Lưu trữ tác giả: Admin

Vì sao trẻ cần được chơi cùng trẻ khác?

Vì sao trẻ cần được chơi cùng trẻ khác?

Có những điều trẻ có thể học khi chơi một mình.

Nhưng cũng có những bài học chỉ xuất hiện khi trước mặt con có một đứa trẻ khác.

Một người cũng muốn món đồ chơi ấy.

Một người có ý tưởng khác.

Một người chưa muốn chờ.

Một người cần được lắng nghe.

Và chính từ những va chạm rất nhỏ ấy, Kỹ năng Xã hội bắt đầu lớn lên.

Chơi cùng nhau là học cách bước từ “Con” đến “Chúng ta”

Khi chơi một mình, trẻ có thể tự quyết định gần như mọi thứ.

Nhưng khi có bạn, con bắt đầu gặp những tình huống mới:

“Con muốn chơi trước nhưng bạn cũng muốn.”
“Con muốn xây nhà nhưng bạn muốn xây cầu.”
“Con cần món đồ mà bạn đang cầm.”

Trẻ phải dần học cách giao tiếp, chờ lượt, thương lượng và hợp tác.

Trẻ học cách lắng nghe một ý tưởng khác

Một đứa trẻ nói:

“Mình xây lâu đài nhé.”

Bạn kia lại nói:

“Không, mình muốn xây sở thú.”

Đây không chỉ là bất đồng.

Đó còn là cơ hội để trẻ học:

Người khác có thể suy nghĩ khác mình.

Rồi hai trẻ có thể tìm ra một ý tưởng mới:

“Vậy mình xây sở thú bên cạnh lâu đài nhé!”

Từ hai ý tưởng khác nhau, trẻ học cách tạo ra một giải pháp chung.

Trẻ học cách xử lý những cảm xúc thật

Chơi cùng bạn không phải lúc nào cũng vui vẻ.

Có lúc trẻ phải chờ.

Có lúc con không được chọn trước.

Có lúc công trình mình xây bị bạn vô tình làm đổ.

Có lúc hai trẻ cùng muốn một món đồ.

Những tình huống ấy tạo cơ hội để trẻ dần học cách thể hiện nhu cầu, điều chỉnh cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn với sự hỗ trợ phù hợp của người lớn.

Nhưng không phải cứ đặt trẻ cạnh nhau là phải ép con chia sẻ

Kỹ năng xã hội cần thời gian.

Trẻ nhỏ có thể bắt đầu bằng việc chơi cạnh nhau, quan sát nhau rồi mới dần tương tác và hợp tác nhiều hơn.

Ba mẹ không cần liên tục nói:

“Con phải nhường bạn.”

Thay vào đó, hãy giúp trẻ hiểu tình huống:

“Con đang muốn chiếc xe và bạn cũng đang muốn nó.”

Sau đó gợi mở:

“Chúng mình có thể làm thế nào để cả hai đều có lượt?”

Trẻ cần học không chỉ cách nhường, mà còn cách tìm giải pháp.

BBF tin rằng chơi cùng trẻ khác chính là một “xã hội thu nhỏ”.

Ở đó, trẻ được thực hành những điều mà sách vở khó có thể dạy trọn vẹn:

Giao tiếp.
Lắng nghe.
Chờ lượt.
Chia sẻ.
Thương lượng.
Hợp tác.
Giải quyết bất đồng.

Hôm nay có thể chỉ là câu chuyện:

“Ai được chơi chiếc xe trước?”

Nhưng phía sau tình huống rất nhỏ ấy, trẻ đang học một bài học lớn:

“Thế giới không chỉ có mình con. Còn có những người khác — với mong muốn, cảm xúc và ý tưởng của riêng họ.”

Và từ đó, hành trình từ “Con” đến “Chúng ta” tiếp tục lớn lên.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

#BabyFun #BBF #6KyNangVang #KyNangXaHoi #ChoiCungBan #KyNangHopTac #ChoLuot #HocQuaChoi #PhatTrienTre #GanKetYeuThuong

Kỹ năng Xã hội bắt đầu từ đâu?

Kỹ năng Xã hội bắt đầu từ đâu?

Kỹ năng xã hội không bắt đầu khi trẻ bước vào trường học hay lần đầu có một nhóm bạn.

Nó bắt đầu sớm hơn rất nhiều.

Từ ánh mắt đầu tiên trẻ nhìn ba mẹ.
Nụ cười được đáp lại.
Một tiếng gọi được lắng nghe.
Một cái ôm khi con cần được an ủi.

Trước khi học cách sống cùng một tập thể, trẻ học cách kết nối với một con người.

Và đó chính là điểm khởi đầu của Kỹ năng Xã hội.

Bước đầu tiên không phải “chia sẻ đồ chơi”

Khi nói về kỹ năng xã hội, người lớn thường nghĩ:

Biết chia sẻ.
Biết chờ lượt.
Biết hợp tác.
Biết chơi cùng bạn.

Nhưng trước những kỹ năng ấy, trẻ cần cảm nhận được một điều cơ bản:

“Khi con giao tiếp, có người phản hồi lại con.”

Con cười – ba mẹ cười lại.

Con chỉ tay – ba mẹ nhìn theo.

Con phát ra âm thanh – ba mẹ đáp lời.

Những tương tác nhỏ lặp đi lặp lại giúp trẻ dần hiểu rằng:

Mình có thể kết nối với người khác.

Từ “Con” đến “Chúng ta”

Khi lớn hơn, thế giới xã hội của trẻ dần mở rộng.

Ban đầu:

“Đây là đồ chơi của con.”

Sau đó trẻ bắt đầu học:

“Bạn cũng muốn chơi.”

Rồi:

“Con chơi xong sẽ đến lượt bạn.”

Và xa hơn:

“Chúng mình cùng xây nhé.”

Đó là một hành trình rất lớn:

Từ chơi một mình → quan sát người khác → chơi cạnh nhau → tương tác → chờ lượt → chia sẻ → hợp tác.

Không phải đứa trẻ nào cũng đi qua hành trình này với cùng một tốc độ.

Chơi chính là một “phòng tập” xã hội

Hai trẻ cùng xây một tòa tháp có thể phải quyết định:

Ai đặt khối trước?
Ai giữ?
Xây ở đâu?
Nếu cả hai muốn cùng một món thì sao?

Một trò chơi đơn giản bỗng trở thành nơi trẻ thực hành giao tiếp, thương lượng, chờ đợi và giải quyết bất đồng.

Đây là lý do chơi cùng người khác có giá trị rất đặc biệt.

Ba mẹ không cần giải quyết mọi xung đột thay con

Khi hai trẻ tranh một món đồ chơi, phản xạ của người lớn thường là can thiệp ngay.

Nhưng trong tình huống phù hợp và an toàn, ba mẹ có thể hỗ trợ trẻ gọi tên vấn đề:

“Hai bạn đều đang muốn chiếc xe này.”

Rồi gợi mở:

“Chúng mình có thể làm thế nào để cả hai đều có lượt chơi?”

Thay vì chỉ đưa ra đáp án, hãy từng bước giúp trẻ học cách tìm giải pháp khi có người khác cùng tham gia.

BBF tin rằng Kỹ năng Xã hội không phải dạy trẻ trở thành người luôn nhường nhịn hay lúc nào cũng phải hòa đồng.

Đó là hành trình giúp trẻ biết:

Kết nối.
Lắng nghe.
Thể hiện nhu cầu.
Tôn trọng người khác.
Chờ lượt.
Hợp tác.
Và cùng tìm cách giải quyết bất đồng.

Hành trình ấy không bắt đầu bằng một bài học lớn.

Nó bắt đầu từ một điều rất nhỏ:

Trẻ đưa ánh mắt về phía chúng ta — và chúng ta đáp lại.

Từ một kết nối đầu tiên, trẻ dần bước ra một thế giới rộng hơn:

Từ “Con” → đến “Bạn” → và rồi đến “Chúng ta”.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Hành trình Sáng tạo: Từ bắt chước đến tạo ra điều của riêng mình

Hành trình Sáng tạo: Từ bắt chước đến tạo ra điều của riêng mình

Sáng tạo ở trẻ không bắt đầu bằng việc tạo ra một điều chưa từng tồn tại.

Nó thường bắt đầu bằng một việc rất quen thuộc:

Bắt chước.

Con nhìn ba mẹ cầm điện thoại rồi đưa một khối gỗ lên tai.

Con thấy người lớn nấu ăn rồi lấy chiếc bát nhỏ làm nồi.

Con nhìn một tòa tháp mẫu rồi cố gắng xếp lại giống như vậy.

Bắt chước không phải đối lập với sáng tạo.

Đó có thể là điểm xuất phát của sáng tạo.

Bước 1 – Bắt chước: “Con cũng muốn làm như vậy”

Trẻ quan sát thế giới và học từ những gì mình nhìn thấy.

Con bắt chước hành động, âm thanh, cách sử dụng đồ vật và cách người khác chơi.

Qua đó, trẻ đang xây dựng một “kho trải nghiệm” trong đầu.

Muốn tưởng tượng điều mới, trước tiên trẻ cần có những trải nghiệm để làm nguyên liệu.

Bước 2 – Biến đổi: “Con muốn làm khác một chút”

Sau khi đã quen, trẻ bắt đầu thay đổi.

Ngôi nhà mẫu có hai tầng?

Con xây ba tầng.

Chiếc xe vốn chạy trên đường?

Con cho nó bay.

Câu chuyện ba mẹ kể kết thúc ở đây?

Con kể thêm một đoạn khác.

Đây là lúc trẻ không còn chỉ sao chép.

Con bắt đầu thêm dấu ấn của mình.

Bước 3 – Kết hợp: “Nếu con ghép hai thứ này lại thì sao?”

