Lưu trữ tác giả: Admin

Vì sao trẻ thích chơi giả vờ?

Vì sao trẻ thích chơi giả vờ?

Một chiếc thìa trở thành micro.

Một chiếc hộp biến thành ô tô.

Gấu bông bỗng bị “ốm” và cần được bác sĩ khám.

Còn con hôm nay có thể là đầu bếp, ngày mai là bác sĩ, phi hành gia hay siêu anh hùng.

Người lớn gọi đó là chơi giả vờ.

Nhưng với trẻ, đó là cách con tái hiện, khám phá và hiểu thế giới theo cách của mình.

Trẻ đang biến điều đã thấy thành câu chuyện

Trẻ quan sát cuộc sống mỗi ngày.

Con nhìn ba mẹ nấu ăn.
Thấy bác sĩ khám bệnh.
Nghe người lớn gọi điện.
Nhìn nhân viên bán hàng tính tiền.

Sau đó, những trải nghiệm ấy xuất hiện trong trò chơi:

“Con là bác sĩ, mẹ là bệnh nhân nhé.”

Trẻ đang lấy những gì mình quan sát được, ghi nhớ rồi tái tạo thành một thế giới mới.

Đây là sự kết hợp rất tự nhiên giữa trí nhớ và trí tưởng tượng.

Một vật có thể trở thành thứ khác

Khi trẻ cầm một khối gỗ lên tai và nói:

“Alo!”

con biết đó không thực sự là điện thoại.

Nhưng con có khả năng tưởng tượng rằng vật này có thể đại diện cho một vật khác.

Đây là một bước phát triển quan trọng của tư duy biểu tượng và sáng tạo.

Trẻ bắt đầu hiểu rằng thế giới không chỉ có những gì đang ở trước mắt.

Con có thể tưởng tượng ra điều chưa tồn tại.

Chơi giả vờ còn giúp trẻ thử những vai trò khác nhau

Khi làm bác sĩ, trẻ chăm sóc “bệnh nhân”.

Khi chơi cửa hàng, trẻ hỏi – đáp, mua – bán và chờ đến lượt.

Khi chơi gia đình, trẻ có thể bắt chước cách người lớn chăm sóc nhau.

Vì vậy, chơi giả vờ không chỉ nuôi dưỡng Kỹ năng Sáng tạo mà còn tạo cơ hội phát triển Ngôn ngữ, Xã hội và Cảm xúc.

Ba mẹ không cần viết sẵn kịch bản

Nếu con nói:

“Chiếc ghế này là tàu vũ trụ.”

Đừng vội nói:

“Đó là cái ghế mà.”

Hãy thử bước vào thế giới của con:

“Tàu của chúng ta sẽ bay đến đâu?”

Rồi để trẻ dẫn câu chuyện.

Ba mẹ có thể thêm những câu hỏi mở:

“Chuyện gì xảy ra tiếp theo?”
“Ai đang sống trên hành tinh đó?”
“Nếu tàu hết nhiên liệu thì mình làm thế nào?”

Một trò chơi tưởng tượng lúc này còn trở thành một bài tập nhỏ về kể chuyện và giải quyết vấn đề.

BBF tin rằng khi trẻ chơi giả vờ, con không hề “chỉ đang chơi”.

Con đang thử làm người khác.

Thử nhìn thế giới từ một vai trò khác.

Thử tạo ra những tình huống chưa từng xảy ra.

Và thử tìm cách giải quyết chúng trong một thế giới an toàn do chính mình tưởng tượng.

Hôm nay con giả vờ trở thành phi hành gia.

Điều quan trọng không phải con có thực sự bay vào vũ trụ hay không.

Mà là trong khoảnh khắc ấy, trí tưởng tượng của con đã đủ lớn để đưa một chiếc ghế đi xa hơn rất nhiều so với nơi nó đang đứng.

Đó chính là một phần vẻ đẹp của Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

5 trò chơi mở giúp trẻ phát triển sáng tạo

5 trò chơi mở giúp trẻ phát triển sáng tạo

Trò chơi mở là những trò chơi không chỉ có một cách chơi, một kết quả hay một đáp án duy nhất.

Thay vì hỏi trẻ:

“Con có làm đúng không?”

Trò chơi mở đặt ra một câu hỏi thú vị hơn:

“Con có thể nghĩ ra điều gì?”

Dưới đây là 5 trò chơi đơn giản giúp trẻ nuôi dưỡng Kỹ năng Sáng tạo.

1. Xếp khối – “Hôm nay con muốn xây gì?”

Đừng đưa mẫu ngay từ đầu.

Hãy đặt các khối trước mặt trẻ và để con tự quyết định.

Một khối có thể là viên gạch.
Cũng có thể là chiếc điện thoại.
Một chiếc bánh.
Hay động cơ của tàu vũ trụ.

Ba mẹ có thể hỏi:

“Nếu những khối này trở thành một thành phố, thành phố của con sẽ có gì?”

Một bộ đồ chơi nhưng có thể tạo ra hàng chục thế giới khác nhau.

2. Chiếc hộp kỳ diệu – “Nếu đây không phải chiếc hộp?”

Chuẩn bị một chiếc hộp carton sạch, an toàn và hỏi:

“Nếu đây không phải chiếc hộp, con muốn nó trở thành gì?”

Hôm nay là ô tô.

Ngày mai là lâu đài.

Ngày kia là tên lửa.

Trẻ có thể vẽ, dán giấy và trang trí để biến ý tưởng trong đầu thành một sản phẩm của riêng mình.

3. Vẽ tiếp câu chuyện

Ba mẹ vẽ một hình đơn giản: một vòng tròn, đường cong hoặc vài nét ngẫu nhiên.

Sau đó hỏi:

“Con có thể biến nó thành thứ gì?”

Một vòng tròn có thể trở thành:

Mặt trời – khuôn mặt – hành tinh – chiếc bánh – bánh xe…

Không cần giống mẫu.

Mục tiêu là giúp trẻ nhận ra:

Một hình ảnh có thể dẫn đến rất nhiều ý tưởng.

4. Xây thế giới tưởng tượng

Dùng khối, thú đồ chơi, xe, nhân vật hoặc các vật liệu chơi phù hợp độ tuổi để trẻ tự tạo nên một thế giới.

Sau đó hỏi:

“Ai sống ở đây?”
“Họ đang đi đâu?”
“Chuyện gì xảy ra tiếp theo?”

Lúc này trẻ không chỉ xây dựng.

Con đang tưởng tượng nhân vật, tạo tình huống và kể câu chuyện.

Sáng tạo bắt đầu kết nối với cả Ngôn ngữ và Kỹ năng Xã hội.

5. Một món đồ – 10 cách chơi

Chọn một vật đơn giản, an toàn như một chiếc khăn và hỏi:

“Con nghĩ chiếc khăn này có thể biến thành những gì?”

Nó có thể là:

Áo choàng siêu nhân.
Tấm chăn cho búp bê.
Dòng sông.
Lều nhỏ.
Cánh buồm.
Hay bất cứ điều gì trẻ nghĩ ra.

Không cần thực sự đạt đủ 10 cách.

Điều quan trọng là khuyến khích trẻ tiếp tục hỏi:

“Còn gì nữa?”


Điểm chung của 5 trò chơi này là người lớn không quyết định trước kết quả cuối cùng.

Ba mẹ chuẩn bị môi trường.

Trẻ tạo ra cuộc chơi.

Và hãy nhớ: trò chơi mở không có nghĩa là không có giới hạn. Vật liệu vẫn cần phù hợp độ tuổi, tránh chi tiết nhỏ hoặc các vật có nguy cơ gây thương tích, và trẻ nhỏ vẫn cần được giám sát phù hợp.

BBF tin rằng sáng tạo không nhất thiết bắt đầu bằng những món đồ chơi phức tạp.

Đôi khi chỉ cần:

Một vài khối.
Một chiếc hộp.
Một tờ giấy.
Một câu chuyện.
Và một người lớn không vội nói trẻ phải làm thế nào.

Hãy cho con một khoảng trống.

Rồi hỏi:

“Con nghĩ mình còn có thể tạo ra điều gì nữa?”

Bởi phát triển sáng tạo không phải dạy trẻ tạo ra thứ giống chúng ta nhất.

Mà là giúp con đủ tự tin để tạo ra thứ mang ý tưởng của chính mình.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Đừng nói “Con làm sai rồi” khi con đang sáng tạo

Đừng nói “Con làm sai rồi” khi con đang sáng tạo

Con vẽ mặt trời màu xanh.

Con xây một ngôi nhà không có cửa.

Con đặt bánh xe lên nóc lâu đài.

Người lớn nhìn thấy và rất dễ nói:

“Sai rồi con, phải làm thế này mới đúng.”

Nhưng hãy thử dừng lại một chút.

Nếu trẻ đang làm một nhiệm vụ có quy tắc, đúng – sai có thể cần thiết. Nhưng nếu con đang tưởng tượng và sáng tạo, đôi khi thứ người lớn gọi là “sai” chỉ đơn giản là:

Con đang nhìn thế giới theo một cách khác.

Sáng tạo cần một khoảng trời không có đáp án mẫu

Nếu mọi bức tranh đều phải giống thật.

