Lưu trữ tác giả: Admin

Chọn đồ chơi an toàn

Khi con kể một câu chuyện chưa hoàn chỉnh

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

Khi con kể một câu chuyện chưa hoàn chỉnh

“Mẹ ơi… hôm nay bạn… cái xe… rồi con chạy… xong cô…”

Câu chuyện của trẻ đôi khi:

Thiếu đầu.

Thiếu cuối.

Nhân vật xuất hiện bất ngờ.

Sự việc nhảy từ chỗ này sang chỗ khác.

Người lớn nghe mãi vẫn chưa hiểu:

“Rốt cuộc con đang kể chuyện gì?”

Nhưng đừng quá vội sửa.

Một câu chuyện chưa hoàn chỉnh vẫn là một bước rất đẹp của Ngôn ngữ.

Bởi trong đầu trẻ có thể có rất nhiều điều muốn nói.

Điều con đang học là làm thế nào biến những điều ấy thành lời để người khác hiểu.

1. Kể chuyện khó hơn việc biết nhiều từ

Trẻ có thể biết:

Xe.
Bạn.
Trường.
Ngã.
Khóc.

Nhưng để kể:

“Hôm nay ở trường, bạn đang chạy theo chiếc xe thì bị ngã nên bạn khóc.”

trẻ phải làm nhiều việc cùng lúc.

Nhớ lại sự việc.

Chọn điều quan trọng.

Sắp xếp thứ tự.

Tìm từ.

Ghép câu.

Giữ mạch câu chuyện.

Và quan sát xem người nghe có hiểu không.

Vì vậy, một câu chuyện lộn xộn không nhất thiết có nghĩa trẻ “không biết kể”.

Có thể con đang tập tổ chức suy nghĩ bằng ngôn ngữ.

2. Đừng cắt ngang để sửa từng câu

Con nói:

“Hôm qua con đi công viên ngày mai…”

Ba mẹ có thể muốn sửa ngay:

“Không, phải nói hôm qua chứ không phải ngày mai.”

Nhưng nếu cứ vài giây lại bị ngắt, trẻ có thể quên mất điều mình đang muốn kể.

Hãy ưu tiên:

Nghe câu chuyện trước – chỉnh và mở rộng sau.

Mục tiêu đầu tiên là để trẻ cảm nhận:

“Điều con muốn nói đáng được lắng nghe.”

3. Giúp con bằng những câu hỏi nhỏ

Nếu câu chuyện bị đứt đoạn, đừng kể thay.

Hãy tạo những “chiếc cầu”:

“Chuyện xảy ra ở đâu?”

“Lúc đó có ai ở cùng con?”

“Rồi chuyện gì xảy ra tiếp theo?”

“Sau đó con làm gì?”

“Cuối cùng thế nào?”

Những câu hỏi này giúp trẻ dần nhận ra một câu chuyện thường có:

Ai? → Ở đâu? → Chuyện gì xảy ra? → Tiếp theo? → Kết thúc thế nào?

4. Đừng biến mọi chi tiết sai thành điều quan trọng nhất

Trẻ kể con cá “bay lên trời”.

Một chú gấu “lái xe đến Mặt Trăng”.

Hay câu chuyện hôm qua được thêm một con khủng long mà ba mẹ biết chắc không hề có.

Trước khi sửa, hãy xem trẻ đang:

Kể lại một sự kiện thật hay sáng tạo một câu chuyện tưởng tượng.

Hai việc này có mục tiêu khác nhau.

Nếu đang tưởng tượng, hãy để trí tưởng tượng được tiếp tục.

Nếu đang kể một sự việc thật, ba mẹ có thể nhẹ nhàng giúp con sắp xếp lại.

5. Hãy mở rộng câu nói của trẻ

Con nói:

“Gấu đi rừng.”

Ba mẹ có thể đáp:

“Bạn gấu đi vào khu rừng để tìm bạn thỏ.”

Con nói:

“Rồi mưa.”

Ba mẹ tiếp:

“Sau đó trời bắt đầu mưa nên hai bạn tìm một chỗ trú.”

Ba mẹ không cần yêu cầu trẻ nhắc lại từng câu.

Chỉ cần cho con nghe một phiên bản đầy đủ và mạch lạc hơn từ chính ý tưởng của mình.

6. Hãy để trẻ kể lại bằng đồ chơi

Nếu trẻ khó kể chỉ bằng lời, hãy dùng:

Nhân vật.
Thú đồ chơi.
Ô tô.
Khối xây dựng.
Tranh ảnh.

Con có thể vừa di chuyển nhân vật vừa kể:

“Bạn này đi đây… rồi gặp bạn này…”

Đồ chơi lúc ấy trở thành những điểm tựa giúp trẻ sắp xếp câu chuyện.

Đừng hỏi: “Sao con kể chẳng hiểu gì?”

Hãy thử:

“Ba mẹ đang nghe đây. Con kể tiếp nhé.”

Một câu nói nhỏ nhưng mang lại cho trẻ cảm giác:

Tiếng nói của con có giá trị.

BBF tin rằng hành trình kể chuyện có thể đi từ:

Một từ
↓
Một cụm từ
↓
Một câu
↓
Hai sự việc nối nhau
↓
Câu chuyện có trình tự
↓
Câu chuyện có nhân vật – sự kiện – kết thúc
↓
Tự kể và diễn đạt suy nghĩ.

Không cần vội.

Hôm nay câu chuyện của con có thể chỉ là:

“Gấu… xe… ngã… rồi mẹ…”

Nhưng nếu được lắng nghe, được hỏi đúng lúc và được trao nhiều cơ hội kể chuyện, ngày mai con có thể nói:

“Bạn gấu đang lái xe thì gặp một cây cầu bị hỏng. Bạn ấy phải tìm cách đi sang bên kia…”

Từng câu chuyện sẽ dài hơn.

Từng ý tưởng sẽ rõ hơn.

Và từng chút một, trẻ học được một khả năng vô cùng quan trọng:

Biến những điều đang ở trong đầu mình thành lời để một người khác có thể hiểu.

Vì vậy, khi con kể một câu chuyện chưa hoàn chỉnh, đừng vội hoàn chỉnh nó thay con.

Hãy lắng nghe phần con đã nói – rồi giúp con tìm ra phần tiếp theo.

Bởi đôi khi, điều trẻ cần nhất không phải một người sửa câu chuyện.

Mà là một người đủ kiên nhẫn để nghe con kể đến hết.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

Trò chơi đóng vai giúp vốn từ phát triển thế nào?

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

Trò chơi đóng vai giúp vốn từ phát triển thế nào?

Một ngày, trẻ là bác sĩ.

Ngày khác, con trở thành đầu bếp.

Rồi người bán hàng, cô giáo, lính cứu hỏa hay người chăm sóc thú cưng.

Mỗi vai chơi mở ra một thế giới khác nhau.

Và mỗi thế giới ấy lại mang theo những từ ngữ khác nhau.

Đó là lý do chơi đóng vai có thể trở thành một môi trường rất tự nhiên để trẻ mở rộng vốn từ.

1. Mỗi vai chơi mang theo một “kho từ” riêng

Khi chơi bác sĩ, trẻ có thể gặp:

Ống nghe – nhiệt độ – bệnh nhân – thuốc – đau – khám – khỏe.

Khi chơi nhà hàng:

Thực đơn – món ăn – gọi món – nấu – phục vụ – thanh toán.

Khi chơi xây dựng:

Công trình – xe tải – nâng – đào – xây – cao – thấp.

Trẻ không học những từ ấy như một danh sách phải ghi nhớ.