Trẻ lấy những điều từng biết và kết nối chúng theo cách mới.

Khối xếp hình kết hợp với thú đồ chơi trở thành sở thú.

Chiếc hộp kết hợp với bút màu trở thành tàu vũ trụ.

Một câu chuyện về khủng long có thể xuất hiện thêm bác sĩ, siêu nhân và một cửa hàng kem.

Với người lớn, đôi khi những sự kết hợp ấy rất lạ.

Nhưng đó chính là lúc trí tưởng tượng đang hoạt động.

Bước 4 – Tự tạo: “Đây là ý tưởng của con”

Dần dần, trẻ không còn cần mẫu ngay từ đầu.

Con có thể nhìn những vật liệu trước mặt và nói:

“Con biết con muốn làm gì rồi.”

Trẻ tự lựa chọn.

Tự xây.

Tự thay đổi.

Tự kể câu chuyện.

Và tự quyết định khi nào sản phẩm của mình hoàn thành.

Đây là một bước rất đẹp:

Từ làm theo → thay đổi → kết hợp → tự tạo.

Bước 5 – Sáng tạo lại: “Con còn có thể làm cách khác”

Sáng tạo không kết thúc khi trẻ tạo ra một sản phẩm.

Con có thể nhìn lại và nghĩ:

“Ngày mai con muốn làm khác.”

Một tòa lâu đài được tháo ra để xây thành tàu vũ trụ.

Một luật chơi được thay đổi thành phiên bản mới.

Một câu chuyện được kể lại với một kết thúc khác.

Trẻ bắt đầu hiểu:

Một ý tưởng không nhất thiết chỉ có một phiên bản.

Đó là nền móng của tư duy sáng tạo linh hoạt.

Ba mẹ đừng quá lo khi con bắt chước

Chúng ta không cần ép trẻ:

“Con phải nghĩ cái gì thật khác đi.”

Hãy cho con quan sát.

Cho con trải nghiệm.

Cho con làm theo.

Rồi từ từ đặt những câu hỏi:

“Con muốn thay đổi điều gì?”
“Nếu làm theo cách của con thì sao?”
“Con còn nghĩ ra cách nào khác không?”

Và khi trẻ bắt đầu đi khác khỏi mẫu, đừng vội kéo con trở lại.

Có thể đó chính là lúc ý tưởng của riêng con đang xuất hiện.

BBF tin rằng hành trình sáng tạo của trẻ có thể được nhìn rất đơn giản:

Quan sát → Bắt chước → Thử nghiệm → Biến đổi → Kết hợp → Tưởng tượng → Tự tạo → Sáng tạo lại.

Ban đầu, con nói:

“Con muốn làm giống ba mẹ.”

Sau đó:

“Con muốn thay đổi một chút.”

Và một ngày, con có thể tự tin nói:

“Con có một ý tưởng của riêng con.”

Đó là một cột mốc rất đẹp của Kỹ năng Sáng tạo.

Bởi mục tiêu không phải nuôi dưỡng một đứa trẻ luôn cố gắng khác người.

Mà là một đứa trẻ đủ trải nghiệm, đủ tự tin và đủ tự do để tạo ra điều mang dấu ấn của chính mình.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Từ bắt chước thế giới, trẻ dần học cách tạo nên thế giới của riêng mình.

 

3 dấu hiệu kỹ năng sáng tạo đang phát triển

3 dấu hiệu kỹ năng sáng tạo đang phát triển

Sáng tạo ở trẻ không chỉ được nhìn thấy qua một bức tranh đẹp hay một sản phẩm thủ công khéo léo.

Đôi khi, dấu hiệu sáng tạo xuất hiện trong những khoảnh khắc rất đời thường:

Con nghĩ ra một cách chơi khác.
Con biến một vật thành thứ hoàn toàn mới.
Hay con kể một câu chuyện mà người lớn chưa từng nghĩ tới.

Dưới đây là 3 dấu hiệu ba mẹ có thể quan sát.

1. Con nghĩ ra nhiều cách sử dụng cho cùng một món đồ

Một chiếc hộp hôm nay là ô tô.

Ngày mai trở thành lâu đài.

Một chiếc khăn có thể là áo choàng, mái nhà, dòng sông hay chiếc chăn cho búp bê.

Khi trẻ không còn nhìn một vật chỉ theo một công dụng cố định, con đang bắt đầu sử dụng trí tưởng tượng để tạo ra những khả năng khác nhau.

Đó là một dấu hiệu đẹp của tư duy sáng tạo.

2. Con bắt đầu thay đổi cách chơi và tự tạo ý tưởng

Trẻ không chỉ hỏi:

“Cái này chơi thế nào?”

Mà bắt đầu nói:

“Con muốn chơi thế này.”

Con có thể tự nghĩ ra luật mới, xây một công trình không có trong hướng dẫn hoặc kết hợp những món đồ chơi vốn không thuộc cùng một bộ.

Điều đáng chú ý không phải ý tưởng ấy có “hay” theo tiêu chuẩn người lớn hay không.

Mà là trẻ đã bắt đầu chủ động tạo ra ý tưởng của riêng mình.

3. Con thường xuyên hỏi “Nếu… thì sao?”

“Nếu ngôi nhà có cánh thì sao?”

“Nếu ô tô chạy dưới nước thì sao?”

“Nếu con ghép hai cái này lại thì chuyện gì xảy ra?”

Những câu hỏi đôi khi nghe rất “không thực tế” lại cho thấy trẻ đang vượt ra khỏi những gì đang có để tưởng tượng về những gì có thể có.

Đó chính là một phần quan trọng của sáng tạo.

Đừng đo sáng tạo bằng sản phẩm cuối cùng

Một công trình méo.

Một bức tranh khác thường.

Một câu chuyện chẳng giống thực tế.

Chưa chắc đó là điều cần sửa.

Hãy quan sát quá trình trẻ tạo ra nó.

Con có tự nghĩ ý tưởng không?

Con có thử nhiều cách không?

Con có thay đổi khi cách đầu tiên chưa phù hợp không?

Con có tạo ra câu chuyện của riêng mình không?

Nếu có, Kỹ năng Sáng tạo của con đang được nuôi dưỡng.

Thay vì chỉ hỏi:

“Con làm đẹp không?”

BBF gợi ý ba mẹ thử hỏi:

“Hôm nay con nghĩ ra điều gì mới?”

Bởi chúng ta không cần mọi đứa trẻ trở thành họa sĩ, kiến trúc sư hay nhà phát minh.

Điều đáng quý hơn là giữ cho con khả năng:

Dám tưởng tượng.
Dám nghĩ khác.
Dám thử.
Và dám tạo ra điều của riêng mình.

Đó chính là hành trình phát triển Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Đồ chơi càng đơn giản đôi khi càng kích thích trí tưởng tượng

Đồ chơi càng đơn giản đôi khi càng kích thích trí tưởng tượng

Một món đồ chơi có đèn, âm thanh và nhiều chức năng có thể khiến trẻ thích thú ngay lập tức.

Nhưng đôi khi, một món đồ rất đơn giản lại khiến trẻ chơi theo nhiều cách hơn.

Một bộ khối.

Một chiếc khăn.

Một chiếc hộp.

Một vài nhân vật nhỏ.

Chúng không nói cho trẻ phải chơi như thế nào.

Và chính khoảng trống ấy tạo cơ hội để trí tưởng tượng bước vào.

Khi đồ chơi làm ít hơn, trẻ có cơ hội làm nhiều hơn

Một chiếc ô tô mô phỏng rất chi tiết thường nói khá rõ:

“Tôi là một chiếc ô tô.”

Nhưng một chiếc hộp có thể hỏi trẻ:

“Hôm nay con muốn tôi trở thành gì?”

Và trẻ có thể trả lời:

Ô tô.
Con tàu.
Ngôi nhà.
Cửa hàng.
Tên lửa.

Đồ vật không thay đổi.

Ý tưởng của trẻ thay đổi.

Đơn giản không có nghĩa là ít giá trị

Giá trị của đồ chơi không chỉ nằm ở số lượng chức năng được nhà sản xuất tích hợp.

BBF muốn nhìn thêm một câu hỏi:

“Trẻ có thể tạo ra bao nhiêu cách chơi từ món đồ này?”

Một bộ khối không tự phát nhạc.

Nhưng trẻ có thể dùng nó để xây thành phố, tạo cây cầu, phân loại màu sắc, kể chuyện, chơi bán hàng hoặc thiết kế một công trình chưa từng tồn tại.

Mỗi lần chơi, trẻ lại phải tự bổ sung một phần bằng trí tưởng tượng của mình.

Khoảng trống chính là nơi sáng tạo xuất hiện

Nếu mọi thứ đều được làm sẵn, trẻ chủ yếu khám phá:

“Món đồ chơi này làm được gì?”

Nhưng với đồ chơi mở, câu hỏi có thể trở thành:

“Con có thể làm gì với món đồ chơi này?”

Sự khác biệt chỉ vài chữ, nhưng vai trò của trẻ đã thay đổi.

Từ người sử dụng thành người tạo ra cuộc chơi.

Ba mẹ cũng đừng vội hướng dẫn

Khi đưa cho trẻ một món đồ chơi đơn giản, đừng ngay lập tức nói:

“Cái này phải chơi như thế này.”

Hãy thử hỏi:

“Con nghĩ mình có thể làm gì với nó?”

Nếu cách chơi của trẻ khác với điều người lớn tưởng tượng, nhưng vẫn phù hợp và an toàn, hãy để con tiếp tục.

Có thể chính lúc ấy, trẻ đang nhìn thấy một khả năng mà chúng ta chưa nhìn thấy.