Mọi công trình đều phải giống mẫu.

Mọi món đồ đều phải được sử dụng theo đúng một cách.

Trẻ sẽ dần học cách hỏi:

“Con phải làm thế nào mới đúng?”

thay vì:

“Con muốn tạo ra điều gì?”

Hai câu hỏi ấy dẫn trẻ đến hai hành trình rất khác nhau.

Hãy hỏi trước khi sửa

Khi con vẽ một cái cây màu tím, thay vì nói:

“Cây phải màu xanh.”

Hãy thử hỏi:

“Kể cho mẹ nghe về cái cây màu tím của con nhé?”

Có thể trẻ sẽ nói:

“Đây là cây phép thuật, ban đêm nó phát sáng.”

Chỉ một câu hỏi mở đã biến một điều tưởng như “sai” thành cả một câu chuyện.

Điều trẻ cần không phải lời khen cho mọi thứ

Khuyến khích sáng tạo không có nghĩa là mọi điều trẻ làm đều đúng.

Trẻ vẫn cần học quy tắc, giới hạn và đặc biệt là an toàn.

Nhưng ba mẹ có thể phân biệt:

Khi nào con đang học một quy tắc cần chính xác?

Khi nào con đang ở trong không gian tự do sáng tạo?

Trong không gian thứ hai, hãy cho trí tưởng tượng của trẻ thêm một chút tự do.

Thay “Sai rồi” bằng những câu hỏi

“Tại sao con lại chọn cách này?”

“Con đang tạo ra thứ gì vậy?”

“Nếu làm khác đi thì chuyện gì xảy ra?”

“Con còn ý tưởng nào nữa không?”

Những câu hỏi ấy không đóng cánh cửa.

Chúng mở thêm cánh cửa cho suy nghĩ của trẻ.

BBF tin rằng trẻ không chỉ cần học cách tìm ra đáp án đúng.

Trẻ còn cần được bảo vệ khả năng nghĩ ra những đáp án khác.

Bởi sáng tạo không bắt đầu từ việc:

“Con có làm giống mẫu không?”

Sáng tạo bắt đầu khi trẻ đủ tự tin để nói:

“Con biết mọi người thường làm như vậy. Nhưng con muốn thử cách này.”

Đừng vội sửa một ý tưởng chỉ vì nó khác với cách người lớn nghĩ.

Có những lúc, hãy để con được vẽ mặt trời màu xanh, xây lâu đài không cửa và tạo ra một thế giới chưa từng tồn tại.

Bởi trước khi một ý tưởng trở thành điều mới mẻ…

Nó thường bắt đầu bằng việc trông hơi “khác”.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Xếp khối giúp trí tưởng tượng phát triển thế nào?

Xếp khối giúp trí tưởng tượng phát triển thế nào?

Trước mặt trẻ chỉ là vài khối gỗ đơn giản.

Nhưng trong trí tưởng tượng của con, chúng có thể trở thành:

Một ngôi nhà.
Một cây cầu.
Một con robot.
Một thành phố.
Hay một con tàu đang bay giữa vũ trụ.

Đó chính là điều đặc biệt của xếp khối:

Đồ chơi càng mở, trí tưởng tượng của trẻ càng có nhiều không gian để hoạt động.

Trẻ phải “nhìn thấy” trước khi xây

Khi trẻ nói:

“Con sẽ xây một lâu đài.”

Lâu đài ấy chưa tồn tại.

Nó mới chỉ xuất hiện trong suy nghĩ của con.

Trẻ phải hình dung nó trông như thế nào, chọn những khối phù hợp rồi từng bước biến ý tưởng trong đầu thành một thứ có thể nhìn thấy và chạm vào.

Đó là một quá trình sáng tạo rất tự nhiên:

Tưởng tượng → Lựa chọn → Xây dựng → Quan sát → Điều chỉnh → Hoàn thiện.

Một bộ khối không nói trước trẻ phải tạo ra điều gì

Đây là giá trị lớn của trò chơi mở.

Cùng một bộ khối, hôm nay trẻ xây nhà.

Ngày mai con làm sở thú.

Ngày kia, các khối trở thành thức ăn trong cửa hàng tưởng tượng.

Đồ chơi vẫn vậy. Nhưng câu chuyện luôn thay đổi.

Trẻ đang học rằng một vật có thể mang nhiều ý nghĩa và một vấn đề có thể có nhiều cách tiếp cận.

Khi công trình đổ, sáng tạo vẫn tiếp tục

Tòa tháp đổ không nhất thiết là kết thúc trò chơi.

