Đồ chơi luyện lắng nghe

Trong giao tiếp, biết nói là một kỹ năng quan trọng, nhưng biết lắng nghe cũng cần được phát triển. Trẻ cần học cách chú ý đến lời người khác, hiểu thông tin và phản hồi phù hợp. Những khả năng này được hình thành dần thông qua các hoạt động hằng ngày, đặc biệt là khi trẻ được tham gia vào những trò chơi có sự tương tác.

Đồ chơi có thể giúp cha mẹ tạo ra những tình huống nghe thú vị mà không khiến trẻ cảm thấy mình đang thực hiện bài tập.

Lắng nghe không chỉ là im lặng

Một đứa trẻ đang ngồi yên chưa chắc đã hiểu điều người lớn nói. Ngược lại, trẻ có thể vừa di chuyển vừa chú ý đến một cuộc trò chuyện.

Vì vậy, cha mẹ nên quan sát cách con phản hồi thay vì chỉ yêu cầu ngồi yên.

Khi chơi với ô tô, người lớn nói: “Con đưa xe màu xanh cho mẹ nhé”. Nếu trẻ thực hiện, điều đó cho thấy trẻ đã tiếp nhận được ít nhất một phần thông tin trong lời hướng dẫn.

Tuy nhiên, một lần làm đúng hoặc sai chưa đủ để kết luận về khả năng nghe hiểu của trẻ.

Trò chơi tìm đồ vật

Cha mẹ có thể đặt vài món đồ quen thuộc trước mặt trẻ rồi đưa ra yêu cầu đơn giản.

Ví dụ: “Con tìm con mèo nhé” hoặc “Đưa mẹ quả bóng nào”.

Khi trẻ đã quen, người lớn có thể tăng độ phức tạp: “Con đặt con mèo bên cạnh chiếc xe”.

Hoạt động giúp trẻ chú ý đến tên đồ vật, hành động và vị trí.

Tuy nhiên, cần điều chỉnh số lượng đồ chơi và độ dài câu theo khả năng của con. Yêu cầu quá khó có thể khiến trẻ mất hứng thú.

Nghe và làm theo

Một bộ đồ chơi vận động có thể được sử dụng trong trò chơi nghe hướng dẫn.

Cha mẹ nói: “Đẩy xe đi”, “Cho xe dừng lại” hoặc “Đặt xe vào gara”.

Trẻ nghe rồi thực hiện hành động tương ứng.

Với trẻ lớn hơn, có thể kết hợp hai bước như “Lấy khối đỏ rồi đặt lên bàn”.

Tuy nhiên, trò chơi không nên biến thành chuỗi mệnh lệnh liên tục. Cha mẹ có thể thay đổi vai trò để trẻ được hướng dẫn người lớn.

Lắng nghe âm thanh xung quanh

Một số đồ chơi nhạc cụ đơn giản có thể giúp trẻ nhận biết sự khác biệt giữa âm thanh.

Người lớn gõ nhẹ vào trống hoặc lắc một dụng cụ tạo tiếng rồi hỏi trẻ vừa nghe thấy gì.

Trẻ có thể so sánh âm thanh to, nhỏ, nhanh hoặc chậm.

Tuy nhiên, cần giữ âm lượng an toàn. Không nên sử dụng những sản phẩm có tiếng quá lớn hoặc đặt nguồn âm thanh sát tai trẻ.

Lắng nghe trong trò chơi nhóm

Khi nhiều trẻ cùng chơi, mỗi bạn có thể đưa ra ý tưởng khác nhau.

Một bạn muốn xây nhà, bạn khác muốn làm đường. Để phối hợp, các trẻ cần nghe ý kiến của nhau và tìm cách thống nhất.

Người lớn có thể hỗ trợ bằng những câu như: “Mình nghe bạn nói xong nhé” hoặc “Bạn muốn làm gì trước?”.

Tuy nhiên, khả năng chờ lượt và lắng nghe của trẻ nhỏ còn hạn chế. Sự hỗ trợ kiên nhẫn thường hiệu quả hơn việc trách mắng.

Phân biệt nghe và hiểu

Có trẻ nghe thấy lời nói nhưng chưa hiểu hết ý nghĩa. Điều này có thể xảy ra khi câu quá dài hoặc chứa nhiều từ mới.

Cha mẹ nên sử dụng câu rõ ràng, kết hợp cử chỉ khi cần thiết.

Ví dụ, khi nói “Đặt gấu lên ghế”, người lớn có thể chỉ vào chiếc ghế.

Nếu trẻ thường xuyên gặp khó khăn trong việc hiểu những hướng dẫn phù hợp với độ tuổi, gia đình nên trao đổi với chuyên gia để được đánh giá.

Trò chơi đổi vai

Một hoạt động thú vị là để trẻ trở thành người hướng dẫn.

Trẻ nói: “Mẹ lấy xe đỏ” hoặc “Ba đặt gấu vào nhà”.

Người lớn thực hiện theo rồi cố tình hỏi lại khi chưa rõ.

Cách chơi này giúp trẻ nhận ra rằng lời nói cần đủ thông tin để người khác hiểu.

Đồng thời, trẻ được trải nghiệm cả hai vai trò: người nói và người nghe.

BabyFun và kỹ năng lắng nghe

Những bộ đồ chơi phân loại, xếp hình, phương tiện hoặc trò chơi phối hợp có thể tạo ra nhiều tình huống nghe hiểu.

Thông qua BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn sản phẩm phù hợp với khả năng của con.

Không cần tổ chức hoạt động quá phức tạp. Một vài món đồ quen thuộc cùng những lời hướng dẫn ngắn đã có thể tạo nên trò chơi thú vị.

Khi trẻ được lắng nghe và có cơ hội phản hồi, con dần hiểu rằng giao tiếp là quá trình hai chiều. Đồ chơi trở thành phương tiện giúp trẻ thực hành sự chú ý, khả năng hiểu lời nói và tinh thần hợp tác trong những tình huống gần gũi.