Con gặp chúng trong một tình huống có ý nghĩa.

2. Trẻ không chỉ học danh từ

Khi nói đến vốn từ, chúng ta thường nghĩ đến việc trẻ biết gọi tên nhiều đồ vật.

Nhưng ngôn ngữ phong phú hơn rất nhiều.

Trong trò chơi, trẻ có thể gặp:

Danh từ: bác sĩ, bệnh viện, xe cứu thương.

Động từ: khám, chạy, nấu, cắt, xây.

Tính từ: nóng, lạnh, nhanh, chậm, lớn, nhỏ.

Từ chỉ vị trí: trên, dưới, trong, ngoài, bên cạnh.

Từ chỉ cảm xúc: vui, buồn, sợ, lo lắng.

Một cuộc chơi có thể mở ra rất nhiều lớp ngôn ngữ.

3. Từ mới được đặt vào câu

Biết từ “bệnh nhân” là một chuyện.

Biết nói:

“Bệnh nhân đang chờ bác sĩ khám.”

lại là một bước khác.

Chơi đóng vai tạo ra lý do để trẻ kết hợp các từ thành câu:

“Con đang nấu súp.”

“Khách hàng muốn mua bánh.”

“Bạn gấu bị đau chân nên cần bác sĩ.”

Từ đơn lẻ bắt đầu trở thành ngôn ngữ để diễn đạt ý nghĩa.

4. Một từ có thể được lặp lại mà không nhàm chán

Trong trò chơi bán hàng, trẻ có thể sử dụng từ “mua” rất nhiều lần:

“Mẹ mua gì?”

“Con muốn mua táo.”

“Bạn thỏ đến mua bánh.”

Sự lặp lại xuất hiện tự nhiên vì nó phục vụ cuộc chơi.

Đây là điểm rất khác với việc yêu cầu:

“Con nói lại từ này năm lần nhé.”

Trẻ lặp lại bởi vì con cần từ đó để tiếp tục câu chuyện.

5. Trẻ học cách dùng từ theo tình huống

Ngôn ngữ không chỉ là biết một từ có nghĩa gì.

Trẻ còn cần học:

Khi nào dùng?
Nói với ai?
Nói như thế nào?

Khi đóng vai cửa hàng:

“Chào cô, cô muốn mua gì ạ?”

Khi làm bác sĩ:

“Bạn đau ở đâu?”

Khi chơi nhà hàng:

“Món của bạn đây.”

Trẻ đang học ngôn ngữ trong mối quan hệ xã hội cụ thể.

Vì vậy, chơi đóng vai có thể kết nối rất đẹp giữa Kỹ năng Ngôn ngữ và Kỹ năng Xã hội.

6. Ba mẹ có thể “gieo” từ mới vào cuộc chơi

Nếu con đang chơi bác sĩ và chỉ nói:

“Gấu đau.”

Ba mẹ có thể mở rộng:

“Bạn gấu bị đau chân. Bác sĩ sẽ kiểm tra cho bệnh nhân nhé.”

Không cần yêu cầu:

“Con nói lại: bệnh nhân.”

Hãy tiếp tục chơi.

Một lúc sau, ba mẹ có thể hỏi:

“Bệnh nhân tiếp theo là ai nhỉ?”

Từ mới được đưa vào câu chuyện một cách tự nhiên.

Đừng giành vai đạo diễn của con

Ba mẹ có thể thêm từ mới.

Gợi ý câu chuyện.

Đóng một nhân vật.

Nhưng đừng biến trò chơi thành:

“Con phải nói câu này.”

“Không, bác sĩ phải làm như thế này.”

Nếu mọi thứ đều được người lớn quyết định, trẻ sẽ ít có cơ hội tự lựa chọn từ và tạo câu chuyện.

Hãy để con dẫn dắt.

Ba mẹ chỉ cần đi cùng và làm giàu thêm ngôn ngữ.

BBF nhìn một bộ đồ chơi đóng vai theo cách khác

Không chỉ hỏi:

“Bộ này có bao nhiêu chi tiết?”

Mà còn có thể hỏi:

“Nó mở ra bao nhiêu tình huống giao tiếp?”

“Trẻ có thể học những nhóm từ nào?”

“Con có thể tạo bao nhiêu câu chuyện?”

“Món đồ này có khiến trẻ muốn nói chuyện với người khác không?”

Bởi giá trị phát triển không chỉ nằm ở số món trong hộp.

Nó còn nằm ở số cuộc trò chuyện mà chiếc hộp ấy có thể mở ra.

Hành trình có thể bắt đầu rất đơn giản:

Nhìn thấy → Nghe từ → Hiểu nghĩa → Dùng từ → Ghép câu → Hội thoại → Kể chuyện.

Hôm nay, con chỉ cầm chiếc ống nghe và nói:

“Bác sĩ.”

Một thời gian sau:

“Bác sĩ đang khám cho bạn gấu vì bạn ấy bị đau bụng.”

Đó không chỉ là một câu dài hơn.

Đó là dấu hiệu trẻ đang từng bước có thêm công cụ để diễn đạt thế giới trong suy nghĩ của mình.

Và đó chính là một phần rất đẹp của hành trình phát triển Kỹ năng Ngôn ngữ.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

Đọc sách và chơi – cách kết hợp hiệu quả

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

Đọc sách và chơi – cách kết hợp hiệu quả

Đọc sách cho trẻ rất tốt.

Chơi cũng rất quan trọng.

Nhưng điều thú vị hơn xảy ra khi chúng ta kết nối hai hoạt động ấy với nhau.

Một câu chuyện trong sách có thể bước ra ngoài trang giấy.

Một nhân vật có thể trở thành món đồ chơi trên tay trẻ.

Một tình tiết có thể biến thành trò chơi.

Và những từ trẻ vừa nghe có cơ hội được sử dụng trong một trải nghiệm thật.

Đừng để câu chuyện kết thúc khi cuốn sách đóng lại

Hôm nay ba mẹ đọc câu chuyện về một chú gấu đi tìm nhà.

Sau khi đọc xong, hãy lấy vài khối xếp hình và nói:

“Chúng mình xây nhà cho bạn gấu nhé?”

Trẻ bắt đầu xây.

Ba mẹ có thể hỏi:

“Nhà của bạn gấu cần gì?”

“Cửa ở đâu?”

“Bạn gấu sẽ ngủ chỗ nào?”

Từ một câu chuyện, trẻ chuyển sang:

Nghe → Nhớ → Tưởng tượng → Chơi → Nói.

1. Chọn một chi tiết trong sách để chơi lại

Không cần tái hiện toàn bộ câu chuyện.

Chỉ cần chọn một chi tiết trẻ thích.

Sách có ô tô?

Hãy tạo đường đua.

Có động vật?

Hãy xây sở thú.

Có cửa hàng?

Hãy chơi bán hàng.

Có nhân vật đi tìm kho báu?

Hãy giấu một món đồ và tạo cuộc tìm kiếm nhỏ.

Điều quan trọng là tạo ra cây cầu giữa câu chuyện và cuộc chơi.

2. Dùng đồ chơi để kể lại câu chuyện

Sau khi đọc, hãy đưa cho trẻ các nhân vật hoặc vật liệu phù hợp và hỏi:

“Con có muốn kể lại câu chuyện không?”

Không cần trẻ kể giống hệt sách.

Con có thể quên.

Thay đổi.

Thêm nhân vật.

Hay tạo ra một kết thúc hoàn toàn khác.

Điều đó không làm cuộc chơi “sai”.

Ngược lại, trẻ đang sử dụng ngôn ngữ để tái tạo câu chuyện theo cách của mình.

3. Hãy để trẻ thay đổi câu chuyện

Ba mẹ có thể hỏi:

“Nếu chú thỏ không đi vào rừng thì sao?”

“Nếu hôm nay khủng long trở thành bác sĩ thì chuyện gì xảy ra?”

“Nếu con là nhân vật này, con sẽ làm gì?”

Từ đây, trẻ không chỉ nhớ nội dung.

Con bắt đầu tưởng tượng, dự đoán và diễn đạt ý tưởng.

Đây là nơi Kỹ năng Ngôn ngữ – Tư duy – Sáng tạo gặp nhau.

4. Đưa những từ mới vào cuộc chơi

Nếu trong sách xuất hiện từ:

“Cây cầu.”

Khi chơi, ba mẹ có thể nói:

“Chiếc xe đang đi qua cây cầu.”

Nếu trẻ vừa nghe từ:

“Khổng lồ.”

Hãy thử:

“Con có thể xây một tòa tháp khổng lồ không?”

Từ ngữ lúc này không chỉ được nghe trong sách.

Nó được gặp lại trong một bối cảnh khác.

Trẻ có thêm cơ hội hiểu và sử dụng từ theo cách tự nhiên.

5. Để con trở thành người kể chuyện

Đây là bước rất đẹp.

Ba mẹ đặt các nhân vật trước mặt và nói:

“Hôm nay con kể chuyện cho ba mẹ nghe nhé.”

Có thể câu chuyện của con rất ngắn.

Có thể chẳng theo trình tự người lớn mong đợi.

Không sao.

Hãy lắng nghe.

Thỉnh thoảng hỏi:

“Rồi chuyện gì xảy ra tiếp theo?”

“Bạn ấy cảm thấy thế nào?”

“Cuối cùng các bạn đi đâu?”

Từ người nghe, trẻ dần trở thành người kể.

Một cuốn sách có thể tạo ra nhiều ngày chơi

Ngày đầu:

Đọc câu chuyện.

Ngày thứ hai:

Xây bối cảnh.

Ngày thứ ba:

Đóng vai nhân vật.

Ngày thứ tư:

Kể lại câu chuyện.

Ngày thứ năm:

Tạo một kết thúc mới.

Như vậy, giá trị của một cuốn sách không nhất thiết kết thúc sau 10 phút đọc.

Nó có thể trở thành một chuỗi trải nghiệm.

Ba mẹ không cần biến mọi cuốn sách thành bài học

Có những hôm, chỉ cần ôm con và đọc.

Không câu hỏi.

Không thử thách.

Không hoạt động tiếp theo.

Điều đó cũng rất giá trị.

Hãy kết hợp đọc và chơi khi trẻ hứng thú, thay vì biến mỗi câu chuyện thành một nhiệm vụ phải hoàn thành.

BBF gợi ý một công thức rất đơn giản:

Đọc → Trò chuyện → Chơi lại → Biến đổi → Kể lại.

Một câu chuyện đi vào tai trẻ.

Qua trí tưởng tượng.

Xuống đôi bàn tay.

Rồi quay trở lại bằng chính lời nói của con.

Đó chính là lúc việc đọc không còn chỉ là:

Ba mẹ đọc – trẻ nghe.

Mà trở thành:

Ba mẹ và con cùng bước vào câu chuyện.

BBF tin rằng sách trao cho trẻ những câu chuyện để khám phá.

Đồ chơi trao cho trẻ một thế giới để trải nghiệm.

Và khi hai điều ấy gặp nhau, trẻ có thêm cơ hội để:

Nghe.
Hiểu.
Nói.
Tưởng tượng.
Đặt câu hỏi.
Kể chuyện.
Và kết nối với ba mẹ.

Vì vậy, lần tới khi đóng một cuốn sách lại, đừng vội nghĩ câu chuyện đã kết thúc.

Hãy nhìn những món đồ chơi bên cạnh và hỏi:

“Bây giờ, chúng mình có muốn chơi tiếp câu chuyện này không?”

Có thể chính lúc ấy, câu chuyện thật sự mới bắt đầu.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

5 câu hỏi giúp trẻ nói nhiều hơn khi chơi

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

5 câu hỏi giúp trẻ nói nhiều hơn khi chơi

Ba mẹ muốn con nói nhiều hơn khi chơi?

Đừng bắt đầu bằng:

“Nói đi con.”

Hãy bắt đầu bằng một câu hỏi khiến trẻ có điều muốn nói.

Bởi ngôn ngữ phát triển tự nhiên hơn khi trẻ được nói về điều con đang nhìn thấy, đang làm và đang tưởng tượng.

Dưới đây là 5 câu hỏi ba mẹ có thể sử dụng ngay trong giờ chơi.

1. “Con đang làm gì vậy?”

Một câu hỏi rất đơn giản nhưng mở ra cơ hội để trẻ mô tả hành động của mình.

Con có thể trả lời:

“Con xây nhà.”

Ba mẹ đừng dừng lại ở đó.

Có thể mở rộng:

“Ồ, con đang xây một ngôi nhà. Ngôi nhà này dành cho ai vậy?”

Từ một câu trả lời hai, ba từ, cuộc trò chuyện bắt đầu dài hơn.

2. “Theo con, chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?”

Câu hỏi này đặc biệt phù hợp khi trẻ chơi xếp hình, đường đua, nguyên nhân – kết quả hoặc kể chuyện.

“Nếu con đặt thêm khối lên trên, chuyện gì sẽ xảy ra?”

“Bạn thỏ đi vào khu rừng rồi. Theo con, tiếp theo bạn ấy sẽ gặp ai?”

Trẻ phải kết hợp:

Quan sát + Dự đoán + Ngôn ngữ.

Con không chỉ gọi tên sự vật.

Con bắt đầu dùng lời để diễn đạt suy nghĩ của mình.

3. “Tại sao con lại chọn cách này?”

Con vẽ mặt trời màu xanh.

Xây ngôi nhà không có cửa.

Đặt khủng long lên chiếc máy bay.

Đừng vội sửa.

Hãy hỏi:

“Tại sao con lại chọn như vậy?”

Có thể trẻ sẽ kể cho ba mẹ một câu chuyện hoàn toàn bất ngờ.

Câu hỏi này gửi đến trẻ một thông điệp:

“Ba mẹ muốn hiểu ý tưởng của con.”

Và khi cảm thấy mình được lắng nghe, trẻ có thêm lý do để diễn đạt.

4. “Nếu được thay đổi một điều, con muốn thay đổi gì?”

Một tòa tháp đã hoàn thành?

“Nếu xây lại, con muốn thay đổi gì?”

Một bức tranh đã vẽ xong?

“Con muốn thêm điều gì nữa?”

Một câu chuyện đã kết thúc?

“Nếu con được đổi đoạn kết, chuyện gì sẽ xảy ra?”

Câu hỏi này giúp trẻ đi xa hơn việc mô tả những gì đang có.

Con bắt đầu nói về những gì có thể có.

Đó là nơi Ngôn ngữ gặp Sáng tạo và Tư duy.

5. “Con kể cho ba mẹ nghe về trò chơi của con nhé?”

Đây có thể là câu hỏi đẹp nhất.

Không hỏi:

“Con làm đúng chưa?”

Không hỏi:

“Cái này là gì?”

Mà đơn giản:

“Con kể cho ba mẹ nghe nhé.”

Trẻ có quyền quyết định điều gì đáng kể.

Con có thể nói về nhân vật.

Công trình.

Một vấn đề vừa xảy ra.

Hay cả một câu chuyện tưởng tượng.

Ba mẹ lúc này chỉ cần:

Nhìn con.
Lắng nghe.
Phản hồi.
Và để câu chuyện tiếp tục.

Nhưng có một nguyên tắc quan trọng: hỏi xong hãy chờ

Người lớn thường hỏi:

“Con đang xây gì?”

Hai giây sau trẻ chưa trả lời:

“Xây nhà đúng không?”

Vậy là ba mẹ đã vô tình trả lời thay con.

Trẻ cần thời gian để:

Hiểu câu hỏi → Suy nghĩ → Tìm từ → Tạo câu → Trả lời.

Hãy cho con khoảng trống ấy.

Và đừng hỏi cả 5 câu trong 5 phút

Mục tiêu không phải biến giờ chơi thành buổi kiểm tra.

Hãy quan sát điều trẻ đang quan tâm và chọn một câu hỏi phù hợp.

Sau đó, đi theo câu chuyện của con.

Một câu trả lời của trẻ có thể đáng giá hơn mười câu hỏi của người lớn.

BBF gợi ý ba mẹ ghi nhớ 5 câu:

1. Con đang làm gì vậy?

2. Theo con, chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?

3. Tại sao con lại chọn cách này?

4. Nếu được thay đổi một điều, con muốn thay đổi gì?

5. Con kể cho ba mẹ nghe về trò chơi của con nhé?

Nhưng phía sau cả 5 câu hỏi ấy chỉ có một nguyên tắc lớn:

**Đừng hỏi để kiểm tra con biết bao nhiêu.

Hãy hỏi vì chúng ta thật sự muốn biết con đang nghĩ gì.**

Bởi mục tiêu của Kỹ năng Ngôn ngữ không phải tạo ra một đứa trẻ nói thật nhiều.

Mà là giúp con từng bước có khả năng:

Có điều để nghĩ.
Có từ để diễn đạt.
Có người để trò chuyện.
Và có sự tự tin để cất lên tiếng nói của mình.

Một món đồ chơi có thể mở ra cuộc chơi.

Nhưng một câu hỏi đúng lúc có thể mở ra cả thế giới bên trong của trẻ.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

Hãy hỏi con nhiều hơn thay vì chỉ hướng dẫn

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

Hãy hỏi con nhiều hơn thay vì chỉ hướng dẫn

Trong lúc chơi, người lớn rất dễ trở thành người hướng dẫn:

“Con đặt cái này vào đây.”

“Không phải thế, làm như này.”

“Lấy màu đỏ đi con.”

“Xây cái này trước.”

Trẻ có thể hoàn thành trò chơi nhanh hơn.

Nhưng nếu ba mẹ luôn nói cho con phải làm gì tiếp theo, trẻ sẽ có ít cơ hội hơn để tự suy nghĩ và diễn đạt điều mình muốn làm.

Đôi khi, hãy bớt một lời hướng dẫn.

Và thay bằng một câu hỏi.

Thay “Làm thế này” bằng “Con nghĩ thế nào?”

Khi tòa tháp đổ, thay vì:

“Con phải lấy khối to đặt dưới.”

Hãy hỏi:

“Theo con, vì sao tháp bị đổ?”

Khi con chưa ghép được:

“Con nghĩ miếng nào có thể phù hợp?”

Khi đang chơi giả vờ:

“Hôm nay nhà hàng của con bán món gì?”

Một câu hỏi phù hợp có thể khiến trẻ phải:

Quan sát → Suy nghĩ → Tìm từ → Diễn đạt → Phản hồi.

Đó là lúc Ngôn ngữ và Tư duy cùng được vận động.

Hãy ưu tiên những câu hỏi không chỉ có một đáp án

Có những câu hỏi chỉ cần một từ:

“Đây là màu gì?”

Trẻ trả lời:

“Đỏ.”

Cuộc trò chuyện kết thúc.

Nhưng hãy thử:

“Con muốn dùng màu đỏ để làm gì?”

Hoặc:

“Nếu con được xây bất cứ thứ gì từ những khối này, con sẽ xây gì?”

Lúc này, trẻ có nhiều điều để nói hơn.

Câu hỏi mở không chỉ kiểm tra trẻ biết gì.

Nó tạo cơ hội để trẻ nói con nghĩ gì.

Nhưng đừng biến giờ chơi thành một cuộc phỏng vấn

Hỏi nhiều hơn không có nghĩa là:

Hỏi liên tục.

“Đây là gì?”

“Màu gì?”

“Có mấy cái?”

“Con gì?”

“Ở đâu?”

Nếu trẻ phải trả lời hết câu này đến câu khác, cuộc chơi rất dễ trở thành một bài kiểm tra.

Hãy hỏi một câu.

Rồi chờ.

Cho trẻ thời gian suy nghĩ.

Quan sát điều con đang làm.

Và tiếp tục từ chính câu trả lời của trẻ.

Khi con trả lời ngắn, hãy mở rộng thay vì sửa ngay

Con nói:

“Xe chạy.”

Ba mẹ có thể đáp:

“Ừ, chiếc xe màu xanh đang chạy qua cây cầu.”

Con nói:

“Gấu đói.”

Ba mẹ có thể tiếp:

“Bạn gấu đói rồi. Theo con, mình nên chuẩn bị món gì cho bạn ấy?”

Một câu nói ngắn của trẻ có thể trở thành một cuộc hội thoại dài hơn.

6 câu hỏi ba mẹ có thể dùng khi chơi cùng con

“Con đang làm gì vậy?”

“Theo con, tại sao lại như thế?”

“Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?”

“Con muốn làm cách nào?”

“Nếu mình thay đổi chỗ này thì sao?”

“Con kể cho ba mẹ nghe về công trình của con nhé?”

Không cần sử dụng tất cả.

Chỉ cần chọn đúng câu hỏi vào đúng khoảnh khắc.

Điều quan trọng không phải hỏi thật nhiều

Mà là hỏi để mở ra cuộc trò chuyện.

Có lúc trẻ cần câu hỏi.

Có lúc trẻ cần một lời bình luận.

Và cũng có lúc con chỉ cần ba mẹ ngồi bên cạnh, im lặng quan sát để con tiếp tục cuộc chơi.

BBF tin rằng ba mẹ không cần trở thành người luôn có sẵn đáp án.

Hãy trở thành người biết đặt những câu hỏi giúp trẻ tự tìm ra tiếng nói của mình.

Thay vì chỉ:

“Ba mẹ nói – con làm.”

Hãy dần tạo ra:

Ba mẹ hỏi → Con suy nghĩ → Con diễn đạt → Ba mẹ lắng nghe → Câu chuyện tiếp tục.

Bởi Kỹ năng Ngôn ngữ không chỉ là trẻ biết nhiều từ.

Điều quan trọng hơn là trẻ có thể dùng những từ ấy để:

Nói điều mình muốn.
Kể điều mình thấy.
Giải thích điều mình nghĩ.
Đặt câu hỏi.
Và chia sẻ thế giới bên trong của mình.

Vì vậy, lần tới khi định nói:

“Con phải làm thế này.”

Ba mẹ hãy thử dừng lại một chút và hỏi:

“Còn con, con nghĩ thế nào?”

Có thể câu trả lời của trẻ chưa hoàn chỉnh.

Nhưng chính khoảnh khắc ấy, chúng ta đang trao cho con một điều rất quan trọng:

Quyền được suy nghĩ – và quyền được cất lên tiếng nói của chính mình.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

Đồ chơi có thể hỗ trợ phát triển ngôn ngữ như thế nào?

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

Đồ chơi có thể hỗ trợ phát triển ngôn ngữ như thế nào?

Một món đồ chơi không thể thay ba mẹ trò chuyện với trẻ.

Nhưng một món đồ chơi phù hợp có thể tạo ra hàng chục lý do để trẻ muốn giao tiếp.

Một con vật đồ chơi có thể khiến trẻ gọi:

“Mèo!”

Một bộ nhà bếp có thể mở ra câu chuyện:

“Con nấu cho mẹ ăn nhé.”

Một bộ xếp hình có thể khiến trẻ nói:

“Con cần khối màu đỏ.”

Giá trị ngôn ngữ đôi khi không nằm trong món đồ chơi.

Nó nằm trong cuộc trò chuyện mà món đồ chơi tạo ra.

1. Đồ chơi giúp trẻ kết nối từ ngữ với vật thật và hành động

Khi chơi với một chiếc ô tô, ba mẹ có thể nói:

“Ô tô.”
“Xe chạy.”
“Xe dừng lại.”
“Xe chạy nhanh.”
“Xe đang ở dưới cây cầu.”

Từ một món đồ, trẻ được nghe nhiều nhóm từ:

Tên gọi – hành động – màu sắc – vị trí – tốc độ.

Ngôn ngữ lúc này không đứng riêng lẻ.

Nó gắn với thứ trẻ đang nhìn, chạm và trải nghiệm.

2. Đồ chơi tạo lý do để trẻ chủ động giao tiếp

Khi chơi, trẻ có nhu cầu thật:

Muốn một món đồ.
Muốn người khác giúp.
Muốn đến lượt.
Muốn kể điều mình vừa làm.

Thay vì chỉ hỏi:

“Đây là gì?”

ba mẹ có thể tạo cơ hội:

“Con muốn chiếc xe nào?”

“Con cần ba mẹ giúp gì?”

“Con muốn chú gấu ngồi ở đâu?”

Trẻ không chỉ học cách trả lời.

Con đang học cách dùng ngôn ngữ để thể hiện nhu cầu và ý tưởng của mình.

3. Đồ chơi giả vờ mở ra những cuộc hội thoại

Một bộ bác sĩ có thể bắt đầu:

“Bác bị đau ở đâu?”

Một bộ bán hàng:

“Cô muốn mua gì ạ?”

Một bộ nhà bếp:

“Hôm nay nhà hàng có món gì?”

Trẻ vừa tưởng tượng, vừa nghe, vừa nói, vừa phản hồi.

Câu chuyện càng phát triển, cơ hội sử dụng ngôn ngữ càng phong phú.

Đây là lúc Ngôn ngữ – Sáng tạo – Xã hội có thể cùng xuất hiện trong một cuộc chơi.

4. Đồ chơi mở giúp trẻ tự tạo câu chuyện

Những món đồ chơi không có một kịch bản duy nhất như khối xây dựng, nhân vật, thú mô hình hay vật liệu chơi mở có thể tạo ra rất nhiều câu chuyện.

Hôm nay:

“Đây là sở thú.”

Ngày mai:

“Các con vật đang đi du lịch.”

Ngày khác:

“Chú voi bị lạc và mọi người phải đi tìm.”

Trẻ không chỉ gọi tên đồ vật.

Con bắt đầu sử dụng ngôn ngữ để kết nối sự kiện và kể lại một thế giới do mình tạo ra.

5. Chơi cùng người khác làm ngôn ngữ trở nên cần thiết

Khi chơi một mình, trẻ có thể không cần giải thích nhiều.

Nhưng khi có ba mẹ hoặc bạn cùng chơi:

“Bạn đưa mình cái đó nhé.”

“Không, cái này phải đặt ở đây.”

“Bây giờ đến lượt bạn.”

“Mình xây ngôi nhà nhé.”

Ngôn ngữ trở thành công cụ để trẻ phối hợp với người khác.

Đây cũng là lý do chơi cùng nhau có thể hỗ trợ đồng thời Kỹ năng Ngôn ngữ và Xã hội.

Nhưng đừng biến món đồ chơi thành một bài kiểm tra

Đây là điểm rất quan trọng.

Ba mẹ không cần liên tục:

“Đây là màu gì?”
“Con gì đây?”
“Có mấy cái?”
“Nói lại cho mẹ nghe.”

Nếu mọi phút chơi đều trở thành hỏi – đáp, trẻ có thể mất đi sự tự nhiên của cuộc chơi.

Hãy thử chuyển sang:

Mô tả.
Bình luận.
Chờ đợi.
Mở rộng câu nói của trẻ.
Đặt câu hỏi mở khi phù hợp.

Con nói:

“Xe.”

Ba mẹ có thể đáp:

“Ừ, chiếc xe màu xanh đang chạy thật nhanh.”

Con nói:

“Gấu ngủ.”

Ba mẹ mở rộng:

“Đúng rồi, bạn gấu đang ngủ trong ngôi nhà.”

Không cần bắt con lặp lại.

Hãy để trẻ được nghe thêm ngôn ngữ trong chính cuộc chơi của mình.

Vì vậy, BBF không chỉ hỏi: “Món đồ chơi này có chức năng gì?”

BBF muốn hỏi thêm:

Nó có khiến trẻ muốn nói không?

Nó có mở ra câu hỏi không?

Nó có tạo ra câu chuyện không?

Nó có khiến trẻ cần giao tiếp với người khác không?

Nó có thể được chơi theo nhiều tình huống khác nhau không?

Đó chính là lý do một món đồ chơi có thể mang giá trị lớn hơn chức năng ghi trên hộp.

BBF tin rằng:

**Đồ chơi tốt không cần nói thay trẻ.

Đồ chơi tốt nên tạo cơ hội để trẻ có điều muốn nói.**

Từ:

Gọi tên → Mô tả → Yêu cầu → Hỏi đáp → Hội thoại → Kể chuyện → Diễn đạt suy nghĩ.

Một món đồ chơi nhỏ có thể mở ra cả một hành trình Ngôn ngữ.

Nhưng điều làm hành trình ấy trở nên sống động vẫn là:

Một đứa trẻ muốn giao tiếp – và một người sẵn sàng lắng nghe, đáp lại con.

Đó cũng chính là tinh thần BBF muốn xây dựng:

Không chỉ đưa đồ chơi đến cho trẻ.
Mà tạo ra những trải nghiệm chơi có chủ đích để kết nối trẻ với thế giới.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

Vì sao nói chuyện với trẻ từ sớm rất quan trọng?

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

Vì sao nói chuyện với trẻ từ sớm rất quan trọng?

Một em bé vài tháng tuổi chưa thể trả lời:

“Hôm nay con vui không?”

Nhưng khi ba mẹ nhìn vào mắt con và trò chuyện, trẻ vẫn đang:

Nghe.
Quan sát.
Cảm nhận.
Và học cách giao tiếp.

Vì vậy, đừng chờ đến khi trẻ biết nói mới bắt đầu nói chuyện với con.

1. Trẻ cần được nghe trước khi có thể nói

Trước khi sử dụng được một từ, trẻ cần có cơ hội nghe từ ấy xuất hiện nhiều lần trong những tình huống có ý nghĩa.

Ba mẹ cầm quả bóng và nói:

“Quả bóng.”

Khi bóng lăn:

“Bóng lăn rồi!”

Khi con đưa tay:

“Con muốn lấy bóng à?”

Dần dần, âm thanh “quả bóng” không còn chỉ là âm thanh.

Nó bắt đầu gắn với một vật, một hành động và một trải nghiệm.

