Lưu trữ tác giả: Admin

Thắng – thua cũng là một bài học

Thắng – thua cũng là một bài học

“Con thắng rồi!”

Trẻ reo lên đầy tự hào.

Nhưng chỉ vài phút sau, khi thua một ván khác:

“Con không chơi nữa!”

Có trẻ khóc.

Có trẻ tức giận.

Có trẻ muốn đổi luật.

Có trẻ thậm chí làm đổ cả bàn chơi.

Ba mẹ thường muốn con “biết thua” thật nhanh.

Nhưng với trẻ nhỏ, thắng – thua cũng là một kỹ năng cần được trải nghiệm và học dần.

Thắng dạy trẻ một bài học

Khi chiến thắng, trẻ cảm nhận được:

Niềm vui.
Sự tự tin.
Cảm giác nỗ lực được ghi nhận.

Nhưng chiến thắng cũng là lúc trẻ cần học:

Không chế giễu người thua.
Không khoe khoang làm tổn thương bạn.
Biết tôn trọng đối thủ.

Thay vì chỉ:

“Con giỏi quá, con thắng rồi!”

Ba mẹ có thể nói:

“Con đã rất cố gắng. Và bạn cũng chơi rất tốt.”

Trẻ dần hiểu:

Chiến thắng không làm mình trở nên quan trọng hơn người khác.

Thua cũng dạy trẻ một bài học

Thua có thể khiến trẻ buồn.

Điều đó bình thường.

Đừng vội nói:

“Có gì đâu mà khóc.”

Với người lớn, đó chỉ là một ván chơi.

Nhưng với trẻ, cảm xúc thất vọng lúc ấy có thể rất thật.

Hãy giúp con gọi tên:

“Con buồn vì con rất muốn thắng đúng không?”

Rồi cho con thời gian.

Trẻ cần học rằng:

Con có thể thất vọng mà không cần phá cuộc chơi.

Đừng để con thắng mọi lần chỉ để con vui

Đôi khi người lớn cố tình thua liên tục để trẻ không buồn.

Điều đó có thể tạo niềm vui tức thời, nhưng trẻ cũng cần dần được trải nghiệm những kết quả khác nhau trong một môi trường an toàn.

Bởi ngoài cuộc sống, không phải lúc nào:

Con cố gắng = Con chiến thắng.

Có lúc con đã rất cố gắng nhưng người khác vẫn làm tốt hơn.

Và đó không phải là dấu chấm hết.

Dạy trẻ nhìn lại thay vì chỉ nhìn bảng điểm

Sau một trò chơi, thay vì hỏi:

“Ai thắng?”

Hãy thử hỏi thêm:

“Con thích nhất điều gì trong ván chơi?”

“Lần sau con muốn thử cách nào khác?”

“Hôm nay con làm tốt hơn lần trước ở đâu?”

Trẻ bắt đầu chuyển sự chú ý từ:

Thắng người khác

sang:

Tiến bộ so với chính mình.

Và trẻ cần học cách thắng đẹp

Biết thua quan trọng.

Nhưng biết thắng cũng quan trọng không kém.

Khi con thắng, hãy dạy con biết bắt tay, cảm ơn và tôn trọng người cùng chơi.

Có thể nói:

“Hôm nay con thắng. Lần sau kết quả có thể khác. Điều quan trọng là chúng ta vẫn vui vẻ chơi cùng nhau.”

Đó chính là tinh thần của một cuộc chơi lành mạnh.

Đừng biến tuổi thơ thành bảng xếp hạng

Cạnh tranh phù hợp có thể tạo động lực.

Nhưng nếu mọi thứ đều trở thành:

Ai nhanh hơn?
Ai thông minh hơn?
Ai giỏi hơn?
Ai đứng thứ nhất?

trẻ rất dễ đồng nhất giá trị bản thân với kết quả.

BBF muốn trẻ hiểu một điều khác:

**Thua một trò chơi không có nghĩa con là người thất bại.

Thắng một trò chơi cũng không có nghĩa con luôn giỏi hơn người khác.**

Mỗi ván chơi chỉ là một trải nghiệm.

Hôm nay thắng.

Ngày mai thua.

Rồi lại thử.

Rồi lại tiến bộ.

Qua những lần như vậy, trẻ đang học:

Tôn trọng luật chơi.
Kiểm soát hành vi khi thất vọng.
Tôn trọng người thắng.
Tôn trọng người thua.
Biết thử lại sau thất bại.
Và biết khiêm nhường khi chiến thắng.

BBF tin rằng mục tiêu của trò chơi không phải tạo ra những đứa trẻ sợ thua.

Cũng không phải tạo ra những đứa trẻ phải thắng bằng mọi giá.

Mà là giúp con có thể:

**Thắng mà không kiêu.

Thua mà không bỏ cuộc.
Cạnh tranh mà vẫn tôn trọng.
Và sau mỗi ván chơi vẫn có thể mỉm cười với người bên cạnh.**

Bởi một ngày nào đó, cuộc sống cũng sẽ có những lần con thắng và những lần con không đạt được điều mình mong muốn.

Điều quan trọng không phải là:

Con có bao giờ thua hay không.

Mà là:

Sau một lần chưa thắng, con có đủ bình tĩnh để đứng lên và chơi tiếp hay không.

Đó cũng là một bài học đẹp của Kỹ năng Xã hội.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

5 hoạt động giúp trẻ học hợp tác

5 hoạt động giúp trẻ học hợp tác

Hợp tác không phải là:

“Con phải nghe lời bạn.”

Cũng không phải:

“Con phải nhường hết cho người khác.”

Hợp tác là khi trẻ dần hiểu:

“Có những việc chúng ta sẽ làm tốt hơn khi cùng nhau.”

Và một trong những cách tự nhiên nhất để trẻ học điều đó chính là chơi.

1. Cùng xây một công trình

Cho hai hoặc nhiều trẻ một bộ khối và đặt ra thử thách:

“Các con có thể cùng xây một ngôi nhà cho chú gấu không?”

Một bạn tìm khối.

Một bạn xây tường.

Một bạn làm mái.

Một bạn trang trí.

Muốn hoàn thành, trẻ phải trao đổi, phân chia công việc và kết hợp ý tưởng.

