Lưu trữ thẻ: #BabyFun #BBF #6KyNangVang #KyNangCamXuc #CamXucCuaTre #DieuChinhCamXuc #DongCam #BaMeDongHanh #HieuCon #HocQuaChoi #PhatTrienTre #GanKetYeuThuong

Kỹ năng Cảm xúc ở trẻ là gì?

Con cười khi vui.

Khóc khi buồn.

Giận dữ khi món đồ chơi bị lấy mất.

Sợ hãi trước một điều xa lạ.

Thất vọng khi tòa tháp vừa xây bị đổ.

Hào hứng khi làm được điều mới.

Đằng sau những phản ứng ấy là một thế giới mà trẻ đang từng ngày học cách hiểu:

Thế giới cảm xúc của chính mình.

Kỹ năng Cảm xúc không có nghĩa là trẻ không được khóc, không được giận hay lúc nào cũng phải vui vẻ.

Mà là hành trình trẻ dần học được:

Nhận ra → Gọi tên → Thể hiện → Hiểu nguyên nhân → Điều chỉnh → Đồng cảm.

1. Trước tiên, trẻ cần nhận ra mình đang cảm thấy gì

Với người lớn:

“Tôi đang thất vọng.”

là một câu khá đơn giản.

Nhưng với một đứa trẻ, cảm giác có thể xuất hiện trước khi con biết gọi tên nó.

Con chỉ biết:

Khó chịu.
Muốn khóc.
Muốn hét.
Muốn bỏ đi.

Vì vậy, bước đầu tiên không phải yêu cầu trẻ:

“Nín ngay.”

Mà có thể là giúp con nhận ra:

“Có vẻ con đang buồn vì tòa tháp bị đổ.”

Khi cảm xúc dần có tên, trẻ có thêm một cách để hiểu điều đang xảy ra bên trong mình.

2. Mọi cảm xúc đều có thể được lắng nghe

Vui thì dễ chấp nhận.

Nhưng còn:

Buồn?
Giận?
Sợ?
Ghen tị?
Thất vọng?

Đó cũng là những cảm xúc trẻ có thể trải qua.

Điều cần dạy không phải:

“Con không được giận.”

Mà là:

“Con có thể giận, nhưng mình cần học cách thể hiện cơn giận an toàn.”

Cảm xúc và hành vi là hai điều khác nhau.

Con có quyền cảm thấy giận.

Nhưng đánh bạn vì giận vẫn cần được giới hạn.

3. Trẻ cần học cách diễn đạt cảm xúc

Khi chưa đủ khả năng diễn đạt:

Trẻ có thể khóc.

Hét.

Ném đồ.

Đẩy người khác.

Một phần của phát triển cảm xúc là giúp trẻ dần chuyển từ hành động sang ngôn ngữ:

“Con buồn.”

“Con không thích.”

“Con đang giận.”

“Con sợ.”

“Con muốn chơi thêm.”

Từ phản ứng bằng hành động → đến thể hiện bằng lời.

Đó là một bước tiến rất đáng quý.

4. Trẻ cần hiểu điều gì khiến mình có cảm xúc đó

Không chỉ:

“Con đang buồn.”

Mà dần tiến tới:

“Con buồn vì bạn lấy món đồ con đang chơi.”

Không chỉ:

“Con tức.”

Mà là:

“Con tức vì con thử mãi vẫn chưa làm được.”

Khi trẻ bắt đầu kết nối:

Sự việc → Cảm xúc → Phản ứng

con đang hiểu bản thân sâu hơn.

5. Điều chỉnh cảm xúc không có nghĩa là dập tắt cảm xúc

Điều chỉnh không phải:

“Đừng khóc nữa.”

Hay:

“Có gì đâu mà buồn.”

Mà là dần giúp trẻ tìm được những cách phù hợp để đi qua cảm xúc.

Ví dụ:

Dừng lại một chút.
Tìm người lớn hỗ trợ.
Nói điều mình muốn.
Thử lại khi đã sẵn sàng.
Chọn một cách giải quyết khác.

Mục tiêu không phải tạo ra một đứa trẻ không bao giờ tức giận.

Mà là một đứa trẻ dần biết:

“Khi con tức giận, con có thể làm gì?”

6. Chơi là một nơi rất tự nhiên để học về cảm xúc

Con xây tháp.

Tháp đổ.

Thất vọng.

Con chơi trò chơi.

Con thua.

Buồn.

Bạn lấy món đồ.

Tức giận.

Con hoàn thành thử thách khó.

Tự hào.

Con đóng vai chú gấu bị lạc mẹ.

Sợ hãi – nhớ nhung – đồng cảm.

Trong chơi, trẻ gặp rất nhiều cảm xúc thật.

Và đó là cơ hội để ba mẹ đồng hành cùng con.

7. Đồ chơi cũng có thể mở ra những cuộc trò chuyện về cảm xúc

Khi chơi đóng vai, ba mẹ có thể hỏi:

“Theo con, bạn gấu đang cảm thấy thế nào?”

“Tại sao bạn ấy buồn?”

“Nếu con là bạn ấy, con muốn ai giúp mình?”

“Mình có thể làm gì để bạn ấy cảm thấy tốt hơn?”

Từ việc hiểu cảm xúc của nhân vật, trẻ dần học cách nhìn sang cảm xúc của người khác.

Đó là một bước quan trọng hướng đến sự đồng cảm.

8. Đừng vội sửa cảm xúc của trẻ

Con nói:

“Con sợ.”

Đừng vội:

“Có gì mà sợ!”

Con nói:

“Con buồn.”

Đừng ngay lập tức:

“Thôi nào, vui lên.”

Đôi khi điều trẻ cần trước tiên chỉ là cảm giác:

“Ba mẹ đang nghe con.”

Có thể nói:

“Ba mẹ thấy con đang sợ.”

“Con muốn kể cho ba mẹ điều gì làm con sợ không?”

Đồng hành với cảm xúc không có nghĩa là đồng ý với mọi hành vi.

Nó có nghĩa là:

Nhìn thấy cảm xúc trước khi hướng dẫn hành vi.

BBF muốn nhìn Kỹ năng Cảm xúc như một hành trình

Không phải đánh giá:

“Con ngoan hay không ngoan?”

Mà quan sát:

Con có nhận ra cảm xúc không?

Con có gọi tên được không?

Con có diễn đạt nhu cầu không?

Con phản ứng thế nào khi thất vọng?

Con có dần biết điều chỉnh không?

Con có nhận ra cảm xúc của người khác không?

Từ đó, hành trình Cảm xúc có thể được nhìn như:

Cảm nhận

↓

Nhận ra

↓

Gọi tên

↓

Diễn đạt

↓

Hiểu nguyên nhân

↓

Điều chỉnh

↓

Hiểu người khác

↓

Đồng cảm

Một đứa trẻ mạnh mẽ về cảm xúc không phải là đứa trẻ không bao giờ khóc.

Không phải đứa trẻ không bao giờ tức giận.

Cũng không phải đứa trẻ lúc nào cũng nghe lời người lớn.

Mà là một đứa trẻ từng ngày có thể hiểu hơn:

“Con đang cảm thấy gì?”

“Tại sao con lại cảm thấy như vậy?”

“Con có thể thể hiện điều đó thế nào?”

“Và người bên cạnh con đang cảm thấy ra sao?”

Có lẽ, trước khi dạy trẻ thật nhiều điều về thế giới bên ngoài…

Chúng ta cũng cần giúp con học cách bước vào thế giới bên trong chính mình.

Để một ngày, khi vui, con biết tận hưởng.

Khi buồn, con biết tìm sự sẻ chia.

Khi giận, con biết cách thể hiện mà không làm tổn thương người khác.

Khi thất bại, con biết mình có thể thử lại.

Và khi nhìn thấy một người đang buồn…

Con biết đặt câu hỏi: “Bạn có sao không?”

Đó chính là vẻ đẹp của Kỹ năng Cảm xúc.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Chơi chính là một cách học.
Mỗi đứa trẻ có một hành trình riêng.
Ba mẹ không làm thay – không ép buộc – hãy đồng hành.

#BabyFun #BBF #6KyNangVang #KyNangCamXuc #CamXucCuaTre #DieuChinhCamXuc #DongCam #BaMeDongHanh #HieuCon #HocQuaChoi #PhatTrienTre #GanKetYeuThuong