Tangram – Bảy mảnh ghép kỳ diệu
Có những món đồ chơi khiến trẻ thích thú vì âm thanh, ánh sáng hoặc chuyển động. Nhưng cũng có những món chỉ nằm yên trên mặt bàn mà vẫn mở ra hàng trăm cách khám phá. Tangram, trò ghép hình truyền thống gắn với Trung Quốc, là một ví dụ đặc biệt.
Một bộ Tangram cổ điển gồm đúng bảy mảnh hình học: năm hình tam giác với kích thước khác nhau, một hình vuông và một hình bình hành. Tất cả được tạo ra từ việc chia một hình vuông lớn. Nhiệm vụ của người chơi là sắp xếp những mảnh ấy thành các hình mới mà không chồng các mảnh lên nhau.
Từ bảy mảnh ghép tưởng như hạn chế, người chơi có thể tạo nên hình con mèo, chú chim, chiếc thuyền, ngôi nhà, người đang chạy hoặc vô số hình dạng trừu tượng khác.
Đồ chơi không có một đáp án duy nhất
Ở những bộ xếp hình thông thường, trẻ thường có một hình mẫu cụ thể cần hoàn thành. Tangram cũng có thể chơi theo cách đó, nhưng điểm hấp dẫn hơn nằm ở khả năng biến đổi.
Cùng một bộ mảnh ghép, hôm nay trẻ có thể tạo hình con cá, ngày mai là chiếc máy bay và hôm sau lại thử thiết kế một nhân vật do mình tưởng tượng.
Trong một thử thách ghép theo bóng đen, trẻ phải nhận ra các hình tam giác có thể xoay theo nhiều hướng, hình bình hành cần được lật để phù hợp với mẫu, và khoảng trống giữa các mảnh có thể khiến toàn bộ hình bị sai lệch.
Việc này đòi hỏi trẻ nhìn một hình tổng thể rồi phân tích nó thành những phần nhỏ. Đây là một trải nghiệm gần gũi với tư duy không gian và giải quyết vấn đề.
Khi trí tưởng tượng gặp hình học
Tangram đặc biệt ở chỗ trẻ có thể tiếp cận các khái niệm hình học mà không cần bắt đầu bằng công thức.
Một tam giác lớn có thể kết hợp với hai tam giác nhỏ để tạo ra những bố cục thú vị. Việc xoay một mảnh chỉ vài độ có thể thay đổi hoàn toàn hình dáng của nhân vật. Một mảnh tưởng như không liên quan đôi khi lại là chìa khóa để hoàn thành cả bức hình.
Phụ huynh có thể bắt đầu bằng những câu hỏi nhẹ nhàng: “Con nghĩ hai mảnh này ghép lại giống cái gì?”, “Nếu xoay miếng này sang bên trái thì sao?”, “Có cách nào tạo ra một con vật khác không?”.
Những câu hỏi mở như vậy khuyến khích trẻ thử nghiệm thay vì chỉ chờ người lớn đưa ra đáp án.
Tangram trong gia đình hiện đại
Ngày nay, Tangram có nhiều phiên bản bằng gỗ, nhựa, nam châm hoặc bìa cứng. Một số bộ kèm thẻ hình mẫu với độ khó tăng dần. Điều này giúp phụ huynh dễ lựa chọn theo khả năng của trẻ.
Với trẻ mới làm quen, có thể bắt đầu bằng cách đặt các mảnh trực tiếp lên hình mẫu có đường viền. Khi đã quen, trẻ thử ghép theo hình bóng không có đường phân chia. Trẻ lớn hơn có thể tự sáng tác mẫu mới và thách đố người thân.
Đặc biệt, Tangram phù hợp với những khoảng thời gian chơi yên tĩnh, không cần nhiều diện tích và không phụ thuộc vào thiết bị điện tử.
Dù vậy, phụ huynh vẫn cần kiểm tra kích thước mảnh ghép, cạnh sắc và độ tuổi sử dụng. Những bộ có chi tiết nhỏ không thích hợp với trẻ có nguy cơ cho vật vào miệng.
BabyFun và trải nghiệm đồ chơi tư duy
Từ góc nhìn BabyFun, Tangram đại diện cho nhóm đồ chơi có thể chơi nhiều lần nhưng không nhất thiết lặp lại cùng một hoạt động.
Khi lựa chọn đồ chơi cho trẻ, phụ huynh không chỉ cần quan tâm số lượng chi tiết hay mức giá, mà còn nên xem món đồ đó có mở ra nhiều cấp độ thử thách hay không.
Một bộ ghép hình bảy mảnh có thể trở thành trò nhận biết hình dạng, hoạt động kể chuyện bằng hình ảnh hoặc cuộc thi sáng tạo giữa các thành viên trong gia đình.
Thông qua mô hình trải nghiệm và thuê đồ chơi như định hướng của BabyFun, gia đình có thể thử các nhóm đồ chơi tư duy khác nhau trước khi quyết định món nào phù hợp để sử dụng lâu dài.
Tangram nhắc chúng ta rằng trí tưởng tượng không bị giới hạn bởi số lượng đồ chơi. Đôi khi, chỉ cần bảy mảnh hình học và một chút tò mò, trẻ đã có thể tạo nên cả một thế giới của riêng mình.

