TẠO THÊM CƠ HỘI ĐỂ CON CÓ ĐIỀU ĐỂ NÓI, BIẾT CÁCH NÓI VÀ DÁM BÀY TỎ.
THỬ THÁCH BBF – “TIẾNG NÓI CỦA CON”
Hôm nay, ba mẹ hãy dành cho con một khoảng thời gian thật đặc biệt.
Không kiểm tra.
Không chấm điểm.
Không ép con phải nói thật nhiều.
Chỉ đơn giản là tạo cơ hội để con chia sẻ.
VÒNG 1 – CON THÍCH GÌ?
“Có điều gì con rất thích và muốn kể cho ba mẹ nghe không?”
Để con chọn chủ đề của mình.
VÒNG 2 – CON NGHĨ GÌ?
“Nếu được tạo ra một món đồ chơi mới, con sẽ làm món gì?”
Khuyến khích con tưởng tượng.
VÒNG 3 – CON CẢM THẤY THẾ NÀO?
“Hôm nay có điều gì làm con vui hoặc buồn không?”
Lắng nghe mà không vội đánh giá.
VÒNG 4 – CON MUỐN ĐIỀU GÌ?
“Nếu cuối tuần cả nhà có thời gian chơi cùng nhau, con muốn chơi trò gì?”
Cho con tham gia vào một lựa chọn phù hợp.
VÒNG 5 – BA MẸ LẮNG NGHE CON
Hãy để con tự nói, kể, vẽ hoặc dùng đồ chơi để diễn đạt.
Kết thúc bằng một câu thật đơn giản:
“CẢM ƠN CON ĐÃ CHO BA MẸ BIẾT CON ĐANG NGHĨ GÌ.”
Đó không phải một bài kiểm tra ngôn ngữ.
Đó là một khoảnh khắc kết nối.
BBF TIN RẰNG
Một đứa trẻ không cần biết thật nhiều từ mới được quyền bày tỏ suy nghĩ.
Một đứa trẻ không cần phát âm hoàn hảo mới xứng đáng được lắng nghe.
Một đứa trẻ không cần luôn trả lời đúng mới được công nhận.
Và một đứa trẻ không cần nói nhiều hơn bạn bè mới có giá trị.
Mỗi con có nhịp phát triển, tính cách và cách giao tiếp riêng.
Khi gặp khó khăn về ngôn ngữ hoặc giao tiếp, con có thể cần sự hỗ trợ phù hợp từ gia đình và chuyên gia.
Điều BBF mong muốn là người lớn không chỉ chú ý đến những từ con nói được, mà còn quan tâm đến điều con đang cố gắng truyền đạt.
Bởi một ngày nào đó, điều quan trọng nhất có thể không phải là con nhớ được bao nhiêu từ.
Mà là con biết nói:
“Đây là ý kiến của con.”
“Con cần được giúp đỡ.”
“Con muốn thử lại.”
“Con không đồng ý.”
“Con yêu ba mẹ.”
Và đặc biệt:
“BA MẸ ƠI, CON CÓ ĐIỀU MUỐN NÓI…”
LỜI NHẮN TỪ BABYFUN
🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương
Ba mẹ thân mến,
99 bài viết là 99 lần BBF cùng ba mẹ nhìn lại một điều tưởng chừng rất đơn giản: cách chúng ta trò chuyện với trẻ.
Chúng ta đã nói về những từ đầu tiên.
Về cách đặt câu hỏi.
Về việc kể chuyện.
Về cảm xúc.
Về sự tự tin.
Về quyền được từ chối.
Về cơ hội được giải thích.
Và về giá trị của việc lắng nghe.
Nhưng sau tất cả, có một điều BBF muốn giữ lại:
ĐỪNG CHỈ DẠY CON NÓI NHỮNG ĐIỀU NGƯỜI LỚN MUỐN NGHE. HÃY GIÚP CON HỌC CÁCH NÓI RA NHỮNG ĐIỀU MÌNH THỰC SỰ NGHĨ, CẢM NHẬN VÀ CẦN ĐƯỢC CHIA SẺ.
Chúng ta có thể mua cho con một món đồ chơi.
Có thể dạy con một từ mới.
Có thể cùng con đọc một cuốn sách.
Nhưng không ai có thể sống thay cuộc đời của con.
Không ai có thể suy nghĩ thay con mãi mãi.
Và không ai nên quyết định thay con tất cả những điều con được phép bày tỏ.
Hãy trao cho con kiến thức.
Trao cho con cơ hội trải nghiệm.
Trao cho con tình yêu thương.
Và quan trọng hơn, hãy dành cho con một chỗ trong những cuộc trò chuyện của gia đình.
BỞI MÓN QUÀ QUÝ GIÁ KHÔNG CHỈ LÀ VỐN TỪ MÀ CON TÍCH LŨY ĐƯỢC.
MÀ LÀ CƠ HỘI ĐỂ CON TÌM THẤY, PHÁT TRIỂN VÀ SỬ DỤNG TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH MÌNH.
💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Hôm nay, hãy dành cho con 10 phút và hỏi:
“NẾU HÔM NAY BA MẸ CHỈ LẮNG NGHE MỘT ĐIỀU CON MUỐN NÓI, CON SẼ CHỌN ĐIỀU GÌ?”
Sau đó, hãy lắng nghe bằng sự quan tâm chân thành.
BABYFUN – KHÔNG CHỈ GIÚP CON NÓI NHIỀU HƠN. CHÚNG TÔI MONG CON ĐƯỢC LỚN LÊN CÙNG TIẾNG NÓI CỦA CHÍNH MÌNH.
#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #TiengNoiCuaCon #LangNgheCon #PhatTrienNgonNgu #KyNangGiaoTiep #KyNangCamXuc #KyNangTuDuy #KyNangSangTao #BaMeDongHanh #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong


