HÃY ĐỂ CON CÓ QUYỀN NÓI “CON KHÔNG THÍCH”

96. HÃY ĐỂ CON CÓ QUYỀN NÓI “CON KHÔNG THÍCH”

Dạy con biết nói lên điều mình không muốn cũng quan trọng như dạy con nói lời cảm ơn và xin lỗi.

“Lại đây cho cô ôm một cái nào!”

Con lùi lại, nép vào mẹ.

“Con không thích…”

Người lớn bật cười:

“Ôi, có gì đâu mà không thích!”

“Cô thương con mới ôm chứ!”

“Ngoan nào, cho cô ôm một cái!”

Con im lặng.

Mẹ nhìn con rồi nhẹ nhàng nói:

“CON KHÔNG MUỐN ÔM THÌ KHÔNG CẦN ÔM ĐÂU. CON CÓ THỂ VẪY TAY CHÀO CÔ NHÉ.”

Con ngẩng đầu, mỉm cười và vẫy tay.

Một tình huống rất nhỏ.

Nhưng chứa đựng một bài học rất lớn.

TRẺ EM CẦN ĐƯỢC HỌC CÁCH NÓI “CON KHÔNG THÍCH” – VÀ CẦN BIẾT RẰNG NGƯỜI LỚN SẼ LẮNG NGHE.

Trong hành trình 100 BÀI NÓI NHIỀU HƠN, BBF không chỉ muốn giúp trẻ nói ra điều mình thích.

Chúng tôi còn muốn giúp con biết bày tỏ những điều mình không thích, không muốn hoặc cảm thấy không thoải mái.

Bởi tiếng nói của con không chỉ tồn tại khi con đồng ý.

TIẾNG NÓI CỦA CON CÒN CẦN ĐƯỢC TÔN TRỌNG KHI CON NÓI “KHÔNG”.

1. “CON KHÔNG THÍCH” KHÔNG ĐỒNG NGHĨA VỚI “CON HƯ”

Nhiều ba mẹ từng nghe những câu:

“Trẻ con không được cãi người lớn!”

“Người lớn nói thì phải nghe!”

“Không được nói không!”

Nhưng hãy phân biệt hai điều:

BÀY TỎ Ý KIẾN và CƯ XỬ THIẾU TÔN TRỌNG.

Khi con nói:

“Con không thích món này.”

“Con không muốn chơi trò đó.”

“Con không thích bạn giành đồ chơi của con.”

Con đang thể hiện sở thích, cảm xúc hoặc ranh giới của mình.

Đó không tự động là hành vi chống đối.

Ba mẹ có thể hướng dẫn con diễn đạt lịch sự mà không phủ nhận điều con cảm thấy.

Ví dụ:

“Con không thích trò này. Con muốn chơi trò khác.”

“Con chưa muốn nói chuyện bây giờ.”

“Con không thích khi bạn lấy đồ của con mà chưa hỏi.”

TRẺ CÓ THỂ HỌC CÁCH NÓI LỜI TỪ CHỐI MỘT CÁCH LỊCH SỰ MÀ KHÔNG PHẢI TỪ BỎ QUYỀN ĐƯỢC TỪ CHỐI.

2. ĐỪNG BẮT CON PHẢI THÍCH ĐIỀU NGƯỜI LỚN THÍCH

Ba mẹ thích một bộ quần áo.

Nhưng con không thích màu sắc ấy.

Ba mẹ chọn một trò chơi.

Nhưng con muốn chơi trò khác.

Ba mẹ nghĩ một món ăn rất ngon.

Nhưng con không thích hương vị đó.

Trong những lựa chọn phù hợp với độ tuổi và an toàn, hãy cho con cơ hội thể hiện sở thích.

Thay vì:

“Con phải thích cái này!”

Hãy thử:

“MẸ THẤY CON KHÔNG THÍCH. CON CÓ THỂ NÓI CHO MẸ BIẾT VÌ SAO KHÔNG?”

Nếu con chưa giải thích được, cũng không cần ép.

Có những cảm giác trẻ chưa đủ vốn từ để mô tả.

Ba mẹ có thể giúp con gọi tên:

“Có phải con thấy áo hơi ngứa không?”

“Con không thích vì trò này quá ồn ào à?”

LẮNG NGHE SỞ THÍCH CỦA CON LÀ MỘT CÁCH GIÚP CON HIỂU RÕ HƠN VỀ CHÍNH MÌNH.

3. DẠY CON NÓI “KHÔNG” KHI CẢM THẤY KHÔNG AN TOÀN

Đây là một trong những bài học quan trọng nhất.

Con có quyền từ chối những tiếp xúc cơ thể không mong muốn như ôm, hôn hoặc cù lét, kể cả khi người đề nghị là người quen.

Ba mẹ có thể dạy con những câu đơn giản:

“CON KHÔNG MUỐN.”

“Dừng lại ạ!”

“Con không thích bị chạm vào người như vậy.”

“Con muốn đứng cạnh mẹ.”

“Con cần giúp đỡ!”

Nếu ai đó tiếp tục làm con khó chịu, hãy dạy con tìm đến người lớn đáng tin cậy để được giúp đỡ.

Đặc biệt, đừng chỉ dạy con phải nói “không” thật to rồi tự bảo vệ mình.

Trẻ có thể sợ hãi, im lặng hoặc không phản ứng kịp trong tình huống căng thẳng.

TRÁCH NHIỆM BẢO VỆ TRẺ LUÔN THUỘC VỀ NGƯỜI LỚN.

4. TÔN TRỌNG CẢM XÚC KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ CHIỀU THEO MỌI YÊU CẦU

Con nói:

“Con không thích đánh răng!”

Ba mẹ không cần đáp:

“Vậy thôi, không đánh nữa!”

Thay vào đó:

“MẸ BIẾT CON KHÔNG THÍCH. NHƯNG MÌNH VẪN CẦN ĐÁNH RĂNG ĐỂ CHĂM SÓC RĂNG MIỆNG. CON MUỐN DÙNG BÀN CHẢI MÀU XANH HAY MÀU HỒNG?”

Con nói:

“Con không thích đội mũ bảo hiểm!”

Ba có thể đáp:

“Ba hiểu con thấy khó chịu. Nhưng đi xe thì mình cần đội mũ bảo hiểm phù hợp để an toàn. Ba sẽ giúp con chỉnh lại cho dễ chịu hơn.”

Đây là sự khác biệt giữa:

TÔN TRỌNG CẢM XÚC CỦA CON và ĐỂ CON QUYẾT ĐỊNH MỌI QUY TẮC.

Con được quyền không thích.

Nhưng những giới hạn cần thiết về sức khỏe và an toàn vẫn phải được người lớn duy trì.

Điều quan trọng là ba mẹ giải thích, hỗ trợ và tránh làm con xấu hổ vì cảm xúc của mình.

5. DẠY CON TỪ CHỐI MÀ VẪN TÔN TRỌNG NGƯỜI KHÁC

Không phải lời từ chối nào cũng cần gay gắt.

Ba mẹ có thể hướng dẫn con những cách diễn đạt phù hợp:

• “Con cảm ơn, nhưng con không muốn ạ.”
• “Con không thích trò này. Mình chơi trò khác được không?”
• “Mình đừng lấy đồ của tớ khi chưa hỏi nhé.”
• “Con muốn nghỉ một chút.”
• “Con chưa sẵn sàng kể chuyện đó.”

Đồng thời, hãy dạy con tôn trọng lời từ chối của người khác.

Nếu bạn nói:

“Mình không muốn chơi trò này.”

Con cũng cần học cách lắng nghe.

CON CÓ QUYỀN NÓI “KHÔNG” – VÀ NGƯỜI KHÁC CŨNG CÓ QUYỀN NHƯ VẬY.

THỬ THÁCH BBF – “BUNBUN HỌC CÁCH NÓI KHÔNG”

Ba mẹ chuẩn bị chú thỏ BunBun và một vài món đồ chơi.

Cùng con đóng vai trong năm tình huống.

VÒNG 1 – TỪ CHỐI MỘT TRÒ CHƠI

BunBun hỏi:

“Bạn có muốn chơi trò đua xe không?”

Con có thể đáp:

“Không, mình muốn chơi xếp hình.”

VÒNG 2 – TỪ CHỐI KHI BẠN LẤY ĐỒ

BunBun định lấy món đồ con đang chơi.

Con thực hành:

“MÌNH CHƯA MUỐN CHO MƯỢN. BẠN HỎI MÌNH TRƯỚC NHÉ!”

VÒNG 3 – TỪ CHỐI TIẾP XÚC CƠ THỂ

BunBun hỏi:

“Mình ôm bạn được không?”

Con có thể nói:

“Không, mình muốn vẫy tay thôi!”

BunBun đáp:

“Được, mình tôn trọng bạn!”

VÒNG 4 – NÓI KHI CẦN GIÚP ĐỠ

Con thực hành:

“Con không thích chuyện này.”

“Dừng lại!”

“Ba mẹ giúp con với!”

VÒNG 5 – HỌC CÁCH TÔN TRỌNG LỜI TỪ CHỐI

BunBun nói:

“Mình không muốn chơi nữa.”

Con tập đáp:

“Được thôi. Khi nào bạn muốn, mình chơi tiếp nhé!”

Không cần con thuộc lòng tất cả các câu.

Hãy để con luyện tập theo độ tuổi, khả năng và mức độ thoải mái của mình.

BBF TIN RẰNG

Khi con biết nói “Con thích”, con đang bày tỏ sở thích.

Khi con biết nói “Con không thích”, con đang bày tỏ giới hạn của mình.

Khi con biết nói “Con không đồng ý”, con đang học cách thể hiện quan điểm.

Khi con biết nói “Con cần giúp đỡ”, con đang thực hành tìm kiếm sự hỗ trợ.

Và khi người lớn lắng nghe những lời ấy, con có thêm cơ hội hiểu rằng cảm xúc và suy nghĩ của mình có ý nghĩa.

PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ KHÔNG CHỈ LÀ HỌC CÁCH NÓI ĐIỀU NGƯỜI KHÁC MUỐN NGHE.

Mà còn là học cách diễn đạt trung thực những gì mình cảm nhận.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

BA MẸ ƠI, ĐỪNG CHỈ DẠY CON TRỞ THÀNH MỘT ĐỨA TRẺ BIẾT VÂNG LỜI. HÃY DẠY CON BIẾT SUY NGHĨ, BIẾT BÀY TỎ VÀ BIẾT BẢO VỆ RANH GIỚI CỦA MÌNH.

Một đứa trẻ có thể lễ phép mà vẫn biết từ chối.

Có thể yêu thương người khác mà vẫn có quyền không muốn ôm.

Có thể tôn trọng ba mẹ mà vẫn được phép nói lên cảm xúc khác biệt.

Và có thể học cách hợp tác mà không cần phải đồng ý với tất cả mọi người.

Bởi điều BBF mong muốn không chỉ là con nói nhiều hơn.

MÀ LÀ CON BIẾT DÙNG TIẾNG NÓI CỦA MÌNH ĐỂ BÀY TỎ SUY NGHĨ, CẢM XÚC, NHU CẦU VÀ NHỮNG GIỚI HẠN CẦN ĐƯỢC TÔN TRỌNG.

💗 Thử thách dành cho ba mẹ: Hôm nay, nếu con nói “Con không thích”, đừng vội gạt đi. Hãy thử hỏi: “Con muốn nói cho ba mẹ biết điều gì khiến con không thoải mái không?” Sau đó, cùng con tìm cách giải quyết phù hợp.

MỘT ĐỨA TRẺ ĐƯỢC PHÉP NÓI “CON KHÔNG THÍCH” SẼ CÓ THÊM CƠ HỘI HỌC CÁCH NÓI LÊN ĐIỀU MÌNH THỰC SỰ CẦN.

#BabyFun #BBF #100BaiNoiNhieuHon #NoiNhieuHon #ConKhongThich #QuyenDuocTuChoi #LangNgheCon #TonTrongTreEm #RanhGioiCaNhan #KyNangNgonNgu #KyNangGiaoTiep #KyNangCamXuc #BaMeDongHanh #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong