Học kiên nhẫn cũng là phát triển cảm xúc

Học kiên nhẫn cũng là phát triển cảm xúc

Con muốn món đồ chơi.

Nhưng chưa đến lượt.

Con muốn xếp xong tòa tháp.

Nhưng khối cứ đổ.

Con muốn ghép đúng.

Nhưng thử mãi chưa được.

Con muốn thắng.

Nhưng kết quả không như mong đợi.

Những lúc ấy, trẻ không chỉ đang đối diện với một trò chơi.

Con đang gặp một bài học lớn hơn:

Học cách ở lại với cảm giác “chưa được như mình muốn”.

Đó cũng chính là một phần của Kỹ năng Cảm xúc.

1. Kiên nhẫn không chỉ là ngồi yên chờ đợi

Khi phải chờ, trẻ có thể cảm thấy:

Sốt ruột.
Khó chịu.
Thất vọng.
Tức giận.

Vì vậy, đằng sau việc “chờ đến lượt” là cả một quá trình:

Có mong muốn → Chưa được đáp ứng ngay → Xuất hiện cảm xúc → Điều chỉnh phản ứng → Chờ → Tiếp tục.

Kiên nhẫn không phải không có cảm xúc.

Mà là dần học cách đi qua cảm xúc trong lúc chờ đợi.

2. “Chưa làm được” là một bài tập cảm xúc

Con xếp.

Tháp đổ.

Xếp lại.

Lại đổ.

Lúc này, thử thách không chỉ nằm ở đôi tay.

Nó còn nằm trong câu hỏi:

“Con sẽ làm gì với sự thất vọng này?”

Bỏ cuộc?

Ném đồ?

Gọi ba mẹ làm hộ?

Hay dừng lại, điều chỉnh rồi thử thêm lần nữa?

Đây là lúc Cảm xúc gặp Tư duy và Vận động.

3. Trò chơi là nơi rất tự nhiên để học kiên nhẫn

Một trò chơi đơn giản có thể tạo ra rất nhiều tình huống:

Chờ đến lượt.
Chờ bạn hoàn thành.
Thử lại sau khi sai.
Theo đuổi một công trình chưa xong.
Chấp nhận kết quả chưa như ý.

Không cần một bài giảng:

“Con phải kiên nhẫn.”

Trẻ cần được trải nghiệm sự kiên nhẫn.

4. Đừng giải quyết mọi khó khăn quá nhanh

Con chưa ghép được.

Ba mẹ ghép hộ.

Con chờ lâu.

Ba mẹ lập tức tìm cách cho con trước.

Con sắp thua.

Ba mẹ thay đổi luật để con thắng.

Người lớn có thể làm vậy vì thương con.

Nhưng nếu mọi cảm giác khó chịu đều được loại bỏ ngay, trẻ sẽ có ít cơ hội luyện tập việc:

Chờ một chút – chịu đựng một chút thất vọng – rồi tìm cách tiếp tục.

Đồng hành không phải loại bỏ mọi khó khăn.

Đôi khi là ở bên trong lúc con đang học cách vượt qua khó khăn.

5. Hãy bắt đầu bằng những khoảng chờ nhỏ

Không thể yêu cầu một đứa trẻ nhỏ lập tức chờ đợi thật lâu.

Hãy bắt đầu vừa sức:

“Bạn chơi xong lượt này sẽ đến lượt con.”

Sau đó giúp trẻ biết điều gì sẽ xảy ra:

“Lượt của bạn → rồi đến lượt con.”

Khi trẻ làm được, khoảng chờ có thể dần tăng theo khả năng.

Kiên nhẫn cũng là một kỹ năng cần được luyện từng bước.

6. Giúp trẻ gọi tên cảm xúc trong lúc chờ

Con bắt đầu sốt ruột.

Ba mẹ có thể nói:

“Con đang rất muốn đến lượt mình phải không?”

Con thử mãi chưa được:

“Ba mẹ thấy con đang thất vọng.”

Rồi:

“Con muốn nghỉ một chút hay thử thêm một lần nữa?”

Trẻ đang học rằng:

Con có thể khó chịu mà không nhất thiết phải phản ứng ngay lập tức.

7. Khen sự cố gắng, không chỉ kết quả

Con hoàn thành tòa tháp.

Đừng chỉ nói:

“Đẹp quá!”

Có thể thêm:

“Ba mẹ thấy tháp đổ mấy lần mà con vẫn xây lại.”

Con chờ được đến lượt:

“Con rất muốn chơi nhưng con đã chờ bạn hoàn thành.”

Con chưa thắng:

“Con thất vọng nhưng con vẫn chơi tiếp.”

Khi ấy, trẻ hiểu rằng điều đáng tự hào không chỉ là:

“Con làm được.”

Mà còn là:

“Con đã không bỏ cuộc quá sớm.”

8. Kiên nhẫn không có nghĩa là ép trẻ chịu đựng mọi thứ

Trẻ mệt.

Trò chơi quá khó.

Thời gian chờ vượt quá khả năng.

Con đang quá tải.

Khi đó, yêu cầu:

“Phải kiên nhẫn!”

chưa chắc phù hợp.

Ba mẹ cần quan sát để phân biệt:

Con đang cần thêm một chút thử thách

hay

Con đang cần nghỉ ngơi hoặc hỗ trợ.

Thử thách tốt giúp trẻ tiến bộ – không phải khiến trẻ liên tục bất lực.

BBF muốn nhìn sự kiên nhẫn như một hành trình

Ban đầu:

“Con muốn ngay!”

↓

“Con phải chờ.”

↓

“Con đang khó chịu.”

↓

“Con biết mình đang khó chịu.”

↓

“Con có thể chờ thêm một chút.”

↓

“Con có thể thử lại.”

↓

“Con chưa làm được nhưng con chưa bỏ cuộc.”

↓

“Con có thể đi tiếp dù mọi thứ chưa diễn ra như con muốn.”

Đó là một năng lực cảm xúc rất đáng quý.

Bởi cuộc sống sau này sẽ có rất nhiều điều không đến ngay khi chúng ta muốn.

Không phải mục tiêu nào cũng đạt được ở lần đầu.

Không phải cố gắng nào cũng lập tức có kết quả.

Không phải lúc nào chúng ta cũng là người được chọn trước.

Và không phải mọi thất bại đều có thể được ba mẹ sửa giúp.

Vì vậy, những lần trẻ chờ đến lượt…

Những tòa tháp đổ rồi xây lại…

Những miếng ghép thử mãi mới đúng…

Những ván chơi thua nhưng vẫn ngồi lại…

Có thể đang âm thầm dạy con một điều rất lớn:

“Chưa có không có nghĩa là không bao giờ có.”

“Chưa làm được không có nghĩa là con không thể làm được.”

Và:

“Khó chịu một chút cũng không có nghĩa là con phải bỏ cuộc.”

Đó chính là lúc kiên nhẫn trở thành một phần của Kỹ năng Cảm xúc.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Chơi chính là một cách học.
Mỗi đứa trẻ có một hành trình riêng.
Ba mẹ không làm thay – không ép buộc – hãy đồng hành.