Lưu trữ danh mục: Chọn đồ chơi an toàn

Sáng tạo bắt đầu từ quyền được thử

Sáng tạo bắt đầu từ quyền được thử

Trước khi một đứa trẻ có thể tạo ra điều gì mới, con cần được trao một quyền rất đơn giản:

Quyền được thử.

Thử xếp theo cách của mình.
Thử dùng một màu khác.
Thử biến chiếc hộp thành con tàu.
Thử một ý tưởng mà người lớn chưa chắc hiểu ngay.

Bởi sáng tạo không bắt đầu từ việc “Con phải làm đúng.”

Sáng tạo thường bắt đầu bằng:

“Nếu con thử thế này thì sao?”

Muốn sáng tạo, trẻ phải được phép chưa hoàn hảo

Một ý tưởng mới hiếm khi hoàn chỉnh ngay từ lần đầu.

Tòa tháp có thể đổ.

Bức vẽ có thể khác mẫu.

Chiếc cầu có thể chưa đứng vững.

Cách chơi mới có thể chưa hợp lý.

Nhưng mỗi lần như vậy, trẻ lại có cơ hội:

Quan sát → Điều chỉnh → Thử lại → Tạo ra một phiên bản mới.

Nếu người lớn sửa quá sớm, trẻ có thể học được cách làm đúng của người lớn.

Nhưng con lại mất đi cơ hội tìm ra cách làm của chính mình.

Đừng để trẻ sợ sai trước khi dám nghĩ

Nếu mỗi ý tưởng đều nhận lại:

“Không phải thế.”
“Sai rồi.”
“Làm giống mẫu đi.”

trẻ có thể dần chuyển từ câu hỏi:

“Con có thể tạo ra gì?”

sang:

“Con phải làm thế nào để không bị sai?”

Và khi quá sợ sai, trẻ sẽ ít muốn thử những điều mới.

Ba mẹ hãy tạo một vùng an toàn cho sự thử nghiệm

Khi hoạt động phù hợp và an toàn, hãy cho trẻ được thử.

Thay vì:

“Không được, làm thế này.”

hãy hỏi:

“Con muốn thử cách đó à? Mình xem chuyện gì xảy ra nhé.”

Nếu chưa thành công:

“Con muốn thay đổi điều gì?”

Nếu con nghĩ ra cách khác:

“Ý tưởng mới của con là gì?”

Ba mẹ không cần khen mọi ý tưởng là tuyệt vời.

Điều quan trọng hơn là cho trẻ cảm nhận:

Ý tưởng của con đáng được lắng nghe và thử nghiệm.

Quyền được thử cũng là quyền được thất bại

Một đứa trẻ được phép thử sẽ dần hiểu:

Không thành công lần đầu không có nghĩa là mình không sáng tạo.

Con có thể làm lại.

Đổi cách.

Thêm một chi tiết.

Bỏ một chi tiết.

Hay bắt đầu từ đầu.

Đó là lúc Sáng tạo và Tư duy gặp nhau.

BBF tin rằng muốn nuôi dưỡng một thế hệ biết tạo ra điều mới, chúng ta không thể chỉ trao cho trẻ những đáp án có sẵn.

Hãy trao cho con:

Không gian để tưởng tượng.
Thời gian để thử.
Quyền được sai.
Cơ hội để làm lại.
Và sự tự tin để nói: “Con có một ý tưởng.”

Bởi trước mọi phát minh, tác phẩm hay ý tưởng lớn trong tương lai…

thường có một khoảnh khắc rất nhỏ:

Một đứa trẻ dám thử điều mình vừa nghĩ ra.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Đừng chỉ dạy trẻ cách làm đúng.
Hãy giữ cho con lòng can đảm để thử điều mới.

#BabyFun #BBF #6KyNangVang #KyNangSangTao #QuyenDuocThu #TriTuongTuong #HocQuaChoi #TuDuySangTao #PhatTrienTre #GanKetYeuThuong

Khi trẻ tự nghĩ ra luật chơi mới

Khi trẻ tự nghĩ ra luật chơi mới

Một trò chơi vốn có luật rất rõ ràng.

Nhưng đang chơi, trẻ bỗng nói:

“Bây giờ mình chơi cách khác nhé!”

Người lớn đôi khi sẽ đáp:

“Không, trò này phải chơi đúng luật.”

Nhưng trước khi sửa con, hãy quan sát xem điều gì đang xảy ra.

Bởi khi trẻ tự nghĩ ra một luật chơi mới, con có thể đang thực hiện một hoạt động sáng tạo rất thú vị.

Từ người làm theo luật đến người tạo ra luật

Khi chơi theo hướng dẫn, trẻ học cách hiểu và tuân theo quy tắc.

Điều đó rất cần thiết.

Nhưng khi tự tạo luật mới, trẻ phải suy nghĩ thêm:

“Nếu thay đổi điều này thì sao?”
“Làm thế nào để trò chơi vẫn chơi được?”
“Điều gì được phép và điều gì không?”

Trẻ không chỉ tham gia trò chơi.

Con bắt đầu thiết kế trò chơi.

Sáng tạo không phải lúc nào cũng là tạo ra một món đồ

Sáng tạo còn có thể là:

Một cách chơi mới.
Một câu chuyện mới.
Một quy tắc mới.
Một cách giải quyết mới.

Ví dụ, thay vì chỉ xếp các khối thật cao, trẻ đặt luật:

“Chỉ được dùng khối màu đỏ và xanh.”

Hoặc:

“Mỗi người chỉ được đặt một khối trong một lượt.”

Một trò chơi quen thuộc bỗng trở thành một thử thách hoàn toàn mới.

Hãy hỏi trẻ giải thích luật của mình

Ba mẹ có thể hỏi:

“Luật mới của con là gì?”
“Tại sao con muốn đổi luật này?”
“Nếu mọi người cùng chơi thì làm thế nào để công bằng?”
“Nếu xảy ra trường hợp này thì tính thế nào?”

Những câu hỏi ấy giúp trẻ phải diễn đạt ý tưởng, dự đoán tình huống và điều chỉnh quy tắc.

Lúc này, Sáng tạo bắt đầu kết nối với Tư duy, Ngôn ngữ và Kỹ năng Xã hội.

Nhưng sáng tạo không có nghĩa là muốn đổi luật lúc nào cũng được

Đây cũng là điều trẻ cần học.

Nếu cả nhóm đã thống nhất một luật chơi, trẻ không nên tự ý thay đổi giữa chừng chỉ để mình thắng.

Hãy dạy con phân biệt:

“Sáng tạo một phiên bản trò chơi mới”

với

“Thay đổi luật để có lợi cho mình.”

Muốn đổi luật khi chơi cùng người khác?

Hãy đề xuất – cùng thảo luận – cùng thống nhất – rồi mới bắt đầu.

Đó cũng là một bài học rất đẹp về sự công bằng và hợp tác.

BBF tin rằng chúng ta cần những đứa trẻ biết tôn trọng quy tắc.

Nhưng cũng cần những đứa trẻ đủ sáng tạo để đôi khi tự hỏi:

“Liệu có một cách chơi khác hay hơn không?”

Bởi hôm nay con đang thay đổi luật của một trò chơi.

Ngày mai, khả năng ấy có thể trở thành tư duy:

Nhìn thấy điều quen thuộc – đặt câu hỏi – thử một cách mới – và tạo ra điều tốt hơn.

Đó chính là một bước tiến rất đẹp của Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Một món đồ chơi – 5 cách chơi khác nhau

Một món đồ chơi – 5 cách chơi khác nhau

Một món đồ chơi tốt không nhất thiết phải có thật nhiều nút bấm hay chức năng.

Đôi khi, giá trị của nó nằm ở một điều đơn giản hơn:

Trẻ có thể nghĩ ra bao nhiêu cách để chơi với nó?

Hãy lấy một bộ khối xếp hình làm ví dụ.

Cách 1 – Xây thật cao

Thử thách trẻ:

“Con có thể xây một tòa tháp cao đến đâu?”

Trẻ phải lựa chọn khối, giữ cân bằng, quan sát và điều chỉnh khi công trình bị đổ.

Một trò chơi vừa phát triển Sáng tạo, vừa kích thích Tư duy.

Cách 2 – Xây thế giới của riêng con

Đừng đưa mẫu.

Hãy hỏi:

“Nếu những khối này trở thành một thành phố, con sẽ xây gì?”

Ngôi nhà, cây cầu, trường học hay tàu vũ trụ đều có thể xuất hiện.

Lúc này, trẻ đang biến ý tưởng trong đầu thành một sản phẩm có thật.

Cách 3 – Phân loại theo cách của con

Yêu cầu trẻ chia các khối thành từng nhóm.

Có thể theo:

Màu sắc – Hình dạng – Kích thước.

Nhưng thú vị hơn, hãy hỏi:

“Con còn nghĩ ra cách chia nào khác không?”

Trẻ bắt đầu học rằng cùng một tập hợp có thể được nhìn theo nhiều góc độ khác nhau.

Cách 4 – Biến khối thành đạo cụ chơi giả vờ

Một khối chữ nhật có thể trở thành:

Điện thoại.
Chiếc bánh.
Ô tô.
Giường của búp bê.
Hay kho báu bí mật.

Không cần món đồ chơi thay đổi.

Chỉ cần trí tưởng tượng của trẻ thay đổi.

Cách 5 – Tạo thử thách mới

Ba mẹ có thể hỏi:

“Con xây được cây cầu để chiếc xe đi qua không?”

Hoặc:

“Con có thể xây một ngôi nhà chỉ bằng 8 khối không?”

Trẻ phải tưởng tượng, lên ý tưởng, thử nghiệm rồi thay đổi cách làm nếu chưa thành công.

Lúc này, Sáng tạo và Tư duy giải quyết vấn đề cùng hoạt động.


Điều BBF muốn hướng tới không chỉ là:

“Món đồ chơi này có chức năng gì?”

Mà còn là:

“Món đồ chơi này mở ra được bao nhiêu cách chơi cho trẻ?”

Một món đồ chơi có thể chỉ có một hình dạng.

Nhưng trong trí tưởng tượng của trẻ, nó có thể có 5, 10 hay hàng chục cuộc đời khác nhau.

Hôm nay là tòa tháp.

Ngày mai là thành phố.

Ngày kia là chiếc điện thoại trong cửa hàng tưởng tượng.

Và mỗi lần trẻ nghĩ ra một cách chơi mới, con đang học một điều rất quan trọng:

Không phải mọi thứ đều chỉ có một cách sử dụng.
Không phải mọi vấn đề đều chỉ có một lời giải.

Đó chính là nền móng của Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Một món đồ chơi – nhiều cách chơi – nhiều kỹ năng – nhiều trải nghiệm.

 

Vì sao trẻ thích chơi giả vờ?

Vì sao trẻ thích chơi giả vờ?

Một chiếc thìa trở thành micro.

Một chiếc hộp biến thành ô tô.

Gấu bông bỗng bị “ốm” và cần được bác sĩ khám.

Còn con hôm nay có thể là đầu bếp, ngày mai là bác sĩ, phi hành gia hay siêu anh hùng.

Người lớn gọi đó là chơi giả vờ.

Nhưng với trẻ, đó là cách con tái hiện, khám phá và hiểu thế giới theo cách của mình.

Trẻ đang biến điều đã thấy thành câu chuyện

Trẻ quan sát cuộc sống mỗi ngày.

Con nhìn ba mẹ nấu ăn.
Thấy bác sĩ khám bệnh.
Nghe người lớn gọi điện.
Nhìn nhân viên bán hàng tính tiền.

Sau đó, những trải nghiệm ấy xuất hiện trong trò chơi:

“Con là bác sĩ, mẹ là bệnh nhân nhé.”

Trẻ đang lấy những gì mình quan sát được, ghi nhớ rồi tái tạo thành một thế giới mới.

Đây là sự kết hợp rất tự nhiên giữa trí nhớ và trí tưởng tượng.

Một vật có thể trở thành thứ khác

Khi trẻ cầm một khối gỗ lên tai và nói:

“Alo!”

con biết đó không thực sự là điện thoại.

Nhưng con có khả năng tưởng tượng rằng vật này có thể đại diện cho một vật khác.

Đây là một bước phát triển quan trọng của tư duy biểu tượng và sáng tạo.

Trẻ bắt đầu hiểu rằng thế giới không chỉ có những gì đang ở trước mắt.

Con có thể tưởng tượng ra điều chưa tồn tại.

Chơi giả vờ còn giúp trẻ thử những vai trò khác nhau

Khi làm bác sĩ, trẻ chăm sóc “bệnh nhân”.

Khi chơi cửa hàng, trẻ hỏi – đáp, mua – bán và chờ đến lượt.

Khi chơi gia đình, trẻ có thể bắt chước cách người lớn chăm sóc nhau.

Vì vậy, chơi giả vờ không chỉ nuôi dưỡng Kỹ năng Sáng tạo mà còn tạo cơ hội phát triển Ngôn ngữ, Xã hội và Cảm xúc.

Ba mẹ không cần viết sẵn kịch bản

Nếu con nói:

“Chiếc ghế này là tàu vũ trụ.”

Đừng vội nói:

“Đó là cái ghế mà.”

Hãy thử bước vào thế giới của con:

“Tàu của chúng ta sẽ bay đến đâu?”

Rồi để trẻ dẫn câu chuyện.

Ba mẹ có thể thêm những câu hỏi mở:

“Chuyện gì xảy ra tiếp theo?”
“Ai đang sống trên hành tinh đó?”
“Nếu tàu hết nhiên liệu thì mình làm thế nào?”

Một trò chơi tưởng tượng lúc này còn trở thành một bài tập nhỏ về kể chuyện và giải quyết vấn đề.

BBF tin rằng khi trẻ chơi giả vờ, con không hề “chỉ đang chơi”.

Con đang thử làm người khác.

Thử nhìn thế giới từ một vai trò khác.

Thử tạo ra những tình huống chưa từng xảy ra.

Và thử tìm cách giải quyết chúng trong một thế giới an toàn do chính mình tưởng tượng.

Hôm nay con giả vờ trở thành phi hành gia.

Điều quan trọng không phải con có thực sự bay vào vũ trụ hay không.

Mà là trong khoảnh khắc ấy, trí tưởng tượng của con đã đủ lớn để đưa một chiếc ghế đi xa hơn rất nhiều so với nơi nó đang đứng.

Đó chính là một phần vẻ đẹp của Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

5 trò chơi mở giúp trẻ phát triển sáng tạo

5 trò chơi mở giúp trẻ phát triển sáng tạo

Trò chơi mở là những trò chơi không chỉ có một cách chơi, một kết quả hay một đáp án duy nhất.

Thay vì hỏi trẻ:

“Con có làm đúng không?”

Trò chơi mở đặt ra một câu hỏi thú vị hơn:

“Con có thể nghĩ ra điều gì?”

Dưới đây là 5 trò chơi đơn giản giúp trẻ nuôi dưỡng Kỹ năng Sáng tạo.

1. Xếp khối – “Hôm nay con muốn xây gì?”

Đừng đưa mẫu ngay từ đầu.

Hãy đặt các khối trước mặt trẻ và để con tự quyết định.

Một khối có thể là viên gạch.
Cũng có thể là chiếc điện thoại.
Một chiếc bánh.
Hay động cơ của tàu vũ trụ.

Ba mẹ có thể hỏi:

“Nếu những khối này trở thành một thành phố, thành phố của con sẽ có gì?”

Một bộ đồ chơi nhưng có thể tạo ra hàng chục thế giới khác nhau.

2. Chiếc hộp kỳ diệu – “Nếu đây không phải chiếc hộp?”

Chuẩn bị một chiếc hộp carton sạch, an toàn và hỏi:

“Nếu đây không phải chiếc hộp, con muốn nó trở thành gì?”

Hôm nay là ô tô.

Ngày mai là lâu đài.

Ngày kia là tên lửa.

Trẻ có thể vẽ, dán giấy và trang trí để biến ý tưởng trong đầu thành một sản phẩm của riêng mình.

3. Vẽ tiếp câu chuyện

Ba mẹ vẽ một hình đơn giản: một vòng tròn, đường cong hoặc vài nét ngẫu nhiên.

Sau đó hỏi:

“Con có thể biến nó thành thứ gì?”

Một vòng tròn có thể trở thành:

Mặt trời – khuôn mặt – hành tinh – chiếc bánh – bánh xe…

Không cần giống mẫu.

Mục tiêu là giúp trẻ nhận ra:

Một hình ảnh có thể dẫn đến rất nhiều ý tưởng.

4. Xây thế giới tưởng tượng

Dùng khối, thú đồ chơi, xe, nhân vật hoặc các vật liệu chơi phù hợp độ tuổi để trẻ tự tạo nên một thế giới.

Sau đó hỏi:

“Ai sống ở đây?”
“Họ đang đi đâu?”
“Chuyện gì xảy ra tiếp theo?”

Lúc này trẻ không chỉ xây dựng.

Con đang tưởng tượng nhân vật, tạo tình huống và kể câu chuyện.

Sáng tạo bắt đầu kết nối với cả Ngôn ngữ và Kỹ năng Xã hội.

5. Một món đồ – 10 cách chơi

Chọn một vật đơn giản, an toàn như một chiếc khăn và hỏi:

“Con nghĩ chiếc khăn này có thể biến thành những gì?”

Nó có thể là:

Áo choàng siêu nhân.
Tấm chăn cho búp bê.
Dòng sông.
Lều nhỏ.
Cánh buồm.
Hay bất cứ điều gì trẻ nghĩ ra.

Không cần thực sự đạt đủ 10 cách.

Điều quan trọng là khuyến khích trẻ tiếp tục hỏi:

“Còn gì nữa?”


Điểm chung của 5 trò chơi này là người lớn không quyết định trước kết quả cuối cùng.

Ba mẹ chuẩn bị môi trường.

Trẻ tạo ra cuộc chơi.

Và hãy nhớ: trò chơi mở không có nghĩa là không có giới hạn. Vật liệu vẫn cần phù hợp độ tuổi, tránh chi tiết nhỏ hoặc các vật có nguy cơ gây thương tích, và trẻ nhỏ vẫn cần được giám sát phù hợp.

BBF tin rằng sáng tạo không nhất thiết bắt đầu bằng những món đồ chơi phức tạp.

Đôi khi chỉ cần:

Một vài khối.
Một chiếc hộp.
Một tờ giấy.
Một câu chuyện.
Và một người lớn không vội nói trẻ phải làm thế nào.

Hãy cho con một khoảng trống.

Rồi hỏi:

“Con nghĩ mình còn có thể tạo ra điều gì nữa?”

Bởi phát triển sáng tạo không phải dạy trẻ tạo ra thứ giống chúng ta nhất.

Mà là giúp con đủ tự tin để tạo ra thứ mang ý tưởng của chính mình.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Đừng nói “Con làm sai rồi” khi con đang sáng tạo

Đừng nói “Con làm sai rồi” khi con đang sáng tạo

Con vẽ mặt trời màu xanh.

Con xây một ngôi nhà không có cửa.

Con đặt bánh xe lên nóc lâu đài.

Người lớn nhìn thấy và rất dễ nói:

“Sai rồi con, phải làm thế này mới đúng.”

Nhưng hãy thử dừng lại một chút.

Nếu trẻ đang làm một nhiệm vụ có quy tắc, đúng – sai có thể cần thiết. Nhưng nếu con đang tưởng tượng và sáng tạo, đôi khi thứ người lớn gọi là “sai” chỉ đơn giản là:

Con đang nhìn thế giới theo một cách khác.

Sáng tạo cần một khoảng trời không có đáp án mẫu

Nếu mọi bức tranh đều phải giống thật.

Mọi công trình đều phải giống mẫu.

Mọi món đồ đều phải được sử dụng theo đúng một cách.

Trẻ sẽ dần học cách hỏi:

“Con phải làm thế nào mới đúng?”

thay vì:

“Con muốn tạo ra điều gì?”

Hai câu hỏi ấy dẫn trẻ đến hai hành trình rất khác nhau.

Hãy hỏi trước khi sửa

Khi con vẽ một cái cây màu tím, thay vì nói:

“Cây phải màu xanh.”

Hãy thử hỏi:

“Kể cho mẹ nghe về cái cây màu tím của con nhé?”

Có thể trẻ sẽ nói:

“Đây là cây phép thuật, ban đêm nó phát sáng.”

Chỉ một câu hỏi mở đã biến một điều tưởng như “sai” thành cả một câu chuyện.

Điều trẻ cần không phải lời khen cho mọi thứ

Khuyến khích sáng tạo không có nghĩa là mọi điều trẻ làm đều đúng.

Trẻ vẫn cần học quy tắc, giới hạn và đặc biệt là an toàn.

Nhưng ba mẹ có thể phân biệt:

Khi nào con đang học một quy tắc cần chính xác?

Khi nào con đang ở trong không gian tự do sáng tạo?

Trong không gian thứ hai, hãy cho trí tưởng tượng của trẻ thêm một chút tự do.

Thay “Sai rồi” bằng những câu hỏi

“Tại sao con lại chọn cách này?”

“Con đang tạo ra thứ gì vậy?”

“Nếu làm khác đi thì chuyện gì xảy ra?”

“Con còn ý tưởng nào nữa không?”

Những câu hỏi ấy không đóng cánh cửa.

Chúng mở thêm cánh cửa cho suy nghĩ của trẻ.

BBF tin rằng trẻ không chỉ cần học cách tìm ra đáp án đúng.

Trẻ còn cần được bảo vệ khả năng nghĩ ra những đáp án khác.

Bởi sáng tạo không bắt đầu từ việc:

“Con có làm giống mẫu không?”

Sáng tạo bắt đầu khi trẻ đủ tự tin để nói:

“Con biết mọi người thường làm như vậy. Nhưng con muốn thử cách này.”

Đừng vội sửa một ý tưởng chỉ vì nó khác với cách người lớn nghĩ.

Có những lúc, hãy để con được vẽ mặt trời màu xanh, xây lâu đài không cửa và tạo ra một thế giới chưa từng tồn tại.

Bởi trước khi một ý tưởng trở thành điều mới mẻ…

Nó thường bắt đầu bằng việc trông hơi “khác”.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Xếp khối giúp trí tưởng tượng phát triển thế nào?

Xếp khối giúp trí tưởng tượng phát triển thế nào?

Trước mặt trẻ chỉ là vài khối gỗ đơn giản.

Nhưng trong trí tưởng tượng của con, chúng có thể trở thành:

Một ngôi nhà.
Một cây cầu.
Một con robot.
Một thành phố.
Hay một con tàu đang bay giữa vũ trụ.

Đó chính là điều đặc biệt của xếp khối:

Đồ chơi càng mở, trí tưởng tượng của trẻ càng có nhiều không gian để hoạt động.

Trẻ phải “nhìn thấy” trước khi xây

Khi trẻ nói:

“Con sẽ xây một lâu đài.”

Lâu đài ấy chưa tồn tại.

Nó mới chỉ xuất hiện trong suy nghĩ của con.

Trẻ phải hình dung nó trông như thế nào, chọn những khối phù hợp rồi từng bước biến ý tưởng trong đầu thành một thứ có thể nhìn thấy và chạm vào.

Đó là một quá trình sáng tạo rất tự nhiên:

Tưởng tượng → Lựa chọn → Xây dựng → Quan sát → Điều chỉnh → Hoàn thiện.

Một bộ khối không nói trước trẻ phải tạo ra điều gì

Đây là giá trị lớn của trò chơi mở.

Cùng một bộ khối, hôm nay trẻ xây nhà.

Ngày mai con làm sở thú.

Ngày kia, các khối trở thành thức ăn trong cửa hàng tưởng tượng.

Đồ chơi vẫn vậy. Nhưng câu chuyện luôn thay đổi.

Trẻ đang học rằng một vật có thể mang nhiều ý nghĩa và một vấn đề có thể có nhiều cách tiếp cận.

Khi công trình đổ, sáng tạo vẫn tiếp tục

Tòa tháp đổ không nhất thiết là kết thúc trò chơi.

Trẻ có thể nghĩ:

“Con sẽ xây lại.”
“Con làm chân rộng hơn.”
“Hay con biến đống này thành một con robot?”

Chính lúc đó, Sáng tạo và Tư duy bắt đầu kết nối.

Trẻ không chỉ tưởng tượng điều mới mà còn học cách thay đổi ý tưởng khi thực tế không diễn ra như dự kiến.

Ba mẹ đừng vội đưa mẫu

Xây theo mẫu có giá trị riêng, nhưng không phải cuộc chơi nào cũng cần một hình mẫu hoàn chỉnh.

Đôi khi hãy đặt những khối trước mặt trẻ và chỉ hỏi:

“Hôm nay con muốn xây gì?”

Khi con hoàn thành, thay vì nhận xét:

“Sao ngôi nhà trông lạ thế?”

hãy hỏi:

“Con kể cho ba mẹ nghe về công trình này nhé?”

Có thể thứ người lớn nhìn thấy chỉ là vài khối xếp chồng lên nhau.

Nhưng trong đầu trẻ, đó là một thành phố có nhân vật, câu chuyện và những quy luật riêng.

BBF tin rằng giá trị của xếp khối không nằm ở việc trẻ xây được công trình đẹp giống mẫu đến đâu.

Mà nằm ở khả năng trẻ nhìn những khối đơn giản và nghĩ:

“Con có thể biến chúng thành một điều chưa từng có.”

Hôm nay con xây bằng những khối đồ chơi.

Ngày mai, con có thể dùng chính khả năng ấy để tạo ra ý tưởng, nhìn thấy khả năng mới và tìm những con đường mà người khác chưa nghĩ tới.

Đó chính là một phần của Kỹ năng Sáng tạo.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Một chiếc hộp có thể trở thành cả thế giới của trẻ

Một chiếc hộp có thể trở thành cả thế giới của trẻ

Người lớn nhìn thấy một chiếc hộp carton.

Trẻ có thể nhìn thấy một thế giới.

Buổi sáng, chiếc hộp là một chiếc ô tô.

Buổi chiều, nó trở thành lâu đài.

Ngày mai, nó có thể là con tàu vượt đại dương.

Và vài hôm sau, chính chiếc hộp ấy lại biến thành tên lửa đưa con lên Mặt Trăng.

Chiếc hộp không thay đổi.
Điều thay đổi là thế giới trong trí tưởng tượng của trẻ.

Trẻ không cần mọi thứ phải được làm sẵn

Một món đồ chơi càng mô phỏng hoàn chỉnh, đôi khi trẻ càng ít phải tưởng tượng về việc “nó có thể là gì khác?”

Ngược lại, một vật đơn giản lại để lại rất nhiều khoảng trống.

Và trẻ sẽ dùng trí tưởng tượng để lấp đầy khoảng trống ấy.

Chiếc hộp chưa có vô-lăng?

Con tự vẽ.

Chưa có cửa sổ?

Con tưởng tượng ra.

Tên lửa chưa có bảng điều khiển?

Con tự thiết kế.

Một cuộc chơi đơn giản bắt đầu trở thành quá trình:

Tưởng tượng → Tạo ý tưởng → Thử nghiệm → Thay đổi → Kể câu chuyện → Sáng tạo tiếp.

Điều quý giá nằm ở câu hỏi: “Con thấy gì?”

Thay vì nói:

“Đây chỉ là cái hộp.”

Ba mẹ hãy thử hỏi:

“Nếu đây không phải chiếc hộp, con muốn nó trở thành gì?”

Có thể câu trả lời của trẻ rất khác với những gì người lớn nghĩ.

Và đó chính là điều chúng ta đang tìm kiếm.

Không phải câu trả lời đúng.

Mà là câu trả lời của con.

Đừng vội làm mọi thứ thật hoàn hảo cho trẻ

Người lớn có thể muốn cắt sẵn cửa, trang trí đẹp, làm bánh xe và hoàn thiện chiếc xe cho con.

Nhưng hãy để lại một phần chưa hoàn thiện.

Để trẻ được nghĩ.

Được vẽ.

Được xây.

Được thay đổi.

Được quyết định thế giới ấy sẽ trông như thế nào.

Bởi nếu người lớn làm hết, trẻ nhận được một món đồ chơi đẹp.

Nhưng nếu trẻ được tham gia tạo ra nó, con nhận được một trải nghiệm sáng tạo.

Và đó là điều BBF muốn giữ lại trong tuổi thơ

Không phải mọi món đồ chơi tốt đều cần thật nhiều chức năng.

Đôi khi, món đồ chơi tuyệt vời lại là thứ chưa nói trước cho trẻ phải chơi như thế nào.

Nó để lại một khoảng trống cho trí tưởng tượng.

Một chiếc hộp có thể chẳng đáng bao nhiêu tiền.

Nhưng trong mắt một đứa trẻ, hôm nay nó có thể là cả một vũ trụ.

Vì giá trị của trò chơi không chỉ nằm ở thứ chúng ta đặt vào tay trẻ.

Mà còn nằm ở những gì trẻ có thể tưởng tượng ra từ nó.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Đừng chỉ cho trẻ một thế giới được làm sẵn.
Hãy cho con cơ hội tự tạo nên thế giới của mình.

 

Vì sao trẻ cần những món đồ chơi không có một đáp án duy nhất?

Vì sao trẻ cần những món đồ chơi không có một đáp án duy nhất?

Có những món đồ chơi mà trẻ chỉ cần tìm một đáp án đúng.

Nhưng cũng có những món đồ chơi đặt trước mặt trẻ và hỏi:

“Con muốn tạo ra điều gì?”

Không có hình mẫu bắt buộc.
Không có một cách chơi duy nhất.
Không có câu trả lời cố định.

Và chính khoảng trống ấy là nơi sự sáng tạo bắt đầu.

Khi không có đáp án, trẻ phải tự tạo ra đáp án

Một bộ khối có thể trở thành:

Ngôi nhà.
Cây cầu.
Con robot.
Chiếc tàu vũ trụ.
Một thành phố mà chỉ trẻ mới biết tên.

Hôm nay con chơi theo cách này.

Ngày mai, vẫn những món đồ ấy nhưng con lại nghĩ ra một thế giới hoàn toàn khác.

Trẻ không chỉ đang chơi.

Con đang tưởng tượng – lựa chọn – thử nghiệm – thay đổi – sáng tạo.

Đồ chơi mở giúp trẻ học cách nghĩ khác

Khi không có hướng dẫn duy nhất, trẻ phải tự đặt câu hỏi:

“Mình có thể làm gì với cái này?”
“Nếu ghép hai thứ này lại thì sao?”
“Có cách nào khác không?”

Đó là lúc trẻ bắt đầu hiểu một điều quan trọng:

Một vấn đề có thể có nhiều cách giải quyết.

Đây không chỉ là sáng tạo.

Nó còn liên quan đến tư duy linh hoạt và khả năng giải quyết vấn đề.

Đừng biến mọi cuộc chơi thành “làm giống mẫu”

Người lớn đôi khi rất thích đưa cho trẻ một hình mẫu:

“Con xây giống thế này nhé.”

Hình mẫu có thể hữu ích khi trẻ học một kỹ năng mới.

Nhưng nếu mọi cuộc chơi đều phải giống mẫu, trẻ sẽ ít có cơ hội tự hỏi:

“Nếu con làm khác thì sao?”

Có lúc hãy cất hướng dẫn đi.

Đặt những khối đồ chơi trước mặt trẻ và hỏi:

“Hôm nay con muốn tạo ra gì?”

Rồi để câu chuyện thuộc về con.

Một món đồ chơi – nhiều lần chơi – nhiều trải nghiệm

Đây cũng là giá trị rất lớn của đồ chơi mở.

Nếu một món đồ chỉ có một cách hoàn thành, khi trẻ đã biết đáp án, sự hấp dẫn có thể giảm.

Nhưng với những món có nhiều cách chơi, thử thách có thể thay đổi theo trí tưởng tượng và khả năng của trẻ.

Một bộ khối hôm nay dành để xây tháp.

Ngày mai trở thành đường đua.

Tuần sau lại thành cửa hàng trong trò chơi đóng vai.

Đồ chơi không thay đổi.
Nhưng đứa trẻ đã tạo ra một trải nghiệm mới.

BBF tin rằng trẻ không chỉ cần những món đồ chơi dạy con “đáp án đúng là gì”.

Trẻ cũng cần những món đồ chơi đủ mở để hỏi:

“Đáp án của con là gì?”

Bởi thế giới mà trẻ lớn lên sẽ không phải lúc nào cũng có một lời giải duy nhất.

Và một trong những năng lực quý giá chúng ta có thể trao cho con từ nhỏ chính là:

Biết tưởng tượng nhiều khả năng.
Biết thử nhiều con đường.
Và dám tạo ra câu trả lời của riêng mình.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

 

Sáng tạo ở trẻ không chỉ là biết vẽ đẹp

Sáng tạo ở trẻ không chỉ là biết vẽ đẹp

Khi nhắc đến một đứa trẻ sáng tạo, chúng ta thường nghĩ đến một em bé vẽ đẹp, tô màu khéo hay làm đồ thủ công giỏi.

Nhưng sáng tạo rộng hơn rất nhiều.

Một đứa trẻ có thể chưa vẽ đẹp, nhưng vẫn đang sáng tạo khi con biến chiếc hộp thành ô tô, dùng những khối gỗ để xây một thành phố hay nghĩ ra một luật chơi mà trước đó chưa từng có.

Sáng tạo không chỉ nằm trên trang giấy.
Sáng tạo nằm trong cách trẻ nhìn thấy những khả năng khác nhau từ cùng một thứ.

Khi một chiếc hộp không còn chỉ là chiếc hộp

Người lớn nhìn thấy một chiếc hộp carton.

Trẻ có thể nhìn thấy:

Một ngôi nhà.
Một con tàu.
Một chiếc ô tô.
Một lâu đài.
Hay chiếc tên lửa chuẩn bị bay lên Mặt Trăng.

Không có đáp án đúng duy nhất.

Đó chính là điều đặc biệt của sáng tạo.

Sáng tạo bắt đầu từ câu hỏi: “Còn cách nào khác?”

Một bộ khối không nhất thiết chỉ dùng để xây tháp.

Hôm nay trẻ xây cầu.

Ngày mai con làm robot.

Ngày kia những khối ấy trở thành thức ăn trong một cửa hàng tưởng tượng.

Trẻ đang học cách tạo ra những khả năng mới từ những gì mình có.

Đây là nền móng của trí tưởng tượng, tư duy linh hoạt và khả năng tìm kiếm nhiều phương án khi gặp vấn đề.

Đừng vô tình biến sáng tạo thành bài thi

Khi trẻ vẽ một cái cây màu tím, người lớn có thể nói:

“Cây phải màu xanh chứ!”

Nhưng hãy thử hỏi:

“Ồ, kể cho mẹ nghe về cái cây màu tím này nhé?”

Một câu sửa đúng có thể kết thúc câu chuyện.

Một câu hỏi mở có thể đưa trẻ đến cả một thế giới tưởng tượng.

Không phải lúc nào trẻ cũng cần tạo ra thứ đúng với thực tế.

Có những lúc con cần được tự do tạo ra thứ chưa từng tồn tại.

Ba mẹ có thể nuôi dưỡng sáng tạo bằng những điều rất nhỏ

Hãy cho trẻ những trò chơi mở, nơi một món đồ có nhiều cách sử dụng.

Đặt những câu hỏi như:

“Con còn có thể làm gì với những khối này?”
“Nếu con tự thiết kế một ngôi nhà thì nó sẽ như thế nào?”
“Con nghĩ ra cách chơi khác được không?”

Và quan trọng nhất:

Đừng làm hộ sự tưởng tượng của con.

BBF tin rằng phát triển Kỹ năng Sáng tạo không phải để mọi đứa trẻ trở thành họa sĩ hay nhà thiết kế.

Mà để trẻ lớn lên với khả năng:

Dám tưởng tượng.
Dám tạo ra ý tưởng.
Dám thử cách khác.
Và dám nhìn một vấn đề từ nhiều góc độ.

Bởi một đứa trẻ sáng tạo không nhất thiết là đứa trẻ vẽ đẹp nhất.

Đó có thể đơn giản là đứa trẻ nhìn thấy một điều mà người khác chưa nhìn thấy.

BBF – 6 Kỹ năng Vàng
Tư duy – Sáng tạo – Xã hội – Ngôn ngữ – Vận động – Cảm xúc

Hãy cho trẻ một món đồ chơi.
Đừng vội nói nó phải trở thành thứ gì.
Hãy xem trí tưởng tượng của con đưa nó đi xa đến đâu.