DẠY CON NÓI “CON ĐANG TỨC GIẬN”

73. DẠY CON NÓI “CON ĐANG TỨC GIẬN”

Tức giận không xấu. Điều quan trọng là con học cách thể hiện cơn giận mà không làm tổn thương bản thân và người khác.

Con đang chơi chiếc xe yêu thích thì một bạn khác chạy đến giành lấy.

Con hét lên, giậm chân rồi đẩy bạn.

Ba mẹ lập tức nói:

“Không được tức giận! Con phải ngoan chứ!”

Nhưng tức giận có thật sự là điều sai?

Không. Tức giận là một cảm xúc tự nhiên, xuất hiện khi trẻ cảm thấy bị đối xử không công bằng, bị cản trở, thất vọng hoặc không được đáp ứng nhu cầu.

Điều trẻ cần học không phải là cách không bao giờ tức giận, mà là cách nhận ra cơn giận, nói về nó và lựa chọn hành động an toàn.

1. HÃY CHO CON BIẾT: TỨC GIẬN LÀ ĐIỀU BÌNH THƯỜNG

Khi con nổi giận vì bị bạn lấy đồ chơi, thay vì nói “Có gì đâu mà giận!”, ba mẹ có thể ngồi xuống và nói:

“Mẹ thấy con đang rất tức giận vì bạn lấy chiếc xe khi con chưa chơi xong.”

Con có thể gật đầu hoặc nói:

“Đúng rồi! Con đang giận bạn!”

Đó là một bước quan trọng. Con bắt đầu nhận ra cảm xúc của mình và có từ ngữ để diễn đạt nó.

Hãy giúp con hiểu rằng vui, buồn, sợ hãi hay tức giận đều là những cảm xúc con người có thể trải qua. Không cảm xúc nào tự nó khiến con trở thành một đứa trẻ hư.

2. PHÂN BIỆT CẢM XÚC VÀ HÀNH ĐỘNG

Con có quyền tức giận, nhưng không có quyền đánh bạn.

Con có thể thất vọng, nhưng không được cố ý làm đau người khác.

Ba mẹ hãy nói rõ ràng, bình tĩnh:

“Mẹ biết con đang rất giận. Con được phép giận, nhưng mẹ không để con đánh bạn.”

Sau đó giúp con tìm một cách thể hiện khác:

“Mình đang chơi chiếc xe này. Bạn trả lại cho mình nhé!”

Hoặc:

“Con đang rất giận. Con muốn nghỉ một chút.”

Thông điệp con cần hiểu là:

MỌI CẢM XÚC ĐỀU CÓ THỂ ĐƯỢC LẮNG NGHE, NHƯNG KHÔNG PHẢI MỌI HÀNH ĐỘNG ĐỀU PHÙ HỢP.

3. DẠY CON NHẬN RA CƠN GIẬN TRONG CƠ THỂ

Trước khi trẻ có thể nói “Con đang tức giận”, con cần dần nhận ra cảm giác ấy.

Ba mẹ có thể hỏi khi con đã bình tĩnh:

“Khi tức giận, con thấy người mình thế nào?”

Có trẻ cảm thấy mặt nóng lên, tay nắm chặt, tim đập nhanh hoặc muốn hét thật lớn.

Hãy giúp con gọi tên những dấu hiệu đó:

“Khi tay con nắm chặt và con muốn hét lên, có thể con đang rất tức giận.”

Không phải trẻ nào cũng có những dấu hiệu giống nhau. Điều quan trọng là giúp con quan sát và hiểu cơ thể mình, thay vì bắt con phải có một phản ứng nhất định.

4. KHI ĐANG QUÁ GIẬN, CON KHÔNG NHẤT THIẾT PHẢI NÓI NGAY

Một đứa trẻ đang khóc, la hét hoặc quá kích động có thể chưa sẵn sàng giải thích điều gì đã xảy ra.

Lúc ấy, ba mẹ không cần hỏi liên tục:

“Sao con làm vậy?”

“Tại sao con đánh bạn?”

“Nói ngay cho mẹ biết!”

Hãy ưu tiên giữ an toàn, giảm kích thích và giúp con bình tĩnh.

Ba mẹ có thể nói:

“Mẹ ở đây. Mình sẽ nói chuyện khi con sẵn sàng.”

Nếu con muốn, hãy cùng con hít thở chậm, uống nước, ngồi ở một góc yên tĩnh hoặc ôm một món đồ chơi quen thuộc.

Khi cơn giận dịu xuống, cuộc trò chuyện mới có thể bắt đầu.

5. BIẾN CƠN GIẬN THÀNH MỘT LỜI NÓI RÕ RÀNG

Sau khi bình tĩnh, ba mẹ có thể giúp con tập diễn đạt bằng ba bước:

CON ĐANG CẢM THẤY GÌ?