Nếu hai trẻ muốn làm khác nhau, đừng vội quyết định thay.

Hãy hỏi:

“Có cách nào để dùng cả hai ý tưởng không?”

2. Cùng đưa bóng về đích

Hai trẻ cùng giữ một tấm vải, máng hoặc dụng cụ phù hợp để đưa quả bóng từ điểm A đến điểm B mà không để bóng rơi.

Nếu một bạn chạy quá nhanh, bóng có thể rơi.

Nếu một bạn dừng lại, cả nhóm phải điều chỉnh.

Trẻ nhanh chóng nhận ra:

Muốn thành công, mình phải quan sát người bên cạnh.

Đây là bài học rất trực quan về phối hợp.

3. Cùng hoàn thành một bức tranh

Thay vì mỗi trẻ một tờ giấy, hãy thử cho cả nhóm một tờ giấy lớn.

Đặt chủ đề:

“Chúng mình cùng tạo một thành phố nhé.”

Bạn vẽ nhà.

Bạn vẽ đường.

Bạn thêm cây.

Bạn tạo công viên.

Một sản phẩm chung được hình thành từ nhiều đóng góp khác nhau.

Trẻ bắt đầu hiểu:

Không cần mọi người giống nhau để cùng tạo ra một điều đẹp.

4. Chơi đóng vai theo nhóm

Hãy tạo một cửa hàng, bệnh viện, nhà hàng hoặc trạm cứu hộ nhỏ.

Trẻ tự phân vai:

Ai là bác sĩ?
Ai là bệnh nhân?
Ai là đầu bếp?
Ai là khách hàng?

Để cuộc chơi tiếp tục, trẻ phải giao tiếp và phản hồi lẫn nhau.

Nếu tất cả đều muốn cùng một vai, đó lại chính là cơ hội để học:

Thương lượng – đổi lượt – tìm giải pháp.

5. Thử thách “Cả đội cùng thắng”

Hãy tạo những trò chơi mà mục tiêu không phải:

“Ai về nhất?”

Mà là:

“Cả đội có thể hoàn thành không?”

Ví dụ:

Cùng chuyển 10 quả bóng về giỏ.

Cùng vượt một đường chướng ngại vật.

Cùng ghép xong một bức tranh lớn.

Cùng giữ quả bóng không chạm đất.

Cùng xây cây cầu đủ chắc để chiếc xe đi qua.

Khi đó, trẻ không còn nhìn người bên cạnh như đối thủ.

Con bắt đầu nhìn bạn như đồng đội.

Ba mẹ hãy quan sát cách trẻ hợp tác, không chỉ kết quả

Công trình cuối cùng có thể chưa đẹp.

Quả bóng có thể rơi nhiều lần.

Bức tranh có thể rất lộn xộn.

Không sao.

Hãy chú ý những khoảnh khắc:

Con chờ bạn.
Con đưa đồ cho bạn.
Con nghe ý kiến khác.
Con thay đổi kế hoạch.
Con động viên bạn thử lại.
Con cùng nhóm giải quyết vấn đề.

Đó mới chính là những “thành quả” quan trọng của trò chơi hợp tác.

Thay vì chỉ nói:

“Giỏi quá, các con hoàn thành rồi!”

Hãy thử:

“Ba mẹ thấy lúc quả bóng rơi, các con đã cùng nhau nghĩ cách làm lại.”

Trẻ sẽ hiểu rằng giá trị không chỉ nằm ở đích đến, mà còn nằm ở cách cả nhóm đi cùng nhau.

BBF tin rằng trẻ không học hợp tác bằng một bài giảng:

“Con phải biết đoàn kết.”

Trẻ học điều đó khi chính con được trải nghiệm:

Một mình con chưa làm được.
Bạn có một ý tưởng khác con.
Con cần lắng nghe.
Bạn cũng cần lắng nghe con.
Và khi chúng ta phối hợp — điều khó bỗng trở nên có thể.

Đó là hành trình:

Chơi cạnh nhau → Giao tiếp → Chia sẻ nhiệm vụ → Phối hợp → Giải quyết bất đồng → Cùng hoàn thành.

Và có lẽ bài học đẹp nhất sau mỗi trò chơi không phải:

“Con đã thắng.”

Mà là:

“Chúng con đã cùng nhau làm được.”

Bởi trong cuộc sống sau này, có những thành tựu rất lớn mà một người dù giỏi đến đâu cũng khó tạo nên một mình.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

 

Từ chơi một mình đến chơi cùng nhau

Từ chơi một mình đến chơi cùng nhau

Có những lúc ba mẹ nhìn thấy con ngồi một mình giữa rất nhiều bạn và bắt đầu lo:

“Sao con không chơi cùng các bạn?”

Nhưng hành trình xã hội của trẻ không bắt đầu ngay bằng việc biết hợp tác.

Trước khi có thể nói:

“Chúng mình cùng chơi nhé!”

trẻ thường cần đi qua nhiều bước nhỏ.

1. Chơi một mình – “Đây là thế giới của con”

Ở giai đoạn đầu, trẻ có thể tập trung vào món đồ chơi của riêng mình.

Con khám phá.

Cầm.

Xếp.

Tháo.

Thử.

Làm lại.

Chơi một mình không có nghĩa là trẻ thiếu Kỹ năng Xã hội.

Đây cũng là khoảng thời gian trẻ khám phá bản thân, đồ vật và cách mình tương tác với thế giới.

2. Quan sát – “Bạn đang làm gì vậy?”

Dần dần, trẻ bắt đầu chú ý đến những đứa trẻ khác.

Con có thể đứng nhìn bạn chơi.

Theo dõi cách bạn xếp khối.

Nhìn bạn đẩy ô tô.

Nghe tiếng các bạn cười.

Trẻ chưa bước vào cuộc chơi, nhưng sự quan tâm đến người khác đã xuất hiện.

Đừng vội thúc:

“Vào chơi với bạn đi con!”

Đôi khi, quan sát chính là cách trẻ chuẩn bị để tham gia.

3. Chơi cạnh nhau – “Con chơi ở đây, bạn chơi ở đó”

Hai trẻ có thể ngồi rất gần nhau.

Mỗi người cầm một món đồ.

Không nói chuyện nhiều.

Không có mục tiêu chung.

Nhìn từ bên ngoài, chúng ta có thể nghĩ:

“Hai đứa có chơi với nhau đâu.”

Nhưng đây vẫn có thể là một bước quan trọng.

Trẻ bắt đầu quen với việc chia sẻ không gian chơi với người khác.

Con nhìn cách bạn chơi.

Bạn nhìn cách con chơi.

Và đôi khi, hai đứa bắt đầu bắt chước nhau.

4. Bắt đầu tương tác – “Cho mình xem với”

Một món đồ chơi được chuyền qua.

Một trẻ đưa khối cho bạn.

Một đứa đẩy xe, đứa kia đẩy lại.

Một câu nói xuất hiện:

“Bạn chơi cái này không?”

Cuộc chơi bắt đầu có sự kết nối.

Từ hai thế giới riêng biệt, một cây cầu nhỏ đang được hình thành.

5. Chơi cùng nhau – “Chúng mình làm cái này nhé”

Bây giờ, trẻ không chỉ chơi cạnh nhau.

Hai hoặc nhiều trẻ bắt đầu có một ý tưởng chung.

“Chúng mình xây lâu đài nhé.”

Một bạn tìm khối.

Một bạn xây.

Một bạn mang nhân vật vào.

Một bạn nghĩ ra câu chuyện.

Cuộc chơi bắt đầu cần đến:

Giao tiếp.
Chờ lượt.
Chia sẻ.
Thương lượng.
Phối hợp.

Kỹ năng Xã hội được thực hành ngay trong chính cuộc chơi.

6. Hợp tác – “Chúng ta cùng làm được”

Một bước xa hơn là khi trẻ bắt đầu hiểu:

Muốn đạt được mục tiêu này, mọi người cần phối hợp với nhau.

Không còn chỉ là:

“Con đang chơi.”

Mà trở thành:

“Chúng ta đang làm một việc cùng nhau.”

Đây là một bước chuyển rất đẹp:

Từ “Con” → “Bạn” → “Chúng ta”.

Đừng biến hành trình xã hội thành một cuộc đua

Có trẻ nhanh chóng chạy vào nhóm.

Có trẻ cần đứng bên ngoài quan sát khá lâu.

Có trẻ thích nhóm đông.

Có trẻ thoải mái hơn khi chỉ chơi với một hoặc hai bạn.

Ba mẹ không cần liên tục so sánh:

“Sao con không hòa đồng như bạn?”

Hãy quan sát sự tiến bộ của chính con.

Hôm qua con chỉ đứng nhìn.

Hôm nay con ngồi cạnh.

Ngày mai con có thể đưa bạn một món đồ.

Một thời gian sau, con có thể nói:

“Bạn chơi với mình nhé.”

Đó đều là những bước tiến đáng được nhìn thấy.

BBF tin rằng Kỹ năng Xã hội không phải là khả năng luôn luôn hòa vào đám đông.

Mà là khả năng từng bước:

Nhận biết người khác.
Kết nối.
Giao tiếp.
Tôn trọng.
Chia sẻ không gian.
Thương lượng.
Và hợp tác khi cần.

Hành trình ấy có thể được nhìn như:

Chơi một mình → Quan sát → Chơi cạnh nhau → Tương tác → Chơi cùng nhau → Hợp tác.

Đừng quá vội kéo trẻ vào thế giới của người khác.

Hãy cho con đủ an toàn và đủ thời gian để tự bước ra khỏi thế giới của mình.

Bởi một ngày, từ một đứa trẻ từng ngồi lặng lẽ chơi một mình, con có thể chủ động quay sang người bên cạnh và nói:

“Chúng mình cùng chơi nhé!”

Đó không chỉ là một lời mời chơi.

Đó là một cột mốc đẹp trên hành trình phát triển Kỹ năng Xã hội.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chơi đóng vai giúp trẻ hiểu xã hội thế nào?

Chơi đóng vai giúp trẻ hiểu xã hội thế nào?

Một chiếc hộp trở thành quầy bán hàng.

Một chú gấu bông trở thành bệnh nhân.

Một chiếc thìa trở thành dụng cụ của đầu bếp.

Và đứa trẻ lúc này có thể là:

Bác sĩ.
Cô giáo.
Người bán hàng.
Ba mẹ.
Cảnh sát.
Đầu bếp.

Đó không chỉ là một trò chơi tưởng tượng.

Đó là cách trẻ thử bước vào thế giới của người khác.

1. Trẻ tái hiện những gì mình quan sát được

Trẻ nhìn thấy bác sĩ khám bệnh.

Thấy ba mẹ đi mua hàng.

Thấy cô giáo hướng dẫn các bạn.

Thấy người lớn chăm sóc em bé.

Sau đó, trong trò chơi, con tái hiện lại những trải nghiệm ấy.

“Bác bị đau ở đâu?”

“Con trả tiền nhé.”

“Các bạn ngồi xuống nào.”

Qua việc đóng vai, trẻ đang sắp xếp lại những điều mình quan sát được để hiểu:

Mọi người làm gì?
Tại sao họ làm như vậy?
Và họ tương tác với nhau thế nào?

2. Trẻ học rằng mỗi người có một vai trò

Trong trò chơi bán hàng:

Một người bán.

Một người mua.

Trong trò chơi bác sĩ:

Một người khám.

Một người là bệnh nhân.

Trẻ bắt đầu nhận ra xã hội không chỉ có “con”.

Có rất nhiều người với những vai trò, trách nhiệm và cách tương tác khác nhau.

Đây là một bước nhỏ để trẻ dần hiểu cách một cộng đồng vận hành.

3. Trẻ thử nhìn thế giới từ góc nhìn của người khác

Khi đóng vai bác sĩ, trẻ phải tưởng tượng:

“Bệnh nhân đang cảm thấy thế nào?”

Khi đóng vai ba mẹ chăm em bé:

“Em bé đang cần gì?”

Khi làm người bán hàng:

“Khách muốn mua gì?”

Trẻ đang thực hành một điều rất quan trọng trong Kỹ năng Xã hội:

Không phải ai cũng nhìn thế giới giống mình.

Mỗi người có thể có nhu cầu, cảm xúc và mong muốn riêng.

4. Trẻ học cách giao tiếp trong từng tình huống

Chơi đóng vai tạo ra rất nhiều cuộc hội thoại tự nhiên:

“Chào bác, bác muốn mua gì?”

“Bạn chờ một chút nhé.”

“Mình có thể giúp bạn không?”

“Cảm ơn.”

“Xin lỗi.”

Trẻ không chỉ học thêm từ ngữ.

Con đang học khi nào và tại sao cần sử dụng chúng trong tương tác với người khác.

Vì vậy, một trò chơi đóng vai có thể đồng thời chạm đến Kỹ năng Xã hội, Ngôn ngữ, Sáng tạo và Cảm xúc.

5. Trẻ học thương lượng khi chơi cùng bạn

Vấn đề bắt đầu xuất hiện:

“Con muốn làm bác sĩ.”

Bạn cũng nói:

“Mình cũng muốn làm bác sĩ.”

Vậy ai sẽ làm?

Đổi vai thế nào?

Có thể có hai bác sĩ không?

Chính những tình huống này khiến trẻ phải:

Nói ra mong muốn → Lắng nghe → Thương lượng → Chờ lượt → Tìm giải pháp.

Một trò chơi tưởng tượng đang trở thành một xã hội thu nhỏ.

Ba mẹ đừng viết sẵn toàn bộ kịch bản

Nếu con nói:

“Hôm nay bệnh viện của con chữa bệnh cho khủng long.”

Đừng vội nói:

“Bệnh viện làm gì có khủng long.”

Hãy bước vào câu chuyện:

“Ồ, vậy chú khủng long bị làm sao?”

Rồi để trẻ dẫn dắt.

Ba mẹ có thể đóng một vai phụ, đặt những câu hỏi mở và giúp con mở rộng câu chuyện.

Nhưng hãy để trẻ làm đạo diễn.

BBF tin rằng chơi đóng vai không chỉ giúp trẻ tưởng tượng mình trở thành ai.

Nó còn giúp trẻ từng bước hiểu:

Người khác nghĩ gì.
Người khác cảm thấy gì.
Mỗi người có vai trò gì.
Mọi người giao tiếp với nhau thế nào.
Và làm sao để cùng tồn tại trong một thế giới có rất nhiều người khác mình.

Hôm nay, con chỉ đang cầm một chiếc ống nghe đồ chơi và nói:

“Để bác sĩ khám cho bạn nhé.”

Nhưng phía sau câu nói ấy, trẻ đang thử làm một điều lớn hơn:

Bước ra khỏi thế giới của riêng mình và thử nhìn cuộc sống bằng đôi mắt của một người khác.

Đó chính là một phần rất đẹp trong hành trình phát triển Kỹ năng Xã hội.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Cách giúp trẻ học hợp tác thay vì cạnh tranh

Cách giúp trẻ học hợp tác thay vì cạnh tranh

“Ai nhanh hơn?”
“Ai giỏi hơn?”
“Ai thắng?”

Những câu hỏi này có thể tạo hứng thú cho trò chơi.

Nhưng nếu mọi cuộc chơi đều xoay quanh việc phải hơn người khác, trẻ có thể bỏ lỡ một bài học cũng rất quan trọng:

Làm thế nào để cùng người khác tạo ra một kết quả tốt hơn?

Cạnh tranh không xấu.

Trẻ vẫn cần học cách thắng, thua và cố gắng.

Nhưng bên cạnh “Con có thể thắng”, trẻ cũng cần trải nghiệm:

“Chúng ta có thể cùng làm được.”

1. Thay mục tiêu “ai thắng?” bằng “cả nhóm hoàn thành”

Thay vì:

“Ai xây tháp cao nhất?”

Hãy thử:

“Hai con có thể cùng xây một tòa tháp cao hơn chiếc ghế không?”

Thay vì:

“Ai đưa bóng về đích nhanh nhất?”

Hãy thử:

“Cả đội có thể đưa bóng về đích mà không để rơi không?”

Chỉ cần thay đổi mục tiêu, mối quan hệ giữa những người chơi cũng thay đổi.

Từ đối thủ trở thành đồng đội.

2. Tạo nhiệm vụ mà một người khó hoàn thành một mình

Một bạn giữ.

Một bạn lắp.

Một bạn tìm chi tiết.

Một bạn kiểm tra.

Khi mỗi trẻ có một vai trò, con bắt đầu nhận ra:

“Phần việc của bạn giúp phần việc của mình tốt hơn.”

Đó chính là nền móng của hợp tác.

3. Khen cách trẻ phối hợp, không chỉ khen kết quả

Đừng chỉ nói:

“Giỏi quá, đội con thắng rồi!”

Hãy chú ý đến quá trình:

“Ba thấy con chờ bạn xếp xong mới đặt khối tiếp theo.”

“Hai bạn đã biết nghe ý tưởng của nhau.”

“Lúc công trình đổ, cả nhóm đã cùng làm lại.”

Trẻ sẽ hiểu rằng thành công không chỉ nằm ở chiếc cúp cuối cùng.

Cách chúng ta cùng nhau đi đến kết quả cũng có giá trị.

4. Cho trẻ cơ hội bất đồng

Hợp tác không có nghĩa là tất cả luôn đồng ý.

Một trẻ muốn xây cầu.

Một trẻ muốn xây lâu đài.

Đừng vội quyết định thay.

Hãy hỏi:

“Hai con có cách nào kết hợp cả hai ý tưởng không?”

Có thể cuối cùng xuất hiện:

Một lâu đài có cây cầu.

Đó là lúc trẻ đang học một bài học rất thật:

Khác ý không nhất thiết phải trở thành đối đầu.

5. Hạn chế so sánh trẻ với nhau

Những câu như:

“Sao con không nhanh bằng bạn?”

“Bạn làm đẹp hơn con rồi.”

có thể khiến trẻ tập trung vào việc hơn – thua, thay vì nhìn thấy giá trị của mỗi người.

Hãy chuyển sang:

“Con đã đóng góp điều gì cho nhóm?”

“Bạn đã giúp con điều gì?”

“Lần sau cả nhóm có thể phối hợp tốt hơn ở đâu?”

Hãy để trẻ trải nghiệm cả cạnh tranh và hợp tác

BBF không muốn loại bỏ cạnh tranh khỏi tuổi thơ.

Cạnh tranh phù hợp có thể giúp trẻ học về luật chơi, nỗ lực, thắng – thua và khả năng đối diện với kết quả.

Nhưng trẻ cũng cần thật nhiều trải nghiệm mà chiến thắng được định nghĩa bằng:

“Chúng ta cùng hoàn thành.”

Bởi cuộc sống sau này không chỉ hỏi:

“Con giỏi hơn ai?”

Mà còn hỏi:

“Con có thể làm việc cùng ai?”

“Con có biết lắng nghe một ý tưởng khác?”

“Con có thể đóng góp thế mạnh của mình vào mục tiêu chung không?”

Và có lẽ một trong những bài học xã hội đẹp nhất mà trò chơi có thể trao cho trẻ là:

**Không phải lúc nào người bên cạnh cũng là đối thủ để con vượt qua.

Đôi khi, đó chính là người con cần nắm tay để cùng đi xa hơn.**

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

#BabyFun #BBF #6KyNangVang #KyNangXaHoi #KyNangHopTac #ChoiNhom #Teamwork #ChoiCungBan #HocQuaChoi #PhatTrienTre #GanKetYeuThuong

Đừng ép con phải chia sẻ ngay lập tức

Đừng ép con phải chia sẻ ngay lập tức

“Cho bạn chơi với, phải biết chia sẻ chứ!”

Nghe có vẻ như chúng ta đang dạy trẻ một điều tốt.

Nhưng nếu con đang chơi và lập tức bị yêu cầu đưa món đồ cho người khác, điều trẻ cảm nhận được đôi khi không phải là:

“Chia sẻ là điều tốt đẹp.”

Mà có thể là:

“Thứ con đang chơi có thể bị lấy đi bất cứ lúc nào.”

Chia sẻ là một kỹ năng đáng quý.

Nhưng chia sẻ không nên bắt đầu bằng sự ép buộc.

Trước khi biết chia sẻ, trẻ cần được tôn trọng

Hãy tưởng tượng chúng ta đang đọc một cuốn sách.

Một người bước đến và nói:

“Đưa tôi đọc đi. Bạn phải biết chia sẻ.”

Có lẽ chúng ta cũng muốn nói:

“Tôi đang dùng. Khi nào xong tôi sẽ đưa.”

Trẻ cũng vậy.

Nếu con đang chơi một món đồ, ba mẹ có thể giúp con nói:

“Con đang chơi. Khi con chơi xong sẽ đến lượt bạn nhé.”

Đây không phải nuông chiều.

Đây là cách trẻ học về ranh giới, quyền sử dụng và chờ lượt.

Chia sẻ không có nghĩa là phải cho ngay

Có một khác biệt quan trọng giữa:

Chia sẻbị buộc phải từ bỏ.

Một đứa trẻ chủ động đưa bạn một món đồ vì muốn chơi cùng đang có một trải nghiệm rất khác với đứa trẻ bị người lớn lấy món đồ khỏi tay rồi đưa cho bạn.

Một bên là:

“Con lựa chọn cho đi.”

Bên kia có thể chỉ là:

“Người lớn quyết định thay con.”

Mục tiêu của chúng ta là giúp trẻ dần đi đến sự chia sẻ tự nguyện và có ý thức.

Hãy dạy “chờ lượt” trước khi yêu cầu “chia sẻ”

Với nhiều tình huống, thay vì nói:

“Con phải chia sẻ.”

Ba mẹ có thể nói:

“Bạn đang muốn chơi. Khi con xong lượt, mình chuyển cho bạn nhé.”

Với trẻ nhỏ, có thể làm lượt thật ngắn và rõ ràng:

Lượt của con → lượt của bạn → lại đến lượt con.

Trẻ dần hiểu:

Cho bạn một lượt không có nghĩa là mình mất món đồ mãi mãi.

Đừng dùng sự xấu hổ để dạy lòng hào phóng

Tránh những câu:

“Con ích kỷ quá.”
“Không chia sẻ thì không ai chơi với con.”
“Nhìn bạn xem, bạn ngoan hơn con.”

Một kỹ năng chưa hoàn thiện không nên trở thành một nhãn tính cách.

Thay vào đó, hãy mô tả tình huống:

“Con rất thích món này nên chưa muốn đưa cho bạn đúng không?”

Rồi hướng dẫn:

“Mình cùng tìm cách để hai bạn đều có cơ hội chơi nhé.”

Ba mẹ có thể tạo cơ hội để chia sẻ trở thành niềm vui

Không phải lúc nào cũng cần chờ đến khi xảy ra tranh giành mới dạy trẻ chia sẻ.

Hãy tạo những trò chơi mà chia sẻ là một phần tự nhiên:

Cùng chuyền bóng.

Cùng xây một tòa tháp.

Chia nhau các khối để hoàn thành công trình.

Mỗi người giữ một vai trò trong trò chơi giả vờ.

Khi trẻ cảm nhận được:

“Có bạn tham gia làm cuộc chơi vui hơn.”

chia sẻ dần trở thành một phần của kết nối, thay vì một nghĩa vụ.

BBF tin rằng mục tiêu không phải tạo ra một đứa trẻ luôn nói:

“Con nhường hết.”

Mà là một đứa trẻ biết:

Đây là nhu cầu của con.
Bạn cũng có nhu cầu.
Con có thể chờ.
Bạn cũng có thể chờ.
Chúng ta có thể thương lượng.
Và khi sẵn sàng, con có thể chia sẻ.

Vì vậy, đừng quá vội vàng giật món đồ khỏi tay trẻ để dạy con về sự cho đi.

Muốn trẻ biết tôn trọng người khác, trước tiên hãy để con trải nghiệm cảm giác mình cũng được tôn trọng.

Rồi một ngày, ba mẹ có thể không cần nói:

“Con phải chia sẻ.”

Trẻ sẽ tự đưa món đồ về phía bạn và nói:

“Mình chơi xong rồi. Bây giờ đến lượt bạn nhé.”

Đó không còn là chia sẻ vì bị yêu cầu.

Đó là chia sẻ vì trẻ đã bắt đầu hiểu người khác.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

#BabyFun #BBF #6KyNangVang #KyNangXaHoi #HocCachChiaSe #ChoLuot #TonTrongTre #ChoiCungBan #DongHanhCungCon #HocQuaChoi #GanKetYeuThuong

Khi hai đứa trẻ tranh nhau một món đồ chơi

Khi hai đứa trẻ tranh nhau một món đồ chơi

“Của con!”
“Không! Con chơi trước!”

Hai đứa trẻ cùng kéo một món đồ chơi.

Người lớn thường muốn xử lý thật nhanh:

“Con lớn phải nhường em.”
“Hai đứa không được tranh nhau.”
“Đưa đây, mẹ cất luôn!”

Nhưng phía sau một cuộc tranh giành nhỏ lại có thể là một bài học xã hội rất lớn.

Đừng vội tìm xem ai “hư”

Hai trẻ tranh nhau một món đồ không nhất thiết vì trẻ ích kỷ hay không biết nghe lời.

Đơn giản là:

Cả hai cùng muốn một thứ, cùng một thời điểm.

Và trẻ chưa biết phải giải quyết tình huống đó như thế nào.

Đây chính là lúc trẻ cần học một kỹ năng quan trọng:

Khi nhu cầu của mình xung đột với nhu cầu của người khác, mình sẽ làm gì?

Bước 1: Dừng hành động nếu có nguy cơ gây đau

Nếu trẻ giật mạnh, đánh, cắn, đẩy hoặc có nguy cơ làm nhau bị thương, người lớn cần can thiệp ngay.

Bình tĩnh tách hành động nguy hiểm:

“Mẹ sẽ không để hai con đánh nhau vì món đồ chơi.”

An toàn luôn là giới hạn đầu tiên.

Bước 2: Gọi tên vấn đề

Thay vì:

“Ai giành trước?”

Hãy thử:

“Hai con đều đang muốn chơi chiếc xe này.”

Một câu nói đơn giản giúp trẻ hiểu:

Mình có nhu cầu — và bạn cũng có nhu cầu.

Đó là nền tảng của kỹ năng xã hội.

Bước 3: Giúp trẻ nói ra điều mình muốn

Một trẻ có thể chỉ biết kéo món đồ về phía mình.

Hãy giúp con chuyển hành động thành ngôn ngữ:

“Con có thể nói: Mình đang chơi, bạn chờ mình nhé.”

Hoặc:

“Khi nào bạn chơi xong, cho mình mượn nhé.”

Trẻ đang học một điều rất quan trọng:

Không phải cứ muốn một thứ là phải giành lấy nó.

Con có thể giao tiếp.

Bước 4: Tìm giải pháp thay vì ép một trẻ phải nhường

Có nhiều cách:

Chờ đến lượt.
Đặt thời gian cho mỗi lượt nếu phù hợp.
Tìm một món tương tự.
Biến trò chơi thành hoạt động cả hai cùng tham gia.
Để trẻ đề xuất phương án.

Ba mẹ có thể hỏi:

“Hai con nghĩ mình có cách nào để cả hai đều được chơi?”

Ban đầu trẻ có thể chưa trả lời được.

Không sao.

Người lớn có thể đưa ra hai phương án đơn giản để trẻ lựa chọn.

Đừng mặc định “trẻ lớn phải nhường trẻ nhỏ”

Nhường nhịn là điều đáng quý khi xuất phát từ sự hiểu và tự nguyện.

Nhưng nếu một đứa trẻ luôn phải từ bỏ món mình đang chơi chỉ vì mình lớn hơn, con có thể cảm thấy nhu cầu của mình không được tôn trọng.

Hãy dạy cả hai trẻ về:

Quyền được chơi.
Quyền được nói nhu cầu.
Và trách nhiệm tôn trọng lượt của người khác.

Cuộc tranh giành không phải lúc nào cũng là thất bại

Nếu được người lớn hướng dẫn phù hợp, một tình huống:

“Của con!”

có thể dần trở thành:

“Bạn chơi xong cho mình nhé.”

Rồi:

“Bây giờ đến lượt bạn.”

Và xa hơn:

“Hay chúng mình chơi cùng nhau?”

Đó chính là sự phát triển.

BBF tin rằng Kỹ năng Xã hội không được hình thành trong một thế giới nơi trẻ không bao giờ xảy ra bất đồng.

Nó được hình thành khi trẻ từng bước học cách:

Có bất đồng nhưng không làm đau nhau.
Có nhu cầu nhưng biết nói ra.
Không được ngay nhưng biết chờ.
Khác ý nhưng biết thương lượng.
Cùng muốn một thứ nhưng biết tìm giải pháp.

Vì vậy, lần tới khi hai đứa trẻ tranh nhau một món đồ chơi, đừng chỉ nhìn thấy một cuộc tranh giành.

Hãy nhìn thấy một câu hỏi mà cuộc sống đang đặt ra cho trẻ:

“Khi con muốn một điều và người khác cũng muốn điều đó, con sẽ giải quyết như thế nào?”

Hôm nay chỉ là một món đồ chơi.

Nhưng cách trẻ học giải quyết nó có thể trở thành một viên gạch nhỏ trên hành trình học cách sống cùng người khác.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Trò chơi nhóm dạy trẻ điều gì?

Trò chơi nhóm dạy trẻ điều gì?

Một đứa trẻ có thể rất giỏi khi chơi một mình.

Nhưng khi bước vào một trò chơi có nhiều người, con sẽ gặp một thế giới hoàn toàn khác.

Ở đó, con không thể quyết định tất cả.

Con phải lắng nghe, chờ đợi, phối hợp, đôi khi nhường một bước và cùng người khác hướng đến một mục tiêu chung.

Đó chính là giá trị đặc biệt của trò chơi nhóm.

1. Trẻ học rằng mình là một phần của tập thể

Trong trò chơi nhóm, trẻ dần nhận ra:

Không chỉ có “con muốn gì”, mà còn có “chúng ta đang làm gì”.

Ví dụ, cả nhóm cùng vận chuyển một quả bóng mà không để rơi.

Một trẻ chạy quá nhanh có thể khiến cả nhóm mất nhịp.

Muốn hoàn thành thử thách, trẻ cần quan sát những người bên cạnh và điều chỉnh hành động của mình.

Đó là bước chuyển quan trọng:

Từ “Con” → “Bạn” → “Chúng ta”.

2. Trẻ học cách giao tiếp

“Bạn giữ bên này nhé.”

“Mình cần thêm một khối.”

“Chúng ta thử lại đi.”

Khi cùng giải quyết một nhiệm vụ, trẻ có lý do tự nhiên để nói, nghe và phản hồi.

Giao tiếp lúc này không còn là một bài học.

Nó trở thành công cụ để cả nhóm hoàn thành cuộc chơi.

3. Trẻ học cách hợp tác

Hợp tác không đơn giản là đứng cạnh nhau.

Hợp tác nghĩa là:

Mỗi người làm một phần để cùng tạo ra một kết quả.

Một bạn giữ.

Một bạn xếp.

Một bạn tìm chi tiết.

Một bạn đưa ra ý tưởng.

Trẻ bắt đầu nhận ra:

“Mình không cần làm tất cả một mình.”

Và:

“Bạn có thể làm được điều mà mình cần.”

4. Trẻ học cách xử lý bất đồng

Chơi nhóm chắc chắn sẽ có lúc:

Hai bạn muốn làm trưởng nhóm.

Hai trẻ cùng muốn một món đồ.

Mỗi người muốn chơi theo một luật khác nhau.

Đừng xem mọi bất đồng là điều tiêu cực.

Trong giới hạn an toàn, đó chính là cơ hội để trẻ thực hành:

Nói ra nhu cầu → Lắng nghe → Thương lượng → Tìm giải pháp.

5. Trẻ học cách thắng và thua

Không phải trò chơi nào con cũng chiến thắng.

Và đó cũng là một trải nghiệm cần thiết.

Trẻ dần học cách vui khi chiến thắng mà không làm tổn thương người khác, đồng thời đối diện với thất vọng khi kết quả không như mong muốn.

Ba mẹ có thể nhắc:

“Hôm nay đội mình chưa thắng, nhưng chúng mình đã phối hợp tốt hơn lần trước.”

Kết quả quan trọng.

Nhưng cách trẻ tham gia cuộc chơi cũng quan trọng không kém.

Hãy cho trẻ những trò chơi mà cả nhóm phải cùng thành công

Không phải trò chơi nhóm nào cũng cần có một người thắng và nhiều người thua.

Hãy thử những thử thách như:

Cùng xây một tòa tháp.
Cùng đưa bóng về đích.
Cùng hoàn thành một bức tranh.
Cùng vượt chướng ngại vật.
Cùng giải một nhiệm vụ.

Khi mục tiêu trở thành:

“Chúng ta cùng hoàn thành.”

trẻ bắt đầu cảm nhận sức mạnh của sự hợp tác.

BBF tin rằng trò chơi nhóm chính là một xã hội thu nhỏ.

Ở đó, trẻ được thực hành:

Giao tiếp.
Lắng nghe.
Chờ lượt.
Chia sẻ.
Phối hợp.
Thương lượng.
Giải quyết bất đồng.
Tôn trọng luật chơi.
Cùng hướng đến mục tiêu chung.

Và có lẽ bài học lớn nhất không phải là:

“Làm thế nào để con thắng?”

Mà là:

“Làm thế nào để chúng ta cùng làm được?”

Bởi khi lớn lên, rất nhiều thành tựu trong cuộc sống không được tạo nên bởi một người giỏi nhất.

Mà bởi những con người biết cách làm việc cùng nhau.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

#BabyFun #BBF #6KyNangVang #KyNangXaHoi #TroChoiNhom #KyNangHopTac #Teamwork #ChoiCungBan #HocQuaChoi #PhatTrienTre #GanKetYeuThuong

Học chờ đến lượt qua trò chơi

Học chờ đến lượt qua trò chơi

“Đến lượt con chưa?”

Một câu hỏi rất nhỏ, nhưng phía sau đó là cả một kỹ năng xã hội quan trọng:

Biết chờ đến lượt.

Với người lớn, chờ vài phút có vẻ đơn giản.

Nhưng với trẻ nhỏ, khi nhìn thấy món đồ mình rất muốn chơi, việc phải dừng lại và chờ người khác có thể là một thử thách lớn.

Và trò chơi chính là một trong những cách tự nhiên để trẻ thực hành điều đó.

Chờ lượt không chỉ là biết “đợi”

Khi chờ đến lượt, trẻ đang học nhiều điều cùng lúc:

Con không phải lúc nào cũng được trước.
Người khác cũng có quyền tham gia.
Lượt của bạn rồi sẽ đến lượt con.
Con cần tuân theo một quy tắc chung.

Đây là những bài học nhỏ nhưng rất cần thiết khi trẻ bước vào môi trường có bạn bè và tập thể.

Bắt đầu từ những trò chơi thật đơn giản

Không cần trò chơi phức tạp.

Ba mẹ có thể cùng con:

Lăn bóng qua lại.

Thả từng quả bóng vào đường trượt.

Xếp mỗi người một khối để xây tháp.

Câu cá lần lượt.

Chơi board game phù hợp độ tuổi.

Mỗi lần đến lượt, hãy nói rõ:

“Lượt của mẹ.”

Sau đó:

“Bây giờ đến lượt con.”

Khái niệm trừu tượng “chờ lượt” dần trở thành một trải nghiệm trẻ có thể nhìn thấy và thực hành.

Ban đầu, hãy để thời gian chờ thật ngắn

Nếu trẻ còn nhỏ, đừng bắt đầu bằng một trò chơi có sáu người và mỗi lượt kéo dài vài phút.

Hãy bắt đầu:

Ba mẹ → Con → Ba mẹ → Con.

Nhịp chơi nhanh giúp trẻ hiểu rằng:

“Mình phải chờ, nhưng lượt của mình sẽ quay lại.”

Khi con quen hơn, chúng ta mới tăng dần số người, thời gian chờ và độ phức tạp của luật chơi.

Khi con chen lượt, đừng chỉ nói “Không được!”

Hãy giúp trẻ hiểu chuyện gì đang xảy ra:

“Con đang rất muốn chơi đúng không? Nhưng bây giờ đang là lượt của bạn.”

Sau đó cho con một điểm chờ rõ ràng:

“Bạn chơi xong lượt này thì đến con.”

Trẻ cần được hướng dẫn cách chờ, chứ không chỉ được yêu cầu phải chờ.

Đừng biến trò chơi thành bài kiểm tra ngoan – hư

Có ngày trẻ chờ rất tốt.

Có ngày con mệt, hào hứng hoặc khó chịu và liên tục muốn chen lượt.

Đó không nhất thiết có nghĩa kỹ năng đã “mất đi”.

Kỹ năng xã hội cần được thực hành nhiều lần trong những tình huống khác nhau.

Điều quan trọng là người lớn giữ nguyên tắc bình tĩnh và nhất quán.

Từ lượt chơi nhỏ đến bài học lớn

Hôm nay trẻ học:

“Bạn thả bóng trước, rồi đến con.”

Ngày mai có thể là:

Xếp hàng chờ cầu trượt.
Chờ bạn nói xong.
Chờ đến lượt phát biểu.
Chờ được sử dụng một món đồ chung.

Một quy tắc nhỏ trong trò chơi đang chuẩn bị cho trẻ cách sống cùng những người khác.

BBF tin rằng Kỹ năng Xã hội không nhất thiết phải bắt đầu bằng những bài giảng dài.

Đôi khi nó bắt đầu bằng một trò chơi chỉ có hai người và một câu nói được lặp lại:

“Lượt của ba mẹ.”
“Bây giờ đến lượt con.”

Rồi dần dần, trẻ hiểu một điều rất đẹp:

**Chờ đợi không có nghĩa là con bị mất phần.

Chờ đợi là biết rằng người khác cũng có một lượt — và lượt của con rồi sẽ đến.**

Từ “Con muốn ngay bây giờ” đến “Con có thể chờ đến lượt mình” là một bước tiến nhỏ trong trò chơi, nhưng là một bước tiến lớn trên hành trình phát triển Kỹ năng Xã hội.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Trẻ chưa biết chia sẻ có đáng lo?

Trẻ chưa biết chia sẻ có đáng lo?

“Sao con ích kỷ thế, phải chia sẻ với bạn chứ!”

Đây là câu nhiều người lớn dễ nói khi thấy trẻ ôm chặt món đồ chơi của mình.

Nhưng một đứa trẻ chưa sẵn sàng chia sẻ không đồng nghĩa với việc con ích kỷ.

Chia sẻ là một kỹ năng xã hội cần thời gian để hình thành và được thực hành.

Trước khi biết “của chúng ta”, trẻ cần hiểu “của con”

Ở những năm đầu đời, trẻ đang xây dựng nhận thức về bản thân và quyền sở hữu.

Đây là đồ của con.
Con đang chơi.
Con chưa muốn đưa cho bạn.

Với người lớn, đó chỉ là một món đồ chơi.

Nhưng với trẻ, việc một người khác lấy món mình đang chơi có thể là một trải nghiệm rất lớn.

Vì vậy, thay vì vội gắn nhãn:

“Con không biết chia sẻ.”

Hãy nhìn đây như một kỹ năng con đang học.

Chia sẻ không có nghĩa là phải đưa ngay món mình đang chơi

Hãy tưởng tượng người lớn đang sử dụng điện thoại và một người khác nói:

“Đưa cho tôi đi, phải biết chia sẻ chứ.”

Chúng ta cũng có thể không thoải mái.

Trẻ cũng vậy.

Một cách phù hợp hơn là giúp con học khái niệm chờ lượt:

“Con đang chơi chiếc xe này. Khi con chơi xong, mình sẽ đến lượt bạn nhé.”

Trẻ vừa được tôn trọng, vừa bắt đầu hiểu rằng người khác cũng có nhu cầu.

Đừng biến chia sẻ thành sự ép buộc

Nếu lần nào có bạn đến, trẻ cũng bị yêu cầu đưa món mình thích nhất cho bạn, con có thể học rằng:

“Có bạn đến nghĩa là đồ của mình sẽ bị lấy đi.”

Thay vì ép, ba mẹ có thể tạo những tình huống dễ thực hành hơn:

Cùng chuyền bóng.

Cùng xây một công trình.

Mỗi người một lượt.

Cùng sử dụng một bộ đồ chơi có nhiều chi tiết.

Từ đó, trẻ trải nghiệm được rằng chơi cùng nhau cũng có thể rất vui.

Ba mẹ có thể làm mẫu

Trẻ học rất nhiều từ cách người lớn cư xử.

Ba mẹ có thể nói:

“Mẹ dùng xong rồi, mẹ đưa cho con nhé.”

“Ba và con cùng dùng bộ này nhé.”

“Con muốn chơi tiếp hay lát nữa đến lượt bạn?”

Những trải nghiệm lặp lại giúp trẻ dần hiểu về quyền sở hữu, chờ lượt, cho mượn và chia sẻ.

Điều quan trọng là đừng gắn nhãn con

Tránh những câu như:

“Con ích kỷ quá.”
“Con hư vì không cho bạn.”
“Bạn ngoan hơn con.”

Một hành vi tại một thời điểm không định nghĩa tính cách của một đứa trẻ.

Hãy chuyển từ phán xét sang hướng dẫn:

“Con chưa muốn đưa món này cho bạn đúng không?”

Sau đó:

“Mình cùng nghĩ xem bạn có thể chơi món nào trong lúc chờ nhé.”

Đó cũng chính là Kỹ năng Xã hội.

BBF tin rằng mục tiêu không phải tạo ra một đứa trẻ luôn nhường mọi thứ cho người khác.

Mà là giúp con từng bước biết:

Tôn trọng đồ của mình.
Tôn trọng nhu cầu của người khác.
Biết chờ lượt.
Biết thương lượng.
Biết cho đi khi sẵn sàng.
Và biết cùng nhau tìm giải pháp.

Vì vậy, nếu hôm nay con vẫn ôm chặt món đồ chơi và nói:

“Của con!”

Ba mẹ chưa cần quá vội vàng.

Hãy kiên nhẫn đồng hành để một ngày, từ chính sự an tâm ấy, con có thể chủ động nói:

“Con chơi xong rồi. Bây giờ đến lượt bạn nhé.”

Đó mới là chia sẻ được hình thành từ sự thấu hiểu, chứ không phải từ ép buộc.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc