PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG QUA CHƠI – THAY VÌ ÉP TRẺ LUYỆN TẬP
“Con đứng thẳng lên.”
“Đi lại lần nữa.”
“Ném vào đây.”
“Làm đúng như mẹ chỉ.”
“Thử thêm 10 lần nữa nhé!”
Ba mẹ muốn con khỏe hơn, khéo léo hơn, vận động tốt hơn.
Nhưng với trẻ nhỏ, có một cách tự nhiên hơn:
**ĐỪNG BIẾN VẬN ĐỘNG THÀNH BÀI TẬP.
HÃY BIẾN NÓ THÀNH CUỘC CHƠI.**
Bởi khi trẻ thực sự muốn chơi, chúng ta không cần liên tục nói:
“Con tập thêm đi.”
Con sẽ tự muốn:
LÀM LẠI.
CÙNG MỘT ĐỘNG TÁC – NHƯNG HAI TRẢI NGHIỆM HOÀN TOÀN KHÁC
Ba mẹ nói:
“CON NHẢY 10 LẦN.”
1… 2… 3…
Đó có thể trở thành một nhiệm vụ.
Nhưng nếu nói:
“SÀN NHÀ BIẾN THÀNH DÒNG SÔNG RỒI! CON CÓ NHẢY QUA 5 HÒN ĐẢO ĐƯỢC KHÔNG?”
Con nhảy.
Trượt.
Quay lại.
Thử tiếp.
Rồi:
“Ba ơi, làm lại!”
Vẫn là nhảy.
Nhưng một bên là luyện tập.
Một bên là:
PHIÊU LƯU.
1. MUỐN CON CHẠY? HÃY CHO CON MỘT NHIỆM VỤ
Đừng chỉ nói:
“Chạy đi con.”
Thử:
“CON MANG 3 QUẢ BÓNG VỀ CĂN CỨ TRƯỚC KHI BA ĐẾM ĐẾN 10 ĐƯỢC KHÔNG?”
Con chạy.
Cúi xuống.
Nhặt.
Mang.
Quay lại.
Không cần giải thích rằng con đang “rèn vận động thô”.
CON CHỈ BIẾT MÌNH ĐANG CÓ MỘT NHIỆM VỤ RẤT QUAN TRỌNG.
2. MUỐN CON GIỮ THĂNG BẰNG? HÃY TẠO MỘT CUỘC PHIÊU LƯU
Một đường đi phù hợp và an toàn có thể trở thành:
Cây cầu qua sông.
Các điểm đánh dấu trên sàn:
Những hòn đảo.
Một đoạn đường:
Cầu dẫn vào lâu đài.
Ba mẹ nói:
“CẨN THẬN! ĐỪNG RƠI XUỐNG BIỂN!”
Và trí tưởng tượng làm phần còn lại.
Con đang tập kiểm soát cơ thể.
Nhưng trong đầu con:
CON ĐANG VƯỢT ĐẠI DƯƠNG.
3. MUỐN CON PHỐI HỢP TAY – MẮT? ĐỪNG CHỈ NÉM BÓNG
Hãy tạo mục tiêu.
Một chiếc rổ có thể trở thành:
“MIỆNG KHỦNG LONG.”
Ba mẹ:
“Khủng long đói rồi!”
Con ném bóng.
Trượt.
Lấy lại.
Ném tiếp.
Vào!
“KHỦNG LONG ĂN ĐƯỢC RỒI!”
Con cười và muốn chơi tiếp.
Một động tác được lặp lại rất nhiều lần mà không cần ai nói:
“Con phải luyện thêm.”
4. VẬN ĐỘNG KHÔNG CHỈ LÀ CHẠY – NHẢY
Có hai thế giới vận động ba mẹ nên quan tâm.
VẬN ĐỘNG THÔ
Những hoạt động sử dụng các nhóm cơ lớn:
Chạy.
Nhảy.
Leo.
Đá.
Ném.
Kéo.
Đẩy.
Giữ thăng bằng.
Và:
VẬN ĐỘNG TINH
Những thao tác nhỏ hơn:
Cầm.
Gắp.
Xâu.
Xếp.
Vặn.
Lắp.
Tháo.
Bóp.
Nặn.
Một đứa trẻ không nhất thiết phải “ngồi luyện vận động tinh”.
Con có thể:
Lắp bánh xe.
Xây khối.
Cho đồ ăn giả vào bát.
Xâu các chi tiết phù hợp độ tuổi.
Nặn một chiếc bánh.
BÀN TAY ĐANG LUYỆN TẬP – NHƯNG ĐỨA TRẺ CHỈ CẢM THẤY MÌNH ĐANG CHƠI.
5. HÃY CHO CON MỘT “LÝ DO” ĐỂ VẬN ĐỘNG
Đây là nguyên tắc BBF rất thích:
**ĐỪNG CHỈ ĐƯA RA ĐỘNG TÁC.
HÃY ĐƯA RA MỤC TIÊU CỦA CUỘC CHƠI.**
Không phải:
“Bò qua đây.”
Mà:
“Con bò qua đường hầm cứu chú gấu nhé!”
Không phải:
“Đi thăng bằng.”
Mà:
“Con qua cầu mang đồ ăn cho bạn thỏ.”
Không phải:
“Ném bóng.”
Mà:
“Con cho bóng vào lâu đài.”
Trẻ có lý do để hành động.
VẬN ĐỘNG TRỞ THÀNH PHƯƠNG TIỆN ĐỂ HOÀN THÀNH CÂU CHUYỆN.
6. ĐỪNG VỘI GIÚP KHI CON CHƯA LÀM ĐƯỢC
Con ném trượt.
Không sao.
Con xây đổ.
Không sao.
Con chưa đưa bóng qua đường thử thách.
Không sao.
Nếu an toàn, hãy cho con một chút thời gian.
Quan sát.
Điều chỉnh.
Thử lại.
Đôi khi ba mẹ muốn giúp con thành công thật nhanh.
Nhưng một phần giá trị của chơi nằm chính ở:
“CON CHƯA LÀM ĐƯỢC – NHƯNG CON MUỐN THỬ LẠI.”
7. ĐỪNG SO SÁNH CUỘC CHƠI CỦA CON VỚI ĐỨA TRẺ KHÁC
Một bé thích bóng.
Một bé thích xe.
Một bé muốn leo.
Một bé thích xây.
Một bé có thể chơi vận động rất lâu.
Bé khác cần những khoảng nghỉ.
BBF không muốn bắt mọi đứa trẻ phải hoàn thành cùng một “bài tập”.
HÃY BẮT ĐẦU TỪ CÁCH ĐỨA TRẺ MUỐN CHƠI.
Rồi mở rộng dần trải nghiệm.
NẾU BBF XẾP MỘT COMBO VẬN ĐỘNG
BBF sẽ không chỉ đưa 3 món rồi ghi:
“Phát triển vận động.”
BBF muốn mỗi món có một nhiệm vụ chơi.
🏃 TRẢI NGHIỆM 1 – VẬN ĐỘNG LỚN
Chạy – nhảy – kéo – đẩy – giữ thăng bằng.
🎯 TRẢI NGHIỆM 2 – PHỐI HỢP
Ném – bắt – đá – đưa vật vào mục tiêu.
✋ TRẢI NGHIỆM 3 – VẬN ĐỘNG TINH
Lắp – tháo – xếp – xoay – gắp.
🤝 TRẢI NGHIỆM 4 – VẬN ĐỘNG CÙNG NHAU
Chuyền bóng – vượt thử thách – phối hợp cùng ba mẹ hoặc anh chị.
Như vậy, ba mẹ không thuê:
“4 MÓN ĐỒ CHƠI.”
Ba mẹ đang thuê:
4 KIỂU TRẢI NGHIỆM VẬN ĐỘNG.
VÀ ĐÂY LÀ ĐIỀU BBF MUỐN THAY ĐỔI
Trên website, thay vì chỉ viết:
“ĐỒ CHƠI PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG.”
BBF nên nói cụ thể hơn:
Con sẽ được làm gì?
Ví dụ:
Chạy & đổi hướng.
Giữ thăng bằng.
Ném & nhắm mục tiêu.
Phối hợp tay – mắt.
Cầm – xoay – lắp.
Kéo – đẩy.
Chơi phối hợp cùng người khác.
Ba mẹ sẽ hiểu ngay:
MÓN ĐỒ NÀY TẠO RA TRẢI NGHIỆM GÌ CHO CON.
NHƯNG HÃY NHỚ: CHƠI KHÔNG PHẢI ĐIỀU TRỊ
Hoạt động chơi phù hợp có thể tạo cơ hội cho trẻ vận động và thực hành nhiều kỹ năng.
Nhưng BBF không nên hứa:
“Món này chữa chậm vận động.”
Hay:
“Chơi món này con sẽ đạt mốc X.”
Nếu ba mẹ có lo lắng về khả năng vận động hoặc sự phát triển của trẻ, hãy trao đổi với chuyên gia y tế hoặc chuyên gia phát triển phù hợp.
**BBF TẠO CƠ HỘI CHƠI.
KHÔNG THAY THẾ ĐÁNH GIÁ CHUYÊN MÔN.**
VÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT
Trẻ nhỏ không thức dậy vào buổi sáng và nghĩ:
“Hôm nay mình phải phát triển vận động thô.”
Con nghĩ:
“Con muốn chơi!”
Vậy hãy bắt đầu từ đó.
Cho con:
Một quả bóng để đuổi theo.
Một cây cầu để vượt qua.
Một chú gấu cần được giải cứu.
Một chiếc xe cần được đẩy về gara.
Một tòa tháp cần được xây.
Và để cơ thể con làm phần còn lại.
ĐỪNG BIẾN TUỔI THƠ THÀNH MỘT CHUỖI BÀI TẬP.
HÃY BIẾN NHỮNG KỸ NĂNG CON CẦN THỰC HÀNH THÀNH NHỮNG TRÒ CHƠI CON MUỐN CHƠI.
Khi con nói:
“BA ƠI, CHƠI LẠI!”
có thể con vừa tự nguyện lặp lại một động tác thêm lần thứ 20 mà chẳng cần biết mình đang “luyện tập”.
Đó chính là sức mạnh của chơi.
BBF – Gắn kết yêu thương.


