SÁCH HAY MÀN HÌNH? – KHI CON THẤY ĐIỆN THOẠI HẤP DẪN HƠN CUỐN TRUYỆN
“Mẹ đọc truyện nhé?”
“Không.”
“Thế con muốn gì?”
“Xem điện thoại!”
Mẹ đưa cuốn sách có con vật.
Con nhìn vài giây.
Nhưng chỉ cần màn hình sáng lên…
bé lập tức chạy tới.
Lúc này rất dễ xuất hiện một nỗi lo:
“Con mình không thích sách.”
Nhưng có lẽ mình chưa cần kết luận nhanh như vậy.
Sách và màn hình tạo ra hai kiểu trải nghiệm rất khác.
Một bên là trang giấy tương đối tĩnh.
Một bên có thể có chuyển động, âm thanh và những thay đổi liên tục.
Nếu đặt chúng cạnh nhau rồi hỏi trẻ:
“Con chọn cái nào?”
thì đó không hẳn là một phép thử công bằng để biết con có yêu sách hay không.
Thay vì cố làm cuốn sách phải “cạnh tranh” bằng cách:
“Điện thoại không tốt, đọc sách mới tốt!”
ba mẹ có thể tạo một không gian riêng cho việc đọc.
Ví dụ trước giờ ngủ.
Điện thoại của bố mẹ được đặt sang chỗ khác.
Con chọn một cuốn.
Hai mẹ con ngồi cạnh nhau.
Mẹ đọc.
Lúc này cuốn sách không phải cạnh tranh trực tiếp với một màn hình đang phát nội dung bên cạnh.
Một yếu tố khác rất quan trọng lại nằm ở chính người lớn.
Mẹ đọc sách cho con nhưng điện thoại để ngay bên cạnh.
Có tin nhắn.
Mẹ dừng.
Xem.
Đọc tiếp.
Điện thoại lại sáng.
Mẹ lại nhìn.
Trẻ rất dễ nhận ra thứ gì đang thực sự thu hút sự chú ý của bố mẹ.
Nếu có thể, vài phút đọc cùng con hãy để cuốn sách trở thành điều hai người cùng tập trung vào.
Không cần dài.
Năm phút vui vẻ có thể dễ duy trì hơn 20 phút mà cả mẹ lẫn con đều sốt ruột.
Ba mẹ cũng có thể chọn sách dựa trên thứ con đang thích ở những nội dung khác.
Con mê xe?
Thử sách xe.
Mê động vật?
Tìm sách có nhiều con vật.
Mê những thứ chuyển động?
Sách lật mở, tìm kiếm hoặc tương tác có thể đáng thử.
Không phải để biến sách thành màn hình phiên bản giấy.
Mà để tìm điểm giao giữa sở thích của con và thế giới sách.
Đây cũng là một hướng rất hay cho BabyFun.
Khi tư vấn, thay vì hỏi:
“Bé có thích đọc sách không?”
có thể hỏi:
“Bé đang mê chủ đề gì?”
Nếu con mê máy xúc, một cuốn về công trường đi cùng xe công trình có thể tạo trải nghiệm rất khác một cuốn truyện được chọn ngẫu nhiên.
Đọc vài trang.
Sau đó chơi xe.
Hôm khác đang chơi xe, con lại tự mang cuốn sách tới tìm hình máy xúc.
Sách và chơi hỗ trợ nhau.
Và mình cũng không cần biến vấn đề thành cuộc chiến:
Sách tốt – màn hình xấu.
Gia đình có thể có những quy tắc sử dụng thiết bị phù hợp với hoàn cảnh và độ tuổi của trẻ, đồng thời xây dựng những thời điểm không có màn hình để các hoạt động khác có cơ hội xuất hiện.
Sách chỉ là một trong số đó.
Chơi.
Vẽ.
Nói chuyện.
Vận động.
Ra ngoài.
Tất cả đều có chỗ.
Một ngày, mẹ cất điện thoại.
Lấy cuốn xe ra.
“Con xem này, máy xúc.”
Bé ngồi xuống.
Một phút.
Hai phút.
Rồi chạy đi lấy chiếc máy xúc đồ chơi đặt lên trang.
Mẹ có thể nghĩ:
“Cuối cùng con cũng chịu đọc.”
Nhưng có lẽ không cần nói vậy.
Chỉ cần tiếp tục câu chuyện.
Bởi mục tiêu không phải làm cho trẻ chọn sách thay điện thoại trong mọi tình huống.
Mà là để trong thế giới của con…
cuốn sách cũng có một vị trí đủ thú vị để đôi khi con tự muốn bước tới và mở nó ra. ❤️

