Bé rèn trí nhớ
Một buổi sáng, trẻ chuẩn bị đến trường nhưng không nhớ đã để hộp bút ở đâu. Trong giờ học, bé có thể quên một phần hướng dẫn của giáo viên hoặc khó nhớ thứ tự những việc cần làm.
Những tình huống này khá phổ biến ở tuổi tiểu học.
Trí nhớ của trẻ đang tiếp tục phát triển và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như mức độ chú ý, giấc ngủ, sự hứng thú và cách thông tin được trình bày.
Ba mẹ có thể giúp con rèn luyện khả năng ghi nhớ thông qua những hoạt động gần gũi, không đặt nặng thành tích.
Trí nhớ không chỉ là học thuộc
Khi nhắc đến trí nhớ, nhiều phụ huynh thường nghĩ đến việc trẻ thuộc bài nhanh.
Tuy nhiên, trí nhớ còn liên quan đến việc nhận biết người quen, ghi nhớ quy tắc, nhớ vị trí đồ vật và thực hiện nhiệm vụ theo trình tự.
Một số hoạt động cần trẻ giữ thông tin trong thời gian ngắn để sử dụng ngay.
Ví dụ, bé nghe hướng dẫn gồm hai bước rồi thực hiện.
Những kỹ năng này có thể được hỗ trợ bằng cách trình bày thông tin rõ ràng và phù hợp.
Giúp trẻ chú ý trước khi ghi nhớ
Nếu trẻ đang mải chơi, bé có thể không nghe đầy đủ lời nhắc của ba mẹ.
Khi đó, việc quên không nhất thiết do trí nhớ kém.
Người lớn có thể gọi tên con, chờ trẻ chú ý rồi đưa ra hướng dẫn ngắn.
Ví dụ: “Con cất sách lên kệ rồi rửa tay nhé”.
Không nên nói quá nhiều yêu cầu cùng lúc.
Khi thông tin được tiếp nhận rõ ràng, trẻ có cơ hội ghi nhớ tốt hơn.
Sử dụng hình ảnh hỗ trợ
Một số nhiệm vụ hằng ngày có thể được minh họa bằng hình ảnh.
Ví dụ, bảng chuẩn bị đi học gồm cặp sách, hộp bút và bình nước.
Trẻ có thể kiểm tra từng mục trước khi ra khỏi nhà.
Đây không phải cách làm con phụ thuộc.
Ngược lại, công cụ hỗ trợ có thể giúp bé tự thực hiện công việc.
Ba mẹ có thể giảm dần mức độ nhắc nhở khi trẻ đã quen.
Chia thông tin thành phần nhỏ
Một đoạn hướng dẫn dài có thể khiến trẻ khó ghi nhớ.
Ba mẹ nên chia thành những phần ngắn và có trình tự.
Ví dụ, khi hướng dẫn làm đồ thủ công, người lớn có thể bắt đầu bằng việc chuẩn bị giấy, sau đó gấp và cuối cùng trang trí.
Trẻ thực hiện xong một bước rồi chuyển sang bước tiếp theo.
Không cần yêu cầu bé ghi nhớ toàn bộ quy trình ngay từ đầu.
Cách này giúp giảm áp lực và hỗ trợ việc học kỹ năng mới.
Lặp lại bằng nhiều cách
Việc ôn lại thông tin qua những thời điểm khác nhau có thể hỗ trợ ghi nhớ.
Tuy nhiên, lặp lại không nhất thiết chỉ là đọc đi đọc lại.
Ba mẹ có thể cùng trẻ kể chuyện, vẽ sơ đồ hoặc thực hành.
Ví dụ, sau khi đọc một câu chuyện, bé có thể dùng nhân vật đồ chơi để diễn lại.
Những hoạt động đa dạng giúp trẻ kết nối thông tin với trải nghiệm.
Không nên ép con ôn tập quá lâu khi đã mệt.
Trò chơi tìm đồ vật thay đổi
Một hoạt động đơn giản là đặt vài món đồ trên bàn.
Cho trẻ quan sát trong khoảng thời gian ngắn rồi che lại.
Sau đó, người lớn lấy đi một món và hỏi bé nhận ra điều gì.
Có thể bắt đầu với ba hoặc bốn vật dụng quen thuộc.
Khi trẻ đã quen, ba mẹ tăng dần độ khó.
Tuy nhiên, không nên dùng số lượng đáp án đúng để kết luận về năng lực trí tuệ.
Đây chỉ là trò chơi hỗ trợ chú ý và ghi nhớ.
Ghi nhớ thông qua câu chuyện
Trẻ thường dễ hứng thú với những thông tin có bối cảnh.
Ba mẹ có thể tạo một câu chuyện ngắn gồm vài nhân vật và sự kiện.
Sau khi nghe, bé kể lại theo cách hiểu của mình.
Người lớn có thể hỏi: “Ai xuất hiện đầu tiên?” hoặc “Chuyện gì xảy ra tiếp theo?”.
Không cần yêu cầu trẻ nhớ từng từ chính xác.
Điều quan trọng là nhận biết trình tự và nội dung chính.
Giấc ngủ và nghỉ ngơi
Giấc ngủ đầy đủ có vai trò quan trọng đối với học tập và ghi nhớ.
Trẻ tiểu học cần lịch sinh hoạt phù hợp, có thời gian nghỉ ngơi và vận động.
Nếu bé thường xuyên thiếu ngủ, khả năng tập trung có thể bị ảnh hưởng.
Ba mẹ không nên yêu cầu con học thuộc bài quá khuya.
Một kế hoạch học tập hợp lý cần dành chỗ cho nghỉ ngơi.
Nếu trẻ có khó khăn ghi nhớ rõ rệt và kéo dài, gia đình nên trao đổi với giáo viên hoặc chuyên gia phù hợp.
Tránh so sánh khả năng ghi nhớ
Một số trẻ nhớ nhanh những bài hát nhưng lại khó ghi nhớ công thức.
Trẻ khác có thể nhớ tốt hình ảnh nhưng cần thêm thời gian với lời hướng dẫn.
Ba mẹ nên quan sát điểm mạnh và khó khăn cụ thể.
Không nên gọi con là đãng trí hoặc kém thông minh chỉ vì thường xuyên quên đồ.
Nếu việc quên lặp lại, gia đình có thể tìm giải pháp tổ chức phù hợp.
BabyFun và trò chơi trí nhớ
Đối với BabyFun, các bộ thẻ ghép cặp, trò chơi tìm vật thay đổi hoặc xếp hình theo mẫu có thể giúp trẻ thực hành chú ý và ghi nhớ.
Ba mẹ có thể cho bé quan sát một công trình nhỏ rồi thử dựng lại bằng các khối hình.
Khi trẻ đã quen, có thể thay đổi số lượng chi tiết.
BabyFun cũng có thể gợi ý những trò chơi ngắn phù hợp với từng độ tuổi.
Tuy nhiên, không nên quảng cáo rằng một món đồ chơi có thể làm trẻ thông minh vượt trội hoặc chữa các khó khăn về trí nhớ.
Trí nhớ phát triển thông qua nhiều hoạt động học tập và sinh hoạt. Khi được hướng dẫn tập trung, sử dụng công cụ hỗ trợ và ôn tập hợp lý, trẻ sẽ dần có thêm kỹ năng ghi nhớ phục vụ cuộc sống hằng ngày.
