5. Cho trẻ được mắc lỗi

Trong hành trình trưởng thành, không có đứa trẻ nào chưa từng mắc lỗi. Trẻ có thể làm đổ cốc nước, quên bài tập, tranh giành đồ chơi với bạn hay đưa ra một quyết định chưa đúng. Những lỗi lầm ấy đôi khi khiến cha mẹ lo lắng hoặc tức giận. Nhưng thay vì cố gắng bảo vệ trẻ khỏi mọi sai lầm, cha mẹ hãy cho trẻ được mắc lỗi và học cách chịu trách nhiệm với lỗi của mình.

Mắc lỗi là một phần tự nhiên của quá trình học hỏi. Một đứa trẻ chưa biết buộc dây giày sẽ phải thử nhiều lần mới làm được. Một đứa trẻ chưa biết cách giải quyết mâu thuẫn với bạn cũng cần có cơ hội trải nghiệm để học cách ứng xử. Nếu người lớn luôn làm thay, giải quyết thay hoặc ngăn trẻ trước mọi khó khăn, trẻ sẽ khó có cơ hội rèn luyện khả năng tự lập.

Khi trẻ mắc lỗi, điều trẻ cần không phải là những lời trách mắng nặng nề mà là sự hướng dẫn. Cha mẹ có thể hỏi: “Con nghĩ chuyện gì đã xảy ra?”, “Lần sau con có thể làm gì khác?” Những câu hỏi như vậy giúp trẻ suy nghĩ về hành động của mình và tìm cách khắc phục thay vì chỉ sợ bị phạt.

Cho trẻ được mắc lỗi không có nghĩa là bỏ mặc trẻ. Cha mẹ vẫn cần đặt ra những giới hạn rõ ràng và giúp con hiểu hậu quả của hành động. Nếu con làm hỏng đồ chơi vì không cẩn thận, con có thể cùng cha mẹ dọn dẹp. Nếu con làm bạn buồn, hãy hướng dẫn con biết xin lỗi và tìm cách sửa chữa. Qua những trải nghiệm đó, trẻ học được trách nhiệm và cách giải quyết vấn đề.

Đặc biệt, cha mẹ không nên dùng lỗi lầm của trẻ để gắn cho con những nhãn như “Con hư”, “Con vụng về” hay “Con chẳng bao giờ làm được việc gì”. Một hành động sai không có nghĩa trẻ là một đứa trẻ xấu. Hãy phân biệt giữa “con đã làm sai” và “con là người xấu”. Khi trẻ hiểu rằng mình có thể sửa chữa lỗi lầm, trẻ sẽ tự tin hơn để đối diện với khó khăn.

Một đứa trẻ được phép mắc lỗi trong một môi trường an toàn sẽ dần học được cách chịu trách nhiệm, biết sửa sai và không dễ dàng bỏ cuộc. Những bài học ấy quý giá hơn rất nhiều so với việc lúc nào cũng được người lớn làm thay.

Cha mẹ không thể đi bên con để ngăn mọi vấp ngã trong cuộc đời. Nhưng cha mẹ có thể ở bên để giúp con đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã.

Hãy cho trẻ được mắc lỗi, được sửa sai và được trưởng thành từ chính những trải nghiệm của mình. Bởi đôi khi, những bài học sâu sắc nhất lại bắt đầu từ một lần trẻ làm chưa đúng.