“NẾU CON LÀ NHÂN VẬT NÀY THÌ SAO?”

38. “NẾU CON LÀ NHÂN VẬT NÀY THÌ SAO?”

Ba mẹ đang đọc truyện cùng con.

Trong câu chuyện…

🐰 BunBun đứng trước một cây cầu.

Bên kia cầu là một khu rừng chưa từng đến.

BunBun hơi sợ.

Ba mẹ có thể hỏi:

“BunBun đang làm gì?”

Con:

“Đứng trước cây cầu.”

Có thể hỏi:

“BunBun cảm thấy thế nào?”

Con:

“Bạn ấy sợ.”

Nhưng bây giờ…

hãy thử thêm một câu:

“NẾU CON LÀ BUNBUN THÌ SAO?”

Con dừng lại.

Suy nghĩ.

Rồi nói:

“Con sẽ đi qua.”

Ba mẹ:

“Con vẫn đi dù hơi sợ à?”

Con:

“Con sẽ rủ một người bạn đi cùng.”

Câu chuyện vừa thay đổi.

Bởi trẻ không còn đứng ngoài nhìn nhân vật nữa.

CON ĐÃ BƯỚC VÀO BÊN TRONG CÂU CHUYỆN.

TỪ “BẠN ẤY” ĐẾN “NẾU LÀ CON…”

Khi hỏi:

“Nhân vật đang làm gì?”

trẻ quan sát.

Khi hỏi:

“Nhân vật cảm thấy thế nào?”

trẻ thử nhận diện cảm xúc.

Nhưng khi hỏi:

“NẾU CON LÀ NHÂN VẬT NÀY THÌ SAO?”

trẻ phải tưởng tượng một tình huống mới:

Nếu chính mình ở đó…
Mình sẽ nghĩ gì?
Mình sẽ cảm thấy gì?
Mình sẽ nói gì?
Mình sẽ lựa chọn thế nào?
Mình sẽ làm gì tiếp theo?

Đây không còn chỉ là kể lại câu chuyện.

Đây là lúc trẻ tham gia vào câu chuyện bằng suy nghĩ của mình.

ĐỪNG HỎI ĐỂ TÌM “ĐÁP ÁN ĐÚNG”

Trong truyện, một chú gấu nhìn thấy bạn bị ngã.

Ba mẹ hỏi:

“Nếu con là chú gấu, con sẽ làm gì?”

Con:

“Con sẽ gọi người lớn.”

Tốt.

Một trẻ khác:

“Con sẽ hỏi bạn có sao không.”

Cũng được.

Một trẻ khác:

“Con sẽ lấy đồ chơi cho bạn.”

Đừng vội đánh giá:

❌ “Không, phải đỡ bạn dậy chứ.”

Hãy hỏi:

“Vì sao con muốn làm như vậy?”

Có thể phía sau một câu trả lời rất ngắn là cả một cách suy nghĩ.

CHO CON ĐƯỢC LỰA CHỌN KHÁC NHÂN VẬT

Trong truyện…

BunBun quyết định đi vào hang.

Ba mẹ:

“Nếu là con, con có đi vào không?”

Con:

“Không.”

Đừng vội:

“Sao nhát thế?”

Hãy hỏi:

“Con sẽ làm gì thay vì đi vào?”

Con:

“Con đứng ngoài gọi.”

“Con lấy đèn pin.”

“Con gọi bạn voi.”

“Con quay về.”

Bây giờ trẻ hiểu:

CÙNG MỘT TÌNH HUỐNG CÓ THỂ CÓ NHIỀU CÁCH LỰA CHỌN.

Nhân vật chọn một cách.

Con có thể chọn cách khác.

HÃY ĐỂ CON NÓI LỜI CỦA NHÂN VẬT

Đừng chỉ hỏi:

“Con sẽ làm gì?”

Thử hỏi:

“NẾU CON LÀ BẠN ẤY, CON SẼ NÓI GÌ?”

Ví dụ:

Một chú thỏ muốn tham gia trò chơi của các bạn.

Ba mẹ:

“Nếu con là chú thỏ, con sẽ nói gì?”

Con:

“Cho mình chơi với!”

Hoặc:

“Mình chơi cùng được không?”

Một nhân vật bị lấy mất đồ chơi.

“Nếu là con, con sẽ nói gì?”

“Bạn trả mình nhé.”

“Đó là đồ mình đang chơi.”

“Mình chưa chơi xong.”

Ngôn ngữ lúc này trở thành công cụ để trẻ thử những cách giao tiếp khác nhau trong tình huống giả lập.

ĐỔI GÓC NHÌN – CÙNG MỘT CÂU CHUYỆN

BunBun lấy củ cà rốt cuối cùng.

Bạn gấu cũng muốn ăn.

Hỏi:

“Nếu con là BunBun, con nghĩ gì?”

Rồi:

“Nếu con là bạn gấu thì sao?”

Sau đó:

“Nếu con là người đứng bên cạnh nhìn thấy chuyện này thì sao?”

Một tình huống.

Ba vị trí.

Ba góc nhìn có thể rất khác nhau.

Trẻ bắt đầu khám phá rằng:

NGƯỜI KHÁC CÓ THỂ NHÌN CÙNG MỘT CHUYỆN KHÁC MÌNH.

KHÔNG CẦN ÉP CON PHẢI “CẢM THẤY ĐÚNG”

Ba mẹ nhìn tranh và nghĩ:

“Nhân vật chắc chắn đang buồn.”

Nhưng con nói:

“Con nghĩ bạn ấy đang tức giận.”

Đừng vội sửa.

Hỏi:

“Điều gì làm con nghĩ bạn ấy tức giận?”

Con có thể chỉ:

“Vì bạn ấy nắm tay lại.”

À.

Con đang quan sát một chi tiết mà ba mẹ chưa để ý.

Khi hình ảnh hoặc câu chuyện chưa nói rõ, hãy để trẻ có không gian giải thích cách mình hiểu.

ĐƯA CÂU HỎI VÀO ĐỒ CHƠI ĐÓNG VAI

Không cần sách.

Lấy ba nhân vật đồ chơi.

🐰 BunBun.

🐘 Voi.

🐒 Khỉ.

Tạo tình huống:

“BunBun bị lạc trong Safari.”

Ba mẹ hỏi:

“Nếu con là BunBun, con sẽ làm gì?”

Con:

“Con tìm đường.”

“Nếu không tìm được?”

“Con hỏi bạn voi.”

“Nếu con là voi, con sẽ nói gì?”

“BunBun đi theo mình!”

Câu chuyện bắt đầu tự chạy.

Ba mẹ chỉ cần tạo tình huống.

HÃY ĐỂ CON THAY ĐỔI CẢ CÂU CHUYỆN

Trong truyện gốc:

Nhân vật chọn A.

Hỏi:

“Nếu là con, con có chọn giống bạn ấy không?”

Nếu con chọn B:

“Vậy chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?”

Đây là lúc một câu chuyện có thể tách thành hai con đường:

CÂU CHUYỆN CỦA TÁC GIẢ.

và

CÂU CHUYỆN CỦA CON.

Con không chỉ đọc truyện.

Con bắt đầu viết lại thế giới của câu chuyện bằng lựa chọn của mình.

NHƯNG ĐỪNG BIẾN CÂU CHUYỆN THÀNH BÀI KIỂM TRA ĐẠO ĐỨC

“Nếu là bạn này con phải làm gì?”

“Con phải chia sẻ đúng không?”

“Con phải xin lỗi chứ?”

Nếu người lớn đã đặt sẵn đáp án trong câu hỏi…

trẻ chỉ đang cố đoán:

“Ba mẹ muốn con nói gì?”

Thay vào đó:

“Nếu là con, con sẽ làm gì?”

Rồi thật sự nghe.

Nếu cần hướng dẫn về an toàn, giới hạn hoặc cách ứng xử phù hợp, ba mẹ vẫn hướng dẫn rõ ràng.

Nhưng trước đó…

HÃY CHO CON CƠ HỘI NÓI RA SUY NGHĨ CỦA MÌNH.

THỬ THÁCH BBF: “BƯỚC VÀO CÂU CHUYỆN”

Tối nay chọn một cuốn sách hoặc tạo một câu chuyện với đồ chơi.

Đến một tình huống quan trọng…

DỪNG LẠI.

Hỏi con:

1. Nếu con là nhân vật này, con sẽ cảm thấy thế nào?

2. Con sẽ nói gì?

3. Con sẽ làm gì?

4. Vì sao con chọn như vậy?

5. Nếu con làm như thế, chuyện gì có thể xảy ra tiếp theo?

Không cần hỏi cả 5.

Chỉ cần chọn một câu khiến con muốn kể.

Rồi đi theo câu chuyện của con.

BBF TIN RẰNG

Một cuốn sách không nhất thiết chỉ có một con đường:

TÁC GIẢ VIẾT → BA MẸ ĐỌC → CON NGHE.

Nó có thể trở thành:

TÁC GIẢ TẠO TÌNH HUỐNG → CON BƯỚC VÀO → CON SUY NGHĨ → CON LỰA CHỌN → CON TẠO RA KHẢ NĂNG MỚI.

Vì vậy…

khi một nhân vật đứng trước một quyết định,

đừng vội lật trang xem nhân vật làm gì.

Hãy dừng lại và hỏi:

“NẾU CON LÀ NHÂN VẬT NÀY THÌ SAO?”

Có thể câu trả lời của con rất khác câu chuyện.

VÀ CHÍNH SỰ KHÁC BIỆT ẤY LÀ ĐIỀU ĐÁNG ĐỂ BA MẸ LẮNG NGHE.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Đừng chỉ để con đứng ngoài nhìn nhân vật sống một câu chuyện.
Hãy mở cánh cửa để con bước vào trong đó.

“Nếu là con…”
đôi khi chính là nơi tiếng nói, lựa chọn và thế giới riêng của một đứa trẻ bắt đầu xuất hiện.

#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #NeuConLaNhanVatNay #CauHoiMo #KeChuyenCungCon #TuDuy #CamXuc #PhatTrienNgonNgu #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong