Lưu trữ thẻ: #dochoichobe #babyfun #phattrientreem #nuoiconhientai #giaoductreem

HỌC CÁCH CHIA SẺ? – ĐỪNG ĐỂ CUỐN SÁCH TRỞ THÀNH “BẰNG CHỨNG” ÉP CON ĐƯA ĐỒ CHƠI

Hai bạn đang chơi.

Một bạn cầm chiếc xe.

Bạn kia muốn lấy.

Mẹ nói:

“Con chia sẻ cho bạn đi.”

Con ôm xe:

“Không!”

Tối đó mẹ lấy cuốn sách về chia sẻ.

Đọc xong hỏi:

“Con thấy chưa? Bạn trong sách biết chia sẻ rất ngoan.”

Đứa trẻ có thể hiểu thông điệp rất nhanh:

Cuốn sách này được mang ra để nói rằng mình đã làm sai.

Và từ đó, một câu chuyện vốn có thể rất thú vị lại trở thành bài giảng.

Sách về chia sẻ, chờ lượt và chơi cùng bạn vẫn rất đáng đọc.

Nhưng mình có thể tiếp cận theo cách khác.

Trước tiên, hãy nhìn tình huống trong truyện.

Ai đang cầm đồ chơi?

Bạn kia muốn gì?

Nhân vật cảm thấy thế nào?

Họ giải quyết ra sao?

Có thể một nhân vật đưa món đồ.

Có thể hai bạn chơi cùng.

Có thể người kia chờ lượt.

Có thể họ đổi món.

Có rất nhiều cách.

Điều này quan trọng vì trong đời thật, chia sẻ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với lập tức đưa món đồ mình đang sử dụng cho người khác.

Nếu con đang chơi, ba mẹ có thể hướng dẫn việc chờ lượt phù hợp với tình huống.

“Một lát nữa con chơi xong thì tới lượt bạn.”

Hoặc tìm cách chơi chung.

Sách có thể cho trẻ thấy những tình huống tương tự mà không cần dùng nhân vật làm tiêu chuẩn để so sánh:

“Bạn ngoan thế, còn con thì…”

Hãy bỏ phần so sánh ấy.

Sau khi đọc, ba mẹ có thể dùng đồ chơi BabyFun để dựng một tình huống.

Có hai nhân vật.

Một chiếc xe.

Gấu:

“Cho tớ chơi với.”

Thỏ đang chơi.

Con sẽ xử lý thế nào?

Có thể con nói:

“Không!”

Mẹ không cần lập tức sửa.

“Thế gấu làm gì nhỉ?”

Con nghĩ.

“Gấu lấy xe khác.”

Được.

Lần khác con bảo:

“Chơi chung.”

Cũng được.

Trò chơi tạo ra không gian để thử nhiều phương án.

Đây là cách BabyFun có thể kết nối sách – tình huống – đồ chơi nhập vai mà không biến sản phẩm thành công cụ “sửa hành vi”.

Thay vì:

“Combo giúp bé học chia sẻ.”

Có thể nói:

“Một tình huống trong sách có thể tiếp tục trên sàn chơi, nơi trẻ thử nhiều cách giải quyết bằng các nhân vật đồ chơi.”

Nghe ít “thần kỳ” hơn.

Nhưng thực tế hơn.

Và ba mẹ cũng cần nhớ rằng khả năng xử lý tình huống xã hội của trẻ thay đổi theo tuổi, trải nghiệm và hoàn cảnh.

Không nên lấy một lần trẻ không muốn đưa đồ chơi để kết luận:

“Con ích kỷ.”

Cũng không cần dùng sách để khiến trẻ cảm thấy xấu hổ.

Một ngày khác, hai bạn lại muốn cùng chiếc xe.

Con nói:

“Bạn chờ nhé, tớ chơi xong.”

Có thể đó là điều con từng nghe.

Từng thấy.

Từng chơi.

Hay từng gặp trong một câu chuyện.

Nhưng mình không cần truy tìm:

“Có phải nhờ cuốn sách không?”

Giá trị của việc đọc và chơi đôi khi nằm ở hàng trăm trải nghiệm nhỏ tích lại.

Một câu chuyện.

Một lần nhập vai.

Một lần xung đột thật.

Một cuộc trò chuyện với mẹ.

Và dần dần, trẻ có thêm nhiều cách để xử lý thế giới xã hội ngày càng rộng của mình.

Sách không cần nói:

“Đứa trẻ ngoan phải luôn chia sẻ.”

Một cuốn sách tốt có thể đặt ra câu hỏi thú vị hơn:

“Khi hai người cùng muốn một thứ, chúng ta có thể làm gì?” ❤️

ĐI DU LỊCH – MỘT CHUYẾN ĐI CÓ THỂ BẮT ĐẦU TỪ TRANG SÁCH

“Mai nhà mình đi biển.”

“Đi bằng gì?”

“Ô tô.”

“Bao giờ tới?”

“Khá lâu.”

Năm phút sau:

“Bao giờ tới?”

Mẹ:

“…Ngày mai mình mới đi mà con.” 😄

Với trẻ nhỏ, một chuyến đi có rất nhiều khái niệm còn mơ hồ.

Đi xa là bao xa?

Khách sạn là gì?

Máy bay trông thế nào bên trong?

Tại sao phải mang vali?

Tại sao tối nay mình không ngủ ở giường của mình?

Sách về du lịch, phương tiện và những chuyến đi có thể giúp trẻ hình dung trước một phần trải nghiệm.

Nếu sắp đi máy bay, ba mẹ có thể chọn sách có sân bay và máy bay.

Sắp đi tàu?

Tìm sách về tàu.

Đi biển?

Đọc truyện có bãi biển, cát, sóng và những hoạt động phù hợp.

Không nhất thiết cuốn sách phải mô tả chính xác chuyến đi của gia đình.

Chỉ cần có vài điểm tương đồng để bắt đầu trò chuyện.

“Bạn này cũng mang vali.”

“Con mang vali nào?”

“Bạn ấy ngủ ở khách sạn.”

“Nhà mình cũng sẽ ngủ ở một nơi khác.”

Nhưng đừng dùng câu chuyện để hứa:

“Đi biển chắc chắn vui lắm!”

Có thể tới nơi trời mưa.

Con mệt.

Không thích cát.

Hay chỉ muốn về nhà.

Một chuyến đi thật luôn có những điều sách không thể dự đoán.

Sau khi đọc, ba mẹ có thể chuyển sang trò chơi.

Một chiếc hộp thành vali.

Thú bông chuẩn bị hành lý.

“Gấu cần mang gì?”

Con bỏ vào:

Một quả chuối đồ chơi.

Ba chiếc ô tô.

Một con khủng long.

Mẹ hỏi:

“Gấu có cần quần áo không?”

“Không!” 😄

Đừng vội sửa.

Đây là trò chơi.

BabyFun có thể kết nối sách du lịch với vali nhập vai, phương tiện, bản đồ đơn giản, bộ chơi biển hoặc những món đồ phù hợp với chủ đề.

Nhưng điểm hay nhất không nằm ở việc tạo một “combo giáo dục”.

Mà là cho trẻ nhiều cách để tiếp cận cùng một chủ đề.

Nhìn trong sách.

Chơi trên sàn.

Rồi gặp ngoài đời thật.

Khi đang đi, ba mẹ cũng có thể nhắc lại câu chuyện.

“Con nhớ bạn trong sách cũng đi tàu không?”

Sau chuyến đi, lại mở cuốn ấy.

Lúc này phản ứng có thể khác hoàn toàn.

“Con cũng thấy cái này!”

“Nhà mình cũng có vali!”

“Con đi máy bay rồi!”

Cùng một trang sách nhưng trước và sau trải nghiệm thật lại mang hai ý nghĩa khác nhau.

Nếu BabyFun phát triển mảng sách, đây là nhóm có thể phân loại theo trải nghiệm sắp tới:

Đi biển.

Đi máy bay.

Đi tàu.

Về quê.

Đi cắm trại.

Khám phá thành phố.

Không phải gia đình nào cũng cần cùng một cuốn ở cùng thời điểm.

Và đó chính là giá trị của luân chuyển.

Một cuốn sách về máy bay có thể đặc biệt hấp dẫn trong tháng gia đình chuẩn bị đi xa.

Sau đó sở thích chuyển sang biển.

Rồi động vật.

Tối trước chuyến đi, con hỏi:

“Mai mình đi thật hả mẹ?”

“Ừ.”

“Giống bạn trong sách?”

“Có vài thứ sẽ giống. Nhưng chuyến đi của mình sẽ có câu chuyện riêng.”

Và ngày mai…

cuốn sách đóng lại.

Chiếc vali mở ra.

Câu chuyện không còn nằm trên trang giấy nữa – con bắt đầu bước vào chuyến đi của chính mình. ❤️

 

ĐI KHÁM BÁC SĨ – CHO CON “ĐI THỬ” MỘT LẦN TRONG SÁCH

“Mai mình đi bác sĩ nhé.”

Con lập tức hỏi:

“Có tiêm không?”

Mẹ chưa kịp trả lời, bé đã lắc đầu:

“Con không đi đâu!”

Với người lớn, đi khám là một việc quen thuộc.

Nhưng với trẻ nhỏ, phòng khám có thể chứa rất nhiều thứ lạ:

Người con chưa quen.

Dụng cụ con chưa biết.

Tiếng máy.

Chiếc giường khám.

Và đặc biệt là cảm giác không biết sắp tới người ta sẽ làm gì với mình.

Một cuốn sách về đi khám có thể giúp ba mẹ đưa một số tình huống ấy vào câu chuyện trước.

Nhân vật tới phòng khám.

Chờ tới lượt.

Gặp bác sĩ.

Được nghe tim.

Há miệng.

Đo chiều cao.

Hoặc trải qua những bước khác tùy nội dung câu chuyện.

Mẹ có thể vừa đọc vừa nói:

“À, bác sĩ dùng ống nghe.”

Nhưng có một điều rất quan trọng:

Đừng dùng sách để hứa những điều mình không chắc.

“Không đau đâu.”

“Chắc chắn không tiêm.”

“Bác sĩ chỉ nhìn thôi.”

Nếu lịch khám thực tế có thể khác, lời hứa ấy dễ khiến trẻ bất ngờ hơn.

Thay vào đó:

“Mẹ chưa biết hôm đó bác sĩ cần làm gì. Mẹ sẽ ở cùng con và mình có thể hỏi bác sĩ.”

Một cuốn truyện cũng không cần làm nhiệm vụ khiến con “hết sợ bác sĩ”.

Nếu đọc xong trẻ vẫn lo, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.

Sách chỉ tạo thêm một cách để trẻ hình dung và đặt câu hỏi.

Sau khi đọc, đây là một chủ đề đặc biệt phù hợp với chơi nhập vai.

Gấu bông bị đau bụng.

Con làm bác sĩ.

“Bác sĩ nghe tim nhé.”

Mẹ làm bệnh nhân.

“Ôi, tôi hơi lo.”

Con:

“Không sao đâu!”

Bây giờ trẻ trở thành người đang kiểm soát tình huống.

Một bộ bác sĩ phù hợp tại BabyFun có thể kết nối rất tự nhiên với nhóm sách này.

Nhưng thay vì quảng cáo:

“Giúp trẻ hết sợ bác sĩ”

BabyFun có thể nói:

“Sách và trò chơi nhập vai tạo cơ hội để trẻ làm quen với một số tình huống khám bệnh theo cách nhẹ nhàng hơn.”

Hai cách diễn đạt nghe gần giống nhau nhưng ý nghĩa rất khác.

Một bên hứa kết quả.

Một bên nói đúng về trải nghiệm mà mình có thể tạo ra.

Ba mẹ cũng có thể đảo vai.

Con là bác sĩ.

Mẹ là bệnh nhân.

Rồi gấu làm bệnh nhân.

Ngày khác mẹ làm bác sĩ.

Không cần tái hiện chính xác mọi thủ thuật y tế. Đây vẫn là trò chơi tưởng tượng.

Và khi tới phòng khám thật, đừng yêu cầu:

“Con chơi bác sĩ bao nhiêu lần rồi, sao còn khóc?”

Trò chơi không phải hợp đồng rằng trẻ sẽ không sợ.

Con có thể hiểu chuyện gì đang xảy ra mà vẫn lo lắng.

Hai điều đó có thể cùng tồn tại.

Sau buổi khám, cuốn sách còn có thể được lấy ra lần nữa.

Con chỉ:

“Bác sĩ cũng nghe tim bạn này.”

Mẹ:

“Hôm nay bác sĩ cũng nghe tim con.”

Bé gật đầu.

Một chi tiết trong truyện bây giờ đã có trải nghiệm thật để gắn vào.

Trước buổi khám, cuốn sách giúp con hỏi:

“Chuyện gì có thể xảy ra?”

Sau buổi khám, nó lại giúp con kể:

“Hôm nay chuyện gì đã xảy ra với mình?”

Và đôi khi, một cuốn sách không cần làm nỗi sợ biến mất.

Chỉ cần giúp điều chưa biết…

trở thành thứ con và bố mẹ có thể cùng nói về. ❤️

SẮP CÓ EM – MỘT CUỐN SÁCH CÓ THỂ GIÚP CON HÌNH DUNG ĐIỀU GÌ SẮP THAY ĐỔI

“Mẹ ơi, em bé bao giờ ra?”

“Em ngủ ở đâu?”

“Em có chơi ô tô với con không?”

“Em có lấy đồ chơi của con không?”

Với người lớn, “nhà sắp có em bé” là một thông tin.

Với một đứa trẻ, đó có thể là cả một thế giới chưa biết sẽ thay đổi thế nào.

Sách về việc có em có thể giúp ba mẹ đưa một số tình huống sắp tới vào câu chuyện.

Trong sách, nhân vật thấy bụng mẹ lớn.

Em bé ra đời.

Em ngủ nhiều.

Khóc.

Được bế.

Anh hoặc chị có lúc tò mò, có lúc vui, có lúc khó chịu.

Nếu câu chuyện được xây dựng phù hợp, trẻ có thể nhìn thấy rằng việc có nhiều cảm xúc khác nhau là điều có thể xảy ra.

Ba mẹ không cần dùng sách để thuyết phục:

“Có em vui lắm!”

Bởi thực tế trẻ có thể vừa yêu em…

vừa không thích việc mẹ đang bế em.

Vừa muốn giúp…

vừa muốn mẹ chơi với mình.

Những cảm xúc đó không nhất thiết loại trừ nhau.

Khi đọc, con có thể hỏi:

“Em có ngủ với mẹ không?”

Đây là lúc bố mẹ trả lời theo kế hoạch thật của gia đình nếu đã biết.

Sách chỉ là câu chuyện tham khảo.

Đừng hứa dựa theo sách:

“Em sẽ ngủ suốt.”

“Em không đụng đồ của con.”

“Con sẽ thích em ngay.”

Thực tế có thể khác.

Một hướng rất hay là dùng sách để nói về những việc cụ thể.

Em bé nhỏ thế nào?

Có thể làm gì?

Chưa thể làm gì?

Vì sao em hay cần người lớn chăm sóc?

Nhưng hãy chọn nội dung phù hợp với tuổi của trẻ, không cần cung cấp quá nhiều thông tin một lúc.

Sau khi đọc, trò chơi nhập vai có thể tiếp tục câu chuyện.

Búp bê hoặc thú bông trở thành “em”.

Con thử lấy chăn.

Đưa bình đồ chơi.

Ru em.

Nhưng cũng có thể xảy ra tình huống:

Con ném búp bê sang một bên.

“Em phiền!”

Đừng vội hoảng.

Trong trò chơi, trẻ có thể thử rất nhiều vai và cảm xúc.

Mình có thể quan sát rồi trò chuyện nhẹ nhàng nếu cần.

BabyFun có thể kết nối nhóm sách này với đồ chơi nhập vai chăm sóc em bé, gia đình, nhà búp bê hoặc những bộ chơi đời sống phù hợp.

Nhưng thông điệp không nên là:

“Bộ sách + đồ chơi giúp trẻ không ghen em.”

Không ai có thể đảm bảo điều đó.

Một cách diễn đạt phù hợp hơn:

“Sách và chơi nhập vai tạo thêm không gian để con làm quen với những tình huống gia đình sắp trải qua.”

Và sau khi em bé thực sự về nhà, cuốn sách vẫn có thể được đọc lại.

Lúc đó con nhìn tranh và nói:

“Em nhà mình cũng khóc!”

“Em cũng ngủ!”

Câu chuyện bây giờ được kết nối với trải nghiệm thật.

Có thể một hôm mẹ đang bế em.

Anh/chị lớn mang cuốn sách tới:

“Mẹ đọc.”

Mẹ bận tay.

“Con ngồi sát mẹ nhé.”

Ba mẹ, em bé và con cùng ở đó.

Không phải mọi thay đổi đều trở nên dễ dàng chỉ nhờ một cuốn sách.

Nhưng sách có thể cho trẻ một cách để hỏi:

“Sắp tới chuyện gì sẽ xảy ra?”

Và sau khi em tới:

“À, hóa ra gia đình mình đang sống trong một câu chuyện mới thật rồi.” ❤️

CON HỎI LIÊN TỤC – ĐỌC 10 PHÚT MÀ VẪN CHƯA QUA ĐƯỢC BA TRANG

Mẹ đọc:

“Bạn gấu đi vào rừng…”

“Tại sao gấu đi rừng?”

“Bạn ấy đi tìm…”

“Sao không đi ô tô?”

“Vì…”

“Gấu có mẹ không?”

“Có lẽ có.”

“Mẹ gấu đâu?”

Mẹ nhìn đồng hồ.

Mười phút.

Vẫn trang số ba. 😄

Có giai đoạn trẻ hỏi rất nhiều khi đọc.

Và điều đó có thể khiến bố mẹ rơi vào hai thái cực.

Một là trả lời mọi câu thật chi tiết đến mức câu chuyện biến mất.

Hai là:

“Im nào, nghe mẹ đọc hết đã!”

Thực tế mình có thể làm cả hai việc linh hoạt hơn.

Có những câu hỏi liên quan trực tiếp tới truyện.

“Tại sao bạn ấy khóc?”

Mẹ có thể nói:

“Mình đọc tiếp xem có biết không nhé.”

Rất hay.

Câu hỏi trở thành lý do để đi tiếp.

Có câu đơn giản:

“Đây là con gì?”

“Con sóc.”

Rồi đọc tiếp.

Có câu hoàn toàn đưa câu chuyện sang một hành tinh khác:

“Gấu có đi máy bay được không?”

Mẹ có thể trả lời ngắn:

“Có thể trong câu chuyện của con. Còn bây giờ xem bạn gấu này đi đâu nhé.”

Không phải câu nào cũng cần một bài giải thích năm phút.

Nhưng cũng đừng coi câu hỏi là thứ cản trở việc đọc.

Đôi khi chính câu hỏi cho thấy trẻ đang kết nối câu chuyện với thế giới của mình.

Trong sách nhân vật đi bệnh viện.

Con hỏi:

“Con có phải đi bệnh viện không?”

À.

Có thể con đang nhớ một trải nghiệm.

Mẹ có thể dừng lại nói một chút.

Câu hỏi ấy đáng được ưu tiên hơn việc hoàn thành trang sách.

Một mẹo khác là đôi khi trả câu hỏi lại nhẹ nhàng:

“Con nghĩ sao?”

Nhưng đừng câu nào cũng:

“Thế con nghĩ sao?”

Trẻ hỏi mẹ vì muốn biết mà lần nào mẹ cũng trả ngược lại, có khi bé sẽ nghĩ:

“Mẹ cũng chẳng biết gì.” 😄

Nếu biết, cứ trả lời.

Nếu không biết:

“Mẹ không chắc. Mai mình tìm thử nhé.”

Đó cũng là một câu trả lời tốt.

Với trẻ lớn hơn, ba mẹ có thể có những buổi đọc mà câu hỏi được mở rộng rất xa.

Một cuốn về không gian dẫn tới:

“Có người ngoài hành tinh không?”

Rồi hai mẹ con nói chuyện về hành tinh.

Không đọc hết sách.

Không sao.

Hôm đó cuốn sách đã làm một việc khác:

Nó khởi đầu một cuộc trò chuyện.

BabyFun có thể xem đây là một giá trị rất hay của việc kết hợp sách trong hệ sinh thái chơi.

Con hỏi về cây cầu trong truyện?

Ngày mai lấy khối xây ra thử làm cầu.

Hỏi xe cứu hộ hoạt động thế nào?

Tìm thêm sách phù hợp hoặc đưa phương tiện đồ chơi vào trò chơi.

Câu hỏi của trẻ có thể trở thành gợi ý cho cuốn sách tiếp theo hoặc món đồ chơi tiếp theo, thay vì người lớn phải đoán sở thích.

Đây cũng là cách BabyFun có thể cá nhân hóa việc gợi ý:

Không chỉ hỏi:

“Con bao nhiêu tuổi?”

Mà còn:

“Dạo này con hay hỏi về điều gì?”

Có khi câu trả lời là:

“Khủng long.”

“Vũ trụ.”

“Cơ thể.”

“Xe rác.”

“Em bé.”

Và đó chính là cánh cửa dẫn đến một nhóm nội dung phù hợp.

Tối nay mẹ lại đọc.

Được hai trang.

Con hỏi:

“Mẹ, tại sao chim bay được?”

Mẹ nhìn cuốn sách.

Đây thậm chí không phải sách về chim.

Con chim chỉ bé tí ở góc tranh.

Mẹ bật cười:

“Câu này dài đấy.”

“Con muốn biết.”

Có thể câu chuyện chính phải chờ.

Nhưng biết đâu ngày mai hai mẹ con lại mở một cuốn khác chỉ để tìm hiểu câu hỏi ấy.

Và đó là lúc mình nhận ra:

Đọc sách không phải cuộc đua tới trang cuối.

Có những cuốn mình đọc hết.

Có những cuốn khiến con dừng lại ở một trang thật lâu.

Và có những trang chỉ làm đúng một việc:

Khiến một đứa trẻ bật ra câu hỏi mà trước đó con chưa từng nghĩ tới.

Nếu vậy…

dừng ở trang số ba lâu thêm một chút cũng đâu có sao. ❤️

GẶP TỪ KHÓ – CÓ CẦN DỪNG LẠI GIẢI THÍCH MỌI TỪ CHO CON?

Mẹ đọc:

“Chú cáo rón rén bước qua khu rừng…”

Con hỏi:

“Rón rén là gì?”

Mẹ giải thích.

Đọc thêm một đoạn.

“…bỗng nghe tiếng xào xạc.”

“Xào xạc là gì?”

Mẹ lại giải thích.

Được vài trang, mẹ bắt đầu nghĩ:

“Cuốn này nhiều từ khó quá. Có nên đổi sang cuốn đơn giản hơn không?”

Chưa chắc.

Gặp một vài từ con chưa biết là chuyện rất bình thường khi nghe kể.

Vấn đề là mình xử lý chúng thế nào để câu chuyện không biến thành tiết học từ vựng.

Nếu trẻ chủ động hỏi:

“Rón rén là gì?”

Mẹ có thể giải thích thật ngắn:

“Là đi rất nhẹ để người khác khó nghe thấy.”

Thậm chí làm thử.

Mẹ nhón chân.

“Thế này này.”

Con cười.

Rồi đọc tiếp.

Không cần:

“Bây giờ con nhắc lại: rón rén.”

“Nói một câu với từ rón rén.”

“Ngày mai mẹ hỏi lại.”

Trừ khi hai mẹ con đang chủ động chơi trò từ vựng.

Còn nếu đang nghe truyện, hãy cố giữ dòng chảy của câu chuyện.

Có những từ trẻ không hỏi nhưng mẹ cảm thấy cần hiểu để theo cốt truyện.

Lúc đó có thể giải thích ngắn.

Nhưng cũng không cần dừng ở mọi từ lạ.

Trẻ có thể hiểu một phần nghĩa nhờ tranh, hành động của nhân vật và những câu xung quanh.

Ví dụ:

“Gấu run lẩy bẩy.”

Tranh vẽ gấu ôm người.

Mẹ có thể vừa đọc vừa làm động tác run.

Không cần một định nghĩa dài.

Sách vì thế có thể đưa trẻ gặp những cách diễn đạt mà hội thoại thường ngày ít sử dụng.

Nhưng ba mẹ cũng nên chọn mức độ vừa phải.

Nếu gần như câu nào con cũng không hiểu và toàn bộ câu chuyện phải dịch lại bằng lời đơn giản hơn, có thể cuốn đó chưa phù hợp cho thời điểm hiện tại.

Cất đi không có nghĩa cuốn sách “quá khó mãi mãi”.

Vài tháng hoặc một năm sau thử lại.

BabyFun nếu xây hệ thống gợi ý sách cũng có thể bổ sung thông tin ngoài độ tuổi:

Lượng chữ: ít – vừa – nhiều.

Câu chuyện: đơn giản – nhiều tình tiết.

Từ ngữ: quen thuộc – phong phú hơn.

Như vậy phụ huynh chọn dễ hơn.

Một trẻ 4 tuổi đã quen nghe truyện dài có thể thích một cuốn khác với trẻ 4 tuổi mới bắt đầu làm quen với sách.

Và khi tư vấn, không cần hứa:

“Cuốn này giúp tăng vốn từ X lần.”

Hãy nói đơn giản và đúng bản chất hơn:

Cuốn sách tạo cơ hội để trẻ gặp từ và cách diễn đạt trong một ngữ cảnh có ý nghĩa.

Sau đó chính sự tương tác mới làm từ ngữ sống lên.

Ngày hôm sau, mẹ đang tìm chìa khóa.

Con đi thật nhẹ phía sau.

Mẹ quay lại:

“Con làm gì đấy?”

Bé cười:

“Con đi rón rén!”

Mẹ bất ngờ.

Từ hôm qua đã bước ra khỏi cuốn sách.

Không cần flashcard.

Không cần kiểm tra.

Chỉ vì trong câu chuyện có một chú cáo đi rón rén, mẹ đã nhón chân làm mẫu và hai mẹ con cùng cười.

Đó là điều thú vị của từ ngữ trong sách.

Có những từ hôm nay con chỉ nghe qua.

Ngày mai quên.

Có từ vài tuần sau mới gặp lại.

Và có một từ bỗng nhiên được con mang ra dùng khiến bố mẹ ngạc nhiên.

Vì vậy, khi gặp một từ khó…

không cần sợ.

Giải thích khi cần.

Làm động tác nếu phù hợp.

Rồi tiếp tục câu chuyện.

Bởi từ ngữ không nhất thiết phải được “học xong” ngay lần đầu gặp.

Đôi khi con chỉ cần gặp nó, nghe nó trong câu chuyện và để dành nó đâu đó trong thế giới ngôn ngữ đang ngày một rộng hơn của mình. ❤️

BỐ ĐỌC, MẸ ĐỌC – KHÔNG CẦN KỂ GIỐNG HỆT NHAU

Mẹ đọc:

“Chú gấu bước vào rừng và gặp một chú cáo.”

Tối hôm sau bố đọc.

“Gấu đi vào rừng…”

Bố nhìn tranh.

Rồi tự thêm:

“Ối giời ơi! Ai đứng kia thế?”

Con cười phá lên.

Mẹ ở bên cạnh:

“Trong sách có câu đấy đâu!” 😄

Nhưng thực ra, đọc sách cùng trẻ không nhất thiết phải là một màn trình diễn mà tất cả người lớn phải đọc giống nhau từng chữ.

Mỗi người có thể mang tới một trải nghiệm khác.

Mẹ đọc nhẹ.

Bố diễn giọng.

Ông kể thêm chuyện ngày xưa.

Bà dừng lại nói về con vật trong tranh.

Miễn là cách đọc phù hợp với nội dung và trẻ vẫn vui vẻ tham gia, sự khác biệt ấy không nhất thiết là vấn đề.

Thậm chí cùng một cuốn sách, trẻ có thể hình thành những “phiên bản” yêu thích.

“Mẹ đọc giọng bạn thỏ.”

“Bố làm tiếng sư tử.”

Con nhớ.

Và lần sau tự phân công. 😄

Điều này đặc biệt hữu ích với những gia đình mà một người thường nghĩ:

“Tôi không biết đọc truyện cho trẻ.”

Không cần phải có giọng phát thanh viên.

Không cần diễn xuất chuyên nghiệp.

Không cần biết phương pháp giáo dục đặc biệt.

Mở sách.

Nhìn tranh.

Đọc.

Con chỉ vào đâu thì nói chuyện ở đó.

Thế là đã bắt đầu được.

Nếu bố ít có thời gian trong ngày, một cuốn truyện trước giờ ngủ có thể trở thành khoảng thời gian riêng của hai bố con.

Nếu ông bà trông cháu, ông bà cũng có thể đọc theo cách của mình.

Điều quan trọng là không biến sự khác biệt thành cuộc tranh luận ngay trước mặt trẻ:

“Anh đọc sai rồi.”

“Phải hỏi con thế này.”

“Không được kể thêm.”

Nếu có một điểm quan trọng cần thống nhất, bố mẹ có thể trao đổi sau.

Còn trong một buổi đọc vui vẻ, đôi khi hãy để người đang kể có khoảng không riêng.

BabyFun cũng có thể tận dụng góc nhìn này khi làm nội dung hướng dẫn gia đình.

Đừng chỉ viết:

“Mẹ nên đọc sách cho bé…”

Hãy nói:

“Bố mẹ và người chăm sóc có thể cùng đọc với trẻ.”

Bởi việc đọc không phải công việc mặc định của riêng mẹ.

Một cuốn sách có thể trở thành điểm gặp giữa con với bố, ông, bà, anh chị hoặc người chăm sóc thường xuyên.

Nếu gia đình sử dụng nhiều ngôn ngữ, sự khác biệt còn thú vị hơn.

Một người có thể kể bằng tiếng Việt.

Một người bằng ngôn ngữ khác mà họ sử dụng tự nhiên.

Không nhất thiết tất cả phải bắt chước một cách đọc.

Và nếu bố không thích đọc đúng phần chữ?

Có thể dùng tranh để kể, miễn là cả hai hiểu đây là một cách kể lại chứ không nhất thiết là nguyên văn câu chuyện.

Trẻ thậm chí có thể bắt lỗi:

“Không! Mẹ kể khác cơ!”

Bố:

“Thế mẹ kể thế nào?”

Con bắt đầu kể lại.

Bây giờ người kể chuyện lại chính là trẻ.

Một cuốn sách bỗng có ba phiên bản.

Bản in trên trang.

Bản mẹ kể.

Bản bố kể.

Và rồi…

bản của con.

Có lẽ đó mới là điều đẹp.

Trẻ không chỉ nhớ nội dung cuốn sách.

Con còn nhớ ai đã ngồi cạnh mình khi câu chuyện ấy được kể.

Một ngày:

“Mẹ đọc truyện gấu.”

Ngày khác:

“Bố đọc! Bố làm tiếng cáo.”

Không ai cần thắng cuộc thi “ai đọc đúng hơn”.

Bởi đôi khi điều khiến một cuốn sách trở nên đặc biệt…

không nằm ở câu chữ thay đổi thế nào.

Mà nằm ở việc:

Mỗi người con yêu thương lại đem tới cho cùng một câu chuyện một giọng nói khác nhau. ❤️

TỦ SÁCH CỦA CON – ĐỪNG ĐỂ SÁCH Ở NƠI BÉ CHỈ ĐƯỢC NHÌN

Nhà có rất nhiều sách.

Nhưng tất cả nằm trên chiếc giá cao.

Mỗi lần muốn đọc, con phải gọi:

“Mẹ lấy sách.”

Mẹ bận:

“Chờ mẹ một chút.”

Năm phút sau…

bé đã chuyển sang chơi ô tô.

Một chi tiết rất nhỏ nhưng đáng để ba mẹ suy nghĩ:

Sách của trẻ đang được đặt ở đâu?

Người lớn thường cất sách cao vì những lý do rất hợp lý.

Sợ con làm rách.

Sợ vẽ lên.

Sợ bày lung tung.

Sợ sách thuê bị hỏng.

Nhưng nếu mọi cuốn sách đều nằm ngoài khả năng tiếp cận của trẻ, con gần như chỉ gặp sách khi người lớn chủ động tổ chức giờ đọc.

Trong khi một tủ sách phù hợp có thể tạo ra những cuộc gặp rất tự nhiên.

Con đang chơi.

Đi ngang qua.

Nhìn thấy bìa có con khủng long.

Dừng lại.

Lấy xuống.

Mở ra.

Không ai nói:

“Bây giờ là giờ đọc sách.”

Sách đơn giản xuất hiện trong môi trường sống của con.

Ba mẹ không cần thiết kế một “góc đọc sách chuẩn” thật cầu kỳ.

Không nhất thiết phải có lều.

Đèn trang trí.

Thảm đặc biệt.

Bộ bàn ghế đắt tiền.

Nếu gia đình có điều kiện và thích thì rất đẹp.

Nhưng thứ quan trọng hơn là một số cuốn phù hợp được đặt ở nơi trẻ có thể nhìn thấy và tiếp cận tương đối thuận tiện, an toàn.

Với trẻ nhỏ, ba mẹ có thể lựa chọn những cuốn phù hợp để con tự lấy.

Những cuốn cần sử dụng cùng người lớn, có chi tiết dễ hỏng hoặc chưa phù hợp với cách con thao tác có thể được cất riêng.

Như vậy không phải lựa chọn giữa:

“Cho con tự do và sách sẽ hỏng hết”

hoặc:

“Cất toàn bộ sách lên cao.”

Mình có thể chia sách theo cách sử dụng.

Một nhóm con tự xem.

Một nhóm đọc cùng bố mẹ.

Một nhóm cần giám sát.

Tủ sách cũng không cần chứa quá nhiều.

Nếu 40 cuốn chen kín đến mức trẻ khó lấy, có thể để 8–12 cuốn đang được quan tâm ở vị trí dễ tiếp cận rồi luân chuyển tùy gia đình.

Con đang mê xe?

Đưa vài cuốn phương tiện ra.

Bỗng chuyển sang động vật?

Thêm sách động vật.

Nhưng không cần biến tủ sách thành nơi chỉ có đúng sở thích hiện tại.

Một vài lựa chọn mới nằm cạnh những cuốn quen thuộc có thể tạo cơ hội để trẻ khám phá.

Nếu BabyFun phát triển dịch vụ sách, đây cũng là một nội dung rất hữu ích để hướng dẫn gia đình:

Không chỉ gửi sách gì, mà còn:

Mang sách về rồi đặt ở đâu để trẻ thực sự gặp nó?

Một bộ sách thuê rất hay nhưng nằm nguyên trong túi suốt hai tuần thì gần như chưa tạo ra trải nghiệm nào.

Ngược lại, ba cuốn đặt đúng chỗ có thể được trẻ lấy ra liên tục.

Với sách dùng chung hoặc thuê, ba mẹ vẫn cần hướng dẫn trẻ sử dụng phù hợp và bảo quản theo yêu cầu.

“Đọc xong mình để sách về đây nhé.”

Trẻ có thể tham gia.

Không cần mẹ luôn là người dọn.

Thậm chí việc cất sách cũng có thể trở thành một phần của thói quen.

Tối nay đọc xong.

Con đóng sách.

Mẹ hỏi:

“Nhà của cuốn này ở đâu?”

Bé mang lại giá.

Đặt vào.

Ngày mai, có thể chính con lại lấy nó xuống.

Và lúc ấy chiếc tủ sách không còn chỉ là nơi người lớn cất những cuốn sách đã mua.

Nó trở thành một nơi trẻ biết:

“Ở đây có những câu chuyện của mình. Khi muốn, mình có thể tới tìm.” ❤️

ĐỪNG MUA QUÁ NHIỀU – TỦ ĐẦY SÁCH CHƯA CHẮC KHIẾN CON ĐỌC NHIỀU HƠN

Một chiếc giá đầy kín.

Hai hàng sách.

Cuốn nọ chèn cuốn kia.

Mẹ nhìn thấy rất vui:

“Con có nhiều sách để lựa chọn.”

Nhưng bé?

Ngày nào cũng lấy đúng ba cuốn.

Những cuốn phía sau gần như biến mất.

Có một suy nghĩ rất dễ xuất hiện khi ba mẹ bắt đầu quan tâm tới việc đọc:

Càng nhiều sách càng tốt.

Thấy cuốn hay → mua.

Thấy danh sách “20 cuốn trẻ phải đọc” → mua.

Sale → mua.

Bạn giới thiệu → mua.

Một thời gian sau, tủ sách rất đẹp…

nhưng chính bố mẹ cũng không nhớ mình đang có gì. 😄

Trẻ không nhất thiết cần nhìn thấy toàn bộ sách cùng một lúc.

Ba mẹ có thể thử luân chuyển.

Ví dụ để một nhóm vừa phải ở nơi con dễ tiếp cận.

Những cuốn còn lại cất gọn.

Sau một thời gian, đổi vài cuốn.

Cuốn cũ quay trở lại đôi khi lại có cảm giác:

“Ơ! Cuốn này!”

Nhưng luân chuyển cũng không cần theo lịch cứng.

Không phải cứ bảy ngày phải thay.

Nếu con đang mê một cuốn, cứ giữ.

Nếu một nhóm gần như không được chạm tới, thử đổi.

Quan sát trẻ.

Đây là điểm mô hình của BabyFun có thể khai thác rất tự nhiên nếu mở rộng sang sách.

Bởi sách cũng giống đồ chơi ở một điểm:

Sở thích của trẻ thay đổi.

Tháng này mê động vật.

Tháng sau mê phương tiện.

Rồi bỗng một ngày muốn biết tất cả về vũ trụ.

Thay vì cố xây một thư viện khổng lồ ngay từ đầu, gia đình có thể tiếp cận theo hướng:

Đọc – quan sát – luân chuyển – mở rộng.

Nhưng cũng có sự khác biệt quan trọng.

Có những cuốn trẻ gắn bó rất lâu và gia đình muốn sở hữu.

Một cuốn bố đọc mỗi tối.

Một cuốn con thuộc lòng.

Một cuốn gắn với ký ức đặc biệt.

Những cuốn như vậy hoàn toàn có thể trở thành tủ sách riêng của gia đình.

Thuê và mua không nhất thiết đối lập.

BabyFun có thể giúp ba mẹ thử nhiều loại sách.

Cuốn nào đặc biệt phù hợp và gia đình muốn giữ lâu dài?

Có thể cân nhắc sở hữu.

Cuốn nào con chỉ hứng thú trong một giai đoạn?

Luân chuyển có thể hợp lý hơn.

Điều mình không muốn là biến “tối giản” thành một quy tắc mới:

“Trẻ chỉ được có 10 cuốn.”

Không.

Mỗi gia đình có không gian, nhu cầu và thói quen khác nhau.

Mục tiêu không phải ít nhất có thể.

Mà là để những cuốn đang có thực sự được nhìn thấy và sử dụng.

Cách trưng bày cũng có thể ảnh hưởng tới việc trẻ lựa chọn.

Với những cuốn phù hợp để con tự lấy, nếu bìa hoặc một phần cuốn sách dễ nhìn thấy, trẻ có thể nhận ra lựa chọn của mình dễ hơn việc tất cả bị ép kín chỉ còn lộ gáy.

Không cần biến nhà thành thư viện Montessori hoàn hảo.

Chỉ cần thực tế với không gian mình có.

Và trước khi mua cuốn thứ 51, thử nhìn tủ.

“Con đang đọc cuốn nào?”

“Cuốn nào ba tháng rồi chưa mở?”

“Dạo này con thích chủ đề gì?”

Có khi câu trả lời không phải:

Mua thêm.

Mà là lấy một cuốn đã bị quên phía sau ra.

Tối đó con nhìn thấy.

“Ơ! Truyện này!”

Bé mang tới.

“Mẹ đọc.”

Cuốn sách không mới.

Mẹ đã mua từ lâu.

Nhưng với con, sau một thời gian không gặp…

nó lại có thể trở thành một cuộc gặp mới.

Và đó là một ý tưởng rất phù hợp với BabyFun:

Không phải đưa thật nhiều thứ vào tuổi thơ của trẻ.

Mà là giúp gia đình đưa đúng thứ vào đúng thời điểm, để mỗi cuốn sách có cơ hội thực sự được mở ra. ❤️

ĐỂ CON TỰ CHỌN – CUỐN MẸ THÍCH CHƯA CHẮC LÀ CUỐN CON MUỐN ĐỌC

Mẹ đứng ở hiệu sách.

Một cuốn tranh đẹp.

Màu dịu.

Câu chuyện cảm động.

Mẹ đọc thử và nghĩ:

“Cuốn này hay quá, chắc con thích lắm.”

Mang về.

Con nhìn.

Lật hai trang.

Bỏ.

Sau đó bé lấy một cuốn về… máy xúc.

Đã xem không biết bao nhiêu lần.

“Mẹ đọc cái này.”

Mẹ hơi hụt hẫng. 😄

Nhưng đây là một điều rất thú vị khi chọn sách cho trẻ:

Gu của bố mẹ và sở thích của con không phải lúc nào cũng giống nhau.

Người lớn có thể thích tranh đẹp.

Thông điệp sâu sắc.

Một câu chuyện cảm động.

Trẻ lại có thể chỉ quan tâm:

“Có khủng long không?”

“Có xe rác không?”

“Có con mèo không?”

Và điều đó không sao cả.

Nếu muốn trẻ xây dựng mối quan hệ chủ động với sách, thỉnh thoảng hãy cho con quyền lựa chọn.

Không nhất thiết đưa con vào giữa hàng trăm cuốn rồi:

“Con chọn đi.”

Với trẻ nhỏ, quá nhiều lựa chọn có thể khiến mọi thứ rối hơn.

Ba mẹ có thể đưa hai hoặc ba cuốn:

“Hôm nay con muốn đọc cuốn xe hay cuốn gấu?”

Con chọn.

Tối mai chọn lại.

Khi trẻ lớn hơn, có thể để con tự xem trên giá và mang tới.

Điều thú vị là con đôi khi chọn những thứ người lớn không dự đoán.

Một cuốn mẹ nghĩ quá đơn giản.

Một câu chuyện đã đọc 20 lần.

Một cuốn chỉ vì trên bìa có con vật con thích.

Đừng vội thay lựa chọn của trẻ bằng:

“Cuốn kia hay hơn.”

Nếu cuốn con chọn phù hợp, hãy thử đi theo sự quan tâm ấy.

Tất nhiên, cho trẻ lựa chọn không có nghĩa trẻ quyết định toàn bộ tủ sách.

Bố mẹ vẫn là người chọn lọc những cuốn phù hợp để đưa vào môi trường của con.

Sau đó, trong nhóm lựa chọn đã được cân nhắc, trẻ có thể quyết định mình muốn đọc gì.

Đây cũng là một mô hình rất phù hợp với BabyFun.

Thay vì chỉ gửi một bộ sách cố định dựa trên tuổi, có thể gợi ý theo sở thích:

Con thích phương tiện.

Động vật.

Không gian.

Đời sống.

Truyện hài hước.

Tìm kiếm.

Tương tác.

Rồi gia đình thử.

Qua vài lượt, ba mẹ bắt đầu nhận ra:

“À, con luôn chọn sách có nhiều chi tiết.”

Hoặc:

“Con không quan tâm sách âm thanh nhưng rất mê truyện có nhân vật.”

Thông tin ấy giúp lần lựa chọn sau sát với con hơn.

Đây cũng chính là tinh thần mà BabyFun đã áp dụng rất tốt khi nói về đồ chơi:

Quan sát trẻ trước – lựa chọn sau.

Sách cũng vậy.

Không phải mọi đứa trẻ 3 tuổi đều cần cùng một bộ 10 cuốn.

Hai bé cùng tuổi có thể có hai “tủ sách yêu thích” hoàn toàn khác nhau.

Và đôi khi hãy để con chọn cả cuốn bố mẹ… hơi chán.

Tối nay lại là máy xúc.

Mẹ đã thuộc.

“Máy xúc đào đất…”

Bé ngồi cạnh lập tức nói:

“Rồi xe ben tới!”

Mẹ cười.

“Ừ, rồi xe ben tới.”

Với mẹ, đây là lần thứ 17.

Với con, vẫn là câu chuyện mình muốn nghe.

Và có lẽ quyền được nói:

“Hôm nay con muốn cuốn này.”

chính là một trong những bước nhỏ khiến sách từ thứ người lớn đưa cho con…

trở thành thứ con tự tìm đến. ❤️