14. Đừng làm thay mọi việc

14. Đừng làm thay mọi việc

Cha mẹ luôn muốn dành cho con những điều tốt đẹp nhất. Khi thấy con làm một việc chậm chạp, vụng về hay gặp khó khăn, cha mẹ thường muốn giúp ngay. Đôi khi, vì thương con, vì sợ con làm không tốt hoặc đơn giản vì người lớn làm nhanh hơn, cha mẹ vô tình làm thay con rất nhiều việc. Nhưng yêu thương không có nghĩa là làm thay con tất cả.

Trẻ cần được trải nghiệm và tự mình làm những việc phù hợp với khả năng. Một đứa trẻ có thể tự mặc quần áo, tự cất đồ chơi, tự mang giày, tự chuẩn bị sách vở hay dọn dẹp những vật dụng của mình. Những việc tưởng chừng rất nhỏ ấy lại là cơ hội để trẻ rèn luyện sự tự tin, tính trách nhiệm và khả năng tự lập.

Khi cha mẹ luôn làm thay, trẻ có thể hình thành thói quen chờ đợi sự giúp đỡ. Mỗi khi gặp khó khăn, thay vì suy nghĩ và thử cách giải quyết, trẻ dễ tìm đến người lớn ngay lập tức. Lâu dần, trẻ có thể thiếu tự tin vào khả năng của chính mình.

Điều đó không có nghĩa là cha mẹ phải đứng ngoài khi con gặp khó khăn. Thay vì làm thay, hãy hướng dẫn con cách làm. Nếu con chưa biết buộc dây giày, cha mẹ có thể làm mẫu rồi để con tự thử. Nếu con chưa biết sắp xếp đồ chơi, hãy cùng con phân loại và hướng dẫn từng bước. Khi con làm chưa đúng, hãy kiên nhẫn để con thử lại.

Đôi khi, trẻ cần nhiều thời gian hơn người lớn. Con có thể mất rất lâu để tự mặc một chiếc áo hoặc dọn một góc phòng. Cha mẹ có thể cảm thấy sốt ruột, nhưng chính khoảng thời gian ấy giúp trẻ rèn luyện khả năng tập trung và sự kiên trì. Một việc trẻ tự làm được sẽ mang lại cho con cảm giác tự hào: “Mình có thể làm được!”

Cha mẹ cũng cần phân biệt giữa giúp đỡ và làm thay. Giúp đỡ là khi cha mẹ hỗ trợ để trẻ có thể tự hoàn thành công việc. Làm thay là khi người lớn lấy đi cơ hội trải nghiệm của trẻ. Khi con cần sự hỗ trợ, hãy giúp con vừa đủ, rồi trao lại cho con phần việc mà con có thể tự làm.

Đừng quá quan tâm đến việc con làm nhanh hay hoàn hảo. Điều quan trọng hơn là con đang học cách chịu trách nhiệm với những việc thuộc về mình. Mỗi lần trẻ tự làm một việc nhỏ là một lần trẻ tiến thêm một bước trên con đường trưởng thành.

Đừng làm thay mọi việc. Hãy trao cho con cơ hội được thử, được sai, được sửa và tự mình hoàn thành. Bởi mục tiêu cuối cùng của việc nuôi dạy con không phải là để con luôn cần cha mẹ, mà là giúp con từng bước có thể tự tin bước đi bằng đôi chân của chính mình.