75. DẠY CON NÓI “CON ĐANG SỢ”
Dũng cảm không phải là không biết sợ, mà là biết tìm kiếm sự an toàn và giúp đỡ khi cần.
Buổi tối, con đứng trước cửa phòng ngủ, ôm chặt chú gấu bông.
“Mẹ ơi, con không muốn ngủ một mình.”
“Sao thế con?”
Con im lặng một lúc rồi khẽ nói:
“Con sợ trong phòng có quái vật…”
Mẹ bật đèn, nhìn quanh căn phòng rồi đáp:
“Làm gì có quái vật! Con lớn rồi mà còn sợ à?”
Con không nói gì nữa. Nhưng nỗi sợ vẫn còn đó.
Đôi khi, người lớn muốn giúp trẻ hết sợ bằng cách chứng minh rằng điều con lo lắng không có thật. Nhưng với một đứa trẻ, cảm giác sợ hãi vẫn có thể rất thật, ngay cả khi mối nguy mà con tưởng tượng không tồn tại.
Điều con cần trước tiên không phải là bị thuyết phục rằng mình không nên sợ. Con cần cảm thấy được lắng nghe và an toàn.
1. ĐỪNG CƯỜI NHẠO NỖI SỢ CỦA CON
Trẻ có thể sợ bóng tối, tiếng sấm, một con vật lạ, người chưa quen, việc phải đứng trước đám đông hoặc lần đầu tham gia một hoạt động mới.
Những điều ấy có thể rất bình thường với người lớn, nhưng lại khiến trẻ lo lắng.
Thay vì nói:
“Có gì đâu mà sợ!”
Hãy thử:
“Mẹ thấy con đang sợ. Con có muốn kể cho mẹ điều gì khiến con lo lắng không?”
Nếu con sợ tiếng sấm, ba mẹ có thể giải thích nhẹ nhàng về âm thanh ấy và cùng con tìm một nơi thoải mái để ngồi.
Nếu con sợ bóng tối, hãy cùng con kiểm tra căn phòng, bật đèn ngủ nếu cần và tạo một thói quen trước giờ đi ngủ khiến con yên tâm hơn.
Tôn trọng nỗi sợ không có nghĩa là khẳng định mọi điều con tưởng tượng đều có thật. Đó là thừa nhận cảm xúc của con và giúp con hiểu tình huống một cách an toàn.
2. GIÚP CON GỌI TÊN NỖI SỢ
Không phải lúc nào trẻ cũng biết nói:
“Con đang sợ.”
Đôi khi con chỉ bám chặt lấy ba mẹ, trốn phía sau lưng, bật khóc hoặc từ chối tham gia.
Ba mẹ có thể nhẹ nhàng hỏi:
“Con đang sợ hay chỉ chưa muốn thử?”
“Con lo lắng vì đây là lần đầu tiên phải không?”
“Điều gì khiến con chưa thấy yên tâm?”
Hãy cho con thời gian và chấp nhận nếu con chưa thể trả lời.
Khi con nói được:
“Con sợ tiếng chó sủa.”
“Con sợ bị ngã.”
“Con sợ các bạn cười khi con nói sai.”
Con đang bắt đầu nhận diện và chia sẻ điều khiến mình lo lắng.
Đó là một bước quan trọng để ba mẹ có thể hỗ trợ đúng nhu cầu.
3. DẠY CON NÓI ĐIỀU MÌNH CẦN KHI SỢ
Một câu “Con đang sợ” có thể mở đầu cho những lời đề nghị rất cụ thể.
“MẸ ƠI, CON ĐANG SỢ. MẸ Ở CẠNH CON NHÉ?”
“Ba ơi, con sợ bị ngã. Ba giữ tay con được không?”
“Cô ơi, con chưa dám thử. Cô hướng dẫn con nhé?”
“Con không thấy an toàn. Con muốn rời khỏi đây.”
Hãy giúp con hiểu rằng tìm kiếm sự hỗ trợ không phải là yếu đuối.
Trong những tình huống thực sự nguy hiểm, trẻ cần biết rời khỏi nơi không an toàn nếu có thể và tìm đến người lớn đáng tin cậy. Con không cần cố tỏ ra dũng cảm bằng cách ở lại chịu đựng.
4. ĐỪNG ÉP CON PHẢI VƯỢT QUA NỖI SỢ NGAY LẬP TỨC
Con sợ cầu trượt cao.
Ba mẹ nói:
“Có gì đâu! Các bạn chơi được hết rồi, con cũng phải chơi đi!”
Nhưng việc so sánh hoặc ép buộc có thể khiến con thêm căng thẳng.
Thay vào đó, hãy cho con lựa chọn:
“Con muốn đứng nhìn các bạn chơi trước không?”
“Mình thử chiếc cầu trượt thấp hơn nhé?”
“Con có muốn mẹ đứng gần không?”
Khi cảm thấy an toàn, con có thể dần sẵn sàng thử điều mới.
Và nếu hôm nay con chưa muốn, điều đó không có nghĩa con thất bại.
Dũng cảm không phải là làm mọi điều khiến mình sợ. Dũng cảm đôi khi bắt đầu bằng việc dám nói ra nỗi sợ và lựa chọn một bước nhỏ phù hợp.
5. BA MẸ HÃY LÀM MẪU CÁCH ĐỐI DIỆN VỚI NỖI SỢ
Người lớn cũng có lúc lo lắng.
Ba mẹ có thể chia sẻ một cách phù hợp:
“Hôm nay mẹ hơi hồi hộp vì phải nói chuyện trước nhiều người. Mẹ sẽ chuẩn bị trước và hít thở chậm để cảm thấy yên tâm hơn.”
Qua đó, con hiểu rằng sợ hãi không phải điều đáng xấu hổ. Quan trọng là mình nhận ra cảm xúc và tìm cách ứng phó.
Đừng bắt con phải luôn mạnh mẽ. Hãy cho con thấy ngay cả người lớn cũng có lúc cần thời gian, sự chuẩn bị và giúp đỡ.
THỬ THÁCH BBF – “BUNBUN DŨNG CẢM”
Ba mẹ chuẩn bị BunBun và vài món đồ chơi để tạo ba tình huống giả lập.
TÌNH HUỐNG 1 – BUNBUN SỢ BÓNG TỐI
BunBun chuẩn bị đi ngủ nhưng cảm thấy lo lắng.
Con giúp BunBun nói:
“Mình đang sợ. Bạn ở cạnh mình một chút nhé?”
Sau đó cùng nghĩ cách để BunBun cảm thấy an toàn hơn.
TÌNH HUỐNG 2 – BUNBUN SỢ THỬ TRÒ CHƠI MỚI
BunBun muốn leo qua một chướng ngại vật thấp trong trò chơi nhưng còn ngập ngừng.
Con thử giúp BunBun nói điều mình lo lắng và lựa chọn một bước nhỏ để bắt đầu, với sự hỗ trợ an toàn của người lớn.
TÌNH HUỐNG 3 – BUNBUN CẢM THẤY KHÔNG AN TOÀN
Một nhân vật khiến BunBun sợ hãi và không thoải mái.
Con giúp BunBun nói:
“KHÔNG! MÌNH KHÔNG MUỐN!”
Sau đó BunBun rời khỏi tình huống và tìm một người lớn đáng tin cậy để nhờ giúp đỡ.
Hãy đổi vai để con được trải nghiệm cả người đang sợ và người biết lắng nghe, hỗ trợ.
Không cần ép con phải trở thành người hùng trong mọi câu chuyện. Điều quan trọng là con hiểu mình có quyền nói ra nỗi sợ và tìm kiếm sự an toàn.
BBF TIN RẰNG
Khi một đứa trẻ biết nói:
“CON ĐANG SỢ.”
Con đang học cách nhận diện cảm xúc.
Khi con nói:
“CON SỢ VÌ…”
Con đang học cách hiểu điều khiến mình lo lắng.
Khi con nói:
“CON CẦN GIÚP ĐỠ.”
Con đang học cách tìm kiếm sự hỗ trợ.
Và khi con nói:
“CON CHƯA SẴN SÀNG.”
Con đang học cách nhận biết và thể hiện giới hạn của bản thân.
Trong hành trình NÓI NHIỀU HƠN, BBF không chỉ mong trẻ biết kể chuyện hay giao tiếp tự tin hơn. Chúng tôi còn mong con có thể sử dụng tiếng nói của mình để thể hiện nỗi sợ, bảo vệ ranh giới và tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần.
Nếu nỗi sợ kéo dài, quá dữ dội hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến giấc ngủ, việc học và sinh hoạt, ba mẹ nên trao đổi với chuyên gia phù hợp để được hướng dẫn thêm.
🐰 BabyFun – Gắn kết yêu thương
Đừng chỉ dạy con phải dũng cảm. Hãy dạy con rằng ngay cả khi sợ hãi, con vẫn xứng đáng được yêu thương, bảo vệ và lắng nghe.
Bởi một đứa trẻ không cần phải giấu đi nỗi sợ để chứng minh mình mạnh mẽ.
Và đôi khi, bước đầu tiên của lòng dũng cảm chính là câu nói:
“BA MẸ ƠI, CON ĐANG SỢ…”
Để rồi con được nghe câu trả lời:
“BA MẸ Ở ĐÂY. MÌNH CÙNG TÌM CÁCH NHÉ!”
#BabyFun #BBF #NoiNhieuHon #ConDangSo #GiaoDucCamXuc #KyNangCamXuc #DayConDungCam #AnToanChoTre #LangNgheCon #PhatTrienNgonNgu #HocQuaChoi #ChoiCoChuDich #6KyNangVang #GanKetYeuThuong