BBF không cho rằng đồ chơi càng đơn giản thì lúc nào cũng càng tốt. Mỗi loại đồ chơi có giá trị riêng và cần phù hợp với độ tuổi, mục tiêu phát triển cũng như cách trẻ sử dụng.

Nhưng trong hành trình phát triển Kỹ năng Sáng tạo, những món đồ chơi mở và đơn giản có một lợi thế rất đặc biệt:

Chúng để lại chỗ cho trẻ nghĩ.

Đừng chỉ hỏi một món đồ chơi:

“Nó có bao nhiêu chức năng?”

Hãy thử hỏi thêm:

“Nó mở ra bao nhiêu khả năng trong trí tưởng tượng của trẻ?”

Bởi đôi khi, món đồ chơi không cần làm quá nhiều.

Hãy để đứa trẻ làm phần còn lại.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Ba mẹ nên tham gia hay đứng ngoài khi con sáng tạo?

Ba mẹ nên tham gia hay đứng ngoài khi con sáng tạo?

Câu trả lời không phải là luôn tham gia hay hoàn toàn đứng ngoài.

Mà là:

Có mặt vừa đủ.

Khi trẻ sáng tạo, con cần sự đồng hành của ba mẹ. Nhưng con cũng cần một khoảng không để ý tưởng của mình được tự do hình thành.

Khi nào ba mẹ nên đứng ngoài?

Khi trẻ đang say mê xếp khối, vẽ, đóng vai hay tự tạo ra một cách chơi mới, ba mẹ không nhất thiết phải bước vào ngay.

Hãy quan sát.

Để con tự lựa chọn.
Tự thử.
Tự thay đổi.
Thậm chí tự mắc lỗi.

Nếu trẻ đang tập trung và cuộc chơi vẫn an toàn, đôi khi điều tốt nhất ba mẹ có thể làm là không làm gián đoạn dòng sáng tạo của con.

Khi nào ba mẹ nên tham gia?

Khi trẻ chủ động mời:

“Mẹ chơi với con nhé!”

Hãy bước vào thế giới của trẻ.

Nhưng thay vì trở thành người chỉ huy, hãy trở thành một nhân vật trong câu chuyện của con.

Nếu con nói chiếc ghế là tàu vũ trụ, đừng vội thiết kế lại con tàu.

Hãy hỏi:

“Thuyền trưởng, chúng ta đang bay đến đâu?”

Hãy để trẻ tiếp tục dẫn dắt.

Khi con bí ý tưởng, hãy gợi mở thay vì làm hộ

Con nói:

“Con không biết làm tiếp thế nào.”

Ba mẹ không cần lập tức đưa ra lời giải.

Hãy thử:

“Con muốn công trình này có thêm gì?”

“Có vật nào ở đây con có thể dùng thử không?”

“Nếu cách này chưa được, mình còn cách nào khác?”

Một gợi ý vừa đủ có thể giúp trẻ tiếp tục mà vẫn giữ quyền sở hữu ý tưởng.

Có một ranh giới ba mẹ vẫn phải giữ

Sáng tạo cần tự do, nhưng tự do luôn nằm trong giới hạn an toàn.

Nếu trẻ sử dụng vật liệu không phù hợp, có hành động nguy hiểm hoặc trò chơi ảnh hưởng đến người khác, người lớn cần can thiệp.

Không kiểm soát ý tưởng của trẻ không có nghĩa là bỏ đi giới hạn.

Hãy nhớ: đây là tác phẩm của con

Người lớn thường có kinh nghiệm hơn.

Chúng ta biết xây ngôi nhà cân đối hơn, tô màu đẹp hơn hay làm chiếc máy bay giống thật hơn.

Nhưng mục tiêu của giờ chơi không phải để tạo ra sản phẩm đẹp nhất.

Mục tiêu là để trẻ được trải nghiệm:

“Đây là ý tưởng của con.
Con đã thử.
Con đã thay đổi.
Và con đã tạo ra nó.”

BBF tin rằng ba mẹ đồng hành tốt nhất không phải là người làm thay con, cũng không phải người bỏ mặc con.

Mà là người biết lúc nào nên:

Bước vào – gợi mở – lùi lại – và để con tiếp tục.

Có một nguyên tắc rất đơn giản:

**Khi con cần ba mẹ, hãy có mặt.

Khi con đang tự làm được, hãy cho con khoảng trời.**

Bởi đôi khi, tình yêu trong giờ chơi không nằm ở việc chúng ta làm cùng con bao nhiêu.

Mà nằm ở việc chúng ta biết lùi lại đúng lúc để ý tưởng của con được lớn lên.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Làm sao để tạo một góc sáng tạo tại nhà?

Làm sao để tạo một góc sáng tạo tại nhà?

Một góc sáng tạo cho trẻ không cần thật rộng, thật đẹp hay có thật nhiều đồ chơi.

Điều quan trọng nhất là khi bước vào đó, trẻ cảm nhận được:

“Ở đây, con có thể nghĩ ra điều gì đó của riêng mình.”

1. Bắt đầu từ một không gian nhỏ

Một chiếc bàn thấp, một góc phòng hay một tấm thảm cũng đủ.

Hãy để đồ dùng trong tầm nhìn và tầm với phù hợp của trẻ, để con có thể tự chọn – tự lấy – tự bắt đầu.

Không gian càng đơn giản, trẻ càng dễ tập trung.

2. Ưu tiên vật liệu có nhiều cách chơi

Không cần chất đầy góc chơi bằng những món có sẵn một chức năng.

Có thể chuẩn bị:

Khối xếp hình – giấy – bút màu – đất nặn – hộp carton – sticker – vật liệu thủ công phù hợp độ tuổi – đồ chơi đóng vai.

Một bộ khối có thể xây hàng trăm thứ.

Một tờ giấy trắng có thể chứa hàng trăm câu chuyện.

Một chiếc hộp có thể trở thành cả một thế giới.

Ít vật liệu hơn nhưng nhiều khả năng hơn.

3. Đừng trưng bày quá nhiều cùng lúc

Nhiều đồ chơi chưa chắc tạo ra nhiều sáng tạo hơn.

Khi có quá nhiều lựa chọn, trẻ có thể bị phân tán.

Ba mẹ có thể chỉ để một số vật liệu vừa đủ, sau đó luân phiên thay đổi theo thời gian.

Góc chơi nhờ vậy luôn có cảm giác mới mà không cần liên tục mua thêm đồ.

4. Tạo một nơi được phép “chưa hoàn hảo”

Sáng tạo đôi khi hơi bừa bộn.

Một bức tranh chưa xong.

Một tòa lâu đài đang xây dở.

Một con robot trông chẳng giống bất kỳ con robot nào người lớn từng thấy.

Nếu điều kiện cho phép, đừng vội dọn ngay.

Hãy dành một vị trí nhỏ cho:

“Công trình con đang làm.”

Điều đó nói với trẻ rằng:

“Ý tưởng của con đáng để tiếp tục.”

5. Ba mẹ hãy đặt câu hỏi, đừng đưa mẫu quá sớm

Thay vì:

“Con làm giống cái này nhé.”

hãy thử:

“Hôm nay con muốn tạo ra gì?”

“Con cần những gì để làm nó?”

“Nếu cách này chưa được, con còn ý tưởng nào khác?”

Một góc sáng tạo tốt không chỉ cần vật liệu.

Nó cần một người lớn không vội đưa đáp án.

6. An toàn phải là nền của sự tự do

Trẻ được tự do sáng tạo trong giới hạn phù hợp.

Vật liệu cần phù hợp độ tuổi; trẻ nhỏ cần tránh các chi tiết nhỏ có nguy cơ hóc, vật sắc nhọn, dây dài hoặc vật liệu không phù hợp. Những hoạt động cần kéo, keo hoặc dụng cụ đặc biệt nên có người lớn giám sát theo độ tuổi và hướng dẫn sử dụng.

Tự do sáng tạo không có nghĩa là bỏ đi ranh giới an toàn.

Góc sáng tạo BBF không cần thật nhiều đồ

Nếu xây theo tinh thần 6 Kỹ năng Vàng, BBF có thể gói góc sáng tạo thành một công thức rất đơn giản:

**Không gian vừa đủ

  • Vật liệu mở
  • Ít đồ nhưng nhiều cách chơi
  • Câu hỏi mở
  • Quyền được thử
  • Quyền được làm lại
  • Giới hạn an toàn.**

Đừng cố xây cho con một góc chơi khiến người lớn nhìn vào phải nói:

“Đẹp quá!”

Hãy xây một góc khiến trẻ bước vào và nghĩ:

“Hôm nay mình sẽ tạo ra điều gì?”

Bởi một góc sáng tạo thực sự không được đo bằng có bao nhiêu món đồ chơi.

Nó được đo bằng có bao nhiêu ý tưởng được sinh ra từ đó.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Sáng tạo bắt đầu từ quyền được thử

Sáng tạo bắt đầu từ quyền được thử

Trước khi một đứa trẻ có thể tạo ra điều gì mới, con cần được trao một quyền rất đơn giản:

Quyền được thử.

Thử xếp theo cách của mình.
Thử dùng một màu khác.
Thử biến chiếc hộp thành con tàu.
Thử một ý tưởng mà người lớn chưa chắc hiểu ngay.

Bởi sáng tạo không bắt đầu từ việc “Con phải làm đúng.”

Sáng tạo thường bắt đầu bằng:

“Nếu con thử thế này thì sao?”

Muốn sáng tạo, trẻ phải được phép chưa hoàn hảo

Một ý tưởng mới hiếm khi hoàn chỉnh ngay từ lần đầu.

Tòa tháp có thể đổ.

Bức vẽ có thể khác mẫu.

Chiếc cầu có thể chưa đứng vững.

Cách chơi mới có thể chưa hợp lý.

Nhưng mỗi lần như vậy, trẻ lại có cơ hội:

Quan sát → Điều chỉnh → Thử lại → Tạo ra một phiên bản mới.

Nếu người lớn sửa quá sớm, trẻ có thể học được cách làm đúng của người lớn.

Nhưng con lại mất đi cơ hội tìm ra cách làm của chính mình.

Đừng để trẻ sợ sai trước khi dám nghĩ

Nếu mỗi ý tưởng đều nhận lại:

“Không phải thế.”
“Sai rồi.”
“Làm giống mẫu đi.”

trẻ có thể dần chuyển từ câu hỏi:

“Con có thể tạo ra gì?”

sang:

“Con phải làm thế nào để không bị sai?”

Và khi quá sợ sai, trẻ sẽ ít muốn thử những điều mới.

Ba mẹ hãy tạo một vùng an toàn cho sự thử nghiệm

Khi hoạt động phù hợp và an toàn, hãy cho trẻ được thử.

Thay vì:

“Không được, làm thế này.”

hãy hỏi:

“Con muốn thử cách đó à? Mình xem chuyện gì xảy ra nhé.”

Nếu chưa thành công:

“Con muốn thay đổi điều gì?”

Nếu con nghĩ ra cách khác:

“Ý tưởng mới của con là gì?”

Ba mẹ không cần khen mọi ý tưởng là tuyệt vời.

Điều quan trọng hơn là cho trẻ cảm nhận:

Ý tưởng của con đáng được lắng nghe và thử nghiệm.

Quyền được thử cũng là quyền được thất bại

Một đứa trẻ được phép thử sẽ dần hiểu:

Không thành công lần đầu không có nghĩa là mình không sáng tạo.

Con có thể làm lại.

Đổi cách.

Thêm một chi tiết.

Bỏ một chi tiết.

Hay bắt đầu từ đầu.

Đó là lúc Sáng tạo và Tư duy gặp nhau.

BBF tin rằng muốn nuôi dưỡng một thế hệ biết tạo ra điều mới, chúng ta không thể chỉ trao cho trẻ những đáp án có sẵn.

Hãy trao cho con:

Không gian để tưởng tượng.
Thời gian để thử.
Quyền được sai.
Cơ hội để làm lại.
Và sự tự tin để nói: “Con có một ý tưởng.”

Bởi trước mọi phát minh, tác phẩm hay ý tưởng lớn trong tương lai…

thường có một khoảnh khắc rất nhỏ:

Một đứa trẻ dám thử điều mình vừa nghĩ ra.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Đừng chỉ dạy trẻ cách làm đúng.
Hãy giữ cho con lòng can đảm để thử điều mới.

#BabyFun #BBF #6KyNangVang #KyNangSangTao #QuyenDuocThu #TriTuongTuong #HocQuaChoi #TuDuySangTao #PhatTrienTre #GanKetYeuThuong

Khi trẻ tự nghĩ ra luật chơi mới

Khi trẻ tự nghĩ ra luật chơi mới

Một trò chơi vốn có luật rất rõ ràng.

Nhưng đang chơi, trẻ bỗng nói:

“Bây giờ mình chơi cách khác nhé!”

Người lớn đôi khi sẽ đáp:

“Không, trò này phải chơi đúng luật.”

Nhưng trước khi sửa con, hãy quan sát xem điều gì đang xảy ra.

Bởi khi trẻ tự nghĩ ra một luật chơi mới, con có thể đang thực hiện một hoạt động sáng tạo rất thú vị.

Từ người làm theo luật đến người tạo ra luật

Khi chơi theo hướng dẫn, trẻ học cách hiểu và tuân theo quy tắc.

Điều đó rất cần thiết.

Nhưng khi tự tạo luật mới, trẻ phải suy nghĩ thêm:

“Nếu thay đổi điều này thì sao?”
“Làm thế nào để trò chơi vẫn chơi được?”
“Điều gì được phép và điều gì không?”

Trẻ không chỉ tham gia trò chơi.

Con bắt đầu thiết kế trò chơi.

Sáng tạo không phải lúc nào cũng là tạo ra một món đồ

Sáng tạo còn có thể là:

Một cách chơi mới.
Một câu chuyện mới.
Một quy tắc mới.
Một cách giải quyết mới.

Ví dụ, thay vì chỉ xếp các khối thật cao, trẻ đặt luật:

“Chỉ được dùng khối màu đỏ và xanh.”

Hoặc:

“Mỗi người chỉ được đặt một khối trong một lượt.”

Một trò chơi quen thuộc bỗng trở thành một thử thách hoàn toàn mới.

Hãy hỏi trẻ giải thích luật của mình

Ba mẹ có thể hỏi:

“Luật mới của con là gì?”
“Tại sao con muốn đổi luật này?”
“Nếu mọi người cùng chơi thì làm thế nào để công bằng?”
“Nếu xảy ra trường hợp này thì tính thế nào?”