Trẻ có thể nghĩ:

“Con sẽ xây lại.”
“Con làm chân rộng hơn.”
“Hay con biến đống này thành một con robot?”

Chính lúc đó, Sáng tạo và Tư duy bắt đầu kết nối.

Trẻ không chỉ tưởng tượng điều mới mà còn học cách thay đổi ý tưởng khi thực tế không diễn ra như dự kiến.

Ba mẹ đừng vội đưa mẫu

Xây theo mẫu có giá trị riêng, nhưng không phải cuộc chơi nào cũng cần một hình mẫu hoàn chỉnh.

Đôi khi hãy đặt những khối trước mặt trẻ và chỉ hỏi:

“Hôm nay con muốn xây gì?”

Khi con hoàn thành, thay vì nhận xét:

“Sao ngôi nhà trông lạ thế?”

hãy hỏi:

“Con kể cho ba mẹ nghe về công trình này nhé?”

Có thể thứ người lớn nhìn thấy chỉ là vài khối xếp chồng lên nhau.

Nhưng trong đầu trẻ, đó là một thành phố có nhân vật, câu chuyện và những quy luật riêng.

BBF tin rằng giá trị của xếp khối không nằm ở việc trẻ xây được công trình đẹp giống mẫu đến đâu.

Mà nằm ở khả năng trẻ nhìn những khối đơn giản và nghĩ:

“Con có thể biến chúng thành một điều chưa từng có.”

Hôm nay con xây bằng những khối đồ chơi.

Ngày mai, con có thể dùng chính khả năng ấy để tạo ra ý tưởng, nhìn thấy khả năng mới và tìm những con đường mà người khác chưa nghĩ tới.

Đó chính là một phần của Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Một chiếc hộp có thể trở thành cả thế giới của trẻ

Một chiếc hộp có thể trở thành cả thế giới của trẻ

Người lớn nhìn thấy một chiếc hộp carton.

Trẻ có thể nhìn thấy một thế giới.

Buổi sáng, chiếc hộp là một chiếc ô tô.

Buổi chiều, nó trở thành lâu đài.

Ngày mai, nó có thể là con tàu vượt đại dương.

Và vài hôm sau, chính chiếc hộp ấy lại biến thành tên lửa đưa con lên Mặt Trăng.

Chiếc hộp không thay đổi.
Điều thay đổi là thế giới trong trí tưởng tượng của trẻ.

Trẻ không cần mọi thứ phải được làm sẵn

Một món đồ chơi càng mô phỏng hoàn chỉnh, đôi khi trẻ càng ít phải tưởng tượng về việc “nó có thể là gì khác?”

Ngược lại, một vật đơn giản lại để lại rất nhiều khoảng trống.

Và trẻ sẽ dùng trí tưởng tượng để lấp đầy khoảng trống ấy.

Chiếc hộp chưa có vô-lăng?

Con tự vẽ.

Chưa có cửa sổ?

Con tưởng tượng ra.

Tên lửa chưa có bảng điều khiển?

Con tự thiết kế.

Một cuộc chơi đơn giản bắt đầu trở thành quá trình:

Tưởng tượng → Tạo ý tưởng → Thử nghiệm → Thay đổi → Kể câu chuyện → Sáng tạo tiếp.

Điều quý giá nằm ở câu hỏi: “Con thấy gì?”

Thay vì nói:

“Đây chỉ là cái hộp.”

Ba mẹ hãy thử hỏi:

“Nếu đây không phải chiếc hộp, con muốn nó trở thành gì?”

Có thể câu trả lời của trẻ rất khác với những gì người lớn nghĩ.

Và đó chính là điều chúng ta đang tìm kiếm.

Không phải câu trả lời đúng.

Mà là câu trả lời của con.

Đừng vội làm mọi thứ thật hoàn hảo cho trẻ

Người lớn có thể muốn cắt sẵn cửa, trang trí đẹp, làm bánh xe và hoàn thiện chiếc xe cho con.

Nhưng hãy để lại một phần chưa hoàn thiện.

Để trẻ được nghĩ.

Được vẽ.

Được xây.

Được thay đổi.

Được quyết định thế giới ấy sẽ trông như thế nào.

Bởi nếu người lớn làm hết, trẻ nhận được một món đồ chơi đẹp.

Nhưng nếu trẻ được tham gia tạo ra nó, con nhận được một trải nghiệm sáng tạo.

Và đó là điều BBF muốn giữ lại trong tuổi thơ

Không phải mọi món đồ chơi tốt đều cần thật nhiều chức năng.

Đôi khi, món đồ chơi tuyệt vời lại là thứ chưa nói trước cho trẻ phải chơi như thế nào.

Nó để lại một khoảng trống cho trí tưởng tượng.

Một chiếc hộp có thể chẳng đáng bao nhiêu tiền.

Nhưng trong mắt một đứa trẻ, hôm nay nó có thể là cả một vũ trụ.

Vì giá trị của trò chơi không chỉ nằm ở thứ chúng ta đặt vào tay trẻ.

Mà còn nằm ở những gì trẻ có thể tưởng tượng ra từ nó.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Đừng chỉ cho trẻ một thế giới được làm sẵn.
Hãy cho con cơ hội tự tạo nên thế giới của mình.

 

Vì sao trẻ cần những món đồ chơi không có một đáp án duy nhất?

Vì sao trẻ cần những món đồ chơi không có một đáp án duy nhất?

Có những món đồ chơi mà trẻ chỉ cần tìm một đáp án đúng.

Nhưng cũng có những món đồ chơi đặt trước mặt trẻ và hỏi:

“Con muốn tạo ra điều gì?”

Không có hình mẫu bắt buộc.
Không có một cách chơi duy nhất.
Không có câu trả lời cố định.

Và chính khoảng trống ấy là nơi sự sáng tạo bắt đầu.

Khi không có đáp án, trẻ phải tự tạo ra đáp án

Một bộ khối có thể trở thành:

Ngôi nhà.
Cây cầu.
Con robot.
Chiếc tàu vũ trụ.
Một thành phố mà chỉ trẻ mới biết tên.

Hôm nay con chơi theo cách này.

Ngày mai, vẫn những món đồ ấy nhưng con lại nghĩ ra một thế giới hoàn toàn khác.

Trẻ không chỉ đang chơi.

Con đang tưởng tượng – lựa chọn – thử nghiệm – thay đổi – sáng tạo.

Đồ chơi mở giúp trẻ học cách nghĩ khác

Khi không có hướng dẫn duy nhất, trẻ phải tự đặt câu hỏi:

“Mình có thể làm gì với cái này?”
“Nếu ghép hai thứ này lại thì sao?”
“Có cách nào khác không?”

Đó là lúc trẻ bắt đầu hiểu một điều quan trọng:

Một vấn đề có thể có nhiều cách giải quyết.

Đây không chỉ là sáng tạo.

Nó còn liên quan đến tư duy linh hoạt và khả năng giải quyết vấn đề.

Đừng biến mọi cuộc chơi thành “làm giống mẫu”

Người lớn đôi khi rất thích đưa cho trẻ một hình mẫu:

“Con xây giống thế này nhé.”

Hình mẫu có thể hữu ích khi trẻ học một kỹ năng mới.

Nhưng nếu mọi cuộc chơi đều phải giống mẫu, trẻ sẽ ít có cơ hội tự hỏi:

“Nếu con làm khác thì sao?”

Có lúc hãy cất hướng dẫn đi.

Đặt những khối đồ chơi trước mặt trẻ và hỏi:

“Hôm nay con muốn tạo ra gì?”

Rồi để câu chuyện thuộc về con.

Một món đồ chơi – nhiều lần chơi – nhiều trải nghiệm

Đây cũng là giá trị rất lớn của đồ chơi mở.

Nếu một món đồ chỉ có một cách hoàn thành, khi trẻ đã biết đáp án, sự hấp dẫn có thể giảm.

Nhưng với những món có nhiều cách chơi, thử thách có thể thay đổi theo trí tưởng tượng và khả năng của trẻ.

Một bộ khối hôm nay dành để xây tháp.

Ngày mai trở thành đường đua.

Tuần sau lại thành cửa hàng trong trò chơi đóng vai.

Đồ chơi không thay đổi.
Nhưng đứa trẻ đã tạo ra một trải nghiệm mới.

BBF tin rằng trẻ không chỉ cần những món đồ chơi dạy con “đáp án đúng là gì”.

Trẻ cũng cần những món đồ chơi đủ mở để hỏi:

“Đáp án của con là gì?”

Bởi thế giới mà trẻ lớn lên sẽ không phải lúc nào cũng có một lời giải duy nhất.

Và một trong những năng lực quý giá chúng ta có thể trao cho con từ nhỏ chính là:

Biết tưởng tượng nhiều khả năng.
Biết thử nhiều con đường.
Và dám tạo ra câu trả lời của riêng mình.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Sáng tạo ở trẻ không chỉ là biết vẽ đẹp

Sáng tạo ở trẻ không chỉ là biết vẽ đẹp

Khi nhắc đến một đứa trẻ sáng tạo, chúng ta thường nghĩ đến một em bé vẽ đẹp, tô màu khéo hay làm đồ thủ công giỏi.

Nhưng sáng tạo rộng hơn rất nhiều.

Một đứa trẻ có thể chưa vẽ đẹp, nhưng vẫn đang sáng tạo khi con biến chiếc hộp thành ô tô, dùng những khối gỗ để xây một thành phố hay nghĩ ra một luật chơi mà trước đó chưa từng có.

Sáng tạo không chỉ nằm trên trang giấy.
Sáng tạo nằm trong cách trẻ nhìn thấy những khả năng khác nhau từ cùng một thứ.

Khi một chiếc hộp không còn chỉ là chiếc hộp

Người lớn nhìn thấy một chiếc hộp carton.

Trẻ có thể nhìn thấy:

Một ngôi nhà.
Một con tàu.
Một chiếc ô tô.
Một lâu đài.
Hay chiếc tên lửa chuẩn bị bay lên Mặt Trăng.

Không có đáp án đúng duy nhất.

Đó chính là điều đặc biệt của sáng tạo.

Sáng tạo bắt đầu từ câu hỏi: “Còn cách nào khác?”

Một bộ khối không nhất thiết chỉ dùng để xây tháp.

Hôm nay trẻ xây cầu.

Ngày mai con làm robot.

Ngày kia những khối ấy trở thành thức ăn trong một cửa hàng tưởng tượng.

Trẻ đang học cách tạo ra những khả năng mới từ những gì mình có.

Đây là nền móng của trí tưởng tượng, tư duy linh hoạt và khả năng tìm kiếm nhiều phương án khi gặp vấn đề.

Đừng vô tình biến sáng tạo thành bài thi

Khi trẻ vẽ một cái cây màu tím, người lớn có thể nói:

“Cây phải màu xanh chứ!”

Nhưng hãy thử hỏi:

“Ồ, kể cho mẹ nghe về cái cây màu tím này nhé?”

Một câu sửa đúng có thể kết thúc câu chuyện.

Một câu hỏi mở có thể đưa trẻ đến cả một thế giới tưởng tượng.

Không phải lúc nào trẻ cũng cần tạo ra thứ đúng với thực tế.

Có những lúc con cần được tự do tạo ra thứ chưa từng tồn tại.

Ba mẹ có thể nuôi dưỡng sáng tạo bằng những điều rất nhỏ

Hãy cho trẻ những trò chơi mở, nơi một món đồ có nhiều cách sử dụng.

Đặt những câu hỏi như:

“Con còn có thể làm gì với những khối này?”
“Nếu con tự thiết kế một ngôi nhà thì nó sẽ như thế nào?”
“Con nghĩ ra cách chơi khác được không?”

Và quan trọng nhất:

Đừng làm hộ sự tưởng tượng của con.

BBF tin rằng phát triển Kỹ năng Sáng tạo không phải để mọi đứa trẻ trở thành họa sĩ hay nhà thiết kế.

Mà để trẻ lớn lên với khả năng:

Dám tưởng tượng.
Dám tạo ra ý tưởng.
Dám thử cách khác.
Và dám nhìn một vấn đề từ nhiều góc độ.

Bởi một đứa trẻ sáng tạo không nhất thiết là đứa trẻ vẽ đẹp nhất.

Đó có thể đơn giản là đứa trẻ nhìn thấy một điều mà người khác chưa nhìn thấy.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Hãy cho trẻ một món đồ chơi.
Đừng vội nói nó phải trở thành thứ gì.
Hãy xem trí tưởng tượng của con đưa nó đi xa đến đâu.

 

Hành trình Tư duy: Từ khám phá đến tự giải quyết vấn đề

Hành trình Tư duy: Từ khám phá đến tự giải quyết vấn đề

Một đứa trẻ không thức dậy vào một buổi sáng và bỗng nhiên biết cách giải quyết vấn đề.

Khả năng ấy được hình thành từng chút một, bắt đầu từ những điều rất nhỏ:

Một ánh nhìn tò mò.
Một bàn tay muốn chạm.
Một câu hỏi “Tại sao?”.
Một lần thử sai.
Và một lần quyết định thử lại.

Đó chính là hành trình phát triển Kỹ năng Tư duy.

Bước 1 – Khám phá: “Đây là gì?”

Những năm đầu đời, trẻ học bằng cách nhìn, chạm, cầm, lắc, xoay, xếp, thả và thử nghiệm với môi trường xung quanh.

Con đang thu thập những “dữ liệu” đầu tiên về thế giới.

Cái này mềm.
Cái kia cứng.
Thả xuống thì rơi.
Đẩy mạnh thì đi xa hơn.

Khám phá chính là điểm khởi đầu của tư duy.

Bước 2 – Nhận ra quy luật: “Tại sao lại như vậy?”

Sau nhiều lần trải nghiệm, trẻ bắt đầu nhận ra mối liên hệ.

Nhấn nút → Đèn sáng.
Thả bóng → Bóng lăn.
Xếp lệch → Tháp dễ đổ.

Trẻ dần hiểu về nguyên nhân – kết quả.

Con không chỉ nhìn thấy điều xảy ra, mà bắt đầu muốn biết vì sao nó xảy ra.

Bước 3 – Dự đoán: “Nếu con làm thế này thì sao?”

Khi đã có kinh nghiệm, trẻ bắt đầu đoán trước kết quả.

“Nếu con đặt khối lớn xuống dưới, tháp có đứng vững hơn không?”

Đây là một bước tiến quan trọng.

Trẻ đang sử dụng những điều đã biết để suy nghĩ về điều chưa xảy ra.

Bước 4 – Thử và sai: “Cách này chưa được”

Không phải dự đoán nào cũng đúng.

Miếng ghép vẫn không vừa.
Cây cầu vẫn đổ.
Chiếc xe vẫn gặp đường cụt.

Nhưng chính lúc này, trẻ nhận được một bài học rất giá trị:

Sai không phải là kết thúc. Sai là thông tin để mình thử cách khác.

Bước 5 – Điều chỉnh: “Con thử cách khác”

Trẻ xoay miếng ghép.

Đổi vị trí khối.

Tìm một con đường mới.

Con bắt đầu hiểu:

Muốn kết quả khác đi, mình có thể thay đổi cách làm.

Đây chính là nền móng của tư duy linh hoạt.

Bước 6 – Tự giải quyết: “Con làm được rồi!”

Khoảnh khắc đẹp nhất không phải khi ba mẹ đưa đáp án và trẻ hoàn thành.

Mà là khi sau nhiều lần thử, trẻ tự tìm ra cách.

“A! Con biết rồi!”

Phía sau câu nói ấy không chỉ là niềm vui.

Đó còn là một niềm tin đang được hình thành:

“Khi gặp một vấn đề, con có thể tìm cách giải quyết.”

Và đó mới là đích đến quan trọng của hành trình Tư duy.

BBF không muốn biến trẻ thành những đứa trẻ biết thật nhiều đáp án.

BBF muốn cùng ba mẹ tạo ra môi trường để trẻ biết:

Khám phá → Đặt câu hỏi → Quan sát → Dự đoán → Thử → Sai → Điều chỉnh → Thử lại → Tự giải quyết.

Hôm nay, vấn đề của con có thể chỉ là một miếng ghép chưa tìm được vị trí.

Ngày mai là một bài toán khó.

Và nhiều năm sau, có thể là những thử thách thật sự của cuộc đời.

Chúng ta không thể chuẩn bị sẵn đáp án cho mọi vấn đề con sẽ gặp.

Nhưng chúng ta có thể trao cho con một điều quý giá hơn:

Khả năng tự mình đi tìm lời giải.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Chơi chính là một cách học.
Mỗi lần trẻ tự tìm ra cách, tư duy của con lại tiến thêm một bước.

 

Đừng cho con đáp án quá sớm

Đừng cho con đáp án quá sớm

Khi con loay hoay với một miếng ghép, người lớn chỉ cần vài giây để nhìn ra đáp án.

“Miếng này ở đây.”

Con đặt vào đúng chỗ. Trò chơi hoàn thành.

Nhưng có một điều rất đáng suy nghĩ:

Con đã hoàn thành trò chơi, nhưng con có thực sự tự giải quyết được vấn đề không?

Đáp án nhanh chưa chắc là món quà tốt nhất

Khi gặp một thử thách vừa sức, trẻ cần thời gian để:

Quan sát → Suy nghĩ → Thử → Sai → Điều chỉnh → Thử lại.

Nếu người lớn đưa đáp án ngay từ đầu, quá trình ấy bị rút ngắn.

Trẻ biết kết quả, nhưng có thể bỏ lỡ cơ hội học cách tìm ra kết quả.

Và với BBF, điều thứ hai mới thực sự quan trọng.

Hãy cho con một khoảng chờ

Khi con chưa làm được, đừng vội can thiệp.

Hãy chờ một chút.

Quan sát xem con có tự thử cách khác không.

Nếu con cần hỗ trợ, thay vì đưa đáp án, hãy cho một gợi ý nhỏ:

“Con thử nhìn lại hình dạng xem.”

“Nếu xoay miếng này thì sao?”

“Con còn cách nào khác không?”

Hỗ trợ vừa đủ để trẻ tiếp tục, nhưng vẫn để phần quan trọng nhất của lời giải thuộc về con.

