Bé học cách quyết định

Khi được hỏi muốn chơi xếp hình hay ô tô, một số trẻ có thể trả lời ngay. Nhưng cũng có bé suy nghĩ khá lâu, đổi ý liên tục hoặc muốn lựa chọn cả hai.

Đối với người lớn, đây là những quyết định rất nhỏ. Tuy nhiên, với trẻ, việc lựa chọn có thể liên quan đến sở thích, khả năng dự đoán kết quả và cảm giác tự chủ.

Ba mẹ có thể tận dụng những tình huống vui chơi hằng ngày để giúp con từng bước học cách đưa ra quyết định phù hợp.

Vì sao trẻ cần được lựa chọn?

Trong cuộc sống, trẻ thường được người lớn quyết định nhiều việc như ăn gì, đi đâu hoặc sử dụng đồ vật nào.

Điều này cần thiết ở những tình huống liên quan đến an toàn và chăm sóc.

Tuy nhiên, trong phạm vi phù hợp, trẻ cũng cần có cơ hội thể hiện sở thích.

Ví dụ, con có thể lựa chọn giữa hai trò chơi đều an toàn.

Khi được đưa ra quyết định, bé có cơ hội suy nghĩ về điều mình muốn và quan sát kết quả của lựa chọn.

Bắt đầu với hai phương án

Đối với trẻ nhỏ, quá nhiều lựa chọn có thể khiến con bối rối.

Ba mẹ có thể đưa ra hai món đồ chơi phù hợp rồi hỏi: “Hôm nay con muốn chơi khối gỗ hay bộ ô tô?”.

Nếu trẻ chưa trả lời, người lớn có thể đặt hai món trước mặt để bé quan sát.

Không cần thúc giục con quyết định ngay.

Một khoảng thời gian ngắn để suy nghĩ có thể giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn.

Giải thích sự khác biệt giữa các lựa chọn

Với trẻ lớn hơn, ba mẹ có thể giúp con nhận biết đặc điểm của từng phương án.

Ví dụ: “Nếu chơi xếp hình, mình có thể xây nhà. Nếu chơi ô tô, mình có thể tạo đường đua”.

Sau đó, hỏi trẻ hoạt động nào phù hợp với điều con muốn làm.

Cách trò chuyện này giúp trẻ hiểu rằng mỗi lựa chọn dẫn đến những trải nghiệm khác nhau.

Không nên cố hướng con đến phương án mà người lớn yêu thích hơn nếu cả hai đều phù hợp.

Khi trẻ thay đổi quyết định

Một số bé vừa chọn đồ chơi này đã muốn chuyển sang món khác.

Ba mẹ có thể tìm hiểu nguyên nhân.

Có thể trẻ chưa thực sự hiểu hoạt động hoặc nhận ra món đồ không giống điều mình tưởng tượng.

Nếu việc thay đổi không gây ảnh hưởng đáng kể, người lớn có thể linh hoạt.

Tuy nhiên, cũng nên hướng dẫn con hiểu rằng một số quyết định cần được thực hiện trong khoảng thời gian nhất định.

Ví dụ: “Mình chơi bộ này một lúc rồi có thể đổi sang bộ khác nhé”.

Học cách cân nhắc trước khi chọn

Với trẻ lớn hơn, ba mẹ có thể đưa ra tình huống có nhiều yếu tố cần xem xét.

Ví dụ, gia đình có một khoảng thời gian ngắn trước bữa tối.

Trẻ muốn chơi bộ đường ray lớn nhưng việc lắp đặt có thể mất khá lâu.

Ba mẹ có thể hỏi: “Con nghĩ mình nên chọn trò chơi nào để đủ thời gian chơi và cất gọn?”.

Trẻ có thể cân nhắc giữa sở thích và điều kiện thực tế.

Đây là bước đầu của khả năng đưa ra quyết định dựa trên hoàn cảnh.

Không để trẻ quyết định mọi việc

Cho trẻ quyền lựa chọn không có nghĩa là giao toàn bộ trách nhiệm cho con.

Những vấn đề liên quan đến an toàn, sức khỏe và các giới hạn quan trọng vẫn cần do người lớn quyết định.

Ví dụ, ba mẹ không nên hỏi trẻ có muốn ngồi ghế an toàn khi đi ô tô hay không nếu đó là yêu cầu bắt buộc.

Thay vào đó, có thể cho bé lựa chọn một món đồ chơi phù hợp để mang theo.

Trẻ được tự chủ trong phạm vi an toàn và rõ ràng.

Tôn trọng lựa chọn khác với mong đợi

Đôi khi, ba mẹ chuẩn bị một bộ đồ chơi mới nhưng trẻ lại chọn món cũ.

Nếu cả hai đều an toàn và phù hợp, người lớn nên tôn trọng sở thích của con.

Không cần thuyết phục bé chọn món mới chỉ vì sản phẩm đó đắt tiền hoặc được đánh giá cao.

Sở thích của trẻ có thể thay đổi theo thời gian.

Việc được lắng nghe giúp con cảm thấy ý kiến của mình có giá trị.

Khi trẻ không muốn lựa chọn

Có những thời điểm trẻ mệt, buồn ngủ hoặc không muốn đưa ra quyết định.

Ba mẹ có thể hỗ trợ bằng cách giảm số phương án hoặc lựa chọn giúp con.

Ví dụ: “Hôm nay con đang mệt, mẹ sẽ chuẩn bị bộ khối quen thuộc nhé”.

Không cần biến mọi hoạt động thành một tình huống phải lựa chọn.

Điều quan trọng là tạo cơ hội phù hợp, không gây thêm áp lực.

Học từ kết quả của quyết định

Sau khi trẻ chọn một trò chơi, ba mẹ có thể hỏi con cảm thấy thế nào.

Ví dụ: “Con có thích bộ xếp hình hôm nay không?”.

Nếu bé không hài lòng, người lớn có thể cùng tìm hiểu lý do và gợi ý cách lựa chọn khác vào lần sau.

Không nên trách trẻ bằng những câu như “Ai bảo con chọn cái này”.

Một lựa chọn chưa phù hợp vẫn có thể trở thành trải nghiệm học hỏi.

BabyFun và quyền lựa chọn đồ chơi

Mô hình thuê đồ chơi của BabyFun có thể giúp gia đình tạo điều kiện để trẻ trải nghiệm nhiều loại sản phẩm theo từng giai đoạn.

Ba mẹ có thể lựa chọn trước những bộ đồ chơi phù hợp độ tuổi, sau đó để con tham gia quyết định giữa một vài phương án an toàn.

Điều này giúp trẻ thể hiện sở thích mà không phải chịu trách nhiệm cho những quyết định mua sắm lớn của gia đình.

Khi sử dụng đồ chơi thuê, người lớn vẫn cần kiểm tra hướng dẫn và điều kiện dịch vụ.

Học cách quyết định là một quá trình diễn ra qua nhiều trải nghiệm nhỏ.

Từ việc chọn màu khối xây dựng đến lựa chọn trò chơi cho buổi chiều, trẻ đang dần học cách suy nghĩ về nhu cầu và điều kiện thực tế.

Khi ba mẹ đưa ra giới hạn rõ ràng nhưng vẫn tôn trọng ý kiến của con, những lựa chọn đơn giản trong lúc chơi có thể trở thành nền tảng cho sự tự chủ và trách nhiệm sau này.