NẾU MÓN ĐỒ CHƠI NÀY BIẾT NÓI, NÓ SẼ NÓI GÌ?

Mục lục

23. NẾU MÓN ĐỒ CHƠI NÀY BIẾT NÓI, NÓ SẼ NÓI GÌ?

Ba mẹ cầm chú gấu lên:

“Đây là con gì?”

“Con gấu.”

“Màu gì?”

“Nâu.”

“Gấu sống ở đâu?”

“Trong rừng.”

Con trả lời đúng.

Nhưng thử thay đổi chỉ một câu hỏi:

Ba mẹ đưa chú gấu lên tai rồi nói:

“Suỵt… hình như bạn gấu muốn nói gì đó.”

Rồi hỏi con:

“Nếu bạn gấu này biết nói, con nghĩ bạn ấy sẽ nói gì?”

Con nhìn chú gấu.

Im lặng vài giây.

Rồi:

“Bạn ấy nói… con đói quá!”

Ba mẹ:

“Ôi! Vậy gấu muốn ăn gì?”

“Ăn mật ong.”

“Nhưng nhà mình hết mật ong rồi!”

Con suy nghĩ:

“Đi mua!”

“Cửa hàng ở đâu?”

“Con xây cửa hàng cho!”

Và thế là…

một câu hỏi đã mở ra cả một thế giới chơi.

KHI ĐỒ CHƠI BIẾT NÓI – CON TRỞ THÀNH NGƯỜI VIẾT LỜI

Một chiếc xe có thể nói:

“Tớ muốn đi thật xa!”

Một chú voi có thể nói:

“Tớ bị lạc mất đàn rồi.”

Một em búp bê có thể nói:

“Tớ hơi sợ bóng tối.”

Một chú khủng long có thể hét:

“Ai dám vào hang của ta?”

Một chú thỏ BunBun có thể hỏi:

“Hôm nay chúng mình khám phá điều gì?”

Không có đáp án đúng.

Không có câu cần học thuộc.

Trẻ phải tự nghĩ:

Nhân vật này là ai?
Nó muốn gì?
Nó cảm thấy thế nào?
Nó đang gặp chuyện gì?
Nó sẽ nói điều gì?

Đó chính là lúc ngôn ngữ và trí tưởng tượng gặp nhau.

ĐỪNG VIẾT KỊCH BẢN THAY CON

Ba mẹ hỏi:

“Nếu khủng long biết nói, nó sẽ nói gì?”

Con:

“Xin chào.”

Đừng vội:

“Không, khủng long phải gầm lên chứ!”

Nếu con nói:

“Khủng long muốn ăn kem.”

Đừng sửa:

“Khủng long đâu ăn kem.”

Trong trò chơi tưởng tượng…

khủng long hoàn toàn có thể mở một cửa hàng kem.

Ba mẹ hãy bước vào:

“Ồ! Khủng long thích vị gì?”

“Dâu.”

“Nhưng bạn ấy to quá, cửa hàng không có cốc đủ lớn thì sao?”

Con lại phải nghĩ.

Câu chuyện tiếp tục.

CHO HAI MÓN ĐỒ CHƠI NÓI CHUYỆN VỚI NHAU

Đặt một chú voi và một chú khỉ cạnh nhau.

Ba mẹ cầm voi:

“Xin chào! Tớ đang tìm đường đến dòng sông.”

Rồi đưa khỉ cho con:

“Khỉ sẽ trả lời thế nào?”

Con:

“Đi theo tớ!”

Ba mẹ:

“Nhưng tớ không biết leo cây.”

Con:

“Không cần leo. Đi đường này.”

Bây giờ con không chỉ nói một câu.

Con đang tham gia đối thoại.

Con phải:

Lắng nghe → hiểu lời nhân vật → nghĩ câu trả lời → phản hồi → tiếp tục câu chuyện.

Đó chính là cấu trúc của giao tiếp thật.

HÃY ĐỂ NHÂN VẬT GẶP MỘT VẤN ĐỀ

Một trong những cách khiến trẻ nói nhiều hơn là tạo ra một tình huống nhỏ.

🚗 Xe:

“Ôi không! Tớ hết xăng rồi.”

🧸 Gấu:

“Tớ không tìm thấy nhà.”

🐘 Voi:

“Cây cầu này nhỏ quá, tớ không qua được.”

🐰 BunBun:

“Tớ muốn chơi cùng các bạn nhưng chưa biết phải hỏi thế nào.”

Rồi hỏi:

“Con nghĩ mình giúp bạn ấy thế nào?”

Bây giờ trẻ phải dùng ngôn ngữ để:

đưa ra ý tưởng – giải thích – hướng dẫn – giải quyết vấn đề.

ĐỒ CHƠI CŨNG CÓ THỂ “NÓI” VỀ CẢM XÚC

Ba mẹ cầm chú gấu:

“Hôm nay tớ không muốn chơi.”

Con có thể hỏi:

“Tại sao?”

Gấu:

“Vì hôm nay không ai chơi cùng tớ.”

Ba mẹ hỏi:

“Con nghĩ gấu đang cảm thấy thế nào?”

“Buồn.”

“Nếu con là bạn của gấu, con sẽ nói gì?”

Có thể con ôm chú gấu:

“Không sao, chơi với tớ nhé.”

Một cuộc chơi nhỏ đang giúp trẻ luyện:

gọi tên cảm xúc – nhìn từ góc nhìn của người khác – tìm lời để phản hồi.

Nhưng ba mẹ đừng vội suy diễn rằng điều nhân vật nói chính là cảm xúc thật của con.

Hãy để đó trước hết là một không gian chơi an toàn và tự do.

THỬ ĐỔI VAI: HÔM NAY CON LÀ NGƯỜI ĐIỀU KHIỂN

Thông thường ba mẹ hỏi.

Con trả lời.

Hôm nay hãy đổi lại.

Con chọn một món đồ chơi.

Con làm giọng của nhân vật.

Con bắt đầu câu chuyện.

Ba mẹ phải trả lời.

Con có thể nói:

🐯 “Ta là hổ! Ai đang đi vào khu rừng của ta?”

Ba mẹ:

“Ôi, tôi bị lạc đường.”

Con:

“Muốn đi qua phải trả lời câu hỏi của ta!”

Bây giờ con không còn là người bị hỏi.

Con đang điều khiển cuộc hội thoại.

Con phải nghĩ:

“Nhân vật tiếp theo sẽ nói gì?”

“Người kia sẽ phản ứng thế nào?”

“Câu chuyện sẽ đi đâu?”

Đây chính là một cách rất tự nhiên để trẻ muốn nói tiếp.

THỬ THÁCH BBF: “5 NHÂN VẬT – 5 TIẾNG NÓI”

Hôm nay chọn 5 món đồ chơi.

Với mỗi món, hỏi:

“Nếu bạn này biết nói, bạn ấy sẽ nói gì?”

Ví dụ:

🐰 BunBun: “Mình muốn khám phá!”

🦁 Sư tử: “Ai đang ở trong khu rừng của tôi?”

🚗 Xe đua: “Mình muốn chạy nhanh hơn!”

🧸 Gấu: “Mình cần một người bạn.”

🤖 Robot: “Nhiệm vụ tiếp theo là gì?”

Sau đó chọn 2 nhân vật.

Cho chúng gặp nhau.

Và hỏi:

“CHUYỆN GÌ SẼ XẢY RA?”

Đừng viết câu chuyện thay con.

Hãy để con trở thành:

TÁC GIẢ – ĐẠO DIỄN – NHÂN VẬT – NGƯỜI KỂ CHUYỆN.

BBF TIN RẰNG

Một món đồ chơi im lặng…

có thể tạo ra rất nhiều lời nói.

Chỉ cần người lớn không luôn hỏi:

“Đây là gì?”

Mà đôi khi hỏi:

“Nó đang nghĩ gì?”