Đồ chơi học lời xin lỗi
Trong lúc chơi, trẻ có thể vô tình làm đổ công trình của bạn, giành một món đồ hoặc khiến người khác buồn. Đây là những tình huống thường gặp khi trẻ đang học cách kiểm soát hành vi và tương tác với mọi người.
Người lớn thường nhắc trẻ nói “xin lỗi” ngay sau khi xảy ra sự việc. Tuy nhiên, một lời xin lỗi có ý nghĩa không chỉ nằm ở việc phát âm đúng hai từ. Trẻ còn cần dần hiểu điều gì đã xảy ra, hành động của mình ảnh hưởng đến người khác như thế nào và có thể làm gì để khắc phục.
Đồ chơi nhập vai là phương tiện phù hợp để khám phá những tình huống ấy trong môi trường nhẹ nhàng.
Khi hai nhân vật xảy ra bất đồng
Cha mẹ có thể sử dụng hai chú gấu bông để tạo một câu chuyện. Chú gấu thứ nhất đang xây nhà, nhưng chú gấu thứ hai chạy ngang và vô tình làm đổ.
Người lớn điều khiển nhân vật thứ nhất nói: “Ôi, ngôi nhà của mình đổ mất rồi!”.
Sau đó, cha mẹ hỏi trẻ: “Bạn gấu kia có thể làm gì nhỉ?”.
Trẻ có thể đề nghị giúp xây lại, tìm những khối bị rơi hoặc nói lời xin lỗi.
Qua câu chuyện, trẻ được suy nghĩ về cách giải quyết tình huống thay vì chỉ làm theo một mệnh lệnh.
Phân biệt vô tình và cố ý
Không phải mọi sự việc gây khó chịu đều xuất phát từ ý định làm tổn thương người khác.
Một trẻ có thể vô tình va vào công trình của bạn khi đi ngang. Trường hợp khác, trẻ chủ động đẩy đổ vì đang tức giận.
Cha mẹ có thể sử dụng đồ chơi để minh họa hai tình huống này.
Người lớn giải thích rằng dù vô tình hay cố ý, chúng ta vẫn cần quan tâm đến hậu quả. Tuy nhiên, cách hỗ trợ trẻ hiểu và điều chỉnh hành vi cần phù hợp với từng hoàn cảnh.
Lời xin lỗi đi cùng hành động
Nếu một nhân vật làm rơi đồ chơi của bạn, lời xin lỗi có thể được kết hợp với việc nhặt món đồ lên.
Nếu làm hỏng công trình, nhân vật có thể đề nghị giúp xây lại.
Cha mẹ có thể làm mẫu: “Mình xin lỗi vì làm đổ tháp. Mình giúp bạn dựng lại nhé”.
Qua đó, trẻ được nghe một câu nói thể hiện cả sự nhận trách nhiệm và mong muốn khắc phục.
Tuy nhiên, không phải mọi thiệt hại đều có thể sửa ngay. Đôi khi, điều quan trọng là thừa nhận sự việc và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp.
Không ép trẻ xin lỗi khi chưa hiểu
Khi đang tức giận hoặc khóc, trẻ có thể chưa sẵn sàng nói chuyện.
Nếu người lớn liên tục yêu cầu “Xin lỗi ngay!”, trẻ có thể lặp lại câu nói chỉ để kết thúc tình huống.
Cha mẹ có thể ưu tiên bảo đảm an toàn, giúp trẻ bình tĩnh rồi mới trò chuyện về điều đã xảy ra.
Khi con sẵn sàng, người lớn hỏi những câu ngắn như: “Bạn đang buồn vì chuyện gì?” hoặc “Mình có thể làm gì để giúp bạn?”.
Trẻ cũng có quyền nhận lời xin lỗi
Một điểm quan trọng là người lớn cần làm gương khi mắc lỗi.
Nếu cha mẹ vô tình làm hỏng công trình của con, người lớn có thể nói: “Mẹ xin lỗi vì đã làm đổ nhà của con. Mẹ không chú ý”.
Sau đó, cha mẹ hỏi con có muốn cùng xây lại hay không.
Trẻ được trải nghiệm rằng lời xin lỗi không chỉ dành cho người nhỏ tuổi nói với người lớn. Đây là cách mọi người thể hiện trách nhiệm và sự tôn trọng lẫn nhau.
Không bắt buộc phải tha thứ ngay
Trong câu chuyện đồ chơi, một nhân vật có thể vẫn buồn dù nhân vật kia đã xin lỗi.
Cha mẹ có thể giải thích rằng lời xin lỗi không khiến cảm xúc khó chịu biến mất ngay lập tức.
Người bị ảnh hưởng có thể cần thêm thời gian.
Trẻ cũng không nên bị ép ôm, bắt tay hoặc tiếp xúc cơ thể để chứng minh mình đã tha thứ.
Trò chơi sửa chữa tình huống
Gia đình có thể tạo một số tình huống bằng đồ chơi rồi cùng tìm phương án giải quyết.
Ví dụ, một nhân vật lấy nhầm món đồ của bạn. Một nhân vật khác làm bẩn bức tranh. Một nhân vật quên trả món đồ đã mượn.
Trẻ thử nghĩ xem nhân vật có thể nói gì và làm gì.
Không cần có một đáp án duy nhất. Cha mẹ có thể cùng con thảo luận những cách xử lý phù hợp.
BabyFun và bài học ứng xử
Những bộ đồ chơi nhân vật, thú bông, nhà búp bê hoặc trò chơi xây dựng có thể tạo ra nhiều tình huống giao tiếp xã hội.
Thông qua BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và sở thích của con.
Gia đình có thể dùng những câu chuyện ngắn để giúp trẻ làm quen với lời xin lỗi, sự cảm thông và cách khắc phục sai sót.
Khi hiểu rằng xin lỗi là cách thể hiện trách nhiệm chứ không phải câu nói để tránh bị trách mắng, trẻ có thêm nền tảng để xây dựng những mối quan hệ tích cực. Đồ chơi giúp bài học ấy được trải nghiệm qua hành động, lời thoại và những tình huống gần gũi với đời sống.

