DẠY CON NÓI “CON KHÔNG ĐỒNG Ý” MỘT CÁCH PHÙ HỢP

70. DẠY CON NÓI “CON KHÔNG ĐỒNG Ý” MỘT CÁCH PHÙ HỢP

“Con phải nhường đồ chơi cho em!”

“Nhưng con chưa muốn…”

“Người lớn nói thì phải nghe!”

Và thế là cuộc trò chuyện kết thúc.

Chúng ta thường dạy trẻ biết vâng lời, biết chia sẻ, biết lịch sự. Nhưng đôi khi lại quên dạy con một kỹ năng quan trọng không kém:

BIẾT NÓI RA KHI MÌNH KHÔNG ĐỒNG Ý.

Một đứa trẻ có chính kiến không nhất thiết là đứa trẻ hay cãi lời. Con có thể đang học cách nhận ra mong muốn của mình, bảo vệ điều mình cho là đúng và diễn đạt sự khác biệt bằng ngôn ngữ.

Điều con cần không chỉ là quyền nói “không”, mà còn là cách nói để người khác hiểu mình.

KHÔNG ĐỒNG Ý KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ KHÔNG TÔN TRỌNG

Hai bạn đang xây một tòa lâu đài.

Bạn nói:

“Mình muốn phá đi xây lại!”

Con đáp:

“Không! Không được!”

Hai bạn bắt đầu tranh cãi.

Ba mẹ có thể gợi ý một cách nói khác:

“Mình chưa đồng ý vì mình vẫn muốn giữ tòa lâu đài này.”

Hoặc:

“Hay chúng mình chụp lại tòa lâu đài trước rồi xây cái khác?”

Con không cần từ bỏ ý kiến của mình để giữ hòa khí. Nhưng con có thể học cách nói rõ mong muốn, lắng nghe ý kiến khác và cùng tìm phương án khi phù hợp.

DẠY CON 3 BƯỚC: NÓI Ý KIẾN – NÓI LÝ DO – ĐỀ XUẤT

Khi có bất đồng trong những tình huống thông thường, ba mẹ có thể làm mẫu:

1. NÓI Ý KIẾN

“Con không đồng ý.”

2. NÓI LÝ DO

“Vì con vẫn đang chơi món đồ này.”

3. ĐỀ XUẤT CÁCH KHÁC

“Bạn đợi mình chơi xong rồi mình đổi lượt nhé?”

Ghép lại:

“Mình chưa đồng ý vì mình đang chơi. Bạn đợi mình một chút rồi chúng mình đổi lượt nhé?”

Không phải bất đồng nào cũng cần giải thích dài. Nhưng khi con có thể nói rõ điều mình muốn, cuộc trò chuyện sẽ có thêm cơ hội được giải quyết bằng sự thấu hiểu.

HÃY CHO CON QUYỀN CÓ SỞ THÍCH KHÁC

Ba mẹ thích màu xanh.

Con thích màu hồng.

Ba mẹ muốn xây nhà.

Con muốn xây tàu vũ trụ.

Bạn muốn chơi bóng.

Con muốn chơi xếp hình.

Không phải mọi sự khác biệt đều cần một người đúng và một người sai.

Ba mẹ có thể nói:

“Mẹ thích cách này, còn con thích cách khác. Mình thử nghe ý tưởng của nhau nhé.”

Qua những tình huống nhỏ, con dần hiểu rằng mỗi người có thể có suy nghĩ và sở thích riêng mà vẫn tôn trọng nhau.

ĐỪNG BẮT CON PHẢI ĐỒNG Ý CHỈ ĐỂ ĐƯỢC KHEN LÀ NGOAN

Có những lúc trẻ nói “vâng” vì thực sự đồng ý.

Nhưng cũng có lúc con đồng ý vì sợ bị mắng, bị chê hoặc khiến người lớn thất vọng.

Nếu con nói:

“Con không thích trò này.”

Đừng vội đáp:

“Sao con khó tính thế?”

Hãy thử:

“À, con không thích trò này. Con muốn chơi trò nào khác?”

Nếu con không muốn ôm hoặc hôn một người, ba mẹ có thể giúp con lựa chọn cách chào khác như vẫy tay hoặc nói lời chào.

Lịch sự không có nghĩa là phải đồng ý với mọi yêu cầu, đặc biệt khi yêu cầu ấy liên quan đến cơ thể và ranh giới cá nhân của con.

KHI NÀO CON CÓ THỂ NÓI “KHÔNG” MÀ KHÔNG CẦN GIẢI THÍCH?

Trong những tình huống không an toàn, trẻ không cần phải đưa ra một lý do thật khéo léo.

Nếu ai đó cố tình chạm vào cơ thể khiến con không thoải mái, ép con làm điều nguy hiểm hoặc yêu cầu giữ bí mật về việc khiến con sợ hãi, con có thể nói rõ:

“KHÔNG! CON KHÔNG MUỐN!”

Sau đó rời khỏi tình huống nếu có thể và tìm người lớn đáng tin cậy để được giúp đỡ.

Con không cần tranh luận, thuyết phục hay giữ phép lịch sự bằng mọi giá khi sự an toàn của mình bị đe dọa.

BA MẸ CŨNG CẦN HỌC CÁCH LẮNG NGHE KHI CON KHÔNG ĐỒNG Ý

Con nói:

“Con không muốn mặc áo này.”

Thay vì lập tức:

“Không được cãi!”

Ba mẹ có thể hỏi:

“Điều gì khiến con không thích chiếc áo?”

Có thể con thấy nóng.

Có thể áo gây khó chịu.

Hoặc đơn giản con thích một chiếc áo khác.

Không phải lúc nào ba mẹ cũng có thể làm theo mong muốn của con. Những quy tắc về an toàn, sức khỏe và trách nhiệm vẫn cần được giữ.

Nhưng ngay cả khi quyết định cuối cùng không thay đổi, con vẫn có thể được lắng nghe.

“Mẹ hiểu con muốn chơi tiếp. Nhưng bây giờ mình cần về nhà. Con muốn tự cất đồ chơi hay để mẹ giúp con?”

Tôn trọng ý kiến của trẻ không đồng nghĩa với việc người lớn phải đồng ý với mọi yêu cầu.

THỬ THÁCH BBF – “BUNBUN CÓ Ý KIẾN KHÁC”

Ba mẹ chuẩn bị BunBun cùng hai nhân vật đồ chơi và tạo ra ba tình huống.

TÌNH HUỐNG 1 – KHÁC SỞ THÍCH

BunBun muốn xây lâu đài, nhưng bạn gấu muốn xây đường đua.

Con giúp hai bạn nói lên ý kiến và tìm cách chơi phù hợp.

TÌNH HUỐNG 2 – CHƯA MUỐN CHIA SẺ

BunBun đang chơi chiếc xe yêu thích, bạn voi muốn mượn ngay.

Con giúp BunBun nói rõ mong muốn mà không cần giành giật hay quát mắng.

TÌNH HUỐNG 3 – KHÔNG THOẢI MÁI

Một nhân vật muốn ôm BunBun nhưng BunBun không muốn.

Con giúp BunBun nói lời từ chối và lựa chọn cách chào khác.

Sau mỗi tình huống, hãy đổi vai để con hiểu cảm nhận của cả hai phía.

Không cần bắt con tìm một câu trả lời hoàn hảo. Hãy giúp con nhận ra rằng mình có thể bất đồng mà vẫn tôn trọng người khác, và người khác cũng cần tôn trọng ranh giới của mình.

BBF TIN RẰNG

Trong hành trình NÓI NHIỀU HƠN, chúng ta đã giúp con học cách:

Bắt đầu một cuộc trò chuyện.

Chú ý và lắng nghe người khác.

Biết chờ lượt nói.

Biết đặt câu hỏi và chia sẻ suy nghĩ.

Biết giới thiệu bản thân, kết bạn và mời bạn cùng chơi.

Biết nói khi cần giúp đỡ.

Và hôm nay, con học thêm một điều:

“CON CÓ QUYỀN CÓ Ý KIẾN KHÁC.”

Bởi giao tiếp tốt không có nghĩa là luôn đồng ý.

Giao tiếp tốt là khi con dần biết nói điều mình nghĩ, lắng nghe điều người khác nghĩ và tìm cách tôn trọng nhau ngay cả khi có sự khác biệt.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Đừng chỉ nuôi dưỡng một đứa trẻ biết nói “Vâng ạ”. Hãy giúp con đủ tự tin để nói “Con không đồng ý” khi cần, đủ bình tĩnh để giải thích khi phù hợp và đủ tôn trọng để lắng nghe ý kiến khác mình.

Bởi tiếng nói của con không chỉ để trả lời người lớn.

TIẾNG NÓI ẤY CÒN ĐỂ CON THỂ HIỆN CHÍNH MÌNH.

#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #ConKhongDongY #DayConGiaoTiep #TonTrongTre #RanhGioiCaNhan #KyNangXaHoi #PhatTrienNgonNgu #HocQuaChoi #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong