Đừng nói “Con làm sai rồi” khi con đang sáng tạo

Đừng nói “Con làm sai rồi” khi con đang sáng tạo

Con vẽ mặt trời màu xanh.

Con xây một ngôi nhà không có cửa.

Con đặt bánh xe lên nóc lâu đài.

Người lớn nhìn thấy và rất dễ nói:

“Sai rồi con, phải làm thế này mới đúng.”

Nhưng hãy thử dừng lại một chút.

Nếu trẻ đang làm một nhiệm vụ có quy tắc, đúng – sai có thể cần thiết. Nhưng nếu con đang tưởng tượng và sáng tạo, đôi khi thứ người lớn gọi là “sai” chỉ đơn giản là:

Con đang nhìn thế giới theo một cách khác.

Sáng tạo cần một khoảng trời không có đáp án mẫu

Nếu mọi bức tranh đều phải giống thật.

Mọi công trình đều phải giống mẫu.

Mọi món đồ đều phải được sử dụng theo đúng một cách.

Trẻ sẽ dần học cách hỏi:

“Con phải làm thế nào mới đúng?”

thay vì:

“Con muốn tạo ra điều gì?”

Hai câu hỏi ấy dẫn trẻ đến hai hành trình rất khác nhau.

Hãy hỏi trước khi sửa

Khi con vẽ một cái cây màu tím, thay vì nói:

“Cây phải màu xanh.”

Hãy thử hỏi:

“Kể cho mẹ nghe về cái cây màu tím của con nhé?”

Có thể trẻ sẽ nói:

“Đây là cây phép thuật, ban đêm nó phát sáng.”

Chỉ một câu hỏi mở đã biến một điều tưởng như “sai” thành cả một câu chuyện.

Điều trẻ cần không phải lời khen cho mọi thứ

Khuyến khích sáng tạo không có nghĩa là mọi điều trẻ làm đều đúng.

Trẻ vẫn cần học quy tắc, giới hạn và đặc biệt là an toàn.

Nhưng ba mẹ có thể phân biệt:

Khi nào con đang học một quy tắc cần chính xác?
và
Khi nào con đang ở trong không gian tự do sáng tạo?

Trong không gian thứ hai, hãy cho trí tưởng tượng của trẻ thêm một chút tự do.

Thay “Sai rồi” bằng những câu hỏi

“Tại sao con lại chọn cách này?”

“Con đang tạo ra thứ gì vậy?”

“Nếu làm khác đi thì chuyện gì xảy ra?”

“Con còn ý tưởng nào nữa không?”

Những câu hỏi ấy không đóng cánh cửa.

Chúng mở thêm cánh cửa cho suy nghĩ của trẻ.

BBF tin rằng trẻ không chỉ cần học cách tìm ra đáp án đúng.

Trẻ còn cần được bảo vệ khả năng nghĩ ra những đáp án khác.

Bởi sáng tạo không bắt đầu từ việc:

“Con có làm giống mẫu không?”

Sáng tạo bắt đầu khi trẻ đủ tự tin để nói:

“Con biết mọi người thường làm như vậy. Nhưng con muốn thử cách này.”

Đừng vội sửa một ý tưởng chỉ vì nó khác với cách người lớn nghĩ.

Có những lúc, hãy để con được vẽ mặt trời màu xanh, xây lâu đài không cửa và tạo ra một thế giới chưa từng tồn tại.

Bởi trước khi một ý tưởng trở thành điều mới mẻ…

Nó thường bắt đầu bằng việc trông hơi “khác”.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc