Quảng cáo bé biết đọc
Trong thị trường sản phẩm giáo dục sớm, nhiều bộ học liệu được giới thiệu với những lời hứa hấp dẫn như giúp trẻ phát triển trí thông minh, ghi nhớ tốt hơn hoặc biết đọc từ rất nhỏ. Những quảng cáo như vậy thường thu hút sự quan tâm của phụ huynh, đặc biệt khi đi kèm hình ảnh trẻ nhỏ nhận biết chữ và đọc sách.
Tuy nhiên, một vụ việc tại Hoa Kỳ liên quan đến chương trình Your Baby Can Read đã đặt ra tranh luận lớn về ranh giới giữa quảng cáo giáo dục và những tuyên bố chưa được chứng minh bằng khoa học.
Chương trình Your Baby Can Read
Your Baby Can Read là bộ sản phẩm giáo dục sớm gồm video, thẻ từ và sách tương tác.
Chương trình được quảng bá cho gia đình có trẻ nhỏ, với thông điệp rằng trẻ có thể học đọc từ độ tuổi rất sớm.
Theo Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ (FTC), các nhà tiếp thị từng đưa ra những tuyên bố rằng trẻ mới khoảng chín tháng tuổi có thể học đọc nhờ chương trình.
Một số quảng cáo còn gợi ý rằng trẻ ba hoặc bốn tuổi có thể đọc những cuốn sách có nội dung phức tạp.
Những lời hứa này tạo nên sức hút lớn đối với các gia đình mong muốn con phát triển sớm.
Tuy nhiên, FTC cho rằng doanh nghiệp không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy để chứng minh các tuyên bố quảng cáo đó.
Cuộc điều tra và thỏa thuận giải quyết
Năm 2012, FTC công bố vụ việc liên quan đến hoạt động quảng cáo của Your Baby Can Read.
Cơ quan này cáo buộc những tuyên bố về hiệu quả học đọc và lợi ích phát triển của chương trình không được chứng minh đầy đủ.
Đến tháng 8/2014, FTC công bố thỏa thuận giải quyết với người sáng lập chương trình là Robert Titzer và doanh nghiệp liên quan.
Theo thỏa thuận, các bên bị hạn chế đưa ra những tuyên bố chưa có căn cứ về hiệu quả của sản phẩm giáo dục.
Điều quan trọng cần phân biệt là thỏa thuận giải quyết không đồng nghĩa với việc mọi hình thức sử dụng thẻ từ hoặc sách tương tác đều không có giá trị.
Vấn đề nằm ở những lời khẳng định cụ thể về kết quả mà sản phẩm có thể tạo ra.
Tranh cãi về việc học quá sớm
Một số phụ huynh tin rằng trẻ được tiếp xúc với chữ viết sớm sẽ có lợi thế trong học tập.
Những người khác lo ngại việc đặt mục tiêu biết đọc quá sớm có thể tạo áp lực không cần thiết.
Trên thực tế, sự phát triển ngôn ngữ của trẻ diễn ra qua nhiều hoạt động khác nhau như nghe, nói, tương tác và khám phá môi trường.
Việc nhận diện một thẻ chữ không nhất thiết đồng nghĩa với khả năng đọc hiểu.
Một trẻ có thể ghi nhớ hình dạng của từ hoặc phản ứng với hình ảnh quen thuộc mà chưa hiểu đầy đủ nội dung văn bản.
Vì vậy, phụ huynh cần thận trọng khi một sản phẩm quảng cáo kết quả vượt xa những gì đã được kiểm chứng.
Làm thế nào để đánh giá quảng cáo giáo dục?
Khi tìm hiểu một bộ học liệu, cha mẹ có thể đặt ra một số câu hỏi.
Sản phẩm phù hợp với độ tuổi nào? Những lợi ích được quảng cáo có bằng chứng rõ ràng không? Kết quả nghiên cứu có áp dụng được cho trẻ em nói chung hay chỉ một nhóm nhỏ?
Phụ huynh cũng nên phân biệt giữa trải nghiệm của một gia đình với bằng chứng khoa học có chất lượng.
Một video ghi lại trẻ thực hiện nhiệm vụ thành công có thể rất ấn tượng, nhưng không đủ để chứng minh sản phẩm tạo ra kết quả tương tự cho mọi trẻ.
Những lời quảng cáo như bảo đảm thông minh hơn hoặc chắc chắn học giỏi cần được xem xét đặc biệt cẩn thận.
BabyFun và thông tin trung thực
Đối với BabyFun, vụ Your Baby Can Read mang đến bài học về cách giới thiệu lợi ích của đồ chơi giáo dục.
Một bộ xếp hình có thể tạo cơ hội cho trẻ luyện thao tác tay và khám phá không gian.
Một bộ thẻ hình có thể hỗ trợ hoạt động nhận biết và trò chuyện cùng người lớn.
Tuy nhiên, không nên biến những khả năng hỗ trợ đó thành lời cam kết chắc chắn rằng trẻ sẽ thông minh vượt trội hoặc đạt thành tích học tập cụ thể.
BabyFun có thể hướng tới việc mô tả rõ đặc điểm sản phẩm, độ tuổi phù hợp và những hoạt động phụ huynh có thể thực hiện cùng trẻ.
Việc để gia đình trải nghiệm đồ chơi trước khi quyết định sử dụng lâu dài cũng giúp phụ huynh quan sát sở thích và mức độ phù hợp thực tế.
Vụ tranh cãi về Your Baby Can Read nhắc nhở rằng giáo dục sớm không nên trở thành cuộc chạy đua thành tích. Một sản phẩm có giá trị cần được giới thiệu bằng thông tin trung thực, phù hợp với sự phát triển tự nhiên của trẻ.