Đừng sợ con làm sai

Sai không phải lúc nào cũng là điều cần sửa ngay.

Khi trẻ nhận ra:

“Cách này không được.”

bộ não có thêm thông tin để suy nghĩ:

“Vậy mình phải thay đổi điều gì?”

Chính quá trình đó giúp trẻ xây dựng khả năng phân tích, thích nghi và giải quyết vấn đề.

Điều chúng ta cần dạy không phải là mọi đáp án

Hôm nay, ba mẹ có thể chỉ cho con vị trí của một miếng puzzle.

Ngày mai, chúng ta có thể giải giúp con một bài toán.

Nhưng sẽ có những ngày trong cuộc đời, con gặp những vấn đề không ai có sẵn đáp án để đưa cho con.

Khi ấy, điều con cần không phải là nhớ rằng:

“Ba mẹ từng giải giúp mình.”

Mà là niềm tin:

“Mình có thể quan sát.
Mình có thể suy nghĩ.
Mình có thể thử.
Nếu chưa được, mình có thể thử lại.”

Vì vậy, đôi khi tình yêu không phải là làm giúp con thật nhanh.

Mà là đủ kiên nhẫn để đứng bên cạnh trong lúc con tự tìm đường.

Đừng cho con đáp án quá sớm. Hãy cho con cơ hội trở thành người tìm ra đáp án.

Đó là một trong những món quà đẹp nhất chúng ta có thể trao cho Kỹ năng Tư duy của trẻ.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Ba mẹ nên hỏi gì khi chơi cùng con?

Ba mẹ nên hỏi gì khi chơi cùng con?

Chơi cùng con không có nghĩa là ba mẹ phải hướng dẫn con từng bước.

Đôi khi, điều giá trị nhất ba mẹ có thể làm chỉ là ngồi bên cạnh và đặt đúng một câu hỏi.

Bởi một câu hỏi hay không đưa cho trẻ đáp án.

Nó khiến trẻ tự suy nghĩ để tìm ra đáp án.

Thay vì “Con làm được chưa?”

Ba mẹ có thể hỏi:

“Con đang định làm gì?”

Câu hỏi này khuyến khích trẻ diễn đạt ý tưởng và suy nghĩ trước khi hành động.

Khi con gặp khó khăn

Đừng vội nói:

“Để ba mẹ làm cho.”

Hãy thử:

“Con nghĩ mình còn cách nào khác không?”

Trẻ được khuyến khích tìm phương án mới thay vì phụ thuộc ngay vào người lớn.

Khi con làm sai

Thay vì:

“Sai rồi!”

Hãy hỏi:

“Con thấy chỗ nào chưa ổn?”

Một câu hỏi nhỏ có thể giúp trẻ tự quan sát, phát hiện vấn đề và điều chỉnh.

Khi con đang thử nghiệm

Hãy hỏi:

“Theo con, nếu làm thế này thì chuyện gì sẽ xảy ra?”

Trẻ bắt đầu học cách dự đoán trước khi hành động, sau đó quan sát kết quả để kiểm chứng suy nghĩ của mình.

Khi con hoàn thành

Đừng chỉ nói:

“Con giỏi quá!”

Hãy thử hỏi:

“Con đã làm cách nào để tìm ra được vậy?”

Khi kể lại quá trình, trẻ có cơ hội nhìn lại cách mình suy nghĩ và giải quyết vấn đề.

6 câu hỏi BBF gợi ý ba mẹ dùng thường xuyên

“Con nhìn thấy điều gì?”
“Theo con, tại sao lại như vậy?”
“Con nghĩ điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?”
“Còn cách nào khác không?”
“Nếu mình thay đổi chỗ này thì sao?”
“Con đã làm thế nào để tìm ra đáp án?”

Không cần hỏi tất cả trong một lần chơi.

Chỉ cần một câu đúng lúc, rồi cho trẻ đủ thời gian suy nghĩ.

Và cũng đừng biến giờ chơi thành một buổi hỏi đáp. Có những lúc trẻ cần được chơi tự do, tự khám phá và thậm chí không cần người lớn nói gì cả.

BBF tin rằng vai trò đẹp nhất của ba mẹ khi chơi cùng con không phải lúc nào cũng là người biết đáp án.

Đôi khi, hãy trở thành người khơi mở câu hỏi.

Bởi nếu chúng ta luôn nói cho trẻ phải nghĩ gì, con sẽ quen tìm đáp án từ người khác.

Nhưng nếu chúng ta biết hỏi:

“Con nghĩ sao?”

trẻ sẽ dần học được một điều quan trọng hơn:

Tự mình suy nghĩ.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc