Trang phục Maui bị phản đối

Đồ chơi hóa trang giúp trẻ bước vào thế giới của những nhân vật yêu thích. Một bộ trang phục có thể biến trẻ thành phi hành gia, công chúa hoặc người hùng trong câu chuyện tưởng tượng.

Tuy nhiên, năm 2016, Disney đã phải ngừng bán một bộ trang phục lấy cảm hứng từ nhân vật Maui trong bộ phim hoạt hình Moana sau khi sản phẩm bị chỉ trích vì liên quan đến văn hóa Polynesia.

Vụ việc cho thấy một món đồ hóa trang không chỉ đơn thuần là trang phục. Khi thiết kế sử dụng những biểu tượng văn hóa, doanh nghiệp cần cân nhắc ý nghĩa của chúng đối với cộng đồng liên quan.

Maui là nhân vật như thế nào?

Maui là một nhân vật quan trọng trong bộ phim Moana của Disney.

Trong phim, Maui được xây dựng với hình ảnh một á thần có sức mạnh đặc biệt và nhiều hình xăm trên cơ thể.

Nhân vật lấy cảm hứng từ những truyền thuyết của các cộng đồng Polynesia ở Thái Bình Dương.

Những hình xăm trên cơ thể Maui không chỉ là chi tiết trang trí.

Trong nhiều nền văn hóa Polynesia, nghệ thuật xăm mình có liên hệ với lịch sử, gia đình, địa vị và bản sắc.

Vì vậy, việc tái hiện những hình xăm này trên sản phẩm thương mại cần được thực hiện cẩn thận.

Bộ trang phục gây tranh cãi

Trước khi Moana ra mắt, Disney giới thiệu bộ trang phục hóa trang Maui dành cho trẻ em.

Sản phẩm có phần thân được in hình cơ bắp và những hình xăm giống nhân vật trong phim.

Đặc biệt, trang phục sử dụng chất liệu có màu da nâu nhằm mô phỏng cơ thể Maui.

Thiết kế này nhanh chóng bị một số người phản đối.

Họ cho rằng việc mặc một bộ trang phục mô phỏng màu da của cộng đồng khác có thể mang ý nghĩa thiếu tôn trọng.

Một số ý kiến cũng cho rằng hình xăm truyền thống không nên bị sử dụng đơn giản như họa tiết trang trí.

Vì sao màu da trở thành vấn đề?

Trong hoạt động hóa trang, trẻ thường mặc trang phục giống nhân vật mà mình yêu thích.

Tuy nhiên, việc mô phỏng trang phục khác với việc mô phỏng màu da hoặc những đặc điểm nhận diện của một cộng đồng.

Những người phản đối cho rằng trẻ hoàn toàn có thể hóa trang thành Maui bằng phụ kiện và quần áo mà không cần mặc một bộ trang phục có màu da giả.

Theo quan điểm này, điều quan trọng là tái hiện tinh thần nhân vật chứ không phải thay đổi hình ảnh cơ thể người mặc.

Tuy nhiên, cũng có người cho rằng bộ trang phục chỉ nhằm tạo sự giống nhau với nhân vật hoạt hình.

Sự khác biệt trong cách nhìn nhận khiến câu chuyện trở thành chủ đề thảo luận rộng rãi.

Disney phản hồi ra sao?

Tháng 9/2016, Disney công bố lời xin lỗi về bộ trang phục.

Doanh nghiệp cho biết đội ngũ sản xuất Moana đã cố gắng tôn trọng những nền văn hóa Thái Bình Dương trong quá trình phát triển bộ phim.

Tuy nhiên, Disney thừa nhận trang phục Maui đã khiến một số người cảm thấy bị xúc phạm.

Sau đó, doanh nghiệp quyết định ngừng bán sản phẩm.

Đây là một ví dụ về việc phản hồi của cộng đồng có thể khiến nhà sản xuất thay đổi kế hoạch kinh doanh.

Đồ chơi hóa trang và văn hóa

Nhiều bộ đồ chơi hóa trang được lấy cảm hứng từ trang phục truyền thống của các quốc gia.

Chúng có thể giúp trẻ tìm hiểu về lịch sử và sự đa dạng văn hóa.

Tuy nhiên, nhà sản xuất cần phân biệt giữa việc giới thiệu văn hóa và sử dụng những biểu tượng có ý nghĩa đặc biệt mà thiếu bối cảnh.

Một bộ trang phục có thể được xem là thú vị ở cộng đồng này nhưng gây khó chịu ở cộng đồng khác.

Vì vậy, việc tham khảo ý kiến người am hiểu văn hóa có vai trò quan trọng.

Bài học cho phụ huynh

Khi trẻ muốn hóa trang thành một nhân vật, phụ huynh có thể cùng con tìm hiểu câu chuyện phía sau.

Nếu nhân vật lấy cảm hứng từ một nền văn hóa cụ thể, cha mẹ có thể giới thiệu những nét đặc trưng của cộng đồng đó.

Hoạt động hóa trang sẽ trở nên ý nghĩa hơn khi trẻ hiểu nhân vật thay vì chỉ bắt chước vẻ ngoài.

Phụ huynh cũng có thể lựa chọn những phụ kiện như áo choàng, dụng cụ hoặc biểu tượng phù hợp mà không cần mô phỏng màu da.

BabyFun và đồ chơi nhập vai

Đối với BabyFun, câu chuyện Maui gợi ra cách lựa chọn những bộ hóa trang tôn trọng sự đa dạng văn hóa.

Dịch vụ có thể ưu tiên các bộ trang phục nghề nghiệp, nhân vật giả tưởng hoặc trang phục truyền thống được giới thiệu đúng bối cảnh.

Khi sử dụng đồ chơi liên quan đến văn hóa, BabyFun có thể bổ sung những thông tin ngắn giúp phụ huynh trò chuyện với trẻ.

Điều này vừa khuyến khích trí tưởng tượng vừa giúp trẻ hiểu rằng mỗi cộng đồng có những giá trị đáng được tôn trọng.

Vụ trang phục Maui năm 2016 cho thấy đồ chơi có thể trở thành cầu nối văn hóa, nhưng sự sáng tạo cần đi cùng hiểu biết và trách nhiệm.