2. Trò chuyện giúp trẻ hiểu giao tiếp là hai chiều

Trẻ phát ra:

“A… a…”

Ba mẹ đáp:

“Con đang nói chuyện với mẹ à?”

Trẻ cười.

Ba mẹ cười lại.

Những khoảnh khắc rất nhỏ ấy giúp trẻ trải nghiệm:

Con phát tín hiệu → Người khác phản hồi → Con tiếp tục phản hồi.

Đó chính là nhịp điệu cơ bản của một cuộc trò chuyện.

3. Hãy nói về những gì đang xảy ra

Ba mẹ không cần chuẩn bị một “giờ học ngôn ngữ”.

Hãy biến cuộc sống hằng ngày thành cơ hội trò chuyện.

Khi mặc áo:

“Mình đưa tay vào đây nhé.”

Khi ăn:

“Chuối mềm và ngọt.”

Khi đi ngoài đường:

“Con nghe thấy tiếng xe không?”

Khi chơi:

“Con vừa đặt khối màu xanh lên trên.”

Ngôn ngữ lúc này gắn với trải nghiệm thật của trẻ, thay vì trở thành những từ riêng lẻ cần học thuộc.

4. Đừng chỉ nói với con – hãy nói cùng con

Có một khác biệt giữa việc người lớn nói liên tục và một cuộc giao tiếp có qua có lại.

Hãy để khoảng dừng.

Quan sát ánh mắt.

Chờ cử chỉ.

Nghe tiếng bập bẹ.

Khi trẻ phản hồi, hãy tiếp tục câu chuyện.

Ngay cả khi trẻ chưa có từ ngữ, con vẫn có thể tham gia bằng:

Ánh mắt.
Nét mặt.
Âm thanh.
Cử chỉ.
Chỉ tay.

Hãy coi đó là lượt nói của con.

5. Mở rộng điều trẻ đang muốn nói

Khi trẻ bắt đầu có từ:

Con nói:

“Xe.”

Ba mẹ có thể mở rộng:

“Đúng rồi, chiếc xe màu đỏ.”

Con nói:

“Mèo ngủ.”

Ba mẹ có thể nói:

“Ừ, chú mèo đang ngủ trên ghế.”

Không cần ép con lặp lại ngay.

Ba mẹ chỉ đang cho trẻ nghe một phiên bản ngôn ngữ phong phú hơn từ chính điều con quan tâm.

6. Trò chuyện cũng là một cách gắn kết

Ngôn ngữ không chỉ dùng để gọi tên đồ vật.

Nó còn giúp trẻ dần diễn đạt:

Con muốn gì.
Con không thích gì.
Con đang nghĩ gì.
Con cảm thấy thế nào.

Và trước khi trẻ có thể nói:

“Con buồn.”

con cần rất nhiều trải nghiệm được người lớn lắng nghe và phản hồi.

Vì vậy, những cuộc trò chuyện đầu đời không chỉ nuôi dưỡng vốn từ.

Chúng còn góp phần xây dựng sự kết nối giữa trẻ và người chăm sóc.

Ba mẹ không cần nói những điều thật phức tạp

Không cần biến mọi khoảnh khắc thành bài học.

Hãy:

Nói điều con đang nhìn thấy.
Gọi tên điều con đang làm.
Đọc sách cùng con.
Hát cùng con.
Đặt câu hỏi phù hợp.
Và quan trọng nhất – chờ con phản hồi.

BBF tin rằng hành trình Ngôn ngữ có thể bắt đầu từ những cuộc trò chuyện tưởng như rất nhỏ:

Ba mẹ nói → Con lắng nghe → Con phản hồi → Ba mẹ đáp lại → Cuộc giao tiếp tiếp tục.

Ngày hôm nay, trẻ có thể chỉ trả lời bằng một ánh mắt.

Ngày mai là một tiếng bập bẹ.

Rồi một từ.

Một câu.

Một câu chuyện.

Và một ngày, con có thể dùng chính ngôn ngữ ấy để nói với chúng ta về ước mơ, suy nghĩ và thế giới bên trong của mình.

Vì vậy, đừng chờ con biết nói mới bắt đầu trò chuyện.

**Hãy nói với con từ sớm.

Hãy lắng nghe con từ sớm.
Và hãy để con lớn lên trong những cuộc trò chuyện đầy yêu thương.**

Bởi trước khi trẻ học cách nói cho cả thế giới nghe, con cần biết rằng:

Ở nhà luôn có một người muốn nghe con nói.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

Ngôn ngữ không bắt đầu từ lúc trẻ biết nói

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

Ngôn ngữ không bắt đầu từ lúc trẻ biết nói

Nhiều ba mẹ chờ đợi một cột mốc:

“Bao giờ con nói từ đầu tiên?”

Nhưng hành trình Ngôn ngữ của trẻ không bắt đầu từ ngày con gọi:

“Ba.”
“Mẹ.”

Nó bắt đầu sớm hơn rất nhiều.

Từ khi trẻ biết:

Lắng nghe một giọng nói.
Nhìn theo khuôn mặt.
Phản ứng với âm thanh.
Mỉm cười khi được trò chuyện.
Bập bẹ.
Chỉ tay.
Đưa đồ vật.
Và dùng ánh mắt để nói điều mình muốn.

Trước khi biết nói, trẻ đã biết giao tiếp

Một em bé nhìn về phía món đồ mình muốn.

Con đưa tay.

Phát ra âm thanh.

Rồi quay lại nhìn ba mẹ.

Trẻ chưa nói:

“Mẹ lấy giúp con món đồ kia.”

Nhưng một cuộc giao tiếp đã diễn ra.

Con đang học một nguyên tắc rất quan trọng:

“Con gửi một tín hiệu – người khác có thể hiểu và phản hồi.”

Đó là nền móng của giao tiếp.

Trước khi nói, trẻ dành rất nhiều thời gian để nghe

Ba mẹ nói:

“Đây là quả bóng.”

“Con mèo đang ngủ.”

“Mình đi tắm nhé.”

Trẻ có thể chưa trả lời bằng lời.

Nhưng con đang nghe âm thanh, nhịp điệu, từ ngữ và cách chúng xuất hiện trong những tình huống cụ thể.

Những cuộc trò chuyện hằng ngày chính là một phần của môi trường ngôn ngữ mà trẻ được lớn lên trong đó.

Ánh mắt và cử chỉ cũng là những “câu nói” đầu tiên

Con chỉ vào chú chó.

Ba mẹ nói:

“À, con nhìn thấy chú chó!”

Con đưa chiếc xe lên.

Ba mẹ đáp:

“Con muốn chơi ô tô phải không?”

Khi người lớn phản hồi lại những tín hiệu ấy, trẻ dần học cách kết nối:

Đồ vật ↔ Hành động ↔ Âm thanh ↔ Từ ngữ ↔ Ý nghĩa.

Từng chút một, thế giới bắt đầu có tên gọi.

Bập bẹ không phải những âm thanh vô nghĩa

“Ba-ba…”
“Ma-ma…”
“Da-da…”

Với người lớn, đó có thể chỉ là những âm thanh đáng yêu.

Nhưng với trẻ, đó là một phần của quá trình thử nghiệm khả năng tạo âm và tương tác.

Khi ba mẹ đáp lại:

“Con đang gọi mẹ à?”

cuộc chơi âm thanh trở thành một cuộc giao tiếp hai chiều.

Trẻ phát âm.

Người lớn phản hồi.

Trẻ lại tiếp tục.

Đừng biến việc học nói thành một bài kiểm tra

Thay vì liên tục:

“Đây là gì?”
“Nói đi con.”
“Con nói lại xem.”

hãy tạo ra những cuộc trò chuyện tự nhiên.

Khi chơi ô tô:

“Xe chạy nhanh quá!”

Khi xếp khối:

“Con đang đặt khối màu đỏ lên trên.”

Khi đọc sách:

“Ồ, chú gấu đang tìm mẹ.”

Khi con chỉ tay:

“Con muốn quả bóng à? Đây là quả bóng của con.”

Ngôn ngữ được nuôi dưỡng trong kết nối, chứ không chỉ trong những lần hỏi – đáp đúng sai.

Đọc sách, hát và chơi đều có thể trở thành cơ hội ngôn ngữ

Một cuốn sách tranh tạo ra câu chuyện.

Một bài hát tạo ra âm thanh và nhịp điệu.

Một bộ thú đồ chơi tạo ra cuộc hội thoại:

“Bạn voi đi đâu?”

Một trò chơi giả vờ tạo ra cả một thế giới:

“Xin chào, hôm nay cửa hàng có gì vậy?”

Đồ chơi lúc này không chỉ để trẻ thao tác.

Nó trở thành chất liệu để trẻ giao tiếp.

Và điều quan trọng nhất: hãy đáp lại con

Trẻ nhìn – hãy nhìn lại.

Trẻ chỉ – hãy gọi tên.

Trẻ bập bẹ – hãy phản hồi.

Trẻ nói chưa trọn câu – hãy lắng nghe điều con đang cố diễn đạt.

Đừng chỉ chờ đến khi trẻ nói được thật nhiều mới bắt đầu trò chuyện với con.

Hãy trò chuyện từ khi con còn chưa thể trả lời bằng lời.

BBF nhìn hành trình Ngôn ngữ như một dòng chảy:

Lắng nghe
↓
Quan sát
↓
Ánh mắt & cử chỉ
↓
Bập bẹ
↓
Hiểu từ
↓
Nói từ đầu tiên
↓
Ghép câu
↓
Kể chuyện
↓
Giao tiếp và diễn đạt suy nghĩ.

Vì vậy, cột mốc đẹp nhất không chỉ là ngày trẻ nói được:

“Mẹ.”

Mà còn là hàng nghìn khoảnh khắc trước đó khi ba mẹ đã nhìn vào mắt con, nói chuyện, lắng nghe và đáp lại.

Bởi trước khi trẻ có thể dùng ngôn ngữ để bước vào thế giới của chúng ta,

con cần được lớn lên trong một thế giới luôn có người sẵn sàng trò chuyện với mình.

Ngôn ngữ không bắt đầu từ lời nói.
Ngôn ngữ bắt đầu từ kết nối.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

Hành trình Xã hội: từ “của con” đến “chúng ta cùng chơi”

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

Hành trình Xã hội: từ “của con” đến “chúng ta cùng chơi”

“Của con!”

Có lẽ đây là một trong những câu quen thuộc nhất của trẻ nhỏ.

Con ôm món đồ chơi vào lòng.

Không muốn bạn chạm vào.

Không muốn chờ.

Càng không muốn chia sẻ.

Ba mẹ đôi khi lo lắng:

“Sao con ích kỷ thế?”

Nhưng hãy nhìn hành trình dài hơn.

Bởi trước khi trẻ có thể nói:

“Chúng ta cùng chơi nhé!”

con cần đi qua rất nhiều bước nhỏ.

Bước 1 – “Của con”

Trước khi hiểu về chia sẻ, trẻ cần dần hiểu về bản thân và quyền sở hữu.

Đây là món con đang chơi.

Đây là điều con muốn.

Đây là nhu cầu của con.

Vì vậy, câu:

“Của con!”

không nhất thiết là điểm xấu cần loại bỏ.

Nó có thể là một phần trong quá trình trẻ nhận biết:

“Con là một cá thể riêng.”

Bước 2 – “Có một người khác ở đây”

Dần dần, trẻ bắt đầu chú ý đến bạn.

Con nhìn bạn chơi.

Bắt chước bạn.

Ngồi cạnh bạn.

Có thể hai đứa chưa thực sự chơi cùng nhau.

Nhưng thế giới của trẻ đã bắt đầu mở rộng.

Từ:

“Con và món đồ chơi.”

thành:

“Con – món đồ chơi – và một người khác.”

Bước 3 – “Đến lượt con”

Khi có người khác, trẻ bắt đầu gặp một bài học mới:

Không phải lúc nào con cũng được trước.

Con cần chờ.

Bạn chơi rồi đến con.

Con chơi rồi đến bạn.

Từ những lượt chơi rất ngắn, trẻ dần hiểu:

Chờ không có nghĩa là mất phần.

Đó là một bước quan trọng để trẻ có thể sống và chơi trong một tập thể.

Bước 4 – “Bạn cũng muốn”

Đây là một bước chuyển rất đẹp.

Trẻ bắt đầu nhận ra:

Mình có mong muốn.
Nhưng người khác cũng có mong muốn.

Con muốn chiếc xe.

Bạn cũng muốn chiếc xe.

Con muốn làm bác sĩ.

Bạn cũng muốn làm bác sĩ.

Từ đây xuất hiện những bài học về:

Lắng nghe.
Thương lượng.
Đổi lượt.
Tìm giải pháp.

Trẻ đang dần bước ra khỏi góc nhìn chỉ có mình.

Bước 5 – “Mình chia nhau nhé”

Khi cảm thấy an toàn hơn, trẻ có thể bắt đầu chia sẻ.

Không phải vì người lớn giật món đồ khỏi tay và nói:

“Con phải nhường bạn.”

Mà vì trẻ dần hiểu:

Mình có thể cho bạn một lượt và món đồ vẫn quay lại.

Mình có thể đưa bạn một khối và cả hai cùng xây được nhiều hơn.

Chia sẻ lúc này không còn chỉ là một mệnh lệnh.

Nó bắt đầu trở thành một cách để kết nối.

Bước 6 – “Chúng mình làm thế nào?”

Khi chơi cùng nhau lâu hơn, bất đồng chắc chắn xuất hiện.

Bạn muốn xây cầu.

Con muốn xây nhà.

Bạn muốn đi trước.

Con cũng muốn đi trước.

Đây chính là lúc trẻ học:

Nói điều mình muốn.
Nghe điều bạn muốn.
Chấp nhận khác biệt.
Và tìm một phương án chung.

Trẻ bắt đầu hiểu rằng:

Khác ý không có nghĩa là không thể chơi cùng nhau.

Bước 7 – “Chúng ta cùng chơi”

Đây là một cột mốc đẹp.

Trẻ không còn chỉ đứng cạnh nhau với hai cuộc chơi riêng biệt.

Các con bắt đầu có:

Một câu chuyện chung.
Một công trình chung.
Một luật chơi chung.
Một mục tiêu chung.

Một bạn xây.

Một bạn tìm khối.

Một bạn nghĩ ra câu chuyện.

Một bạn đưa thêm ý tưởng.

Từ “Con làm”, trẻ bắt đầu hiểu sức mạnh của:

“Chúng ta cùng làm.”

Đó chính là hành trình của Kỹ năng Xã hội

BBF có thể nhìn hành trình ấy như một con đường:

“Của con”
↓
“Có bạn ở đây”
↓
“Đến lượt con”
↓
“Bạn cũng muốn”
↓
“Mình chia nhau nhé”
↓
“Chúng mình tìm cách”
↓
“Chúng ta cùng chơi.”

Không phải đứa trẻ nào cũng đi qua con đường này với cùng tốc độ.

Có trẻ kết nối nhanh.

Có trẻ cần quan sát lâu hơn.

Có trẻ dễ chia sẻ một số món nhưng rất khó chia sẻ món mình yêu thích.

Có ngày con làm rất tốt.

Ngày khác con lại hét:

“Của con!”

Điều đó không có nghĩa hành trình quay về điểm xuất phát.

Trẻ vẫn đang học.

Vì vậy, đừng chỉ nhìn vào một khoảnh khắc

Đừng đánh giá Kỹ năng Xã hội của trẻ chỉ vì hôm nay con chưa muốn chia sẻ.

Hãy nhìn cả hành trình:

Con có chú ý đến người khác hơn không?
Con có biết chờ thêm một chút không?
Con có bắt đầu dùng lời nói thay vì giằng co không?
Con có biết quay lại chơi sau một bất đồng không?
Con có từng chủ động nói: “Bạn chơi với mình nhé” không?

Đó mới là những dấu hiệu của sự trưởng thành.

BBF tin rằng mục tiêu của Kỹ năng Xã hội không phải biến trẻ thành một người luôn nhường mình cho người khác.

Mà là giúp con biết:

Tôn trọng bản thân nhưng cũng tôn trọng người khác.
Biết nói nhu cầu nhưng cũng biết lắng nghe.
Biết giữ ranh giới nhưng cũng biết chia sẻ.
Biết độc lập nhưng cũng biết hợp tác.

Hôm nay, con có thể vẫn ôm món đồ chơi và nói:

“Của con!”

Không sao.

Hãy tiếp tục đồng hành.

Bởi một ngày, cũng chính đứa trẻ ấy có thể quay sang người bên cạnh, đưa ra một món đồ chơi và nói:

“Bạn chơi với mình nhé.”

Và rồi xa hơn:

“Chúng ta cùng làm nhé.”

Từ “của con” đến “của chúng ta” không chỉ là hành trình của một món đồ chơi.

Đó là hành trình một đứa trẻ từng bước học cách bước ra khỏi thế giới của riêng mình để kết nối với những con người khác.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Chọn đồ chơi an toàn

3 dấu hiệu kỹ năng xã hội của trẻ đang tiến bộ

Đăng vào bởi Admin
13
Th9

3 dấu hiệu kỹ năng xã hội của trẻ đang tiến bộ

Kỹ năng xã hội không chỉ được đo bằng việc:

“Con có nhiều bạn không?”

Một đứa trẻ ít nói chưa chắc có kỹ năng xã hội kém.

Một đứa trẻ hoạt bát cũng chưa chắc đã biết hợp tác, lắng nghe hay tôn trọng người khác.

Điều đáng quan sát hơn là:

Cách trẻ kết nối với người khác đang thay đổi như thế nào?

Dưới đây là 3 dấu hiệu ba mẹ có thể nhận ra trong chính những cuộc chơi hằng ngày.

1. Con bắt đầu chủ động kết nối với người khác

Trước đây, con chỉ chơi một mình.

Sau đó, con bắt đầu quan sát bạn.

Rồi một ngày, con đưa bạn một món đồ chơi và nói:

“Bạn chơi không?”

Hoặc:

“Chúng mình xây cái này nhé.”

Đó là một bước tiến rất đẹp.

Trẻ đang chuyển từ việc chỉ quan tâm đến cuộc chơi của mình sang việc nhận ra:

“Có người khác ở đây và con muốn kết nối với họ.”

Sự tiến bộ đôi khi không phải một cuộc trò chuyện dài.

Có thể chỉ là:

Một ánh mắt.
Một nụ cười.
Một món đồ được đưa sang.
Một lời mời chơi rất ngắn.

Nhưng đó đều có thể là những viên gạch đầu tiên của kết nối xã hội.

2. Con bắt đầu biết chờ, lắng nghe và thương lượng

Trước đây:

“Con muốn cái này ngay!”

Bây giờ, con có thể chờ thêm một chút.

Trước đây, khi bạn có ý tưởng khác, con lập tức phản đối.

Bây giờ, con bắt đầu nghe.

Trước đây, tranh một món đồ chơi có thể kết thúc bằng giằng co.

Bây giờ, đôi khi con có thể nói:

“Bạn chơi xong cho mình nhé.”

Hoặc:

“Hay chúng mình chơi cùng?”

Đây là một bước phát triển quan trọng.

Trẻ bắt đầu hiểu:

Nhu cầu của mình quan trọng, nhưng người khác cũng có nhu cầu.

Đó chính là nền móng của hợp tác.

3. Con xử lý bất đồng tốt hơn trước

Kỹ năng xã hội tốt không có nghĩa là trẻ không bao giờ tranh cãi.

Ngược lại, bất đồng là một phần tự nhiên của việc chơi cùng nhau.

Điều đáng quan sát là:

Con làm gì khi bất đồng xảy ra?

Trước đây, con có thể bỏ đi, giật đồ hoặc khóc ngay.

Dần dần, con bắt đầu:

Dùng lời nói thay cho giằng co.
Nhờ người lớn hỗ trợ thay vì đánh bạn.
Đề xuất đổi lượt.
Chấp nhận một phương án khác.
Quay lại cuộc chơi sau khi bình tĩnh.

Đó chính là tiến bộ.

Không phải vì mâu thuẫn biến mất.

Mà vì trẻ đang có nhiều công cụ hơn để giải quyết mâu thuẫn.

Đừng chỉ hỏi: “Hôm nay con có ngoan không?”

Hãy thử quan sát sâu hơn:

Con có chủ động kết nối không?

Con có nghe người khác nói không?

Con có chờ được lâu hơn trước không?

Khi khác ý, con đã biết dùng lời nói chưa?

Sau một cuộc tranh giành, con có quay lại chơi cùng bạn được không?

Những thay đổi nhỏ ấy mới giúp ba mẹ nhìn thấy hành trình thật sự.

Đừng so sánh con với đứa trẻ khác

Có trẻ bước vào nhóm rất nhanh.

Có trẻ cần đứng ngoài quan sát.

Có trẻ nói rất nhiều.

Có trẻ kết nối bằng hành động nhiều hơn lời nói.

Vì vậy, thay vì hỏi:

“Tại sao con không hòa đồng bằng bạn?”

Hãy hỏi:

“Hôm nay con đã tiến thêm một bước nào so với chính con của ngày hôm qua?”

BBF tin rằng Kỹ năng Xã hội không phải là biến mọi đứa trẻ thành người hướng ngoại.

Mà là giúp trẻ từng bước biết:

Kết nối mà vẫn là chính mình.
Thể hiện nhu cầu mà vẫn tôn trọng người khác.
Biết lắng nghe.
Biết chờ lượt.
Biết hợp tác.
Và biết tìm cách đi tiếp khi xảy ra bất đồng.

Ba mẹ có thể ghi nhớ 3 dấu hiệu đơn giản:

Chủ động kết nối hơn.
Biết hợp tác và thương lượng hơn.
Xử lý bất đồng tốt hơn.

Đừng chờ đến khi con trở thành một đứa trẻ “rất hòa đồng” mới gọi đó là tiến bộ.

Có khi tiến bộ chỉ là hôm qua con nói:

“Của con!”

Hôm nay con đã có thể nói:

“Con chơi xong rồi đến lượt bạn nhé.”

Đó chỉ là một câu nói nhỏ.

Nhưng phía sau nó là một đứa trẻ đang dần học được một điều rất lớn:

Cách sống cùng những người khác.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc