21. ĐỒ CHƠI KHÔNG CHỈ ĐỂ CHƠI – ĐỒ CHƠI LÀ CÁI CỚ ĐỂ TRÒ CHUYỆN
Ba mẹ mua một bộ đồ chơi.
Con mở hộp.
Chơi.
Rồi cất đi.
Nếu hành trình chỉ có vậy…
chúng ta mới sử dụng một phần giá trị của món đồ chơi.
Bởi với BBF:
ĐỒ CHƠI KHÔNG CHỈ LÀ THỨ ĐỂ ĐÔI TAY CON BẬN RỘN.
Đồ chơi có thể là một cái cớ để:
Con đặt câu hỏi.
Con đưa ra lựa chọn.
Con giải thích suy nghĩ.
Con tưởng tượng.
Con thương lượng.
Con kể chuyện.
Và con trò chuyện với ba mẹ.
MỘT CHÚ VOI CÓ THỂ CHỈ LÀ… MỘT CHÚ VOI
Ba mẹ cầm đồ chơi lên:
“Đây là con gì?”
Con:
“Con voi.”
“Màu gì?”
“Xám.”
“Voi có mấy chân?”
“Bốn.”
“Đúng rồi!”
Hết.
Con đã trả lời đúng.
Nhưng cuộc trò chuyện cũng kết thúc.
Bây giờ hãy thử lại.
Ba mẹ đặt chú voi xuống và hỏi:
“Con nghĩ hôm nay chú voi này muốn đi đâu?”
Con:
“Đi tìm mẹ.”
“Tại sao voi lại bị lạc?”
“Vì nó chạy theo con bướm.”
“Bây giờ mình giúp voi thế nào?”
“Phải đi tìm dấu chân.”
Một chú voi đồ chơi…
bỗng trở thành một câu chuyện.
ĐỪNG CHỈ HỎI CON “ĐÂY LÀ GÌ?”
Hãy thử những câu hỏi không có sẵn đáp án:
💬 “Con nghĩ chuyện gì đang xảy ra?”
💬 “Nếu món đồ chơi này biết nói, nó sẽ nói gì?”
💬 “Nhân vật này đang cảm thấy thế nào?”
💬 “Theo con, tiếp theo sẽ xảy ra chuyện gì?”
💬 “Có cách nào khác không?”
💬 “Nếu là con, con sẽ làm gì?”
Một câu hỏi mở có thể kéo theo:
5 câu trả lời.
10 ý tưởng.
Một cuộc tranh luận.
Một câu chuyện dài.
Và quan trọng nhất:
Con muốn nói.
ĐỒ CHƠI CHÍNH LÀ “NHÂN VẬT THỨ BA”
Có những điều trẻ khó nói trực tiếp.
Nhưng qua đồ chơi, trẻ có thể dễ dàng hơn.
Ba mẹ hỏi:
“Hôm nay con có buồn không?”
Con:
“Không.”
Nhưng khi chơi với chú gấu:
“Sao hôm nay gấu ngồi một mình vậy?”
Con có thể nói:
“Vì không ai chơi với gấu.”
Ba mẹ:
“Gấu cảm thấy thế nào?”
“Gấu buồn.”
“Gấu muốn điều gì?”
“Muốn có bạn.”
Đừng vội kết luận rằng câu chuyện của nhân vật chính là câu chuyện của con.
Chỉ cần lắng nghe.
Đồ chơi đôi khi tạo ra một khoảng cách đủ an toàn để trẻ khám phá và nói về cảm xúc, ý tưởng hay tình huống của mình.
ĐỪNG ĐỂ ĐỒ CHƠI NÓI HẾT THAY CON
Có những món đồ chơi:
Bấm nút là hát.
Bấm nút là nói.
Bấm nút là phát sáng.
Bấm nút là chạy.
Trẻ chỉ cần:
BẤM → NHÌN → BẤM → NHÌN.
Những món đồ đó vẫn có thể thú vị.
Nhưng BBF muốn đi xa hơn.
Hãy tạo thêm những khoảnh khắc mà trẻ phải:
YÊU CẦU – MÔ TẢ – DỰ ĐOÁN – LỰA CHỌN – GIẢI THÍCH – TƯỞNG TƯỢNG.
Đừng chỉ hỏi:
“Nút này làm gì?”
Hãy hỏi:
“Con nghĩ điều gì sẽ xảy ra nếu mình bấm nút này?”
Rồi thử.
Sau đó:
“Ồ! Có giống điều con dự đoán không?”
Đồ chơi lúc ấy trở thành cái cớ để suy nghĩ và trò chuyện.
MỘT BỘ KHỐI – HÀNG CHỤC CÂU CHUYỆN
Con đang xây.
