Vận động đầu đời

Khi nhìn một em bé mới chào đời, nhiều người nghĩ rằng trẻ chỉ biết ăn, ngủ và khóc. Tuy nhiên, ngay từ những ngày đầu, bé đã có những chuyển động nhỏ như co duỗi tay chân, quay đầu hoặc đưa bàn tay về gần miệng.

Những cử động này là một phần của quá trình phát triển vận động. Theo thời gian, trẻ dần học cách kiểm soát đầu, phối hợp tay mắt, với lấy đồ vật và thay đổi tư thế.

Hiểu quá trình vận động đầu đời giúp cha mẹ tạo môi trường phù hợp mà không vội vàng ép con đạt những kỹ năng chưa sẵn sàng.

Vận động bắt đầu từ khi nào?

Trẻ đã có những chuyển động ngay từ khi còn trong bụng mẹ.

Sau khi sinh, bé tiếp tục cử động tay, chân và đầu.

Ban đầu, nhiều chuyển động chưa có chủ đích rõ ràng.

Một số liên quan đến phản xạ sơ sinh, trong khi những chuyển động khác dần trở nên linh hoạt hơn.

Khi hệ thần kinh và cơ bắp phát triển, bé bắt đầu kiểm soát cơ thể tốt hơn.

Đây là quá trình diễn ra từng bước, không phải thay đổi chỉ sau một đêm.

Những cử động trong tháng đầu

Trong những tuần đầu, trẻ thường giữ tay chân ở tư thế hơi co.

Bé có thể đưa tay lên gần mặt, quay đầu sang hai bên hoặc đạp chân khi đang tỉnh táo.

Tuy nhiên, cơ cổ còn yếu nên bé chưa thể tự giữ đầu ổn định.

Khi bế con, cha mẹ luôn cần nâng đỡ đầu và cổ.

Không nên thử khả năng giữ đầu bằng cách buông tay hoặc kéo bé ngồi dậy khi chưa có hướng dẫn phù hợp.

Khả năng kiểm soát đầu

Giữ đầu là một trong những kỹ năng vận động quan trọng trong những tháng đầu.

Khi được đặt nằm sấp lúc thức và có người lớn giám sát, bé dần học cách nâng đầu trong thời gian ngắn.

Theo thời gian, cơ cổ và vai trở nên khỏe hơn.

Tuy nhiên, khả năng giữ đầu phát triển khác nhau giữa các trẻ.

Cha mẹ không nên so sánh con quá cứng nhắc với những em bé cùng tháng tuổi.

Bàn tay bắt đầu khám phá

Trong giai đoạn sơ sinh, bàn tay thường nắm lại do phản xạ.

Khi lớn hơn, bé dần mở tay nhiều hơn và bắt đầu quan sát bàn tay của mình.

Sau đó, trẻ có thể học cách đưa tay về phía đồ vật.

Đây là nền tảng cho những kỹ năng cầm nắm sau này.

Tuy nhiên, một em bé mới sinh chưa cần những món đồ chơi yêu cầu thao tác ngón tay phức tạp.

Vai trò của thời gian nằm sàn

Khi bé tỉnh táo và được giám sát, một khu vực chơi trên sàn phù hợp có thể tạo cơ hội cho trẻ vận động tự nhiên.

Bé có thể co duỗi chân, xoay đầu và dần khám phá khả năng di chuyển.

Cha mẹ nên lựa chọn bề mặt sạch, ổn định và không có những vật nguy hiểm xung quanh.

Không nên đặt bé trên giường cao rồi rời mắt vì trẻ có thể cử động bất ngờ.

Có cần tập vận động thật nhiều?

Nhiều cha mẹ muốn con nhanh biết lẫy, biết bò hoặc biết đi nên tìm các bài tập vận động từ rất sớm.

Tuy nhiên, không phải bài tập nào cũng phù hợp với trẻ sơ sinh.

Việc ép trẻ ngồi, đứng hoặc chịu trọng lượng trên chân khi chưa sẵn sàng có thể không mang lại lợi ích mong muốn.

Các hoạt động nên phù hợp với khả năng hiện tại và được thực hiện nhẹ nhàng.

Nếu trẻ có vấn đề sức khỏe hoặc cần hỗ trợ vận động, cha mẹ nên làm theo hướng dẫn của chuyên gia.

Hạn chế thời gian bị giữ cố định

Trong sinh hoạt hằng ngày, trẻ có thể được đặt trong ghế ô tô, xe đẩy hoặc những thiết bị hỗ trợ khác.

Những sản phẩm này có mục đích sử dụng riêng.

Tuy nhiên, việc để bé ở tư thế cố định quá lâu khi không cần thiết có thể làm giảm cơ hội vận động tự do.

Cha mẹ nên tạo những khoảng thời gian phù hợp để trẻ được cử động trên bề mặt an toàn khi đang thức.

Ghế ô tô cần được sử dụng đúng mục đích khi di chuyển và không nên xem là nơi ngủ thường xuyên thay cho cũi.

Đồ chơi vận động phù hợp

Trong giai đoạn đầu, đồ chơi không cần quá phức tạp.

Cha mẹ có thể sử dụng hình ảnh đơn giản để khuyến khích bé quan sát và quay đầu khi tỉnh táo.

Khi trẻ lớn hơn, những món đồ chơi dễ nhìn, dễ tiếp cận và phù hợp độ tuổi có thể tạo cơ hội cho bé tập với tay.

Không nên đặt đồ chơi quá xa để buộc trẻ phải cố gắng bằng mọi cách.

Đồ chơi cũng cần được kiểm tra về kích thước, bộ phận nhỏ và nguy cơ quấn siết.

Quan sát sự cân đối của cơ thể

Cha mẹ có thể chú ý xem trẻ có cử động cả hai tay và hai chân hay không.

Một số khác biệt nhỏ trong tư thế có thể xuất hiện, nhưng nếu bé thường xuyên chỉ quay đầu một bên, ít sử dụng một bên cơ thể hoặc có biểu hiện cứng hay mềm bất thường, nên trao đổi với bác sĩ.

Nếu trẻ mất đi kỹ năng đã có, cần được đánh giá.

Việc phát hiện sớm những khó khăn vận động có thể giúp gia đình nhận được hỗ trợ phù hợp.

Liên hệ với BabyFun

Vận động đầu đời là một trong những chủ đề có thể kết nối rõ nhất với định hướng đồ chơi theo giai đoạn phát triển của BabyFun.

Thương hiệu có thể khai thác cách lựa chọn thảm chơi, đồ chơi quan sát, đồ chơi cầm nắm và những hoạt động vận động phù hợp từng tháng tuổi.

Đồng thời, BabyFun có thể giải thích vì sao trẻ không cần quá nhiều sản phẩm cùng lúc.

Một món đồ chơi chỉ hữu ích khi phù hợp với khả năng của bé và được sử dụng an toàn.

Không nên quảng cáo sản phẩm như giải pháp chắc chắn giúp trẻ biết lẫy, biết bò hoặc biết đi sớm hơn.

Mỗi chuyển động đều đáng trân trọng

Sự phát triển vận động bắt đầu từ những cử động rất nhỏ.

Một lần quay đầu, duỗi chân hay đưa tay lên mặt đều là một phần trong quá trình trẻ làm quen với cơ thể mình.

Cha mẹ có thể đồng hành bằng cách tạo không gian an toàn, cho bé cơ hội vận động tự nhiên và theo dõi những thay đổi qua từng giai đoạn.