“Con đang tức giận.”

ĐIỀU GÌ KHIẾN CON TỨC GIẬN?

“Vì bạn lấy đồ chơi của con.”

CON MUỐN ĐIỀU GÌ?

“Con muốn bạn hỏi trước khi lấy.”

Ghép lại thành một câu:

“Mình đang giận vì bạn lấy đồ chơi khi mình chưa đồng ý. Lần sau bạn hỏi mình trước nhé!”

Đây không phải câu nói trẻ cần học thuộc. Đó là một cách để con dần biết chuyển cảm xúc thành thông điệp mà người khác có thể hiểu.

6. BA MẸ HÃY LÀM MẪU CÁCH TỨC GIẬN

Trẻ học rất nhiều từ cách người lớn phản ứng khi không hài lòng.

Nếu ba mẹ thường xuyên quát mắng mỗi khi tức giận, con có thể học rằng tức giận đồng nghĩa với hét thật lớn.

Thay vào đó, hãy thử nói:

“Mẹ đang hơi bực vì công việc chưa xong. Mẹ cần vài phút để bình tĩnh rồi sẽ nói chuyện với con.”

Hoặc:

“Ba không vui khi đồ đạc bị ném xuống sàn. Ba sẽ giúp con cất lại, rồi mình cùng tìm cách khác.”

Và nếu ba mẹ lỡ mất bình tĩnh, hãy biết nhận lỗi:

“Lúc nãy mẹ đã quát con. Mẹ xin lỗi. Mẹ sẽ cố gắng nói bình tĩnh hơn.”

Một lời xin lỗi chân thành cũng là bài học về cách chịu trách nhiệm với hành động của mình.

THỬ THÁCH BBF – “BUNBUN ĐANG TỨC GIẬN”

Ba mẹ chuẩn bị BunBun, bạn gấu và một vài món đồ chơi để cùng con diễn lại ba tình huống khi con đang thoải mái.

TÌNH HUỐNG 1 – BỊ LẤY ĐỒ CHƠI

Bạn gấu lấy chiếc xe BunBun đang chơi.

Con giúp BunBun nói điều mình cảm thấy và đề nghị bạn trả lại xe.

TÌNH HUỐNG 2 – XÂY MÃI KHÔNG ĐƯỢC

BunBun xây tòa tháp nhưng cứ bị đổ.

Con thử nghĩ xem BunBun có thể làm gì để bình tĩnh và có thể nhờ ai giúp.

TÌNH HUỐNG 3 – KHÔNG ĐƯỢC CHƠI TIẾP

Đã đến giờ nghỉ nhưng BunBun vẫn muốn chơi.

Con giúp BunBun nói:

“Mình đang bực vì chưa muốn dừng lại.”

Sau đó, ba mẹ cùng con tìm cách chuyển sang hoạt động tiếp theo.

Hãy để con đổi vai, tự nghĩ lời thoại và thử nhiều phương án khác nhau. Không cần ép con phải giải quyết mọi cơn giận bằng một cách duy nhất.

BBF TIN RẰNG

Khi một đứa trẻ biết nói:

“CON ĐANG TỨC GIẬN.”

Con đang học cách nhận diện cảm xúc.

Khi con nói:

“CON TỨC GIẬN VÌ…”

Con đang học cách hiểu nguyên nhân.

Khi con nói:

“CON MUỐN…”

Con đang học cách bày tỏ nhu cầu.

Và khi con biết dừng lại trước khi đánh, ném hoặc làm đau người khác, con đang từng bước học cách điều chỉnh hành vi của mình.

Đó là lý do BBF xem kỹ năng cảm xúc là một trong 6 Kỹ năng Vàng cần được nuôi dưỡng thông qua những trải nghiệm hằng ngày.

🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương

Đừng mong con trở thành một đứa trẻ không bao giờ tức giận. Hãy đồng hành để con trở thành một đứa trẻ biết hiểu cơn giận của mình và thể hiện nó một cách an toàn.

Bởi phía sau câu nói:

“MẸ ƠI, CON ĐANG TỨC GIẬN!”

Có thể là một đứa trẻ đang rất cần được lắng nghe, thấu hiểu và hướng dẫn.

CƠN GIẬN KHÔNG ĐỊNH NGHĨA CON LÀ AI. CÁCH CON HỌC ĐỂ ĐỐI DIỆN VỚI NÓ MỚI LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG.

#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #ConDangTucGian #GiaoDucCamXuc #KyNangCamXuc #DayConQuanLyCamXuc #LangNgheCon #PhatTrienNgonNgu #HocQuaChoi #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong