Lưu trữ thẻ: #BabyFun #DoChoiChoTre #DoChoiPhatTrienTriTue #ChoiLaHoc #GanKetYeuThuong #HocQuaChoi #NuoiConHienDai #PhatTrienToanDien #TreEm

ÚC: ĐỒ CHƠI ĐƯỢC MƯỢN NHƯ SÁCH

Hãy tưởng tượng cuối tuần ba mẹ đưa con đến một nơi.

Trên kệ không phải chỉ có sách.

Mà còn có:

Đồ chơi vận động.

Puzzle.

Trò chơi.

Đồ chơi đóng vai.

Đồ chơi học tập.

Bé lựa chọn vài món.

Gia đình mang về nhà.

Chơi trong vài tuần.

Sau đó quay lại trả và chọn món khác.

Đó chính là ý tưởng của Toy Library – thư viện đồ chơi.

Và Australia là một ví dụ rất đáng chú ý.

Toy Library khác cửa hàng đồ chơi ở đâu?

Cửa hàng vận hành theo:

Chọn → mua → mang về sở hữu.

Toy Library vận hành gần giống thư viện sách:

Tham gia → mượn → mang về chơi → trả → đổi món khác.

Theo Toy Libraries Australia, đây là những dịch vụ cộng đồng nơi gia đình có thể mượn đồ chơi, trò chơi và puzzle để sử dụng tại nhà thay vì phải mua từng món.

Quy mô không hề nhỏ

Theo thông tin hiện tại của Toy Libraries Australia, hơn 175.000 thành viên tiếp cận hoạt động chơi thông qua khoảng 400 toy library trên toàn Australia.

Điều đó cho thấy chia sẻ đồ chơi ở đây không chỉ tồn tại dưới dạng một vài dự án nhỏ lẻ.

Nó đã hình thành thành cả một mạng lưới.

Một Toy Library có gì?

Tùy từng địa phương, danh mục khác nhau.

Nhưng thường có thể bao gồm:

Puzzle.

Games.

Đồ chơi đóng vai.

Đồ chơi ngoài trời.

Sách.

Tài nguyên hỗ trợ học tập sớm.

Gia đình chọn theo tuổi, sở thích và nhu cầu của trẻ.

Mượn trong một khoảng thời gian rồi trả lại.

Chi phí cũng được thiết kế theo hướng cộng đồng

Mỗi Toy Library có quy định riêng.

Toy Libraries Australia cho biết mức membership trung bình tương đương khoảng 2 AUD mỗi tuần.

Một số nơi còn có lựa chọn giảm phí, hoạt động hỗ trợ hoặc hình thức tình nguyện.

Và đây là điểm khiến mô hình Australia khác khá rõ với một công ty subscription thuần thương mại.

Cộng đồng là một phần của hệ thống.

Người dùng có thể đồng thời là người góp sức vận hành

Nhiều Toy Library dựa đáng kể vào tình nguyện viên.

Họ có thể hỗ trợ:

Các phiên mượn trả.

Sắp xếp đồ chơi.

Hoạt động cộng đồng.

Quản lý bộ sưu tập.

Như vậy, phụ huynh không chỉ là “khách hàng”.

Họ có thể trở thành một phần của cộng đồng xoay quanh hoạt động chơi của trẻ.

Mô hình này gợi ra một cách nhìn khác về đồ chơi

Một cuốn sách trong thư viện có thể được hàng chục người đọc.

Chúng ta coi điều đó hoàn toàn bình thường.

Vậy tại sao một món đồ chơi chất lượng tốt chỉ nhất thiết phục vụ một gia đình?

Nếu được lựa chọn phù hợp, quản lý, kiểm tra và bảo quản tốt, món đồ có thể tiếp tục tạo ra trải nghiệm cho nhiều trẻ.

Đây là điểm rất đáng suy nghĩ với BabyFun

BabyFun là doanh nghiệp và bối cảnh Việt Nam khác Australia.

Nhưng Toy Library gợi ra một ý tưởng lớn hơn chuyện thuê:

Đồ chơi có thể là một tài nguyên được chia sẻ.

Và một dịch vụ đồ chơi có thể tạo ra nhiều hơn giao dịch thuê – trả.

Nó có thể tạo:

Cộng đồng phụ huynh.

Không gian chia sẻ kinh nghiệm.

Hoạt động chơi.

Kiến thức chọn đồ.

Kết nối giữa các gia đình.

Đó là lúc giá trị của mô hình bắt đầu vượt ra khỏi chiếc hộp đồ chơi.

Bởi có thể điều thú vị nhất của Toy Library không phải là:

“Một gia đình tiết kiệm được bao nhiêu tiền mua đồ chơi?”

Mà là:

“Một món đồ chơi có thể tạo ra bao nhiêu giờ chơi cho cả một cộng đồng trẻ em?”

SAO BÉ LÚC NÀO CŨNG MUỐN BA MẸ CHƠI CÙNG?

“Mẹ chơi với con.”

Mẹ ngồi xuống được một lúc rồi đứng lên.

“Con chơi tiếp nhé, mẹ nấu cơm.”

Chưa đầy một phút:

“Mẹ ơi!”

“Mẹ chơi!”

Mẹ quay lại.

Rồi vừa đi được vài bước:

“Mẹ ơiiii!”

Có những ngày ba mẹ cảm giác mình không thể làm bất cứ việc gì vì con luôn muốn có người chơi cùng.

Vậy có phải trẻ quá phụ thuộc không?

Chưa chắc.

Với trẻ, ba mẹ cũng là một phần của cuộc chơi

Một món đồ chơi có thể thú vị.

Nhưng khi có bố mẹ, trẻ còn nhận được:

Ánh mắt.

Phản ứng.

Câu chuyện.

Tiếng cười.

Sự giúp đỡ.

Con đưa một chiếc bánh giả vờ.

Mẹ nói:

“Ôi ngon quá!”

Và ngay lập tức chiếc bánh ấy có thêm ý nghĩa.

Vì vậy, đôi khi điều trẻ đang tìm không phải món đồ.

Con đang tìm sự kết nối.

Khả năng tự chơi cũng cần thời gian

Chúng ta không thể hôm nay chơi cùng con mọi lúc rồi ngày mai nói:

“Con lớn rồi, tự chơi 30 phút đi.”

Với một số trẻ, khoảng thời gian tự chơi cần được hình thành dần.

Ba mẹ có thể bắt đầu rất đơn giản.

Chơi cùng con vài phút.

Sau đó nói:

“Mẹ ngồi đây, con xây tiếp nhé.”

Mẹ vẫn ở gần nhưng không tham gia toàn bộ.

Khi trẻ quen hơn, khoảng cách và thời gian có thể tăng dần tùy độ tuổi và khả năng của con.

Đừng lén biến mất khi trẻ đang mải chơi

Mẹ thấy con đang tập trung.

“Cơ hội đây rồi!”

Rồi lặng lẽ đi mất.

Một lúc sau bé quay lại không thấy mẹ và bắt đầu gọi.

Nếu tình huống phù hợp, hãy báo:

“Mẹ ra lấy đồ một chút rồi quay lại.”

Những thông báo đơn giản giúp trẻ biết điều gì đang xảy ra.

Khi chơi cùng, hãy thực sự có mặt

Có một nghịch lý khá phổ biến.

Bố ngồi cạnh con 30 phút.

Nhưng mắt nhìn điện thoại 25 phút.

Con liên tục:

“Bố nhìn này!”

“Bố ơi!”

“Bố chơi đi!”

Đôi khi một khoảng thời gian ngắn nhưng bố mẹ thực sự tham gia lại có giá trị hơn việc ngồi cạnh rất lâu mà tâm trí ở nơi khác.

Có thể dành 10–15 phút tùy điều kiện gia đình:

“Bây giờ mẹ chơi với con.”

Sau đó thông báo:

“Giờ mẹ đi làm việc, con chơi tiếp nhé.”

Không cần trở thành người giải trí cho con

Chơi cùng không có nghĩa ba mẹ phải nghĩ trò liên tục.

Nếu trẻ đang lái xe, hãy để con lái.

Nếu con đang nấu ăn, hãy làm vị khách.

Nếu trẻ xây, ba mẹ có thể hỏi:

“Mẹ cần làm gì?”

Để con dẫn dắt.

Khi đó trẻ không phụ thuộc vào người lớn để cuộc chơi tiếp tục.

Có những ngày con cần ba mẹ nhiều hơn

Trẻ mệt.

Thay đổi môi trường.

Vừa đi học về.

Có một ngày nhiều cảm xúc.

Con có thể tìm sự gần gũi nhiều hơn bình thường.

Không cần biến một buổi chiều bám mẹ thành kết luận:

“Con không biết chơi độc lập.”

Hãy quan sát theo thời gian.

BabyFun cung cấp đồ chơi, nhưng đồ chơi không thay thế sự kết nối

Dù món đồ có hấp dẫn đến đâu, nó cũng không có nhiệm vụ thay thế bố mẹ.

Ngược lại, ba mẹ cũng không cần trở thành “đồ chơi sống” của con cả ngày.

Điều chúng ta tìm kiếm là sự cân bằng:

Có lúc chơi cùng – có lúc để con tự khám phá.

Vì vậy, khi con lại kéo tay:

“Mẹ chơi với con đi!”

Nếu có thể, hãy dành cho bé một khoảng thời gian thật sự.

Rồi từng bước giúp con hiểu:

“Mẹ vẫn ở đây, nhưng cuộc chơi này con cũng có thể tự tiếp tục.”

Bởi một trong những điều đẹp nhất của tuổi thơ không chỉ là biết tự chơi.

Mà còn là biết rằng:

Khi con quay lại, vẫn có người sẵn sàng bước vào thế giới của con.

BÉ CHƠI CHƯA ĐƯỢC BAO LÂU ĐÃ ĐỔI MÓN KHÁC

Xe được lấy ra.

Chơi ba phút.

Bỏ.

Chuyển sang khối xếp hình.

Một lúc sau lại chạy sang bộ thú.

Rồi lấy sách.

Chưa hết trang đầu đã quay sang món khác.

Nhìn góc chơi bị bày tung, ba mẹ bắt đầu lo:

“Sao con chẳng tập trung được vào cái gì lâu?”

Nhưng trước khi kết luận, hãy quan sát kỹ hơn.

Thời gian chơi của trẻ không giống người lớn

Khả năng duy trì sự chú ý thay đổi theo độ tuổi, tính chất hoạt động, mức độ mệt mỏi, môi trường và cả việc món đồ có phù hợp với trẻ hay không.

Vì vậy, chỉ nhìn đồng hồ rồi quyết định:

“Con phải chơi món này 20 phút”

thường không nói lên nhiều điều.

Thay vào đó, hãy xem chất lượng khoảng thời gian con thực sự tham gia.

Có phải xung quanh đang có quá nhiều lựa chọn?

Hãy tưởng tượng bước vào một căn phòng với:

Xe.

Bóng.

Khối.

Đàn.

Sách.

Búp bê.

Đồ nấu ăn.

Động vật.

Tất cả cùng nằm trước mắt.

Trẻ vừa cầm món này đã nhìn thấy món khác.

Chưa kịp khám phá sâu đã bị lựa chọn tiếp theo thu hút.

Trong trường hợp này, thử giảm số lượng đồ chơi được bày cùng lúc.

Không cần cất bỏ vĩnh viễn.

Chỉ cần để một số món trong tầm nhìn và luân phiên sau.

Có thể món đồ đang quá dễ

Bé thử một lần.

Hiểu ngay.

Không còn gì khiến con tò mò.

Thế là chuyển.

Nhưng trường hợp ngược lại cũng có thể xảy ra:

Món đồ quá khó.

Bé thử.

Không thành công.

Không biết phải làm gì tiếp.

Rồi bỏ.

Vì vậy, thay vì chỉ hỏi:

“Tại sao con nhanh chán?”

hãy hỏi:

“Trải nghiệm này có đang vừa sức với con không?”

Đừng cố giữ trẻ bằng cách liên tục hướng dẫn

Khi thấy bé định bỏ đi, ba mẹ thường cố:

“Con chơi tiếp đi!”

“Đây này, làm thế này!”

“Xếp cái này!”

“Con chưa chơi xong mà!”

Đôi khi càng bị điều khiển, trẻ càng mất hứng.

Thử một cách nhẹ hơn.

Nếu bé đang xếp xe, mẹ có thể đặt một chiếc hộp cạnh đó rồi nói:

“Ơ, xe có gara này.”

Sau đó dừng lại.

Nếu ý tưởng hấp dẫn, trẻ sẽ tiếp tục.

Nếu không, cũng không cần ép.

Quan sát xem có món nào bé thường quay trở lại

Đây mới là thông tin rất đáng giá.

Có thể bé chỉ chơi xe năm phút.

Nhưng sáng chơi.

Chiều lại tìm.

Tối lại lấy.

Như vậy món đồ vẫn có sức hút với trẻ, chỉ là con khám phá theo những khoảng ngắn.

Mục tiêu không phải giữ trẻ ngồi càng lâu càng tốt

Chúng ta thường đánh đồng:

Ngồi lâu = tập trung tốt.

Nhưng hoạt động chơi của trẻ linh hoạt hơn thế.

Điều đáng quan sát là:

Con có chủ động tham gia không?

Có khám phá không?

Có thử cách khác không?

Có quay trở lại không?

Có tăng dần khả năng theo thời gian không?

Số lượng đồ chơi nhiều chưa chắc tạo ra cuộc chơi phong phú hơn

Đây cũng là một lý do BabyFun thường phù hợp với cách tiếp cận trải nghiệm và luân chuyển đồ chơi.

Ba mẹ không nhất thiết phải đặt tất cả mọi thứ trước mặt trẻ cùng lúc.

Đôi khi một góc chơi đơn giản với vài lựa chọn phù hợp lại khiến con dễ nhận ra:

“À, mình muốn chơi cái này.”

Vì vậy, lần tới khi bé chạy từ món này sang món khác, trước khi nói:

“Con nhanh chán quá!”

hãy thử nhìn quanh căn phòng.

Có khi vấn đề không phải trẻ thiếu khả năng chơi.

Mà đơn giản là trước mắt con đang có…

quá nhiều thứ cùng gọi tên mình.

SAO BÉ CỨ THÍCH ĐẬP ĐỒ CHƠI VÀO NHAU?

Bé cầm hai khối đồ chơi.

Ba mẹ tưởng con chuẩn bị xếp.

Nhưng không.

Cạch! Cạch! Cạch!

Hai món được đập liên tục vào nhau.

Đưa chiếc cốc khác cho bé?

Cũng đập.

Hai chiếc thìa?

Lại đập.

Đến lúc tiếng động vang khắp nhà, ba mẹ bắt đầu:

“Con chơi nhẹ thôi!”

Nhưng với trẻ nhỏ, tiếng “cạch” ấy có thể thú vị hơn chúng ta tưởng rất nhiều.

Bé đang khám phá âm thanh và vật liệu

Thử nghĩ từ góc nhìn của trẻ.

Hai vật nhựa chạm nhau tạo một âm thanh.

Khối gỗ lại tạo âm thanh khác.

Vật mềm gần như chẳng kêu.

Đập mạnh và đập nhẹ cũng khác nhau.

Với người lớn, những điều này quá quen thuộc.

Nhưng với trẻ đang khám phá thế giới, mỗi khác biệt đều có thể là thông tin mới.

Con đang thử:

“Nếu hai thứ này chạm vào nhau thì chuyện gì xảy ra?”

Tay của bé cũng đang học

Muốn hai vật chạm đúng vào nhau, trẻ phải phối hợp chuyển động của tay.

Cầm.

Nâng.

Di chuyển.

Đưa hai tay lại gần.

Thử mạnh hơn hoặc nhẹ hơn.

Những thao tác tưởng rất đơn giản với người lớn lại là những trải nghiệm vận động đối với trẻ nhỏ.

Tại sao con làm mãi không chán?

Vì bé vừa là người tạo ra hành động, vừa nhận được kết quả ngay lập tức.

Bé đập → có tiếng.

Dừng → tiếng biến mất.

Đập lại → tiếng xuất hiện.

Đây là một mối quan hệ nguyên nhân – kết quả rất rõ ràng.

Và trẻ có thể muốn kiểm tra nó nhiều lần.

Nhưng không phải món nào cũng được phép đập

Hiểu hành vi không đồng nghĩa với việc để trẻ cầm bất cứ thứ gì rồi đập.

Ba mẹ cần đặt giới hạn khi:

Vật dễ vỡ.

Có cạnh cứng hoặc sắc.

Có thể làm hỏng đồ.

Hoặc trẻ đập vào người khác.

Thay vì chỉ nói:

“Không được đập!”

hãy chuyển hướng:

“Cái này không dùng để đập. Con muốn tạo tiếng kêu thì thử hai khối này nhé.”

Có thể biến sở thích đó thành một cuộc chơi

Chuẩn bị một vài vật an toàn, kích thước phù hợp với độ tuổi và thử cùng bé.

Hai khối gỗ.

Hai vật mềm.

Một chiếc trống đồ chơi.

Một số dụng cụ âm nhạc phù hợp.

Sau đó thử:

“Cái nào kêu to hơn?”

“Con thử nhẹ xem.”

“Bây giờ dừng lại!”

Một hành vi khiến ba mẹ thấy ồn có thể trở thành trò khám phá âm thanh.

Đừng vội yêu cầu trẻ phải dùng đồ chơi theo đúng “công dụng”

Một khối xây dựng không nhất thiết lúc nào cũng phải dùng để xây.

Hôm nay bé có thể xếp.

Ngày mai dùng làm thức ăn giả vờ.

Một hôm khác lại gõ hai khối vào nhau.

Chính cách trẻ biến đổi công dụng của đồ vật cũng làm cho cuộc chơi phong phú hơn.

Điều ba mẹ cần nhìn là hành vi phía sau

Bé đang tò mò về âm thanh?

Muốn vận động?

Đang thử phản ứng của ba mẹ?

Hay đang tức giận và dùng việc đập đồ để thể hiện cảm xúc?

Nếu trẻ đập mạnh khi đang giận, cách hỗ trợ sẽ khác với lúc con vui vẻ khám phá hai khối đồ chơi.

BabyFun muốn ba mẹ tập thói quen quan sát những khác biệt nhỏ như vậy.

Bởi đôi khi chúng ta chỉ nghe thấy:

“Cạch! Cạch! Cạch!”

Nhưng trong đầu trẻ lại đang có hàng loạt câu hỏi:

“Tại sao cái này kêu?”

“Cái kia sao không kêu?”

“Nếu con làm mạnh hơn thì sao?”

Và thế là một cuộc khám phá rất nhỏ bắt đầu…

từ hai món đồ chơi được đập vào nhau.

BÉ VỪA CHƠI VỪA NÓI MỘT MÌNH – CON ĐANG NÓI VỚI AI?

Ba mẹ đang làm việc ở gần đó.

Bỗng nghe bé nói:

“Không được đi!”

Một lúc sau:

“Xe về nhà nhé.”

Rồi:

“Bạn gấu ăn cơm đi.”

Nhìn sang…

Không có ai cả.

Bé đang ngồi một mình với đống đồ chơi và nói chuyện rất say sưa.

Có lúc còn tự hỏi rồi tự trả lời.

Ba mẹ bật cười:

“Con đang nói chuyện với ai thế?”

Có thể câu trả lời là:

Với cả một thế giới mà con vừa tạo ra.

Trò chơi của trẻ không phải lúc nào cũng diễn ra bằng hành động

Khi khả năng ngôn ngữ phát triển, lời nói có thể trở thành một phần của cuộc chơi.

Chiếc xe không chỉ chạy.

Nó “đang về nhà”.

Gấu không chỉ nằm trên bàn.

Gấu “bị ốm”.

Búp bê không chỉ được đặt vào hộp.

Em “đi ngủ”.

Những câu nói ấy giúp trẻ tạo ra bối cảnh và nối các hành động thành một câu chuyện.

Có lúc con còn nói để hướng dẫn chính mình

Ba mẹ có thể nghe:

“Cái này ở đây.”

“Không được.”

“Làm lại.”

“Để lên trên.”

Những lời nói như vậy có thể đi cùng quá trình trẻ đang tổ chức hành động.

Con vừa làm vừa nói.

Giống như người lớn đôi khi tự nhủ:

“Chìa khóa đâu nhỉ?”

“Đầu tiên phải làm cái này.”

Đừng biến mọi câu nói thành câu hỏi kiểm tra

Khi nghe trẻ nói, người lớn rất dễ nhập cuộc:

“Xe màu gì?”

“Có mấy con?”

“Đây là con gì?”

Nhưng nếu bé đang chìm trong câu chuyện, hàng loạt câu hỏi có thể làm gián đoạn mạch chơi.

Thay vào đó, ba mẹ có thể chỉ quan sát.

Nếu trẻ mời mình tham gia, hãy bước vào thế giới ấy.

Bé nói:

“Mẹ ăn bánh đi.”

Mẹ có thể đáp:

“Cảm ơn đầu bếp nhé.”

Vậy là đủ.

Đây cũng là lúc ba mẹ nghe được rất nhiều điều thú vị

Trẻ có thể tái hiện những câu nghe được trong cuộc sống.

Cách cô giáo nói.

Cách bố mẹ nhắc.

Một tình huống ở lớp.

Một câu trong câu chuyện.

Không nên vội diễn giải mọi lời trẻ nói thành một ý nghĩa sâu xa, nhưng việc quan sát có thể giúp ba mẹ hiểu thêm những điều đang thu hút sự chú ý của con.

Hãy cung cấp những món đồ có thể trở thành nhiều nhân vật

Đồ chơi không nhất thiết phải nói sẵn toàn bộ câu chuyện.

Một vài nhân vật.

Xe.

Khối xây dựng.

Đồ chơi đóng vai.

Những vật đơn giản có thể trở thành đạo cụ để trẻ tự xây dựng thế giới riêng.

Hôm nay khối gỗ là ngôi nhà.

Ngày mai lại thành chiếc bánh.

Càng có không gian để tưởng tượng, câu chuyện càng có thể thay đổi.

Nếu con không muốn ba mẹ tham gia thì sao?

Cũng không sao.

Có những câu chuyện trẻ muốn tự điều khiển.

Ba mẹ có thể ở gần nhưng không chen vào.

Nếu bé nói:

“Mẹ đừng chơi!”

Thay vì buồn, hãy tôn trọng khoảng không ấy nếu tình huống an toàn.

Con đang có một cuộc chơi của riêng mình.

Một món đồ chơi có thể mở ra rất nhiều câu chuyện

Đây cũng là điều BabyFun muốn ba mẹ quan sát khi lựa chọn đồ chơi.

Đừng chỉ hỏi:

“Món này có bao nhiêu chức năng?”

Đôi khi hãy hỏi:

“Con có thể tự nghĩ ra bao nhiêu câu chuyện với nó?”

Và lần tới khi nghe bé ngồi một mình, đổi giọng hết nhân vật này đến nhân vật khác, đừng vội hỏi:

“Con nói chuyện với ai đấy?”

Có thể trong căn phòng mà người lớn nhìn thấy chỉ có một đứa trẻ.

Nhưng trong trí tưởng tượng của con…

đang có cả một thế giới rất đông vui.

BÉ CỨ THÁO TUNG ĐỒ CHƠI – CÓ PHẢI ĐANG PHÁ?

Ba mẹ vừa lắp xong một món đồ chơi rất đẹp.

Bé nhận lấy.

Chưa đầy năm phút sau…

Bánh xe một nơi.

Các chi tiết một nơi.

Nắp được tháo ra.

Mọi thứ nằm la liệt trên sàn.

Ba mẹ nhìn mà xót:

“Sao con cứ thích phá đồ thế?”

Nhưng khoan đã.

Có thể trong mắt người lớn đó là “phá”.

Còn trong đầu trẻ lại đang có một câu hỏi khác:

“Bên trong nó có gì?”

Tháo ra cũng là một cách khám phá

Có những trẻ đặc biệt thích:

Mở.

Tháo.

Kéo.

Tách.

Lấy mọi thứ ra khỏi hộp.

Rồi xem từng bộ phận.

Những hoạt động tháo và ghép đơn giản có thể xuất hiện trong quá trình trẻ khám phá đồ vật; tài liệu hướng dẫn hoạt động cho trẻ nhỏ của UNICEF cũng khuyến khích một số hoạt động phù hợp độ tuổi như lấy các mảnh ra, cầm, quan sát rồi đặt trở lại.

Với trẻ, một món đồ hoàn chỉnh đôi khi chưa đủ thú vị.

Con muốn biết:

“Tại sao bánh xe quay?”

“Cái này có lấy ra được không?”

“Nếu bỏ phần này thì chuyện gì xảy ra?”

Người lớn quan tâm đến kết quả, trẻ lại quan tâm đến quá trình

Ba mẹ nhìn một chiếc xe và nghĩ:

“Đây là xe để chạy.”

Bé có thể nghĩ:

“Bánh này tháo được không?”

Hai người đang nhìn cùng một món đồ nhưng nhìn thấy hai cuộc chơi khác nhau.

Đó là lý do có những món ba mẹ mua về với cách chơi A nhưng bé lại nghĩ ra cách B.

Điều này không nhất thiết xấu.

Tuy nhiên, khám phá phải có giới hạn an toàn

Không phải món nào cũng phù hợp để trẻ tự tháo.

Đặc biệt với đồ điện tử, pin, bộ phận sắc nhọn hoặc những chi tiết nhỏ có nguy cơ gây hóc, ba mẹ cần kiểm soát chặt.

Nếu con đang ở giai đoạn rất thích tháo, hãy chủ động cung cấp những món được thiết kế cho thao tác này và phù hợp với độ tuổi.

Ví dụ:

Các chi tiết lớn có thể lắp – tháo.

Hộp có nắp đóng mở.

Khối ghép lớn.

Đồ chơi có bộ phận xoay, kéo hoặc tháo lắp an toàn.

Như vậy, sự tò mò của con có một nơi phù hợp để “hoạt động”.

Đừng vội lắp lại ngay cho con

Có một tình huống rất thường gặp.

Bé tháo.

Mẹ lập tức lắp lại.

Bé tháo tiếp.

Mẹ lại lắp.

Cuối cùng mẹ mệt, còn bé vẫn chưa khám phá xong.

Thử đổi vai.

Ngồi cạnh và hỏi:

“Con vừa tháo được gì vậy?”

“Bây giờ mình thử lắp lại được không?”

“Miếng này ở đâu nhỉ?”

Nếu bé chưa làm được, ba mẹ chỉ hỗ trợ một phần.

Đừng biến việc lắp lại thành phần việc của người lớn.

Tháo và lắp tạo ra hai kiểu thử thách khác nhau

Tháo thường dễ hơn.

Lắp lại cần trẻ quan sát nhiều hơn:

Chi tiết nào đi với đâu?

Xoay hướng nào?

Thử thế này được không?

Không được thì làm lại.

Một số tài liệu về hoạt động “take-apart” cũng mô tả việc tháo vật như cơ hội cho trẻ quan sát, thử nghiệm và giải quyết vấn đề khi được tổ chức trong điều kiện an toàn.

Vì vậy, thay vì chỉ ngăn:

“Không được tháo!”

Ba mẹ có thể nghĩ:

“Có món nào con được phép tháo không?”

Khi nào mới thực sự là vấn đề?

Nếu trẻ cố tình đập mạnh, ném, bẻ những bộ phận không được thiết kế để tháo hoặc hành vi gây nguy hiểm, ba mẹ cần dừng lại và đặt giới hạn.

Hiểu sự tò mò của con không đồng nghĩa với việc để con phá hỏng mọi thứ.

Mục tiêu là phân biệt:

Khám phá – và phá hỏng.

BabyFun cũng muốn ba mẹ nhìn đồ chơi theo cách rộng hơn như vậy.

Một món đồ không chỉ có “cách chơi đúng” được in trên hộp.

Đôi khi điều đáng quan sát nhất chính là:

Con đang cố tìm hiểu điều gì khi chơi với nó?

Và lần tới khi thấy bé tháo một món đồ thành từng phần, trước khi nói:

“Con lại phá rồi!”

Hãy thử nhìn thêm vài giây.

Biết đâu trước mặt ba mẹ không phải là một “chuyên gia phá đồ”.

Mà là một nhà khám phá tí hon đang muốn biết thế giới được tạo ra như thế nào.

ĐỒ CHƠI MỚI CÓ NHẤT THIẾT PHẢI LÀ ĐỒ CHƠI MUA MỚI?

“Cuối tuần mua cho con món đồ chơi mới nhé!”

Câu nói rất quen thuộc.

Nhưng thử thay đổi một chữ:

“Cuối tuần cho con trải nghiệm một món đồ chơi mới nhé!”

Nghe vẫn đầy háo hức.

Chỉ khác ở một điều:

Món đồ ấy không nhất thiết phải trở thành tài sản lâu dài của gia đình.

Với trẻ, “mới” trước hết là một trải nghiệm chưa từng có

Bé nhìn thấy một món đồ lần đầu.

Cầm lên.

Xoay.

Thử.

Khám phá xem nó hoạt động thế nào.

Với con, đó đã là một trải nghiệm mới.

Trẻ nhỏ chưa nhìn đồ chơi bằng khái niệm sở hữu giống người lớn.

Điều khiến con tò mò thường là:

“Cái này chơi thế nào?”

Chứ không phải:

“Cái này có thuộc về mình mãi mãi không?”

Người lớn thường gắn trải nghiệm với sở hữu

Chúng ta quen với cách:

Muốn sử dụng → mua.

Muốn con trải nghiệm → mua cho con.

Nhưng với một số loại đồ chơi, đặc biệt là những món bé chỉ cần trong một khoảng thời gian, thuê mở ra một lựa chọn khác.

Bé vẫn được tiếp cận.

Vẫn được chơi.

Vẫn có thể khám phá.

Nhưng gia đình không nhất thiết phải sở hữu món đồ đó lâu dài.

Điều này thay đổi cách ba mẹ nhìn vào đồ chơi

Thay vì tập trung vào:

“Nhà mình có bao nhiêu đồ chơi?”

Ba mẹ có thể quan tâm hơn đến:

“Con đã được trải nghiệm những cách chơi nào?”

Có thể trong nhà chỉ có một số món tại một thời điểm.

Nhưng trong một năm, bé lần lượt được tiếp cận với nhiều dạng hoạt động khác nhau.

Như vậy, sự đa dạng nằm trong trải nghiệm theo thời gian, không nằm ở số lượng đồ được chất trong nhà.

Nhưng “mới” không phải lúc nào cũng tốt hơn “cũ”

Trẻ không cần liên tục được kích thích bằng những món mới.

Một món quen thuộc vẫn có thể tạo ra trải nghiệm mới nếu bé nghĩ ra cách chơi khác.

Hôm trước con dùng những khối để xây nhà.

Hôm nay lại biến chúng thành chiếc cầu.

Ngày mai có thể trở thành thức ăn trong trò chơi tưởng tượng.

Vì vậy, ba mẹ không cần chạy theo cảm giác:

“Con chán rồi, phải có đồ mới ngay.”

Hãy cho trẻ đủ thời gian để khai thác những gì đang có.

Khi nào một trải nghiệm mới thực sự đáng cân nhắc?

Có thể là khi món hiện tại đã quá đơn giản.

Khi bé đang thể hiện sự tò mò với một chủ đề mới.

Khi ba mẹ muốn cho con thử một dạng hoạt động khác.

Hoặc khi một món đồ chỉ cần thiết trong một giai đoạn ngắn.

Lúc ấy, thay vì mặc định “phải mua”, ba mẹ có thể cân nhắc cả thuê và mua.

Sở hữu vẫn có giá trị riêng

Có những món bé yêu thích đặc biệt.

Con chơi mỗi ngày.

Mang đi khắp nơi.

Gắn bó trong thời gian dài.

Những món như vậy hoàn toàn có thể đáng để gia đình sở hữu.

Vấn đề không phải lựa chọn một trong hai:

Thuê hoặc mua.

Mà là hiểu món nào cần sở hữu và món nào chỉ cần trải nghiệm.

BabyFun hướng đến việc tạo thêm lựa chọn thứ hai cho ba mẹ.

Để một món đồ chơi “mới” trong thế giới của trẻ không nhất thiết phải là một món vừa được mua về.

**Đôi khi, cái mới không nằm ở món đồ.

Cái mới nằm ở trải nghiệm mà món đồ mở ra cho con.**

MỘT KHOẢN TIỀN – NHIỀU TRẢI NGHIỆM CHƠI

Khi nói về đồ chơi, chúng ta thường nghĩ theo cách:

Một khoản tiền = một món đồ.

Mua một bộ đồ chơi, món đó thuộc về gia đình.

Điều này rất hợp lý với những món bé sử dụng lâu dài.

Nhưng với những trải nghiệm chỉ phù hợp trong một giai đoạn, ba mẹ có thể thử nhìn theo một hướng khác:

Một ngân sách dành cho đồ chơi có thể được sử dụng để con lần lượt trải nghiệm nhiều cách chơi khác nhau.

Giá trị không chỉ nằm ở số món sở hữu

Giả sử gia đình có một khoản ngân sách nhất định dành cho đồ chơi.

Cách thứ nhất là mua một món và giữ lâu dài.

Cách thứ hai, nếu điều kiện thuê phù hợp, có thể dùng ngân sách đó cho những trải nghiệm khác nhau theo thời gian.

Không thể khẳng định phương án nào luôn tiết kiệm hơn, bởi còn phụ thuộc vào giá mua, giá thuê, thời gian sử dụng và tần suất chơi.

Nhưng hai cách tạo ra hai loại giá trị khác nhau.

Mua ưu tiên quyền sở hữu lâu dài.

Thuê ưu tiên khả năng thay đổi trải nghiệm.

Trẻ có cơ hội khám phá nhiều cách chơi

Một thời gian bé có thể trải nghiệm hoạt động vận động.

Sau đó là lắp ráp.

Tiếp theo là âm nhạc.

Rồi đóng vai.

Mỗi dạng chơi đặt trẻ vào một tình huống khác.

Con không nhất thiết phải thích tất cả.

Nhưng qua từng lần thử, bé có cơ hội khám phá thế giới theo nhiều cách.

Ba mẹ cũng thu được rất nhiều “dữ liệu”

Sau mỗi trải nghiệm, ba mẹ hiểu thêm về con.

Bé thích món có nhiều cách chơi hay chỉ một thao tác rõ ràng?

Con có thích xây dựng?

Có mê âm thanh?

Có thường xuyên tạo ra những câu chuyện tưởng tượng?

Có kiên trì với trò cần giải quyết vấn đề?

Những điều này giúp lựa chọn về sau chính xác hơn.

Thậm chí sau một thời gian thuê, ba mẹ có thể nhận ra:

“Loại đồ chơi này con chơi cực kỳ nhiều.”

Lúc ấy, việc mua một món để sử dụng lâu dài lại trở thành quyết định có cơ sở hơn.

Không cần trải nghiệm tất cả cùng lúc

“Nhiều trải nghiệm” không có nghĩa là đưa cho trẻ thật nhiều món một lúc.

Ngược lại, ba mẹ có thể chia theo từng khoảng thời gian.

Ít món hơn.

Nhưng đủ thời gian để chơi.

Sau đó mới thay đổi.

Như vậy, trẻ vừa có sự đa dạng trong dài hạn, vừa có cơ hội khám phá sâu trong từng giai đoạn.

Giá trị của một món đồ chơi nằm ở việc nó được sử dụng

Một món rất đắt nhưng nằm trên kệ phần lớn thời gian chưa chắc tạo ra nhiều trải nghiệm.

Một món đơn giản nhưng được bé chơi đi chơi lại, sáng tạo thêm nhiều cách khác nhau có thể mang đến rất nhiều giá trị.

Vì vậy, thay vì chỉ hỏi:

“Món này giá bao nhiêu?”

Ba mẹ có thể thêm một câu:

“Con sẽ có trải nghiệm gì với món này?”

Từ ngân sách mua đồ chơi sang ngân sách cho trải nghiệm

Đây là một cách nhìn khá thú vị.

Không nhất thiết mọi khoản tiền dành cho con đều phải đổi thành những món đồ ở lại trong nhà.

Một phần có thể dành cho những trải nghiệm chỉ xuất hiện trong một giai đoạn.

Nếu phù hợp thì tiếp tục.

Nếu bé đặc biệt yêu thích, ba mẹ có thể cân nhắc sở hữu.

Nếu không, trải nghiệm kết thúc và gia đình chuyển sang lựa chọn khác.

BabyFun hướng mô hình thuê đồ chơi theo tinh thần đó:

Không chỉ đưa thêm một món đồ đến nhà, mà mở thêm một trải nghiệm chơi cho trẻ.

Cuối cùng, điều đáng nhớ trong tuổi thơ có lẽ không phải:

“Con đã sở hữu bao nhiêu món đồ chơi?”

Mà là:

“Con đã được chơi, thử và khám phá bao nhiêu điều thú vị?”

KHÔNG GIAN CHƠI ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÁCH BÉ CHƠI NHƯ THẾ NÀO?

Ba mẹ có bao giờ để ý rằng cùng một món đồ chơi, nhưng có hôm bé chơi rất lâu, có hôm lại chỉ cầm lên một chút rồi bỏ xuống?

Đôi khi vấn đề không nằm ở món đồ chơi.

Mà nằm ở không gian bé đang chơi.

Một góc chơi quá nhiều đồ, quá chật hoặc có quá nhiều thứ gây chú ý có thể khiến bé khó tập trung. Ngược lại, một không gian vừa đủ, an toàn và phù hợp với độ tuổi lại giúp bé dễ bắt đầu cuộc chơi hơn.

Một góc chơi tốt không nhất thiết phải thật đẹp

Ba mẹ không cần phải chuẩn bị một phòng chơi thật lớn cho con.

Điều quan trọng hơn là bé có một khu vực tương đối ổn định để chơi.

Có thể chỉ là một tấm thảm nhỏ trong phòng khách, một chiếc bàn thấp hoặc một góc trong phòng ngủ.

Khi bước vào khu vực quen thuộc ấy, bé dần hình thành cảm giác:

“Đây là chỗ để mình chơi.”

Sự ổn định này giúp bé dễ bắt đầu hoạt động mà không cần ba mẹ phải liên tục hướng dẫn.

Quá nhiều đồ chơi chưa chắc đã tốt

Một trong những điều thường gặp là ba mẹ để tất cả đồ chơi của con ra cùng một lúc.

Nhìn thì có vẻ phong phú, nhưng với trẻ nhỏ, quá nhiều lựa chọn đôi khi lại khiến bé không biết bắt đầu từ đâu.

Bé có thể cầm món này vài giây, chuyển sang món khác rồi lại bỏ xuống.

Thay vì để toàn bộ đồ chơi cùng xuất hiện, ba mẹ có thể thử chọn một số món phù hợp với thời điểm và cất bớt những món còn lại.

Sau vài ngày hoặc một khoảng thời gian, có thể thay đổi nhóm đồ chơi.

Những món tưởng như đã quen thuộc đôi khi lại trở nên thú vị khi được đưa trở lại.

Độ cao và cách sắp xếp cũng quan trọng

Đồ chơi nên được đặt ở vị trí mà bé có thể dễ dàng nhìn thấy và lấy trong phạm vi phù hợp.

Khi bé có thể tự lấy món mình muốn, bé cũng có nhiều cơ hội tự đưa ra quyết định hơn.

Ba mẹ không nhất thiết phải lấy đồ chơi giúp con ngay từ đầu.

Hãy để bé thử với khả năng của mình trước.

Đó cũng là một phần của quá trình chơi.

Một không gian tốt là không gian cho phép bé được thử

Trong lúc chơi, bé có thể xếp đồ vật theo cách ba mẹ không nghĩ tới.

Có thể bé dùng một chiếc hộp làm chiếc xe.

Có thể bé lấy những khối đồ chơi xếp thành một “ngôi nhà”.

Có thể bé ngồi rất lâu chỉ để thử đặt một vật vào rồi lấy ra.

Người lớn nhìn vào đôi khi thấy “chẳng có gì đặc biệt”.

Nhưng với bé, đó chính là quá trình khám phá.

Vì vậy, không gian chơi càng cho phép bé tự do thử nghiệm thì cuộc chơi càng có cơ hội kéo dài.

Ba mẹ hãy thử quan sát thay vì liên tục sắp xếp

Một góc chơi không cần lúc nào cũng hoàn hảo.

Sau một giờ chơi, đồ chơi có thể nằm khắp nơi.

Đó không nhất thiết là dấu hiệu bé chơi không đúng.

Đôi khi, một góc chơi hơi lộn xộn lại cho thấy bé đã thực sự tham gia vào cuộc chơi.

Điều quan trọng là sau khi chơi, ba mẹ có thể cùng con thu dọn.

Vừa chơi, vừa khám phá, rồi cuối cùng học cách sắp xếp lại mọi thứ.

Đó cũng là một phần rất tự nhiên của việc chơi.

Một không gian chơi phù hợp không cần cầu kỳ.

Chỉ cần đủ an toàn, vừa sức với bé và có khoảng trống để con được tự do khám phá.

Và đôi khi, thay đổi cách sắp xếp góc chơi còn có thể khiến một món đồ chơi quen thuộc trở nên mới mẻ hơn trong mắt bé.

BabyFun cũng hướng tới việc để mỗi món đồ chơi có cơ hội đồng hành với bé đúng lúc, đúng nhu cầu và phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

BỘ GHÉP TRANH NGHỀ NGHIỆP

“Hôm nay con làm bác sĩ nhé!”

“Không, con muốn làm đầu bếp!”

Trẻ nhỏ thường có rất nhiều câu trả lời khác nhau khi được hỏi:

“Sau này con muốn làm gì?”

Bộ ghép tranh nghề nghiệp có thể biến câu hỏi ấy thành một trò chơi thú vị.

Bộ đồ chơi thường gồm các mảnh ghép mô tả những nghề quen thuộc như bác sĩ, đầu bếp, giáo viên, lính cứu hỏa, công an, thợ xây… tùy từng bộ.

Bé có thể ghép nhân vật, trang phục, dụng cụ hoặc hình ảnh liên quan đến từng nghề.

GHÉP ĐÚNG CHỈ LÀ BƯỚC ĐẦU

Sau khi bé ghép xong một nhân vật, ba mẹ đừng vội cất đồ chơi.

Hãy hỏi:

“Bạn này đang làm gì?”

Nếu bé ghép được bác sĩ:

“Bác sĩ khám cho ai?”

Nếu là đầu bếp:

“Đầu bếp đang nấu món gì?”

Nếu là giáo viên:

“Hôm nay cô giáo dạy các bạn điều gì?”

Một bức tranh hoàn chỉnh có thể trở thành điểm bắt đầu cho cả một câu chuyện.

5 CÁCH CHƠI CÙNG BÉ

1. Tìm đúng dụng cụ

Ba mẹ đưa ra một số hình ảnh và hỏi:

“Cái nào thuộc về bác sĩ?”

Bé tìm và ghép.

2. Đoán nghề

Ba mẹ mô tả:

“Người này thường mặc áo trắng và khám bệnh cho mọi người.”

Bé đoán nghề.

3. Ghép nhân vật

Cho bé các mảnh rời rồi để bé tìm những phần phù hợp.

4. Đóng vai

Sau khi ghép một nghề, bé có thể nhập vai nhân vật đó.

“Xin chào bác sĩ, mẹ bị đau bụng!”

Bé sẽ tự nghĩ cách trả lời.

5. Một ngày làm việc

Cùng bé kể:

“Sáng bác sĩ làm gì?”

“Sau đó đi đâu?”

“Chiều về nhà thế nào?”

Không cần câu chuyện phải chính xác như đời thực. Mục tiêu là để bé tự tưởng tượng.

ĐỪNG GIỚI HẠN ƯỚC MƠ CỦA BÉ

Có thể hôm nay bé muốn làm bác sĩ.

Ngày mai lại muốn làm phi công.

Ngày kia trở thành đầu bếp.

Điều đó hoàn toàn bình thường.

Trò chơi nghề nghiệp không cần được sử dụng để hỏi bé:

“Con thích nghề nào nhất?”

Hãy coi nó như một cơ hội để bé khám phá nhiều vai trò khác nhau.

MỘT TRÒ CHƠI, NHIỀU CUỘC HỘI THOẠI

Bộ ghép tranh nghề nghiệp có thể giúp ba mẹ mở rộng vốn từ theo cách tự nhiên.

Tên nghề.

Trang phục.

Dụng cụ.

Nơi làm việc.

Hoạt động.

Nhân vật.

Ba mẹ không cần dạy từng từ một. Chỉ cần đưa chúng vào cuộc trò chuyện.

Ví dụ:

“Bác sĩ làm việc ở đâu?”

“Bệnh viện.”

“Thế đầu bếp?”

“Nhà hàng!”

Một câu hỏi – một câu trả lời – rồi câu chuyện lại tiếp tục.

HÃY ĐỂ BÉ ĐƯỢC CHỌN

Nếu bé không muốn ghép theo mẫu, hãy thử để bé tự tạo nhân vật.

Có thể một nhân vật mặc trang phục của nghề này nhưng lại sử dụng dụng cụ của nghề khác.

“Ơ, bác sĩ hôm nay đi lái máy bay à?”

Có thể bé sẽ lập tức nghĩ ra một câu chuyện để giải thích.

Đó chính là lúc trò chơi trở nên sáng tạo hơn.

Với BabyFun, ba mẹ có thể trải nghiệm những chủ đề đồ chơi khác nhau để tìm ra loại khiến bé hào hứng nhất.

Bởi câu hỏi “Sau này con muốn làm gì?” đôi khi không cần một câu trả lời nghiêm túc.

Chỉ cần một bộ ghép hình và một buổi chiều thật vui, bé có thể thử trở thành rất nhiều người khác nhau.