Ba mẹ đừng vội hỏi:
“Con xây nhà à?”
Hãy thử:
“Ba thấy công trình hôm nay lớn quá.”
Con:
“Đây không phải nhà.”
Ba mẹ:
“Ồ, vậy đây là gì?”
“Trạm cứu hộ khủng long.”
Bây giờ hãy bước vào thế giới ấy:
“Khủng long nào cần cứu?”
“Tại sao nó bị thương?”
“Ai là bác sĩ?”
“Xe cứu hộ đi đường nào?”
“Nếu cây cầu bị sập thì sao?”
Một bộ khối xây dựng không còn chỉ luyện đôi tay.
Nó đang mở ra:
Ngôn ngữ – Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Cảm xúc.
BA MẸ ĐỪNG LÀM GIÁO VIÊN – HÃY TRỞ THÀNH BẠN CHƠI
Đừng ngồi bên cạnh con chỉ để:
❌ Sửa.
❌ Dạy.
❌ Kiểm tra.
❌ Chỉ cách “đúng”.
Hãy thử bước vào trò chơi:
Con:
“Ba là khách hàng nhé.”
Ba:
“Được. Cho tôi một chiếc bánh pizza khổng lồ!”
Con:
“Không có pizza.”
Ba:
“Ôi! Vậy nhà hàng hôm nay có món gì?”
Con bắt đầu giới thiệu.
Ba hỏi.
Con trả lời.
Con đề xuất.
Ba lựa chọn.
Hai người thương lượng.
Hai người cười.
Ngôn ngữ xuất hiện bởi vì cuộc chơi cần nó.
HÃY ĐỂ CON DẪN CÂU CHUYỆN
Ba mẹ không cần quyết định:
“Bộ này phải chơi như thế này.”
Nếu con biến gara thành bệnh viện?
Hãy để con.
Nếu con cho khủng long đi siêu thị?
Hãy để con.
Nếu con biến chiếc hộp thành tàu vũ trụ?
Càng tốt.
Hỏi:
“Tàu của con đang bay đến đâu?”
Khi trẻ được quyền tạo ra thế giới chơi của mình…
trẻ có rất nhiều lý do để giải thích thế giới ấy cho người khác.
Và đó chính là cơ hội để con nói nhiều hơn.
THỬ THÁCH BBF: “1 ĐỒ CHƠI – 10 PHÚT TRÒ CHUYỆN”
Hôm nay chọn một món đồ chơi con thích.
Trong 10 phút:
🚫 Không kiểm tra kiến thức.
🚫 Không hỏi liên tục “Đây là gì?”
🚫 Không chỉ con phải chơi thế nào.
Ba mẹ chỉ cần làm 4 việc:
👀 QUAN SÁT – Con đang quan tâm điều gì?
💬 BÌNH LUẬN – Nói về điều con đang làm.
❓ GỢI MỞ – Đặt một câu hỏi khi phù hợp.
👂 LẮNG NGHE – Để con dẫn câu chuyện.
Và thử xem…
một món đồ chơi có thể mở ra bao nhiêu câu nói của con.
BBF TIN RẰNG
Giá trị của một món đồ chơi không chỉ nằm ở:
Nó có bao nhiêu chi tiết.
Nó phát ra bao nhiêu âm thanh.
Hay trẻ chơi với nó được bao nhiêu phút.
Một giá trị rất lớn nằm ở câu hỏi:
“MÓN ĐỒ CHƠI NÀY MỞ RA ĐƯỢC ĐIỀU GÌ TRONG CON?”
Một câu hỏi?
Một ý tưởng?
Một cuộc tranh luận?
Một vai diễn?
Một cảm xúc?
Một câu chuyện chưa từng tồn tại?
Hay một cuộc trò chuyện giữa con và ba mẹ mà nếu không có món đồ chơi ấy, có lẽ đã không bắt đầu?
Đó cũng là lý do BBF tin vào:
CHƠI CÓ CHỦ ĐÍCH.
Không phải người lớn quyết định mọi thứ trẻ phải học.
Mà là tạo ra môi trường để từ một cuộc chơi…
TRẺ MUỐN KHÁM PHÁ.
TRẺ MUỐN SUY NGHĨ.
TRẺ MUỐN TƯƠNG TÁC.
VÀ TRẺ MUỐN NÓI.
🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương
Đồ chơi không chỉ để con chơi.
Đồ chơi là cái cớ để một câu hỏi bắt đầu, một ý tưởng xuất hiện và một cuộc trò chuyện được mở ra.
#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #ChoiDeConMuonNoi #DoChoiLaCaiCoTroChuyen #PhatTrienNgonNgu #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong


