Vệ sinh tai mũi

Trong những tháng đầu, trẻ sơ sinh chưa thể tự làm sạch mũi hoặc diễn đạt cảm giác khó chịu như người lớn. Khi thấy bé có gỉ mũi, thở khụt khịt hoặc ráy tai, nhiều cha mẹ muốn vệ sinh ngay để con dễ chịu hơn.

Tuy nhiên, tai và mũi là những bộ phận nhạy cảm. Vệ sinh không đúng cách có thể gây trầy xước, kích ứng hoặc làm tình trạng khó chịu nghiêm trọng hơn.

Vì sao mũi trẻ dễ bị nghẹt?

Đường mũi của trẻ sơ sinh tương đối nhỏ.

Chỉ một lượng dịch nhầy không lớn cũng có thể khiến cha mẹ nghe thấy tiếng thở khụt khịt.

Không khí khô, bụi hoặc nhiễm trùng đường hô hấp cũng có thể làm tăng dịch tiết.

Tuy nhiên, không phải mọi tiếng khụt khịt đều có nghĩa trẻ bị bệnh.

Cha mẹ cần quan sát xem bé có bú tốt, thở thoải mái và sinh hoạt bình thường hay không.

Có nên ngoáy mũi bằng tăm bông?

Một số người lớn sử dụng tăm bông để lấy gỉ mũi nằm sâu bên trong.

Cách làm này có thể gây tổn thương niêm mạc hoặc đẩy chất bẩn vào sâu hơn.

Cha mẹ chỉ nên làm sạch phần dịch nhìn thấy ở ngay cửa mũi bằng thao tác nhẹ nhàng.

Không đưa vật cứng hoặc đầu tăm bông sâu vào mũi trẻ.

Nếu dịch mũi đặc khiến bé khó bú hoặc khó chịu, có thể hỏi nhân viên y tế về cách sử dụng nước muối sinh lý và dụng cụ hút mũi phù hợp.

Sử dụng nước muối sinh lý

Nước muối sinh lý dạng nhỏ mũi có thể giúp làm ẩm và làm mềm dịch tiết.

Tuy nhiên, cha mẹ cần chọn sản phẩm phù hợp với trẻ sơ sinh, bảo đảm vệ sinh và sử dụng đúng hướng dẫn.

Không nên tự pha nước muối tại nhà nếu không kiểm soát được nồng độ và độ sạch.

Không tự ý dùng thuốc nhỏ mũi chứa hoạt chất co mạch hoặc thuốc điều trị nghẹt mũi của người lớn.

Nếu bé nghẹt mũi kéo dài hoặc có biểu hiện bệnh, cần được bác sĩ đánh giá.

Có nên hút mũi thường xuyên?

Dụng cụ hút mũi có thể hỗ trợ lấy bớt dịch tiết trong một số trường hợp.

Tuy nhiên, hút quá thường xuyên hoặc dùng lực mạnh có thể khiến niêm mạc mũi bị kích ứng.

Cha mẹ nên thực hiện theo hướng dẫn và chỉ khi thực sự cần thiết.

Dụng cụ phải được vệ sinh sau khi sử dụng.

Không dùng chung đầu hút mũi giữa nhiều trẻ nếu không bảo đảm quy trình vệ sinh phù hợp.

Ráy tai có phải chất bẩn?

Ráy tai là chất được cơ thể tạo ra tự nhiên, có vai trò bảo vệ ống tai.

Một lượng ráy tai nhỏ không nhất thiết cần được lấy bỏ.

Ống tai cũng có cơ chế tự đưa ráy tai ra ngoài theo thời gian.

Vì vậy, cha mẹ không cần cố làm sạch sâu bên trong tai trẻ.

Vệ sinh tai thế nào?

Khi tắm, người lớn có thể dùng khăn mềm để lau nhẹ vành tai và vùng da phía sau tai.

Sau đó, thấm khô những vùng dễ đọng nước.

Không đưa tăm bông, kẹp hoặc dụng cụ lấy ráy tai vào sâu trong ống tai.

Việc ngoáy tai có thể đẩy ráy vào sâu hơn hoặc gây tổn thương.

Nếu ráy tai tích tụ nhiều, có mùi bất thường hoặc bé có dấu hiệu đau, nên đưa trẻ đi khám.

Có nên dùng nước nhỏ tai?

Không nên tự ý nhỏ dầu, oxy già hoặc thuốc vào tai trẻ sơ sinh.

Một số sản phẩm có thể không phù hợp, đặc biệt nếu màng nhĩ có vấn đề.

Nếu bé chảy dịch tai, sưng đỏ hoặc có biểu hiện đau, cần được bác sĩ kiểm tra.

Cha mẹ cũng không nên tự sử dụng thuốc kháng sinh nhỏ tai còn lại từ lần điều trị trước.

Giữ môi trường sống sạch sẽ

Ngoài việc vệ sinh tai mũi, môi trường sống cũng ảnh hưởng đến sự thoải mái của trẻ.

Gia đình nên hạn chế khói thuốc, bụi và những mùi hóa chất mạnh.

Đồ dùng thường xuyên tiếp xúc với bé cần được vệ sinh phù hợp.

Không nên dùng tinh dầu hoặc hương liệu đậm đặc sát mặt trẻ để thông mũi.

Những sản phẩm có mùi mạnh có thể gây kích ứng đường hô hấp.

Khi nào cần đưa bé đi khám?

Nếu trẻ thở nhanh bất thường, rút lõm lồng ngực, tím tái hoặc khó thở, cần được cấp cứu.

Bé bú kém rõ rệt, lừ đừ hoặc có dấu hiệu mất nước cũng cần được đánh giá.

Với trẻ dưới ba tháng tuổi, sốt từ 38°C trở lên cần được nhân viên y tế kiểm tra ngay.

Nếu có dịch tai bất thường, chảy máu hoặc sưng đau, không nên tự điều trị tại nhà.

Liên hệ với BabyFun

BabyFun có thể khai thác chủ đề vệ sinh tai mũi để hướng dẫn cha mẹ lựa chọn khăn mềm, dụng cụ chăm sóc và sản phẩm vệ sinh phù hợp.

Nếu giới thiệu dụng cụ hút mũi, nội dung cần giải thích rõ cách sử dụng, vệ sinh và những trường hợp không nên tự xử lý.

Với đồ chơi, BabyFun có thể nhấn mạnh việc vệ sinh bề mặt, tránh bụi và hạn chế sản phẩm có mùi hương mạnh.

Không nên quảng cáo đồ chơi hoặc thiết bị thông thường như giải pháp điều trị nghẹt mũi.

Làm sạch đúng mức

Vệ sinh tai mũi cho trẻ sơ sinh không có nghĩa là phải lấy hết mọi chất tiết.

Nhiều bộ phận của cơ thể đã có cơ chế tự bảo vệ.

Cha mẹ nên ưu tiên thao tác nhẹ nhàng, tránh can thiệp sâu và tìm hỗ trợ chuyên môn khi bé có dấu hiệu bất thường.

Hình dạng đầu bé

Sau khi sinh, nhiều cha mẹ nhận thấy đầu em bé không tròn đều như hình ảnh thường thấy trên quảng cáo. Một số bé có đầu hơi dài, vùng phía sau đầu phẳng hoặc hai bên không hoàn toàn cân đối.

Điều này khiến gia đình lo lắng liệu hình dạng đầu có ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ hay không. Thực tế, hộp sọ sơ sinh có những đặc điểm riêng, nhưng một số thay đổi vẫn cần được theo dõi.

Vì sao đầu bé có thể hơi dài sau sinh?

Hộp sọ trẻ sơ sinh gồm nhiều xương được nối với nhau bằng các đường khớp.

Cấu trúc này cho phép đầu bé thích nghi trong quá trình sinh và tạo không gian cho não phát triển.

Sau khi sinh thường, đầu một số trẻ có thể hơi dài hoặc không tròn đều.

Hình dạng này thường thay đổi dần trong những ngày tiếp theo.

Tuy nhiên, nếu đầu có hình dạng bất thường rõ rệt hoặc không cải thiện, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm.

Thóp là gì?

Thóp là vùng mềm trên đầu trẻ, nơi các xương sọ chưa khép kín hoàn toàn.

Trẻ thường có thóp trước và thóp sau.

Thóp giúp hộp sọ có khả năng thích nghi với sự phát triển của não.

Cha mẹ có thể cảm thấy vùng thóp mềm khi chạm nhẹ.

Không nên ấn mạnh hoặc cố kiểm tra thóp nhiều lần.

Việc vệ sinh và chăm sóc thông thường có thể được thực hiện nhẹ nhàng, nhưng nếu thóp phồng bất thường hoặc lõm rõ kèm dấu hiệu bệnh, cần được nhân viên y tế đánh giá.

Đầu bẹt là gì?

Một số trẻ xuất hiện vùng đầu phẳng ở phía sau hoặc một bên.

Tình trạng này có thể liên quan đến việc đầu chịu áp lực ở cùng một vị trí trong thời gian dài.

Trẻ sơ sinh dành nhiều thời gian nằm ngửa khi ngủ nên cha mẹ có thể dễ nhận thấy thay đổi này.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đầu bất đối xứng đều do tư thế.

Một số tình trạng liên quan đến cấu trúc hộp sọ cần được bác sĩ kiểm tra.

Có nên cho bé ngủ nghiêng để đầu tròn?

Đây là câu hỏi phổ biến trong nhiều gia đình.

Tuy nhiên, không nên cho trẻ sơ sinh ngủ nghiêng hoặc nằm sấp chỉ để điều chỉnh hình dạng đầu.

Tư thế ngủ được khuyến nghị là nằm ngửa trên bề mặt phẳng, chắc chắn.

Không sử dụng gối định hình đầu, gối chống bẹt đầu hoặc vật mềm để cố định tư thế ngủ.

Những sản phẩm này có thể làm tăng nguy cơ ngạt.

Thay đổi tư thế khi bé thức

Khi trẻ tỉnh táo và được giám sát, cha mẹ có thể tạo cơ hội cho bé thay đổi tư thế phù hợp.

Hoạt động nằm sấp có giám sát là một trong những cách giúp bé vận động cơ cổ và giảm thời gian đầu tiếp xúc với bề mặt nằm.

Ngoài ra, cha mẹ có thể thay đổi phía đứng khi nói chuyện hoặc bế bé để khuyến khích trẻ nhìn về nhiều hướng.

Tuy nhiên, không nên ép đầu bé quay mạnh.

Bế bé có giúp hạn chế đầu bẹt?

Việc bế bé đúng cách khi trẻ thức giúp giảm thời gian đầu tiếp xúc với bề mặt nằm.

Cha mẹ có thể bế con, trò chuyện và thay đổi tư thế trong sinh hoạt.

Tuy nhiên, cần luôn nâng đỡ đầu và cổ.

Không nên sử dụng những tư thế bế khiến đường thở bị gập hoặc che kín.

Với trẻ sinh non hoặc có vấn đề sức khỏe, cần tuân thủ hướng dẫn riêng.

Khi bé chỉ quay đầu một bên

Một số trẻ có xu hướng luôn quay đầu về cùng một phía.

Điều này đôi khi liên quan đến thói quen tư thế, nhưng cũng có thể liên quan đến tình trạng căng cơ cổ hoặc những nguyên nhân khác.

Nếu cha mẹ thấy bé khó quay đầu sang phía đối diện, cần trao đổi với bác sĩ.

Không nên tự kéo giãn cổ hoặc áp dụng những bài tập mạnh theo video trên mạng.

Có cần đội mũ chỉnh hình?

Một số trường hợp biến dạng đầu có thể được bác sĩ cân nhắc phương pháp điều trị chuyên biệt.

Tuy nhiên, không phải trẻ bị đầu bẹt đều cần đội mũ chỉnh hình.

Việc lựa chọn phương án phụ thuộc vào mức độ, độ tuổi và nguyên nhân.

Cha mẹ không nên tự mua mũ chỉnh hình khi chưa được đánh giá chuyên môn.

Liên hệ với BabyFun

Hình dạng đầu sơ sinh là chủ đề có thể kết nối với nội dung về thảm chơi, tư thế vận động và an toàn giấc ngủ.

BabyFun có thể hướng dẫn cha mẹ tổ chức những hoạt động khi bé thức để tạo cơ hội vận động tự nhiên.

Đặc biệt, thương hiệu nên giải thích rõ rằng đồ chơi hoặc thảm chơi không thay thế việc khám và điều trị các vấn đề về hộp sọ.

Không nên quảng cáo gối định hình đầu như sản phẩm ngủ an toàn cho trẻ sơ sinh.

Quan sát nhưng không quá lo lắng

Hình dạng đầu của trẻ có thể thay đổi sau sinh và trong những tháng đầu.

Nhiều trường hợp có thể cải thiện khi bé lớn hơn và vận động nhiều hơn.

Tuy nhiên, nếu đầu bất đối xứng rõ, bé khó quay cổ hoặc có dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được tư vấn phù hợp.

Tóc trẻ sơ sinh

Có em bé chào đời với mái tóc đen dày, nhưng cũng có bé chỉ có một lớp tóc tơ rất mỏng. Nhiều cha mẹ bất ngờ khi tóc con bắt đầu rụng sau vài tuần, đặc biệt ở vùng phía sau đầu. Điều này khiến không ít gia đình lo lắng rằng bé đang thiếu chất hoặc có vấn đề sức khỏe.

Thực tế, tóc trẻ sơ sinh có nhiều thay đổi trong những tháng đầu. Hiểu quá trình này giúp cha mẹ chăm sóc da đầu đúng cách và tránh những quan niệm thiếu căn cứ.

Vì sao mỗi bé có lượng tóc khác nhau?

Số lượng và đặc điểm tóc khi sinh chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, trong đó có di truyền và quá trình phát triển trong thai kỳ.

Một số trẻ có tóc dài, dày ngay khi chào đời. Những bé khác có tóc thưa hoặc gần như không có tóc.

Điều này không phản ánh trực tiếp mức độ thông minh hay sức khỏe của trẻ.

Cha mẹ cũng không thể dự đoán chính xác mái tóc sau này của con chỉ bằng cách quan sát tóc lúc mới sinh.

Tóc bé có thể rụng sau sinh

Trong những tháng đầu, một số trẻ trải qua giai đoạn rụng tóc tạm thời.

Sự thay đổi hormone sau sinh có thể góp phần khiến tóc chuyển sang giai đoạn nghỉ và rụng.

Tóc thường mọc trở lại theo thời gian, mặc dù màu sắc và độ dày có thể khác trước.

Không phải mọi trường hợp rụng tóc đều đáng lo, nhưng cha mẹ vẫn nên quan sát da đầu và tình trạng chung của bé.

Rụng tóc phía sau đầu

Một số trẻ xuất hiện vùng tóc thưa ở phía sau đầu, thường được gọi là rụng tóc vành khăn.

Hiện tượng này có thể liên quan đến ma sát khi đầu bé tiếp xúc với bề mặt nằm.

Tuy nhiên, không nên kết luận mọi trường hợp rụng tóc vành khăn đều do thiếu canxi hoặc vitamin D.

Nếu bé có thêm những biểu hiện bất thường, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá.

Không tự ý bổ sung canxi hoặc tăng liều vitamin D chỉ vì thấy tóc bé rụng.

Có nên cạo tóc máu?

Nhiều gia đình có thói quen cạo tóc cho trẻ sơ sinh với mong muốn tóc mọc lại dày và đẹp hơn.

Tuy nhiên, việc cạo tóc không làm thay đổi số lượng nang tóc hoặc đặc điểm di truyền của tóc.

Cạo sát còn có thể gây trầy xước da đầu nếu thao tác không cẩn thận.

Vì vậy, cha mẹ không cần cạo tóc chỉ để kích thích tóc mọc nhanh.

Nếu muốn cắt tóc cho bé, nên lựa chọn thời điểm phù hợp và sử dụng dụng cụ an toàn.

Gội đầu cho trẻ sơ sinh

Da đầu trẻ còn nhạy cảm nên cần được vệ sinh nhẹ nhàng.

Cha mẹ có thể sử dụng nước ấm và sản phẩm làm sạch phù hợp với trẻ sơ sinh khi cần.

Không nên chà xát mạnh hoặc dùng móng tay cào da đầu.

Sau khi gội, cần thấm khô nhẹ nhàng và giữ bé đủ ấm.

Không cần gội đầu quá nhiều lần chỉ vì bé có tóc dày.

Vảy da đầu

Một số trẻ xuất hiện những mảng vảy màu trắng hoặc vàng nhạt trên da đầu.

Đây có thể là biểu hiện của viêm da tiết bã ở trẻ nhỏ, thường được gọi là cứt trâu.

Nhiều trường hợp có thể cải thiện theo thời gian.

Cha mẹ không nên cố bóc những mảng vảy đang bám chặt.

Nếu da đầu đỏ nhiều, chảy dịch, có mùi bất thường hoặc tổn thương lan rộng, nên đưa bé đi khám.

Có nên dùng dầu dưỡng tóc?

Trên thị trường có nhiều sản phẩm được quảng cáo giúp tóc trẻ mọc nhanh hoặc dày hơn.

Tuy nhiên, cha mẹ không nên tự ý dùng tinh dầu đậm đặc, thuốc mọc tóc hoặc những hỗn hợp dân gian chưa rõ độ an toàn.

Một số chất có thể gây kích ứng da hoặc nguy hiểm khi trẻ tiếp xúc.

Nếu da đầu bé cần được chăm sóc đặc biệt, nên hỏi nhân viên y tế về sản phẩm phù hợp.

Khi nào rụng tóc cần được kiểm tra?

Nếu tóc rụng thành từng mảng rõ rệt, vùng da đầu đỏ, sưng, có vảy bất thường hoặc bé có dấu hiệu bệnh, cần được đánh giá.

Tình trạng tóc không mọc trở lại trong thời gian dài cũng có thể cần tư vấn.

Cha mẹ nên quan sát tổng thể thay vì chỉ dựa vào lượng tóc rụng.

Liên hệ với BabyFun

Chủ đề tóc sơ sinh giúp BabyFun mở rộng nội dung về vệ sinh và chăm sóc cơ thể trẻ.

Thương hiệu có thể khai thác cách lựa chọn khăn mềm, dụng cụ chải tóc phù hợp và sản phẩm vệ sinh da đầu.

Ngoài ra, BabyFun có thể chia sẻ kiến thức phân biệt những thay đổi tự nhiên với các quan niệm dân gian về tóc trẻ.

Nếu giới thiệu sản phẩm, cần tránh tuyên bố rằng một loại dầu gội hoặc lược có thể bảo đảm tóc mọc dày hơn.

Mái tóc đầu đời

Tóc của trẻ sơ sinh có thể thay đổi nhiều lần trong những tháng đầu.

Từ mái tóc tơ ban đầu đến giai đoạn rụng và mọc lại, phần lớn những thay đổi này là một phần của quá trình phát triển.

Cha mẹ nên chăm sóc da đầu nhẹ nhàng, theo dõi dấu hiệu bất thường và không quá lo lắng chỉ vì tóc con chưa dày như mong đợi.

Vận động đầu đời

Khi nhìn một em bé mới chào đời, nhiều người nghĩ rằng trẻ chỉ biết ăn, ngủ và khóc. Tuy nhiên, ngay từ những ngày đầu, bé đã có những chuyển động nhỏ như co duỗi tay chân, quay đầu hoặc đưa bàn tay về gần miệng.

Những cử động này là một phần của quá trình phát triển vận động. Theo thời gian, trẻ dần học cách kiểm soát đầu, phối hợp tay mắt, với lấy đồ vật và thay đổi tư thế.

Hiểu quá trình vận động đầu đời giúp cha mẹ tạo môi trường phù hợp mà không vội vàng ép con đạt những kỹ năng chưa sẵn sàng.

Vận động bắt đầu từ khi nào?

Trẻ đã có những chuyển động ngay từ khi còn trong bụng mẹ.

Sau khi sinh, bé tiếp tục cử động tay, chân và đầu.

Ban đầu, nhiều chuyển động chưa có chủ đích rõ ràng.

Một số liên quan đến phản xạ sơ sinh, trong khi những chuyển động khác dần trở nên linh hoạt hơn.

Khi hệ thần kinh và cơ bắp phát triển, bé bắt đầu kiểm soát cơ thể tốt hơn.

Đây là quá trình diễn ra từng bước, không phải thay đổi chỉ sau một đêm.

Những cử động trong tháng đầu

Trong những tuần đầu, trẻ thường giữ tay chân ở tư thế hơi co.

Bé có thể đưa tay lên gần mặt, quay đầu sang hai bên hoặc đạp chân khi đang tỉnh táo.

Tuy nhiên, cơ cổ còn yếu nên bé chưa thể tự giữ đầu ổn định.

Khi bế con, cha mẹ luôn cần nâng đỡ đầu và cổ.

Không nên thử khả năng giữ đầu bằng cách buông tay hoặc kéo bé ngồi dậy khi chưa có hướng dẫn phù hợp.

Khả năng kiểm soát đầu

Giữ đầu là một trong những kỹ năng vận động quan trọng trong những tháng đầu.

Khi được đặt nằm sấp lúc thức và có người lớn giám sát, bé dần học cách nâng đầu trong thời gian ngắn.

Theo thời gian, cơ cổ và vai trở nên khỏe hơn.

Tuy nhiên, khả năng giữ đầu phát triển khác nhau giữa các trẻ.

Cha mẹ không nên so sánh con quá cứng nhắc với những em bé cùng tháng tuổi.

Bàn tay bắt đầu khám phá

Trong giai đoạn sơ sinh, bàn tay thường nắm lại do phản xạ.

Khi lớn hơn, bé dần mở tay nhiều hơn và bắt đầu quan sát bàn tay của mình.

Sau đó, trẻ có thể học cách đưa tay về phía đồ vật.

Đây là nền tảng cho những kỹ năng cầm nắm sau này.

Tuy nhiên, một em bé mới sinh chưa cần những món đồ chơi yêu cầu thao tác ngón tay phức tạp.

Vai trò của thời gian nằm sàn

Khi bé tỉnh táo và được giám sát, một khu vực chơi trên sàn phù hợp có thể tạo cơ hội cho trẻ vận động tự nhiên.

Bé có thể co duỗi chân, xoay đầu và dần khám phá khả năng di chuyển.

Cha mẹ nên lựa chọn bề mặt sạch, ổn định và không có những vật nguy hiểm xung quanh.

Không nên đặt bé trên giường cao rồi rời mắt vì trẻ có thể cử động bất ngờ.

Có cần tập vận động thật nhiều?

Nhiều cha mẹ muốn con nhanh biết lẫy, biết bò hoặc biết đi nên tìm các bài tập vận động từ rất sớm.

Tuy nhiên, không phải bài tập nào cũng phù hợp với trẻ sơ sinh.

Việc ép trẻ ngồi, đứng hoặc chịu trọng lượng trên chân khi chưa sẵn sàng có thể không mang lại lợi ích mong muốn.

Các hoạt động nên phù hợp với khả năng hiện tại và được thực hiện nhẹ nhàng.

Nếu trẻ có vấn đề sức khỏe hoặc cần hỗ trợ vận động, cha mẹ nên làm theo hướng dẫn của chuyên gia.

Hạn chế thời gian bị giữ cố định

Trong sinh hoạt hằng ngày, trẻ có thể được đặt trong ghế ô tô, xe đẩy hoặc những thiết bị hỗ trợ khác.

Những sản phẩm này có mục đích sử dụng riêng.

Tuy nhiên, việc để bé ở tư thế cố định quá lâu khi không cần thiết có thể làm giảm cơ hội vận động tự do.

Cha mẹ nên tạo những khoảng thời gian phù hợp để trẻ được cử động trên bề mặt an toàn khi đang thức.

Ghế ô tô cần được sử dụng đúng mục đích khi di chuyển và không nên xem là nơi ngủ thường xuyên thay cho cũi.

Đồ chơi vận động phù hợp

Trong giai đoạn đầu, đồ chơi không cần quá phức tạp.

Cha mẹ có thể sử dụng hình ảnh đơn giản để khuyến khích bé quan sát và quay đầu khi tỉnh táo.

Khi trẻ lớn hơn, những món đồ chơi dễ nhìn, dễ tiếp cận và phù hợp độ tuổi có thể tạo cơ hội cho bé tập với tay.

Không nên đặt đồ chơi quá xa để buộc trẻ phải cố gắng bằng mọi cách.

Đồ chơi cũng cần được kiểm tra về kích thước, bộ phận nhỏ và nguy cơ quấn siết.

Quan sát sự cân đối của cơ thể

Cha mẹ có thể chú ý xem trẻ có cử động cả hai tay và hai chân hay không.

Một số khác biệt nhỏ trong tư thế có thể xuất hiện, nhưng nếu bé thường xuyên chỉ quay đầu một bên, ít sử dụng một bên cơ thể hoặc có biểu hiện cứng hay mềm bất thường, nên trao đổi với bác sĩ.

Nếu trẻ mất đi kỹ năng đã có, cần được đánh giá.

Việc phát hiện sớm những khó khăn vận động có thể giúp gia đình nhận được hỗ trợ phù hợp.

Liên hệ với BabyFun

Vận động đầu đời là một trong những chủ đề có thể kết nối rõ nhất với định hướng đồ chơi theo giai đoạn phát triển của BabyFun.

Thương hiệu có thể khai thác cách lựa chọn thảm chơi, đồ chơi quan sát, đồ chơi cầm nắm và những hoạt động vận động phù hợp từng tháng tuổi.

Đồng thời, BabyFun có thể giải thích vì sao trẻ không cần quá nhiều sản phẩm cùng lúc.

Một món đồ chơi chỉ hữu ích khi phù hợp với khả năng của bé và được sử dụng an toàn.

Không nên quảng cáo sản phẩm như giải pháp chắc chắn giúp trẻ biết lẫy, biết bò hoặc biết đi sớm hơn.

Mỗi chuyển động đều đáng trân trọng

Sự phát triển vận động bắt đầu từ những cử động rất nhỏ.

Một lần quay đầu, duỗi chân hay đưa tay lên mặt đều là một phần trong quá trình trẻ làm quen với cơ thể mình.

Cha mẹ có thể đồng hành bằng cách tạo không gian an toàn, cho bé cơ hội vận động tự nhiên và theo dõi những thay đổi qua từng giai đoạn.

Tiếng ọ ẹ của bé

Trước khi biết nói những từ đầu tiên, trẻ đã bắt đầu giao tiếp với thế giới bằng nhiều cách khác nhau. Ngoài tiếng khóc, cha mẹ có thể nghe thấy những âm thanh nhỏ như “ư”, “a”, “ơ” hoặc tiếng gừ nhẹ phát ra từ cổ họng.

Những tiếng ọ ẹ tưởng chừng đơn giản lại là một phần thú vị trong quá trình phát triển giao tiếp của trẻ. Chúng cũng tạo cơ hội để cha mẹ trò chuyện và xây dựng sự gắn kết với con.

Tiếng ọ ẹ là gì?

Tiếng ọ ẹ là cách gọi quen thuộc của nhiều gia đình đối với những âm thanh chưa thành lời mà trẻ phát ra.

Trong giai đoạn đầu, bé có thể tạo ra những tiếng nhỏ khi thức, khi được bế hoặc khi cảm thấy thoải mái.

Theo thời gian, trẻ dần phát triển khả năng tạo nhiều loại âm thanh hơn.

Tuy nhiên, không phải mọi tiếng phát ra từ miệng đều là dấu hiệu trẻ đang cố giao tiếp.

Một số âm thanh liên quan đến hô hấp, tiêu hóa hoặc những hoạt động sinh lý khác.

Bé bắt đầu phát âm khi nào?

Ngay từ khi sinh, trẻ đã có khả năng khóc và tạo một số âm thanh.

Những tiếng gù hoặc ê a rõ ràng hơn thường xuất hiện khi bé lớn dần, đặc biệt trong những tháng đầu sau sinh.

CDC đưa ra mốc khoảng hai tháng tuổi là thời điểm nhiều trẻ bắt đầu tạo ra những âm thanh khác ngoài tiếng khóc.

Tuy nhiên, đây là mốc tham khảo, không phải hạn chót áp dụng cứng nhắc cho mọi em bé.

Với trẻ sinh non, bác sĩ có thể cân nhắc tuổi hiệu chỉnh khi đánh giá phát triển.

Vì sao bé phát ra âm thanh?

Trẻ có thể tạo âm thanh khi cảm thấy dễ chịu, chú ý đến người đối diện hoặc đang thử nghiệm khả năng phát âm.

Một số bé phát ra tiếng nhỏ khi cha mẹ nói chuyện.

Những bé khác lại im lặng quan sát.

Phản ứng của trẻ phụ thuộc vào mức độ tỉnh táo, tính khí và nhiều yếu tố khác.

Cha mẹ không nên cố khiến bé phát âm liên tục để chứng minh con phát triển tốt.

Cha mẹ nên phản hồi thế nào?

Khi bé phát ra âm thanh, người lớn có thể nhìn con, mỉm cười và đáp lại bằng giọng nói nhẹ nhàng.

Ví dụ, khi bé nói “a”, cha mẹ có thể đáp: “À, con đang nói chuyện với mẹ à?”

Sau đó, người lớn nên chờ một chút để tạo cơ hội cho bé phản ứng.

Những lượt tương tác đơn giản như vậy giúp trẻ làm quen với nhịp điệu giao tiếp.

Không cần sử dụng từ ngữ phức tạp hoặc cố dạy bé phát âm đúng ngay từ đầu.

Nói chuyện trong sinh hoạt hằng ngày

Cha mẹ không cần dành riêng nhiều giờ để luyện ngôn ngữ cho trẻ sơ sinh.

Những hoạt động thường ngày đã tạo ra nhiều cơ hội giao tiếp.

Khi thay tã, người lớn có thể nói về việc mình đang làm.

Khi mặc quần áo, có thể gọi tên bàn tay, bàn chân hoặc chiếc áo.

Khi bế con, cha mẹ có thể hát một bài ngắn.

Giọng nói tự nhiên, lặp lại và phù hợp với phản ứng của trẻ thường hữu ích hơn việc bật âm thanh liên tục.

Có nên bật video dạy nói?

Một số gia đình sử dụng điện thoại hoặc máy tính bảng để phát video dành cho trẻ nhỏ.

Tuy nhiên, trẻ sơ sinh không cần xem màn hình để học giao tiếp.

Sự tương tác trực tiếp với người chăm sóc mang lại nhiều cơ hội quan sát khuôn mặt, nghe giọng nói và phản hồi.

Nếu người lớn bận, không nên xem video tự động như giải pháp thay thế hoàn toàn việc trò chuyện với bé.

Tiếng ọ ẹ và khả năng nghe

Khả năng nghe có vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển ngôn ngữ.

Trẻ cần có cơ hội tiếp nhận âm thanh và tương tác với người xung quanh.

Vì vậy, sàng lọc thính lực sơ sinh và theo dõi phát triển giao tiếp đều quan trọng.

Nếu bé không đạt sàng lọc thính lực, gia đình cần thực hiện kiểm tra tiếp theo đúng lịch.

Không nên chờ đến khi con chậm nói mới đánh giá khả năng nghe.

Khi nào cần trao đổi với bác sĩ?

Nếu cha mẹ nhận thấy trẻ ít phản ứng với âm thanh, không đạt những mốc giao tiếp phù hợp hoặc mất đi khả năng từng có, nên trao đổi với bác sĩ.

Không nên tự chẩn đoán chậm phát triển chỉ dựa trên việc một em bé ít ọ ẹ hơn trẻ khác.

Việc đánh giá cần xem xét tuổi, khả năng nghe, sức khỏe và nhiều biểu hiện phát triển khác.

Nếu trẻ phát ra âm thanh bất thường kèm khó thở, tím tái hoặc bú kém, cần được kiểm tra ngay.

Đồ chơi hỗ trợ giao tiếp

Trong những tháng đầu, đồ chơi đơn giản có thể trở thành phương tiện để cha mẹ trò chuyện với con.

Người lớn có thể chỉ vào một hình ảnh, gọi tên đồ vật hoặc tạo âm thanh nhẹ nhàng khi bé tỉnh táo.

Tuy nhiên, đồ chơi không cần có quá nhiều đèn và nhạc.

Một món đồ chơi phù hợp chỉ tạo cơ hội tương tác; chính cách người lớn sử dụng mới quyết định phần lớn trải nghiệm giao tiếp.

Liên hệ với BabyFun

BabyFun có thể phát triển chuỗi nội dung về những âm thanh đầu đời, cách cha mẹ phản hồi tiếng ọ ẹ và hoạt động giao tiếp theo từng tháng tuổi.

Các bài viết có thể giới thiệu sách tranh đơn giản, hình ảnh tương phản hoặc đồ chơi âm thanh nhẹ khi phù hợp.

Thương hiệu nên nhấn mạnh vai trò của cha mẹ thay vì quảng cáo sản phẩm có thể giúp trẻ biết nói sớm.

Ngoài ra, BabyFun có thể hướng dẫn gia đình lựa chọn đồ chơi không phát âm thanh quá lớn và dễ vệ sinh.

Cuộc trò chuyện bắt đầu rất sớm

Trẻ chưa biết nói vẫn có thể tham gia những cuộc tương tác đầy ý nghĩa.

Một ánh mắt, nụ cười hoặc tiếng ọ ẹ nhỏ đều có thể trở thành cơ hội để người lớn đáp lại.

Khi cha mẹ dành thời gian lắng nghe và trò chuyện, bé có thêm những trải nghiệm giao tiếp tự nhiên ngay từ đầu đời.

Cắt móng tay cho bé

Móng tay của trẻ sơ sinh rất nhỏ nhưng có thể mọc khá nhanh. Nhiều cha mẹ bất ngờ khi thấy con vừa chào đời đã có móng tay dài, thậm chí vô tình cào lên má trong lúc cử động.

Việc cắt móng tay tưởng như đơn giản lại khiến không ít người lớn lo lắng vì đầu ngón tay của bé quá bé và làn da rất mềm. Tuy nhiên, khi lựa chọn dụng cụ phù hợp và thao tác cẩn thận, cha mẹ có thể chăm sóc móng cho con an toàn hơn.

Vì sao cần chăm sóc móng tay?

Trẻ sơ sinh chưa kiểm soát tốt các cử động của bàn tay.

Bé thường đưa tay lên mặt, chạm vào má hoặc vùng mắt.

Nếu móng tay dài và sắc, trẻ có thể tự làm xước da.

Những vết xước nhỏ đôi khi chỉ cần được vệ sinh và theo dõi, nhưng cũng có thể khiến cha mẹ lo lắng.

Giữ móng tay gọn gàng giúp hạn chế nguy cơ này, đồng thời thuận tiện hơn khi vệ sinh bàn tay của bé.

Móng tay sơ sinh có gì đặc biệt?

Móng tay của trẻ thường mềm, mỏng và khá sát với phần da đầu ngón.

Điều này khiến người lớn khó xác định ranh giới giữa móng và da.

Nếu dùng kéo quá lớn hoặc cắt quá sâu, cha mẹ có thể vô tình làm tổn thương ngón tay.

Vì vậy, không nên áp dụng cách cắt móng của người lớn một cách máy móc cho trẻ sơ sinh.

Nên dùng dụng cụ nào?

Trên thị trường có nhiều dụng cụ chăm sóc móng dành cho trẻ nhỏ như kéo đầu tròn, bấm móng kích thước nhỏ và dũa móng.

Cha mẹ nên lựa chọn sản phẩm được thiết kế phù hợp với độ tuổi.

Dụng cụ cần sạch, không gỉ sét và hoạt động ổn định.

Không nên dùng chung dụng cụ đã hư hỏng hoặc có lưỡi cắt không còn sắc đều.

Nếu chưa tự tin sử dụng kéo hoặc bấm móng, cha mẹ có thể cân nhắc dũa móng phù hợp với trẻ sơ sinh.

Thời điểm nào dễ thực hiện?

Một số gia đình thấy việc chăm sóc móng thuận tiện hơn khi bé đang thư giãn hoặc ngủ yên.

Tuy nhiên, người lớn vẫn cần bảo đảm đủ ánh sáng và giữ bàn tay bé ổn định.

Nếu bé cử động liên tục, không nên cố cắt cho xong.

Cha mẹ có thể tạm dừng và thử lại vào thời điểm khác.

Khi cần, một người có thể nhẹ nhàng giữ bé, người còn lại thực hiện thao tác chăm sóc móng.

Cách giữ ngón tay an toàn

Khi cắt móng, người lớn cần giữ chắc nhưng nhẹ nhàng bàn tay của trẻ.

Có thể đẩy nhẹ phần đệm thịt đầu ngón ra xa mép móng để hạn chế nguy cơ cắt vào da.

Mỗi lần chỉ nên xử lý một phần nhỏ.

Không cắt quá sát hoặc cố lấy hết những góc móng nằm sâu.

Nếu sử dụng dũa, cần thao tác nhẹ để tránh làm trầy vùng da xung quanh.

Có nên cắn móng tay cho bé?

Một số người lớn có thói quen dùng răng để cắn móng tay trẻ vì cho rằng cách này dễ kiểm soát hơn.

Tuy nhiên, phương pháp này không được khuyến khích.

Miệng người lớn có nhiều vi khuẩn và việc cắn móng có thể làm tổn thương da trẻ.

Cha mẹ nên dùng dụng cụ sạch, phù hợp thay vì dùng răng hoặc tự xé phần móng dài.

Móng chân có cần cắt giống móng tay?

Móng chân thường mọc chậm hơn móng tay.

Khi chăm sóc móng chân, cha mẹ cần tránh cắt quá sâu vào hai góc.

Việc cắt không phù hợp có thể khiến móng mọc đâm vào da.

Nếu vùng quanh móng sưng đỏ, chảy dịch hoặc có dấu hiệu đau, nên đưa bé đi khám.

Không nên tự dùng vật nhọn để lấy phần móng nằm dưới da.

Nếu lỡ cắt vào da bé

Nếu vô tình làm xước đầu ngón tay, cha mẹ nên giữ bình tĩnh.

Có thể dùng gạc sạch tạo áp lực nhẹ để cầm máu.

Nếu vết thương sâu, chảy máu không ngừng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, cần được nhân viên y tế đánh giá.

Không nên dán những miếng băng nhỏ dễ bong vào tay trẻ nếu có nguy cơ bé đưa vào miệng.

Có nên đeo bao tay liên tục?

Bao tay sơ sinh đôi khi được sử dụng để hạn chế bé tự cào mặt.

Tuy nhiên, việc đeo liên tục có thể hạn chế cơ hội trẻ cảm nhận và khám phá bằng bàn tay.

Nếu sử dụng, cha mẹ cần kiểm tra kích thước, đường chỉ, độ sạch và sự phù hợp.

Bao tay không thay thế việc chăm sóc móng.

Trong thời gian bé tỉnh táo và được giám sát, việc để bàn tay tự do vận động cũng có ý nghĩa đối với trải nghiệm giác quan.

Liên hệ với BabyFun

Chăm sóc móng tay là chủ đề gần gũi để BabyFun mở rộng nội dung về vệ sinh và an toàn cho trẻ sơ sinh.

Thương hiệu có thể giới thiệu tiêu chí lựa chọn dụng cụ chăm sóc cá nhân, cách vệ sinh đồ dùng và những lưu ý khi bé bắt đầu đưa tay lên mặt.

Khi nói đến đồ chơi, BabyFun có thể khai thác vai trò của bàn tay trong quá trình phát triển cảm giác và vận động.

Tuy nhiên, không nên khuyến khích trẻ cầm những vật nhỏ hoặc đồ chơi có bộ phận dễ rơi chỉ để luyện ngón tay.

Chăm sóc từ những điều nhỏ nhất

Cắt móng tay là một công việc rất nhỏ trong hành trình nuôi con.

Dù vậy, thao tác này đòi hỏi sự kiên nhẫn và cẩn thận.

Cha mẹ không cần cố hoàn thành thật nhanh. Chỉ cần lựa chọn thời điểm phù hợp, dụng cụ an toàn và quan sát phản ứng của bé, việc chăm sóc móng sẽ dần trở nên quen thuộc hơn.

Trẻ sinh non

Không phải em bé nào cũng chào đời đúng thời điểm dự kiến. Một số trẻ được sinh ra sớm hơn và cần được chăm sóc đặc biệt trong những ngày hoặc tuần đầu. Đối với gia đình, việc đón một em bé sinh non có thể đi kèm nhiều lo lắng về cân nặng, khả năng bú, hô hấp và quá trình phát triển.

Tuy nhiên, với sự chăm sóc y tế phù hợp và theo dõi lâu dài, nhiều trẻ sinh non có thể phát triển tốt.

Thế nào là sinh non?

Theo WHO, trẻ sinh trước khi thai kỳ đạt đủ 37 tuần được gọi là trẻ sinh non.

Mức độ sinh non có thể khác nhau.

Một trẻ sinh ở tuần 36 có nhu cầu chăm sóc khác với trẻ sinh ở tuần 28.

Vì vậy, không nên xem tất cả trẻ sinh non là một nhóm có đặc điểm giống nhau.

Tuổi thai, cân nặng khi sinh và tình trạng sức khỏe đều ảnh hưởng đến kế hoạch chăm sóc.

Vì sao trẻ sinh non cần theo dõi đặc biệt?

Một số cơ quan của trẻ có thể chưa hoàn thiện chức năng tại thời điểm chào đời.

Phổi, hệ tiêu hóa, khả năng điều hòa thân nhiệt và hệ miễn dịch có thể cần thêm thời gian để phát triển.

Một số bé cần hỗ trợ hô hấp hoặc nuôi dưỡng tại đơn vị chăm sóc sơ sinh.

Những trẻ khác có thể chỉ cần theo dõi sát hơn trong thời gian ngắn.

Gia đình nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để hiểu tình trạng riêng của con.

Chăm sóc trong lồng ấp

Lồng ấp là thiết bị y tế giúp tạo môi trường được kiểm soát cho một số trẻ sơ sinh cần chăm sóc đặc biệt.

Thiết bị có thể hỗ trợ duy trì nhiệt độ và tạo điều kiện theo dõi trẻ.

Tuy nhiên, không phải mọi trẻ sinh non đều cần nằm lồng ấp.

Việc sử dụng phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe và chỉ định của nhân viên y tế.

Cha mẹ không nên tự tìm thiết bị thay thế hoặc cố tạo môi trường quá nóng tại nhà.

Phương pháp Kangaroo

Chăm sóc Kangaroo là phương pháp tiếp xúc da kề da kéo dài giữa trẻ và người chăm sóc, thường là cha hoặc mẹ.

WHO khuyến nghị chăm sóc Kangaroo cho trẻ sinh non hoặc nhẹ cân, với cách bắt đầu và theo dõi phù hợp tình trạng lâm sàng.

Phương pháp này có thể hỗ trợ duy trì thân nhiệt, nuôi dưỡng và gắn kết.

Tuy nhiên, gia đình cần được nhân viên y tế hướng dẫn cách đặt tư thế, theo dõi đường thở và bảo đảm an toàn.

Khó khăn khi bú

Một số trẻ sinh non chưa phối hợp tốt giữa mút, nuốt và thở.

Vì vậy, bé có thể cần phương án nuôi dưỡng riêng trong thời gian đầu.

Sữa mẹ có nhiều lợi ích đối với trẻ sinh non, nhưng cách cung cấp sữa phải phù hợp với khả năng của bé.

Một số trường hợp cần được hỗ trợ qua ống nuôi ăn hoặc những phương pháp khác tại cơ sở y tế.

Cha mẹ không nên tự ép bé bú nếu trẻ có dấu hiệu mệt, ho hoặc khó thở.

Tuổi hiệu chỉnh là gì?

Khi theo dõi sự phát triển của trẻ sinh non, nhân viên y tế thường sử dụng khái niệm tuổi hiệu chỉnh.

Tuổi hiệu chỉnh được tính dựa trên tuổi thực tế của trẻ và số tuần sinh sớm so với mốc 40 tuần thai.

Ví dụ, một bé sinh sớm tám tuần và hiện đã được 16 tuần tuổi theo ngày sinh có tuổi hiệu chỉnh khoảng tám tuần.

Khái niệm này giúp đánh giá các mốc phát triển phù hợp hơn trong những năm đầu.

Tuy nhiên, lịch tiêm chủng và một số hoạt động chăm sóc thường được tính theo tuổi thực tế, trừ những ngoại lệ chuyên môn.

Theo dõi sau xuất viện

Sau khi về nhà, trẻ sinh non có thể cần lịch khám riêng.

Bác sĩ có thể theo dõi cân nặng, dinh dưỡng, thị lực, thính lực và các kỹ năng vận động.

Một số bé cần được khám chuyên khoa theo chỉ định.

Gia đình nên giữ đầy đủ hồ sơ điều trị và thực hiện lịch hẹn.

Không nên bỏ tái khám chỉ vì thấy trẻ đã bú và ngủ tốt hơn.

Đồ chơi cho trẻ sinh non

Đối với trẻ sinh non, đồ chơi cần được lựa chọn theo khả năng phát triển thực tế, không chỉ theo tháng tuổi ghi trên lịch.

Một số bé có thể dễ bị quá kích thích bởi âm thanh hoặc ánh sáng.

Vì vậy, hoạt động tương tác nên đơn giản và được điều chỉnh theo phản ứng của con.

Nếu bé đang điều trị hoặc có vấn đề sức khỏe, cha mẹ cần hỏi nhân viên y tế trước khi sử dụng những thiết bị hỗ trợ vận động.

Liên hệ với BabyFun

Trẻ sinh non là một nhánh nội dung quan trọng để BabyFun khai thác về việc lựa chọn sản phẩm theo nhu cầu riêng của từng em bé.

BabyFun có thể giới thiệu khái niệm tuổi hiệu chỉnh, cách quan sát khả năng tương tác và nguyên tắc sử dụng đồ chơi vừa sức.

Thương hiệu cũng có thể chia sẻ những câu chuyện chăm sóc gia đình có trẻ sinh non theo hướng tôn trọng và không gây áp lực so sánh.

Không nên quảng cáo đồ chơi như phương pháp điều trị chậm phát triển hoặc thay thế chương trình can thiệp chuyên môn.

Mỗi em bé có một nhịp phát triển

Sinh non không có nghĩa trẻ sẽ luôn phát triển chậm.

Tuy nhiên, một số bé cần được theo dõi và hỗ trợ nhiều hơn.

Sự đồng hành của gia đình, chăm sóc y tế phù hợp và đánh giá phát triển đúng cách là những yếu tố quan trọng trong hành trình lớn lên của trẻ.

Thân nhiệt sơ sinh

Trẻ sơ sinh có cơ thể nhỏ bé và khả năng điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện như người lớn. Vì vậy, những thay đổi về nhiệt độ môi trường có thể ảnh hưởng đến bé nhanh hơn cha mẹ tưởng tượng. Vào mùa đông, nhiều gia đình lo con bị lạnh nên mặc rất nhiều lớp quần áo. Ngược lại, trong những ngày hè nóng bức, cha mẹ lại băn khoăn có nên bật điều hòa hay không.

Hiểu về thân nhiệt sơ sinh giúp gia đình chăm sóc bé thoải mái và an toàn hơn.

Vì sao trẻ dễ bị lạnh hoặc nóng?

Trẻ sơ sinh có diện tích bề mặt cơ thể tương đối lớn so với cân nặng. Lớp mỡ dưới da và khả năng điều chỉnh nhiệt độ của bé cũng khác người trưởng thành.

Vì thế, trẻ có thể mất nhiệt nhanh, đặc biệt sau khi sinh hoặc sau khi tắm.

Ngược lại, mặc quá nhiều quần áo hoặc ở trong phòng nóng cũng có thể khiến bé quá nóng.

Cả hai tình trạng đều cần được chú ý, nhất là ở trẻ sinh non hoặc nhẹ cân.

Thân nhiệt bình thường là bao nhiêu?

Thân nhiệt của trẻ có thể thay đổi theo vị trí và phương pháp đo. Khoảng nhiệt độ nách thường được xem là bình thường ở trẻ sơ sinh là khoảng 36,5–37,5°C, nhưng cần đánh giá theo hoàn cảnh cụ thể.

Cha mẹ không nên chỉ dựa vào việc sờ trán hoặc bàn tay để kết luận bé có sốt hay không.

Khi nghi ngờ, nên sử dụng nhiệt kế phù hợp và thực hiện đúng hướng dẫn.

Tay chân lạnh có nghĩa bé đang lạnh?

Bàn tay và bàn chân trẻ sơ sinh đôi khi mát hơn phần thân.

Điều này không nhất thiết có nghĩa bé đang bị hạ thân nhiệt.

Cha mẹ nên quan sát tình trạng chung, kiểm tra vùng thân và đo nhiệt độ khi cần.

Nếu bé có biểu hiện lạnh bất thường, bú kém, lừ đừ hoặc nhiệt độ thấp, cần được nhân viên y tế đánh giá.

Không nên tự xử lý bằng cách chườm nóng hoặc đặt nguồn nhiệt trực tiếp lên da trẻ.

Mặc bao nhiêu lớp quần áo là đủ?

Một nguyên tắc thường được sử dụng là mặc cho bé số lớp quần áo phù hợp với môi trường, có thể nhiều hơn người lớn khoảng một lớp trong điều kiện thông thường.

Tuy nhiên, đây chỉ là gợi ý, không phải quy tắc cố định.

Cha mẹ cần quan sát nhiệt độ phòng và phản ứng của trẻ.

Nếu bé đổ mồ hôi, ngực nóng hoặc da đỏ vì nóng, có thể cần giảm bớt lớp quần áo.

Không nên đội mũ cho trẻ khi ngủ trong nhà nếu không có chỉ định y tế.

Có nên bật điều hòa?

Điều hòa có thể giúp duy trì môi trường dễ chịu trong thời tiết nóng.

Tuy nhiên, không có một mức nhiệt độ máy lạnh duy nhất phù hợp với mọi gia đình và mọi trẻ.

Cha mẹ cần tránh để luồng gió mạnh thổi trực tiếp vào bé, đồng thời quan sát thân nhiệt và trang phục.

Không nên mặc quá nhiều lớp chỉ vì phòng có điều hòa.

Giữ ấm sau khi tắm

Sau khi tắm, trẻ có thể mất nhiệt nhanh nếu ở lâu trong khăn ướt hoặc phòng lạnh.

Cha mẹ nên chuẩn bị khăn và quần áo trước khi tắm.

Khi đưa bé ra khỏi nước, cần thấm khô nhẹ nhàng, chú ý những nếp gấp rồi mặc quần áo phù hợp.

Không nên dùng máy sấy tóc hoặc thiết bị tỏa nhiệt mạnh sát da trẻ.

Sốt ở trẻ sơ sinh

Sốt ở trẻ rất nhỏ cần được xem xét nghiêm túc.

Với trẻ dưới ba tháng tuổi, nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được đánh giá y tế ngay, kể cả khi bé chưa có biểu hiện bệnh rõ rệt.

Trẻ có thân nhiệt thấp bất thường, khó đánh thức, bú kém hoặc khó thở cũng cần được kiểm tra khẩn trương.

Không nên tự ý dùng thuốc hạ sốt cho trẻ sơ sinh khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Liên hệ với BabyFun

Chủ đề thân nhiệt giúp BabyFun xây dựng nội dung về lựa chọn quần áo, khăn, thảm chơi và môi trường sinh hoạt phù hợp theo mùa.

Nếu giới thiệu đồ dùng, BabyFun nên hướng dẫn cha mẹ phân biệt sản phẩm giữ ấm với những vật dụng không an toàn cho giấc ngủ.

Đặc biệt, không nên đặt chăn dày, gối hoặc thú bông trong cũi chỉ vì sợ bé lạnh.

Giữ ấm vừa đủ

Chăm sóc thân nhiệt không có nghĩa là luôn mặc thật nhiều quần áo cho trẻ.

Điều quan trọng là tạo môi trường dễ chịu, quan sát tình trạng của con và biết khi nào cần đo nhiệt độ.

Sự cân bằng giữa giữ ấm và tránh quá nóng giúp bé an toàn hơn trong những tháng đầu đời.

Phản xạ đầu đời

Ngay từ khi chào đời, trẻ sơ sinh đã có những phản ứng đặc biệt với môi trường xung quanh. Khi người lớn chạm nhẹ vào má, bé có thể quay đầu tìm nguồn tiếp xúc. Khi một ngón tay được đặt vào lòng bàn tay, bé có thể nắm lại rất chặt.

Những phản ứng này được gọi là phản xạ sơ sinh. Chúng là một phần quan trọng trong quá trình phát triển của hệ thần kinh và thường được nhân viên y tế kiểm tra sau sinh.

Phản xạ sơ sinh là gì?

Phản xạ là phản ứng tự động của cơ thể trước một kích thích nhất định.

Trẻ không cần chủ động suy nghĩ để thực hiện.

Một số phản xạ xuất hiện từ khi sinh và giảm dần khi hệ thần kinh trưởng thành.

Những phản xạ khác tiếp tục tồn tại hoặc chuyển thành các kỹ năng vận động có chủ đích.

Thời điểm xuất hiện và biến mất có thể khác nhau giữa các trẻ, đặc biệt với bé sinh non.

Phản xạ tìm vú

Khi vùng má hoặc quanh miệng được chạm nhẹ, trẻ có thể quay đầu về phía kích thích và mở miệng.

Đây là phản xạ tìm vú.

Phản xạ này giúp bé định hướng khi bắt đầu bú.

Cha mẹ có thể nhận thấy bé quay đầu tìm vú khi được bế gần người mẹ.

Tuy nhiên, phản xạ tìm vú không phải dấu hiệu duy nhất để xác định bé đói.

Cần quan sát thêm những tín hiệu khác.

Phản xạ mút

Trẻ sơ sinh có phản xạ mút khi vùng miệng được kích thích phù hợp.

Phản xạ này liên quan đến khả năng bú.

Tuy nhiên, để bú hiệu quả, bé còn cần phối hợp mút, nuốt và thở.

Một số trẻ sinh non hoặc có vấn đề sức khỏe có thể gặp khó khăn với sự phối hợp này.

Những trường hợp đó cần được nhân viên y tế đánh giá và hỗ trợ.

Phản xạ nắm tay

Khi người lớn đặt ngón tay vào lòng bàn tay bé, các ngón tay của trẻ có thể tự động khép lại.

Đây là phản xạ nắm bàn tay.

Nhiều cha mẹ cảm thấy xúc động khi lần đầu được con nắm ngón tay.

Tuy nhiên, phản xạ này không có nghĩa bé đã đủ khả năng chủ động giữ đồ vật.

Người lớn không được dùng phản xạ nắm để kéo hoặc nhấc cơ thể bé.

Phản xạ Moro

Phản xạ Moro thường được gọi là phản xạ giật mình.

Khi có kích thích bất ngờ, trẻ có thể dang tay rồi thu tay trở lại.

Phản xạ này thường được nhân viên y tế đánh giá trong quá trình khám.

Cha mẹ không nên cố tình tạo tiếng động lớn hoặc làm bé mất thăng bằng để kiểm tra.

Những thao tác không đúng cách có thể khiến trẻ sợ hãi hoặc bị thương.

Phản xạ bước tự động

Khi được nhân viên y tế nâng đỡ đúng cách và bàn chân tiếp xúc với bề mặt, một số trẻ sơ sinh có thể thực hiện những cử động giống bước chân.

Đây là phản xạ bước tự động.

Nó không có nghĩa trẻ đã sẵn sàng tập đứng hoặc tập đi.

Cha mẹ không nên tự thử bằng cách đặt toàn bộ trọng lượng của bé lên chân.

Khả năng đứng và đi thực sự cần sự phát triển của nhiều nhóm cơ và kỹ năng phối hợp.

Vì sao bác sĩ kiểm tra phản xạ?

Việc kiểm tra phản xạ giúp nhân viên y tế thu thập thông tin về hoạt động của hệ thần kinh.

Bác sĩ có thể đánh giá phản xạ có xuất hiện phù hợp hay không, hai bên cơ thể có phản ứng tương đối cân đối hay không và phản xạ thay đổi thế nào theo tuổi.

Tuy nhiên, một phản xạ riêng lẻ không đủ để chẩn đoán toàn bộ tình trạng phát triển của trẻ.

Kết quả cần được kết hợp với khám lâm sàng và những thông tin khác.

Phản xạ thay đổi theo thời gian

Khi trẻ lớn lên, nhiều phản xạ sơ sinh dần giảm đi.

Đồng thời, bé bắt đầu phát triển những động tác có chủ đích.

Ví dụ, thay vì chỉ nắm tay tự động, trẻ dần học cách đưa tay về phía đồ vật và cầm nắm.

Đây là quá trình phát triển liên tục.

Cha mẹ không nên so sánh quá cứng nhắc thời điểm thay đổi của con với những em bé khác.

Khi nào cần được đánh giá?

Nếu cha mẹ nhận thấy bé cử động hai bên cơ thể rất khác nhau, ít vận động bất thường hoặc có những biểu hiện khiến gia đình lo lắng, nên trao đổi với bác sĩ.

Nếu trẻ có biểu hiện co giật, khó thở, lừ đừ hoặc bú kém nghiêm trọng, cần tìm hỗ trợ y tế ngay.

Không nên tự thực hiện những bài kiểm tra phản xạ phức tạp theo video trên mạng.

Phản xạ và đồ chơi

Trong những tuần đầu, trẻ chưa có khả năng cầm nắm đồ chơi như trẻ lớn.

Cha mẹ có thể sử dụng những vật dụng đơn giản để tương tác khi bé tỉnh táo.

Ví dụ, người lớn có thể cho bé quan sát đồ chơi phù hợp hoặc nghe tiếng nói nhẹ nhàng.

Khi khả năng điều khiển tay phát triển, trẻ mới dần tham gia các hoạt động cầm nắm chủ động.

Việc lựa chọn đồ chơi cần dựa trên khả năng thực tế của bé.

Liên hệ với BabyFun

Phản xạ sơ sinh là chủ đề giúp BabyFun giải thích sự khác biệt giữa phản ứng tự động và kỹ năng vận động có chủ đích.

Thương hiệu có thể xây dựng nội dung về thời điểm trẻ bắt đầu quan sát, với tay, nắm và khám phá đồ vật.

Nhờ vậy, cha mẹ có thêm cơ sở lựa chọn đồ chơi phù hợp từng giai đoạn.

Tuy nhiên, BabyFun không nên quảng cáo sản phẩm có khả năng làm phản xạ biến mất nhanh hơn hoặc thúc đẩy hệ thần kinh phát triển vượt mức tự nhiên.

Những chuyển động đầu tiên

Phản xạ sơ sinh là một phần thú vị của hành trình phát triển đầu đời.

Từ việc tìm vú, mút sữa đến nắm tay và giật mình, mỗi phản ứng đều giúp người lớn hiểu thêm về cơ thể trẻ.

Quan sát nhẹ nhàng, chăm sóc phù hợp và khám sức khỏe đúng lịch là cách tốt để đồng hành cùng bé.

Thính giác sơ sinh

Khi em bé vừa chào đời, cha mẹ thường tò mò liệu con có nghe được tiếng nói của mình hay không. Nhiều người nhận thấy bé giật mình trước âm thanh lớn hoặc trở nên yên tĩnh hơn khi nghe một giọng nói quen thuộc.

Thính giác là một trong những giác quan quan trọng giúp trẻ tiếp nhận thông tin từ môi trường. Khả năng nghe còn liên quan đến sự phát triển giao tiếp và ngôn ngữ trong những năm đầu đời.

Bé có nghe được ngay sau sinh không?

Trẻ đã có khả năng tiếp nhận âm thanh từ khi còn trong bụng mẹ.

Sau khi chào đời, bé tiếp tục phản ứng với những âm thanh xung quanh.

Một số trẻ có thể giật mình trước tiếng động bất ngờ.

Những bé khác thay đổi nét mặt hoặc cử động khi nghe tiếng nói.

Tuy nhiên, phản ứng của trẻ không phải lúc nào cũng rõ ràng.

Việc bé không quay đầu khi được gọi trong những ngày đầu không đủ để kết luận bé có vấn đề về thính giác.

Giọng nói của cha mẹ

Giọng nói quen thuộc có thể mang lại cảm giác gần gũi cho trẻ.

Cha mẹ có thể nói chuyện với bé trong lúc thay tã, bế con hoặc khi bé đang tỉnh táo.

Những câu đơn giản như “Mẹ đang thay tã cho con nhé” cũng là một hình thức tương tác.

Trẻ chưa hiểu đầy đủ ý nghĩa của từ ngữ, nhưng có cơ hội tiếp xúc với nhịp điệu và âm thanh của lời nói.

Việc giao tiếp thường xuyên giúp xây dựng mối quan hệ giữa bé và người chăm sóc.

Âm thanh lớn ảnh hưởng thế nào?

Tai của trẻ nhỏ cần được bảo vệ khỏi tiếng ồn quá mạnh.

Những thiết bị phát nhạc lớn, đồ chơi âm thanh đặt sát tai hoặc môi trường ồn ào kéo dài có thể không phù hợp.

Cha mẹ nên kiểm tra âm lượng trước khi sử dụng đồ chơi phát tiếng.

Không nên đặt loa hoặc thiết bị âm thanh ngay cạnh đầu bé.

Nếu trẻ giật mình, khó chịu hoặc quấy khóc, cần giảm kích thích và quan sát phản ứng.

Bé có thích nghe nhạc không?

Một số em bé có thể trở nên yên tĩnh hơn khi nghe tiếng hát nhẹ nhàng.

Cha mẹ có thể hát ru hoặc sử dụng những bài hát đơn giản trong lúc tương tác.

Tuy nhiên, không có một loại nhạc nào bảo đảm giúp mọi trẻ ngủ ngon hoặc thông minh hơn.

Sở thích và phản ứng của từng bé có thể khác nhau.

Âm nhạc nên được sử dụng ở mức âm lượng dễ chịu, không thay thế việc chăm sóc trực tiếp.

Sàng lọc thính lực sơ sinh

Nhiều cơ sở y tế thực hiện sàng lọc thính lực cho trẻ sau sinh.

Mục đích là phát hiện sớm những trẻ có nguy cơ gặp khó khăn về khả năng nghe.

Các phương pháp sàng lọc thường được sử dụng gồm đo âm ốc tai và đo đáp ứng thính giác thân não tự động.

Đây là những kỹ thuật được thực hiện bằng thiết bị chuyên dụng.

Cha mẹ nên hỏi cơ sở y tế về kết quả sàng lọc của con.

Nếu bé không đạt sàng lọc thì sao?

Kết quả chưa đạt ở lần sàng lọc đầu tiên không đồng nghĩa chắc chắn trẻ bị mất thính lực.

Một số yếu tố như dịch trong tai hoặc điều kiện đo có thể ảnh hưởng đến kết quả.

Tuy nhiên, gia đình cần thực hiện kiểm tra lại hoặc đánh giá chuyên sâu đúng lịch.

Không nên chờ đến khi trẻ lớn mới tìm hiểu nguyên nhân.

Phát hiện sớm vấn đề thính giác giúp trẻ có cơ hội được hỗ trợ phát triển giao tiếp và ngôn ngữ kịp thời.

Những dấu hiệu cha mẹ nên quan sát

Khi bé lớn hơn, khả năng phản ứng với âm thanh thường thay đổi.

Cha mẹ có thể quan sát xem bé có giật mình trước tiếng động lớn hoặc chú ý đến giọng nói hay không.

Tuy nhiên, việc quan sát tại nhà không thay thế xét nghiệm thính lực.

Một trẻ vẫn có thể phản ứng với một số âm thanh dù khả năng nghe không hoàn toàn bình thường.

Nếu gia đình lo lắng, nên trao đổi với bác sĩ.

Đồ chơi phát âm thanh

Những món đồ chơi có tiếng lục lạc hoặc âm thanh nhẹ có thể được sử dụng khi phù hợp với độ tuổi.

Cha mẹ cần kiểm tra sản phẩm có bộ phận nhỏ, pin dễ tháo hoặc âm lượng quá lớn hay không.

Không nên để đồ chơi phát tiếng liên tục sát tai bé.

Với trẻ sơ sinh, người lớn có thể cầm đồ chơi và tương tác trực tiếp thay vì để bé tự sử dụng những vật không phù hợp.

Liên hệ với BabyFun

Thính giác sơ sinh là chủ đề phù hợp để BabyFun khai thác các loại đồ chơi âm thanh theo giai đoạn phát triển.

Thương hiệu có thể chia sẻ tiêu chí lựa chọn lục lạc, đồ chơi phát nhạc và những sản phẩm tương tác an toàn.

Nội dung cũng nên hướng dẫn cha mẹ kiểm tra âm lượng, bộ phận pin và hướng dẫn độ tuổi.

Đặc biệt, không nên quảng cáo đồ chơi âm thanh như công cụ thay thế sàng lọc hoặc điều trị các vấn đề thính giác.

Lắng nghe thế giới từ những ngày đầu

Thính giác giúp trẻ bắt đầu làm quen với giọng nói và âm thanh xung quanh.

Những cuộc trò chuyện nhẹ nhàng, tiếng hát của người thân và môi trường âm thanh an toàn là các trải nghiệm gần gũi trong giai đoạn đầu đời.

Cha mẹ nên kết hợp tương tác tự nhiên với việc thực hiện đầy đủ những kiểm tra thính lực cần thiết.