Bé nhận biết bằng xúc giác

Khi cầm một chú gấu bông mềm mại, trẻ có thể thích thú vuốt ve bộ lông của nó. Nhưng khi chạm vào một khối gỗ cứng hoặc quả bóng có bề mặt sần, bé lại cảm nhận được sự khác biệt rõ ràng.

Những trải nghiệm này cho thấy trẻ không chỉ khám phá thế giới bằng mắt mà còn thông qua xúc giác.

Từ việc sờ, nắm, bóp đến nhận biết hình dạng khi không nhìn trực tiếp, các hoạt động xúc giác có thể giúp trẻ phát triển khả năng quan sát bằng bàn tay và mở rộng vốn từ mô tả đồ vật.

Xúc giác giúp trẻ khám phá điều gì?

Xúc giác cho phép trẻ cảm nhận nhiều đặc điểm của vật thể như độ mềm, độ cứng, kết cấu bề mặt và nhiệt độ.

Ví dụ, một chiếc khăn bông có cảm giác khác với khối gỗ nhẵn. Một quả bóng cao su mềm cũng mang lại trải nghiệm khác so với quả bóng nhựa cứng.

Khi được tiếp xúc với nhiều chất liệu an toàn, trẻ có cơ hội nhận biết sự khác biệt và liên hệ cảm giác với tên gọi.

Đây là một phần của quá trình tìm hiểu môi trường xung quanh.

Bắt đầu bằng đồ vật quen thuộc

Ba mẹ có thể chuẩn bị một vài món đồ chơi lớn, sạch và phù hợp độ tuổi.

Ví dụ, một chú thú bông, khối gỗ nhẵn và quả bóng mềm.

Hãy để trẻ lần lượt chạm vào từng món rồi hỏi: “Con thấy món nào mềm hơn?”.

Nếu bé chưa biết diễn đạt, người lớn có thể làm mẫu: “Chú gấu mềm, còn khối gỗ cứng hơn”.

Không cần giới thiệu quá nhiều chất liệu cùng lúc.

Trò chơi chiếc túi bí mật

Với trẻ đủ lớn và có thể tham gia an toàn, ba mẹ chuẩn bị một túi vải rộng, sạch, chứa vài món đồ chơi lớn không có cạnh sắc.

Trẻ đưa tay vào túi, chạm vào một món đồ rồi thử đoán đó là gì trước khi lấy ra.

Ví dụ, bé có thể nhận ra quả bóng nhờ hình tròn hoặc khối xây dựng nhờ các cạnh.

Khi trẻ lấy đồ ra, cả nhà cùng kiểm tra dự đoán.

Không sử dụng túi có dây rút dài hoặc các vật nhỏ dễ gây hóc. Người lớn cần giám sát trực tiếp trong suốt trò chơi.

Khám phá bề mặt nhẵn và sần

Ba mẹ có thể lựa chọn những tấm đồ chơi cảm giác được thiết kế chuyên dụng.

Một tấm có bề mặt nhẵn, tấm khác có những đường nổi nhẹ.

Hãy mời trẻ chạm vào và so sánh.

Có thể hỏi: “Con thích cảm giác của tấm nào hơn?”.

Không nên sử dụng giấy nhám thô, vật sắc hoặc những chất liệu có thể làm trầy xước da.

Mục tiêu là giúp trẻ cảm nhận sự khác biệt một cách thoải mái.

Kết hợp xúc giác với ngôn ngữ

Khi trẻ chạm vào đồ vật, ba mẹ có thể giới thiệu những từ mô tả đơn giản.

Ví dụ: mềm, cứng, mịn, sần, trơn hoặc xốp.

Sau đó, mời trẻ tìm một món đồ khác có cảm giác tương tự.

Nếu bé nói “cái này êm”, người lớn có thể mở rộng: “Đúng rồi, chiếc gối này mềm và êm”.

Những cuộc trò chuyện ngắn giúp trẻ liên hệ cảm giác thực tế với từ ngữ.

Không ép trẻ chạm vào chất liệu lạ

Một số trẻ thích khám phá nhiều bề mặt, trong khi những bé khác không thoải mái với một vài cảm giác nhất định.

Nếu con rụt tay hoặc từ chối chạm vào món đồ, ba mẹ nên tôn trọng.

Có thể cho trẻ quan sát trước, dùng dụng cụ chạm thử hoặc lựa chọn chất liệu quen thuộc hơn.

Không nên giữ tay trẻ và ép tiếp xúc với vật liệu khiến bé khó chịu.

Nếu sự nhạy cảm ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày, gia đình có thể trao đổi với chuyên gia phù hợp.

Chơi phân loại bằng cảm giác

Với trẻ lớn hơn, ba mẹ có thể chuẩn bị hai nhóm đồ vật an toàn: mềm và cứng.

Hãy mời bé chạm vào rồi đặt chúng vào hai khu vực khác nhau.

Sau đó, cùng kiểm tra kết quả.

Khi trẻ đã quen, có thể bổ sung những đặc điểm khác như nhẵn và sần.

Hoạt động này kết hợp trải nghiệm xúc giác với kỹ năng so sánh và phân loại.

Đảm bảo vệ sinh và an toàn

Những món đồ dùng trong hoạt động xúc giác cần được vệ sinh phù hợp.

Tránh sử dụng vật liệu có thể bong vụn, gây kích ứng hoặc chứa những chi tiết nhỏ dễ rời.

Với trẻ còn thường xuyên đưa đồ vào miệng, cần lựa chọn sản phẩm đáp ứng yêu cầu an toàn cho độ tuổi.

Không sử dụng vật quá nóng hoặc quá lạnh để thử cảm giác nhiệt độ.

BabyFun và trải nghiệm đa giác quan

Các bộ đồ chơi cảm giác, thú bông, bóng mềm và khối xây dựng phù hợp tại BabyFun có thể giúp trẻ tiếp xúc với nhiều chất liệu khác nhau.

Ba mẹ có thể lựa chọn sản phẩm theo sở thích và khả năng của con, đồng thời kiểm tra hướng dẫn vệ sinh trước khi sử dụng.

Mô hình thuê đồ chơi giúp gia đình thử các loại đồ chơi khác nhau mà không cần mua quá nhiều sản phẩm.

Xúc giác là một con đường quan trọng để trẻ khám phá thế giới.

Khi ba mẹ tạo điều kiện cho con chạm, so sánh và diễn đạt cảm nhận trong môi trường an toàn, những đồ vật quen thuộc cũng có thể mang đến nhiều trải nghiệm học hỏi thú vị.