Những câu hỏi ấy giúp trẻ phải diễn đạt ý tưởng, dự đoán tình huống và điều chỉnh quy tắc.

Lúc này, Sáng tạo bắt đầu kết nối với Tư duy, Ngôn ngữ và Kỹ năng Xã hội.

Nhưng sáng tạo không có nghĩa là muốn đổi luật lúc nào cũng được

Đây cũng là điều trẻ cần học.

Nếu cả nhóm đã thống nhất một luật chơi, trẻ không nên tự ý thay đổi giữa chừng chỉ để mình thắng.

Hãy dạy con phân biệt:

“Sáng tạo một phiên bản trò chơi mới”

với

“Thay đổi luật để có lợi cho mình.”

Muốn đổi luật khi chơi cùng người khác?

Hãy đề xuất – cùng thảo luận – cùng thống nhất – rồi mới bắt đầu.

Đó cũng là một bài học rất đẹp về sự công bằng và hợp tác.

BBF tin rằng chúng ta cần những đứa trẻ biết tôn trọng quy tắc.

Nhưng cũng cần những đứa trẻ đủ sáng tạo để đôi khi tự hỏi:

“Liệu có một cách chơi khác hay hơn không?”

Bởi hôm nay con đang thay đổi luật của một trò chơi.

Ngày mai, khả năng ấy có thể trở thành tư duy:

Nhìn thấy điều quen thuộc – đặt câu hỏi – thử một cách mới – và tạo ra điều tốt hơn.

Đó chính là một bước tiến rất đẹp của Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Một món đồ chơi – 5 cách chơi khác nhau

Một món đồ chơi – 5 cách chơi khác nhau

Một món đồ chơi tốt không nhất thiết phải có thật nhiều nút bấm hay chức năng.

Đôi khi, giá trị của nó nằm ở một điều đơn giản hơn:

Trẻ có thể nghĩ ra bao nhiêu cách để chơi với nó?

Hãy lấy một bộ khối xếp hình làm ví dụ.

Cách 1 – Xây thật cao

Thử thách trẻ:

“Con có thể xây một tòa tháp cao đến đâu?”

Trẻ phải lựa chọn khối, giữ cân bằng, quan sát và điều chỉnh khi công trình bị đổ.

Một trò chơi vừa phát triển Sáng tạo, vừa kích thích Tư duy.

Cách 2 – Xây thế giới của riêng con

Đừng đưa mẫu.

Hãy hỏi:

“Nếu những khối này trở thành một thành phố, con sẽ xây gì?”

Ngôi nhà, cây cầu, trường học hay tàu vũ trụ đều có thể xuất hiện.

Lúc này, trẻ đang biến ý tưởng trong đầu thành một sản phẩm có thật.

Cách 3 – Phân loại theo cách của con

Yêu cầu trẻ chia các khối thành từng nhóm.

Có thể theo:

Màu sắc – Hình dạng – Kích thước.

Nhưng thú vị hơn, hãy hỏi:

“Con còn nghĩ ra cách chia nào khác không?”

Trẻ bắt đầu học rằng cùng một tập hợp có thể được nhìn theo nhiều góc độ khác nhau.

Cách 4 – Biến khối thành đạo cụ chơi giả vờ

Một khối chữ nhật có thể trở thành:

Điện thoại.
Chiếc bánh.
Ô tô.
Giường của búp bê.
Hay kho báu bí mật.

Không cần món đồ chơi thay đổi.

Chỉ cần trí tưởng tượng của trẻ thay đổi.

Cách 5 – Tạo thử thách mới

Ba mẹ có thể hỏi:

“Con xây được cây cầu để chiếc xe đi qua không?”

Hoặc:

“Con có thể xây một ngôi nhà chỉ bằng 8 khối không?”

Trẻ phải tưởng tượng, lên ý tưởng, thử nghiệm rồi thay đổi cách làm nếu chưa thành công.

Lúc này, Sáng tạo và Tư duy giải quyết vấn đề cùng hoạt động.


Điều BBF muốn hướng tới không chỉ là:

“Món đồ chơi này có chức năng gì?”

Mà còn là:

“Món đồ chơi này mở ra được bao nhiêu cách chơi cho trẻ?”

Một món đồ chơi có thể chỉ có một hình dạng.

Nhưng trong trí tưởng tượng của trẻ, nó có thể có 5, 10 hay hàng chục cuộc đời khác nhau.

Hôm nay là tòa tháp.

Ngày mai là thành phố.

Ngày kia là chiếc điện thoại trong cửa hàng tưởng tượng.

Và mỗi lần trẻ nghĩ ra một cách chơi mới, con đang học một điều rất quan trọng:

Không phải mọi thứ đều chỉ có một cách sử dụng.
Không phải mọi vấn đề đều chỉ có một lời giải.

Đó chính là nền móng của Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Một món đồ chơi – nhiều cách chơi – nhiều kỹ năng – nhiều trải nghiệm.