Đồ chơi THCS
Khi bước vào trung học cơ sở, học sinh bắt đầu tiếp cận nhiều kiến thức khoa học và công nghệ có tính hệ thống hơn. Các em cũng có khả năng tự lập kế hoạch, làm việc nhóm và giải quyết những nhiệm vụ phức tạp hơn so với bậc tiểu học.
Ở giai đoạn này, khái niệm đồ chơi có thể mở rộng sang các bộ lắp ráp kỹ thuật, mô hình cơ khí và dụng cụ học tập mang tính trải nghiệm.
Những sản phẩm này vừa tạo hứng thú vừa hỗ trợ học sinh tìm hiểu nguyên lý hoạt động của thế giới xung quanh.
Đồ chơi kỹ thuật trong trường THCS
Một số bộ lắp ghép cho phép học sinh tạo ra mô hình xe, cần cẩu hoặc hệ thống truyền động.
Ví dụ, học sinh sử dụng bánh răng và trục quay để xây dựng mô hình máy nâng đơn giản.
Khi thay đổi kích thước bánh răng, các em có thể quan sát sự thay đổi trong chuyển động.
Hoạt động giúp học sinh liên hệ kiến thức lý thuyết với mô hình thực tế.
Tuy nhiên, giáo viên cần xác định rõ mục tiêu học tập thay vì chỉ yêu cầu lắp ráp theo hướng dẫn.
Đồ chơi và môn Khoa học tự nhiên
Những mô hình vật lý có thể hỗ trợ việc tìm hiểu lực, chuyển động hoặc năng lượng.
Ví dụ, một bộ xe chạy bằng dây chun có thể được sử dụng để quan sát sự chuyển hóa năng lượng.
Học sinh có thể thử nghiệm nhiều cách thiết kế và so sánh quãng đường di chuyển.
Tuy nhiên, cần tránh đưa ra những kết luận khoa học chỉ dựa trên một lần thử nghiệm.
Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh ghi nhận dữ liệu và kiểm tra lại kết quả.
Bộ lắp ghép điện tử
Ở độ tuổi phù hợp, học sinh có thể tiếp xúc với các bộ mạch điện giáo dục sử dụng nguồn điện an toàn.
Ví dụ, bộ lắp ráp gồm pin, công tắc và đèn có thể giúp học sinh tìm hiểu mạch kín, mạch hở.
Tuy nhiên, thiết bị cần được lựa chọn theo yêu cầu an toàn và điều kiện sử dụng.
Không nên để học sinh tự ý kết nối bộ học cụ với nguồn điện dân dụng.
Đồ chơi lập trình
Một số bộ robot giáo dục cho phép học sinh điều khiển chuyển động bằng những câu lệnh đơn giản.
Ví dụ, học sinh lập trình robot di chuyển theo một đường kẻ.
Nếu robot đi sai hướng, các em cần kiểm tra lại câu lệnh và cách bố trí cảm biến.
Hoạt động này tạo cơ hội thực hành tư duy logic và giải quyết vấn đề.
Tuy nhiên, không phải trường học nào cũng cần thiết bị robot đắt tiền mới có thể tổ chức hoạt động lập trình.
Những mô hình đơn giản hoặc môi trường mô phỏng cũng có thể phù hợp.
Đồ chơi trong câu lạc bộ STEM
Một số trường THCS tổ chức câu lạc bộ khoa học, công nghệ hoặc sáng tạo.
Trong môi trường này, học sinh có thể thực hiện dự án theo nhóm.
Ví dụ, nhóm học sinh thiết kế mô hình xe vượt chướng ngại vật.
Các em cần lựa chọn vật liệu, phân công công việc và thử nghiệm nhiều phương án.
Tuy nhiên, giáo viên cần chú ý để hoạt động không trở thành cuộc cạnh tranh chỉ dựa trên chi phí thiết bị.
Đồ chơi và kỹ năng giải quyết vấn đề
Một bộ mô hình có thể được sử dụng để tạo ra nhiệm vụ mở.
Ví dụ, giáo viên yêu cầu học sinh xây cây cầu có thể chịu được một tải trọng nhất định.
Học sinh phải lựa chọn cấu trúc, thử nghiệm và điều chỉnh thiết kế.
Không nhất thiết chỉ có một phương án đúng.
Điều quan trọng là học sinh giải thích được lý do lựa chọn và rút ra bài học từ kết quả.
Sử dụng đồ chơi có trách nhiệm
Học sinh THCS có thể sử dụng thiết bị phức tạp hơn nhưng vẫn cần hướng dẫn an toàn.
Những bộ lắp ráp có chi tiết nhỏ, dụng cụ cắt hoặc bộ phận chuyển động cần được quản lý phù hợp.
Nhà trường nên có quy trình giao nhận và kiểm tra thiết bị sau hoạt động.
Điều này giúp hạn chế thất lạc và duy trì khả năng sử dụng lâu dài.
Vai trò của giáo viên
Trong hoạt động STEM, giáo viên không nhất thiết phải đưa ra đáp án ngay từ đầu.
Thay vào đó, có thể đặt câu hỏi gợi mở để học sinh tự thử nghiệm.
Ví dụ, khi mô hình xe không di chuyển, giáo viên hỏi học sinh muốn kiểm tra bộ phận nào trước.
Cách tiếp cận này tạo cơ hội phát triển tính chủ động.
Tuy nhiên, giáo viên vẫn cần can thiệp khi hoạt động có nguy cơ mất an toàn.
BabyFun và học cụ STEM
Với mô hình cho thuê như BabyFun, những bộ đồ chơi kỹ thuật có thể là một hướng mở rộng đáng nghiên cứu.
Nếu một đơn vị giáo dục lựa chọn thuê thiết bị, cần cân nhắc số lượng linh kiện, độ bền và khả năng kiểm tra sau mỗi lần sử dụng.
Đồ chơi ở bậc THCS không chỉ phục vụ giải trí mà còn có thể trở thành công cụ khám phá khoa học. Khi học sinh được thử nghiệm và tự điều chỉnh mô hình, kiến thức có cơ hội trở nên gần gũi hơn với thực tế.

