Khi bé ngại bị nhìn

Young mother and little daughter sits on a couch together

Khi bé ngại bị nhìn

Ở nhà, một em bé có thể hát rất to, nhảy múa tự nhiên hoặc hào hứng kể chuyện với ba mẹ. Nhưng khi có người khác xuất hiện, bé lại im lặng, nép sau lưng người thân hoặc từ chối thể hiện những điều mình vừa làm.

Có trẻ không thích được yêu cầu biểu diễn trước khách, dù trước đó đã luyện tập rất nhiều.

Những phản ứng này đôi khi khiến ba mẹ nghĩ rằng con thiếu tự tin. Tuy nhiên, cảm giác ngại ngùng khi trở thành tâm điểm chú ý là điều có thể xuất hiện ở nhiều trẻ.

Vì sao trẻ không thích bị quan sát?

Mỗi đứa trẻ có tính khí và mức độ thoải mái trong giao tiếp khác nhau.

Một số bé dễ dàng thể hiện bản thân trước nhiều người. Những bé khác cần thời gian làm quen với sự chú ý từ người xung quanh.

Khi có người nhìn, trẻ có thể lo lắng rằng mình sẽ làm sai, bị nhận xét hoặc phải thực hiện một hành động mà bản thân chưa sẵn sàng.

Ví dụ, bé có thể thích hát khi chơi một mình nhưng không muốn hát khi cả gia đình cùng nhìn.

Điều này không nhất thiết có nghĩa là trẻ không biết hát hoặc không thích hoạt động đó.

Không ép trẻ biểu diễn

Trong những buổi gặp mặt, người lớn đôi khi yêu cầu trẻ hát, múa hoặc đọc thơ để mọi người xem.

Nếu bé từ chối, ba mẹ nên tôn trọng cảm xúc của con.

Có thể nói: “Hôm nay con chưa muốn hát thì không sao. Khi nào sẵn sàng, con có thể chia sẻ với mọi người”.

Không nên sử dụng những câu như “Sao con nhát thế?” hoặc so sánh với những trẻ mạnh dạn hơn.

Những lời nhận xét này có thể khiến bé cảm thấy xấu hổ và càng ngại thể hiện.

Bắt đầu từ nhóm nhỏ

Nếu trẻ muốn tập thể hiện bản thân nhưng còn lo lắng, ba mẹ có thể tạo những tình huống đơn giản.

Ví dụ, bé kể một câu chuyện cho mẹ nghe, sau đó kể lại trước ba hoặc anh chị em.

Khi cảm thấy thoải mái hơn, trẻ có thể thử chia sẻ với một người thân quen khác.

Không cần đặt mục tiêu con phải biểu diễn trước đám đông trong thời gian ngắn.

Việc mở rộng trải nghiệm nên diễn ra theo sự sẵn sàng của trẻ.

Sử dụng đồ chơi làm nhân vật thay thế

Một cách hỗ trợ thú vị là để trẻ thể hiện thông qua nhân vật đồ chơi.

Ví dụ, bé có thể dùng thú bông để kể chuyện hoặc điều khiển con rối nói lời chào.

Khi nhân vật trở thành người thực hiện hành động, một số trẻ có thể cảm thấy ít áp lực hơn.

Ba mẹ có thể đóng vai khán giả và lắng nghe câu chuyện.

Sau đó, hãy hỏi trẻ có muốn mời thêm người tham gia hay không.

Tập trung vào niềm vui thay vì thành tích

Khi trẻ tham gia một hoạt động biểu diễn, ba mẹ nên chú ý đến trải nghiệm của con.

Thay vì chỉ khen “Con hát hay nhất”, có thể nói: “Mẹ thấy con rất vui khi kể câu chuyện đó”.

Những lời nhận xét cụ thể về quá trình giúp trẻ hiểu rằng giá trị của hoạt động không chỉ nằm ở việc được người khác đánh giá tốt.

Nếu bé mắc lỗi, người lớn có thể phản hồi nhẹ nhàng và khuyến khích con tiếp tục khi muốn.

Cho trẻ quyền lựa chọn

Không phải hoạt động nào cũng cần có khán giả.

Một số trẻ thích vẽ tranh nhưng chưa muốn cho người khác xem. Những bé khác thích xây mô hình rồi tự ngắm thành quả.

Ba mẹ có thể hỏi trước khi chia sẻ sản phẩm hoặc hình ảnh của con với người khác.

Việc tôn trọng quyền lựa chọn giúp trẻ cảm thấy an toàn hơn khi thể hiện bản thân.

Khi nào cần quan tâm thêm?

Nếu trẻ chỉ ngại trong một vài tình huống nhưng vẫn giao tiếp và sinh hoạt bình thường, ba mẹ có thể tiếp tục hỗ trợ nhẹ nhàng.

Tuy nhiên, nếu sự lo lắng khiến trẻ thường xuyên không thể tham gia hoạt động cần thiết, né tránh giao tiếp nghiêm trọng hoặc có biểu hiện căng thẳng kéo dài, gia đình nên trao đổi với chuyên gia phù hợp.

Không nên tự kết luận vấn đề chỉ từ việc trẻ không muốn biểu diễn.

BabyFun và những trò chơi thể hiện bản thân

Các bộ đồ chơi nhập vai, con rối, thú bông và mô hình kể chuyện phù hợp tại BabyFun có thể tạo cơ hội để trẻ thử diễn đạt suy nghĩ theo cách riêng.

Ba mẹ có thể cùng con tổ chức sân khấu nhỏ tại nhà mà không yêu cầu phải có khán giả.

Khi bé cảm thấy sẵn sàng, hoạt động có thể mở rộng sang những người thân quen.

Sự tự tin không nhất thiết thể hiện bằng việc trẻ luôn nói lớn hoặc sẵn sàng đứng trước nhiều người.

Đôi khi, tự tin bắt đầu từ cảm giác mình được quyền lựa chọn và không bị phán xét.

Khi ba mẹ kiên nhẫn đồng hành, trẻ sẽ có thêm cơ hội thể hiện bản thân theo nhịp phát triển của riêng mình.