BÁO CÁO STEM TẠI VIỆT NAM

Thực trạng giáo dục, thị trường sản phẩm – dịch vụ và cơ hội phát triển hệ sinh thái STEM cho trẻ em

Đơn vị nghiên cứu: BBF Research
Đơn vị phát hành: BBF – BabyFun
Phiên bản: Báo cáo nền tảng 2026–2027
Thông điệp: STEM không bắt đầu từ công nghệ phức tạp. STEM bắt đầu từ sự tò mò của trẻ.

---

1. Tóm tắt điều hành

STEM là cách tiếp cận giáo dục tích hợp kiến thức và phương pháp của:

• Science: Khoa học.
• Technology: Công nghệ.
• Engineering: Kỹ thuật.
• Mathematics: Toán học.

Mục tiêu của STEM không chỉ là giúp trẻ ghi nhớ kiến thức khoa học hoặc học lập trình sớm.

Giá trị cốt lõi của STEM nằm ở việc giúp trẻ:

1. Quan sát vấn đề.
2. Đặt câu hỏi.
3. Đưa ra giả thuyết.
4. Thiết kế giải pháp.
5. Thử nghiệm.
6. Chấp nhận thất bại.
7. Điều chỉnh.
8. Giải thích kết quả.
9. Hợp tác với người khác.
10. Ứng dụng kiến thức vào đời sống.

Tại Việt Nam, giáo dục STEM đã được đưa vào định hướng triển khai trong giáo dục phổ thông. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục STEM ở cấp tiểu học từ năm 2023; đến năm 2025–2026, STEM tiếp tục được mở rộng trong thảo luận về giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và định hướng phát triển nguồn nhân lực.

Chiến lược giáo dục Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 cũng đặt trọng tâm vào việc tăng tỷ lệ người học trong các lĩnh vực STEM và công nghệ, gắn giáo dục với năng lực cạnh tranh và nhu cầu nguồn nhân lực trong tương lai.

Tuy nhiên, thị trường STEM Việt Nam hiện còn tồn tại nhiều khoảng trống:

• STEM thường bị hiểu thành robot hoặc lập trình.
• Nhiều chương trình nặng trình diễn hơn giải quyết vấn đề.
• Giáo viên thiếu thời gian và học cụ triển khai.
• Phụ huynh khó đánh giá chất lượng khóa học.
• Sản phẩm được gắn nhãn STEM nhưng giá trị giáo dục không rõ.
• Hoạt động dành cho trẻ nhỏ đôi khi bị “tiểu học hóa”.
• Khoảng cách tiếp cận giữa thành thị và địa phương còn lớn.
• Chưa có hệ thống dữ liệu công khai toàn diện về quy mô thị trường STEM trẻ em.

Cơ hội của BBF là xây một hệ sinh thái STEM khác biệt:

Không biến trẻ thành người lắp ráp theo hướng dẫn, mà giúp trẻ trở thành người đặt câu hỏi, thiết kế và tạo ra giải pháp của riêng mình.

---

2. STEM là gì?

STEM không đơn thuần là bốn môn học đứng cạnh nhau.

Một hoạt động STEM đúng nghĩa thường tích hợp nhiều lĩnh vực để giải quyết một vấn đề hoặc hoàn thành một nhiệm vụ.

Ví dụ:

Thử thách xây cầu

Trẻ cần:

• Tìm hiểu lực và trọng lượng: Khoa học.
• Sử dụng dụng cụ hoặc vật liệu: Công nghệ.
• Thiết kế và xây cầu: Kỹ thuật.
• Đo chiều dài, số lượng và tải trọng: Toán học.

Thử thách làm xe chạy bằng gió

Trẻ cần:

• Quan sát sức gió.
• Thử vật liệu khác nhau.
• Thiết kế bánh xe.
• Đo quãng đường.
• Điều chỉnh cấu trúc.

Thử thách tưới cây tự động

Trẻ cần:

• Hiểu nhu cầu nước của cây.
• Thiết kế hệ thống dẫn nước.
• Đo lượng nước.
• Thử nghiệm tốc độ nhỏ giọt.
• Điều chỉnh sau khi quan sát.

Một nghiên cứu triển khai tại Việt Nam từ giai đoạn đầu của STEM cho thấy hoạt động thiết kế đồ chơi kỹ thuật có thể tạo môi trường học tích hợp và giúp học sinh ứng dụng kiến thức để giải quyết nhiệm vụ thực tế.

---

3. STEM không phải là gì?

3.1. STEM không chỉ là robot

Robot là một công cụ của STEM, không phải toàn bộ STEM.

Một trẻ có thể học STEM qua:

• Cốc giấy.
• Dây chun.
• Nước.
• Cát.
• Khối gỗ.
• Giấy bìa.
• Ống hút.
• Nam châm.
• Cây xanh.
• Đồ dùng tái chế.

3.2. STEM không đồng nghĩa với lập trình

Coding có thể phát triển tư duy logic, nhưng STEM còn gồm:

• Vật lý.
• Sinh học.
• Hóa học.
• Địa lý.
• Môi trường.
• Cơ khí.
• Thiết kế.
• Đo lường.
• Tư duy hệ thống.

3.3. STEM không phải làm theo từng bước để có sản phẩm giống mẫu

Nếu trẻ chỉ:

• Đọc hướng dẫn.
• Lắp đúng vị trí.
• Không được thay đổi.
• Không được thử nghiệm.
• Không phải đưa ra quyết định.

thì hoạt động đó có thể là rèn thao tác, nhưng giá trị tư duy kỹ thuật còn hạn chế.

3.4. STEM không phải học trước chương trình

Mục tiêu không phải dạy kiến thức lớp lớn cho trẻ nhỏ.

Với trẻ mầm non, STEM có thể đơn giản là:

• Vật nào nổi, vật nào chìm?
• Làm sao xây tháp cao hơn?
• Vì sao xe chạy nhanh hơn?
• Làm sao đưa nước từ cốc này sang cốc khác?
• Vật liệu nào giữ được nước?
• Vì sao bóng lăn xuống dốc?

3.5. STEM không phải màn hình càng nhiều càng tốt

Công nghệ nên hỗ trợ trải nghiệm, không thay thế việc trẻ:

• Chạm.
• Xây.
• Đo.
• Quan sát.
• Di chuyển.
• Thảo luận.
• Thử sai.

UNESCO lưu ý công nghệ giáo dục không phải giải pháp phù hợp giống nhau cho mọi hoàn cảnh; hiệu quả phụ thuộc vào mục tiêu sư phạm, khả năng tiếp cận và cách triển khai.

---

4. Quá trình phát triển STEM tại Việt Nam

4.1. Giai đoạn thử nghiệm và tiếp cận

STEM được giới thiệu tại Việt Nam thông qua:

• Các dự án giáo dục.
• Trường quốc tế và tư thục.
• Cuộc thi khoa học kỹ thuật.
• Câu lạc bộ robot.
• Chương trình của doanh nghiệp công nghệ.
• Trường đại học sư phạm.
• Tổ chức giáo dục quốc tế.

Trong giai đoạn đầu, STEM thường gắn với:

• Robot.
• Khoa học vui.
• Lập trình.
• Ngày hội trải nghiệm.
• Cuộc thi sáng tạo.

4.2. Giai đoạn đưa vào giáo dục phổ thông

Chương trình giáo dục phổ thông mới tạo điều kiện để triển khai STEM thông qua:

• Môn khoa học.
• Toán.
• Công nghệ.
• Tin học.
• Hoạt động trải nghiệm.
• Dự án liên môn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục STEM ở tiểu học, qua đó đưa STEM từ hoạt động thử nghiệm thành một phần có định hướng rõ hơn trong nhà trường.

4.3. Mở rộng xuống mầm non

Năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thảo về giáo dục STEM trong thực hiện chương trình giáo dục mầm non. Điều này cho thấy STEM đang được quan tâm ở giai đoạn sớm hơn, nhưng cách triển khai cần phù hợp với đặc điểm học qua chơi, tránh biến hoạt động mầm non thành bài học học thuật thu nhỏ.

4.4. Liên kết với chiến lược nhân lực

Tháng 3 năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội thảo với chủ đề giáo dục STEM và định hướng đào tạo nhân lực từ trường phổ thông. Điều này phản ánh STEM ngày càng được nhìn nhận như một phần của chiến lược phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

4.5. Giai đoạn STEM kết hợp AI

Từ năm 2025–2026, các chương trình STEM bắt đầu bổ sung:

• AI.
• Dữ liệu.
• Tự động hóa.
• Thiết kế chip.
• Robot thông minh.
• Internet vạn vật.
• Công nghệ xanh.

Sự phát triển của AI, bán dẫn và công nghệ cao tại Việt Nam đang làm tăng nhu cầu đào tạo nhân lực kỹ thuật. Tuy nhiên, khoảng cách giữa nhu cầu thị trường lao động và năng lực đào tạo vẫn là bài toán dài hạn.

---

5. Cấu trúc thị trường STEM tại Việt Nam

Thị trường STEM không chỉ gồm các trung tâm dạy robot.

Có thể chia thành tám phân khúc.

5.1. STEM trong trường học

Bao gồm:

• Tiết học STEM.
• Chủ đề liên môn.
• Hoạt động trải nghiệm.
• Ngày hội STEM.
• Câu lạc bộ.
• Cuộc thi khoa học kỹ thuật.
• Phòng lab.
• Chương trình ngoại khóa.

5.2. Trung tâm STEM ngoài trường

Cung cấp:

• Robotics.
• Coding.
• Khoa học thực nghiệm.
• Kỹ thuật.
• Thiết kế 3D.
• Drone.
• AI.
• Lập trình game.
• Điện tử.

5.3. Học cụ và đồ chơi STEM

Bao gồm:

• Bộ khoa học.
• Bộ xây dựng.
• Marble Run.
• Bộ cơ khí.
• Mạch điện.
• Robot.
• Kính hiển vi.
• Kính thiên văn.
• Nam châm.
• Bộ năng lượng.
• Bộ làm vườn.
• Bộ thí nghiệm.

5.4. Nội dung và giáo trình

Bao gồm:

• Giáo án.
• Video.
• Sách.
• Thẻ thử thách.
• Kho dự án.
• Nền tảng giáo viên.
• Hướng dẫn phụ huynh.
• Bộ đánh giá.

5.5. Đào tạo giáo viên

Bao gồm:

• Thiết kế bài học STEM.
• Quản lý dự án.
• Phương pháp đặt câu hỏi.
• Đánh giá năng lực.
• Sử dụng học cụ.
• Tích hợp AI.
• An toàn phòng thí nghiệm.

5.6. EdTech STEM

Bao gồm:

• Nền tảng học trực tuyến.
• Phòng thí nghiệm mô phỏng.
• Coding platform.
• AI tutor.
• Learning management system.
• Thực tế ảo.
• Thực tế tăng cường.

Một số báo cáo thương mại ước tính thị trường EdTech Việt Nam đã vượt 1 tỷ USD trong năm 2025 và còn khả năng tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, EdTech rộng hơn STEM rất nhiều, nên không thể dùng con số này làm quy mô trực tiếp cho thị trường STEM.

5.7. Sự kiện và cuộc thi

Bao gồm:

• Ngày hội STEM.
• Hackathon.
• Cuộc thi robot.
• Sáng tạo khoa học.
• Dự án môi trường.
• Thiết kế kỹ thuật.
• Triển lãm sản phẩm học sinh.

5.8. STEM tại gia đình

Bao gồm:

• Hộp STEM định kỳ.
• Đồ chơi khoa học.
• Dự án cuối tuần.
• Workshop gia đình.
• Nội dung hướng dẫn tại nhà.
• Gói thuê học cụ.
• Hoạt động không màn hình.

---

6. Quy mô thị trường STEM Việt Nam

Hiện chưa có một hệ thống thống kê công khai, thống nhất về quy mô toàn bộ thị trường STEM cho trẻ em tại Việt Nam.

Các báo cáo thương mại có đề cập tới thị trường STEM K–12 Việt Nam, nhưng thông tin công khai thường không trình bày đầy đủ:

• Doanh thu nền tảng.
• Cỡ mẫu.
• Danh sách đơn vị tham gia.
• Cách phân biệt STEM với EdTech.
• Cách tính chương trình trong và ngoài nhà trường.
• Phạm vi sản phẩm học cụ.

Vì vậy, BBF không nên công bố một con số duy nhất về quy mô thị trường STEM Việt Nam nếu chưa mua báo cáo đầy đủ hoặc tự thực hiện nghiên cứu.

BBF nên đo thị trường theo năm cấu phần:

1. Học phí các trung tâm STEM.
2. Chi tiêu của trường học cho chương trình và học cụ.
3. Doanh thu đồ chơi – học cụ STEM.
4. Doanh thu nền tảng EdTech liên quan trực tiếp STEM.
5. Chi tiêu cho sự kiện, đào tạo giáo viên và nội dung.

Công thức nghiên cứu đề xuất:

Thị trường STEM trẻ em = Giá trị giáo dục STEM trong trường + ngoài trường + sản phẩm tại nhà + nền tảng công nghệ + dịch vụ hỗ trợ.

---

7. Những động lực phát triển thị trường

7.1. Nhu cầu nhân lực công nghệ

Việt Nam đang mở rộng các ngành:

• Công nghệ thông tin.
• AI.
• Bán dẫn.
• Điện tử.
• Tự động hóa.
• Năng lượng.
• Công nghệ môi trường.
• Sản xuất thông minh.

Điều này làm tăng sự quan tâm của phụ huynh và nhà trường đối với STEM.

7.2. Định hướng giáo dục năng lực

Giáo dục chuyển dần từ ghi nhớ sang:

• Vận dụng.
• Giải quyết vấn đề.
• Hợp tác.
• Sáng tạo.
• Dự án.
• Trải nghiệm.

STEM phù hợp với định hướng này khi được tổ chức đúng.

7.3. Phụ huynh quan tâm kỹ năng tương lai

Các gia đình ngày càng tìm kiếm chương trình giúp trẻ phát triển:

• Logic.
• Sáng tạo.
• Công nghệ.
• Tiếng Anh.
• Giao tiếp.
• Khả năng thích ứng.

Báo cáo về thị trường giáo dục Việt Nam năm 2025 cho thấy phụ huynh có xu hướng cân nhắc thực tế hơn về giá trị, kỹ năng thiết yếu và cơ hội tương lai thay vì chỉ chạy theo danh tiếng.

7.4. Sự phổ biến của học qua chơi

STEM tạo điều kiện để trẻ học thông qua:

• Xây dựng.
• Thí nghiệm.
• Thiết kế.
• Phá và làm lại.
• Chơi nhóm.
• Khám phá.

7.5. Sự phát triển của thương mại điện tử

Phụ huynh dễ tiếp cận:

• Robot.
• Bộ khoa học.
• Kính hiển vi.
• Bộ mạch điện.
• Đồ chơi lắp ghép.
• Sách STEM.

Nhưng đồng thời khó kiểm chứng:

• Chất lượng.
• Độ an toàn.
• Giá trị giáo dục.
• Độ tuổi.
• Linh kiện thay thế.
• Nội dung hướng dẫn.

7.6. AI làm STEM trở nên gần gũi hơn

AI có thể giúp:

• Tạo câu hỏi.
• Cá nhân hóa thử thách.
• Giải thích khái niệm.
• Hỗ trợ giáo viên.
• Phân tích tiến trình.

Nhưng AI không được làm thay toàn bộ quá trình suy nghĩ và thiết kế của trẻ.

---

8. Những vấn đề lớn của STEM tại Việt Nam

8.1. Đồng nhất STEM với robot và coding

Đây là vấn đề phổ biến nhất.

Hệ quả:

• Phụ huynh nghĩ STEM luôn đắt.
• Trẻ nhỏ bị tiếp xúc màn hình quá sớm.
• Khoa học tự nhiên và kỹ thuật thực hành bị xem nhẹ.
• Trẻ làm theo hướng dẫn thay vì giải quyết vấn đề.

8.2. Nặng sản phẩm, nhẹ quá trình

Nhiều hoạt động tập trung vào việc trẻ mang về một sản phẩm đẹp.

Nhưng không đo:

• Trẻ đã đặt câu hỏi gì?
• Trẻ có thử nhiều phương án không?
• Trẻ có giải thích được không?
• Trẻ làm bao nhiêu phần?
• Giáo viên làm thay bao nhiêu?

8.3. Cuộc thi hóa STEM

Khi STEM gắn quá nhiều với thành tích, hoạt động có thể trở thành:

• Luyện thi.
• Lắp theo mẫu.
• Người lớn làm dự án.
• Chạy theo giải thưởng.

Điều này làm mất tinh thần thử nghiệm và học từ thất bại.

8.4. Giáo viên thiếu thời gian chuẩn bị

Một bài STEM tốt cần:

• Xác định vấn đề.
• Chuẩn bị vật liệu.
• Kiểm tra an toàn.
• Thiết kế câu hỏi.
• Quản lý nhóm.
• Đánh giá quá trình.
• Dọn dẹp.

Đây là khối lượng công việc lớn nếu giáo viên không có bộ công cụ hỗ trợ.

8.5. Thiếu học cụ đồng bộ

Trường có thể mua nhiều thiết bị nhưng:

• Không có giáo trình.
• Không đủ phụ kiện.
• Không có người bảo trì.
• Không phù hợp độ tuổi.
• Ít được sử dụng sau sự kiện.

8.6. Chênh lệch cơ hội tiếp cận

Trẻ tại đô thị có nhiều cơ hội tiếp cận:

• Trung tâm.
• Robot.
• Thiết bị.
• Giáo viên chuyên môn.
• Cuộc thi.

Trong khi đó, trẻ ở địa phương có thể thiếu học cụ và kết nối.

8.7. Đánh giá chất lượng chưa rõ ràng

Nhiều chương trình quảng cáo:

• Phát triển tư duy.
• Tăng sáng tạo.
• Chuẩn bị nghề nghiệp tương lai.
• Trở thành kỹ sư nhí.

Nhưng không công bố:

• Mục tiêu cụ thể.
• Phương pháp.
• Tiêu chí đánh giá.
• Vai trò của giáo viên.
• Tỷ lệ trẻ tự thực hiện.

8.8. Đồ chơi STEM bị lạm dụng như nhãn marketing

Một sản phẩm không tự động trở thành STEM chỉ vì có:

• Bánh răng.
• Chữ số.
• Robot.
• Đèn điện.
• Cụm từ khoa học.

BBF cần đánh giá trải nghiệm mà sản phẩm tạo ra.

---

9. STEM theo từng nhóm tuổi

9.1. Trẻ 0–12 tháng

Không cần dạy STEM như một môn học.

Nền tảng gồm:

• Quan sát.
• Nguyên nhân – kết quả.
• Âm thanh.
• Chuyển động.
• Vật nổi và chìm.
• Hình dạng.
• Kết cấu.
• Khả năng với tới và nắm.

Sản phẩm phù hợp:

• Bóng.
• Cốc xếp.
• Đồ chơi thả.
• Đường lăn đơn giản.
• Khối cảm giác.
• Đồ chơi nước an toàn.

9.2. Trẻ 1–3 tuổi

Câu hỏi trọng tâm:

• Điều gì xảy ra nếu…?
• Vật nào vừa lỗ này?
• Làm sao xây cao hơn?
• Vì sao xe lăn?
• Làm sao nước chảy?

Sản phẩm phù hợp:

• Khối xây dựng.
• Đường bóng.
• Hộp thả hình.
• Cát và nước.
• Nam châm phù hợp độ tuổi.
• Đồ chơi kéo đẩy.
• Bánh răng lớn.

9.3. Trẻ 3–6 tuổi

Hoạt động phù hợp:

• Xây cầu.
• Làm thuyền.
• Trồng cây.
• Quan sát côn trùng.
• Trộn màu.
• Tạo đường dốc.
• Làm máy đơn giản.
• Đo chiều dài.
• Phân loại vật liệu.

Sản phẩm phù hợp:

• Gạch từ tính.
• LEGO Duplo.
• Marble Run cơ bản.
• Kính lúp.
• Bộ làm vườn.
• Cân.
• Bộ xây dựng.
• Bộ khoa học an toàn.

9.4. Trẻ 6–9 tuổi

Có thể phát triển:

• Quy trình thiết kế.
• Mạch điện đơn giản.
• Máy cơ.
• Năng lượng.
• Khoa học sự sống.
• Toán ứng dụng.
• Lập trình không màn hình.
• Dự án môi trường.

9.5. Trẻ 9–12 tuổi

Có thể tiếp cận:

• Robot.
• Coding.
• Điện tử.
• Thiết kế 3D.
• AI cơ bản.
• Khoa học dữ liệu đơn giản.
• Năng lượng tái tạo.
• Dự án cộng đồng.
• Kỹ thuật cơ khí.

---

10. Những nhóm sản phẩm STEM lớn

10.1. Xây dựng và kỹ thuật

• LEGO.
• Gạch từ tính.
• Khối xây dựng.
• Bộ cầu.
• Bộ bánh răng.
• Bộ máy cơ.
• Bộ kết cấu.

10.2. Vật lý

• Đường bóng.
• Nam châm.
• Cân bằng.
• Con quay.
• Ròng rọc.
• Đòn bẩy.
• Ánh sáng.
• Âm thanh.

10.3. Hóa học

• Pha trộn.
• Phản ứng an toàn.
• Màu sắc.
• Tinh thể.
• Độ pH.

Cần kiểm soát nghiêm:

• Hóa chất.
• Độ tuổi.
• Giám sát.
• Bảo quản.
• Vật tư dùng một lần.

10.4. Sinh học

• Kính hiển vi.
• Cơ thể người.
• Côn trùng.
• Thực vật.
• Hệ sinh thái.
• Vòng đời.

10.5. Khoa học Trái Đất và vũ trụ

• Địa chất.
• Thời tiết.
• Núi lửa mô hình.
• Hệ Mặt Trời.
• Kính thiên văn.
• Bản đồ.

10.6. Coding và robot

• Robot lập trình.
• Coding cards.
• Lập trình không màn hình.
• Bộ cảm biến.
• Mạch điều khiển.

10.7. STEM xanh

• Năng lượng mặt trời.
• Gió.
• Nước.
• Tái chế.
• Làm vườn.
• Lọc nước.
• Bảo vệ môi trường.

10.8. Toán học ứng dụng

• Đo lường.
• Hình học.
• Mô hình.
• Xác suất.
• Logic.
• Dữ liệu.
• Board game toán học.

---

11. STEM cho thuê – cơ hội của BBF Rent

STEM là một trong những nhóm phù hợp với mô hình thuê vì:

• Nhiều bộ có giá mua cao.
• Trẻ chỉ sử dụng theo từng chủ đề.
• Nhu cầu thay đổi theo độ tuổi.
• Có thể thử trước khi mua.
• Gia đình cần hướng dẫn.
• Sản phẩm có thể được dùng theo dự án 7–14 ngày.

11.1. Nhóm phù hợp cho thuê cao

• Kính hiển vi.
• Kính thiên văn.
• Marble Run.
• Robot.
• Bộ cơ khí.
• Bộ mạch điện tái sử dụng.
• Bộ xây cầu.
• Bộ năng lượng.
• LEGO kỹ thuật.
• Gạch từ tính.
• Bộ khoa học chủ đề.
• Bộ đo thời tiết.

11.2. Nhóm cần thận trọng

• Bộ có hóa chất.
• Bộ dùng nhiều vật tư tiêu hao.
• Sản phẩm quá nhiều linh kiện nhỏ.
• Thiết bị khó vệ sinh.
• Robot phụ thuộc app sắp ngừng hỗ trợ.
• Sản phẩm không có phụ kiện thay thế.
• Thiết bị có pin xuống cấp nhanh.

11.3. Gói thuê đề xuất

STEM Starter – 3–5 tuổi

• Xây dựng.
• Đường dốc.
• Nam châm an toàn.
• Quan sát thiên nhiên.

STEM Explorer – 6–8 tuổi

• Marble Run.
• Kính hiển vi cơ bản.
• Máy cơ.
• Bộ mạch đơn giản.

STEM Inventor – 9–12 tuổi

• Robot.
• Cơ khí.
• Năng lượng.
• Lập trình.
• Thiết kế kỹ thuật.

STEM Family Weekend

Một thử thách cho cả gia đình trong hai ngày.

STEM Green Box

Các dự án liên quan:

• Nước.
• Năng lượng.
• Cây xanh.
• Tái chế.
• Khí hậu.

---

12. Mô hình học qua chơi STEM của BBF

BBF nên chuẩn hóa mỗi hoạt động theo bảy bước.

Bước 1: Tình huống

Đưa ra một vấn đề gần gũi.

Ví dụ:

Một chú gấu cần vượt qua dòng sông nhưng không có cầu.

Bước 2: Câu hỏi

• Cầu cần dài bao nhiêu?
• Vật liệu nào chắc hơn?
• Làm sao để cầu không đổ?

Bước 3: Dự đoán

Trẻ nói hoặc vẽ ý tưởng.

Bước 4: Thiết kế

Trẻ lựa chọn vật liệu và phương án.

Bước 5: Thử nghiệm

Đặt vật nặng hoặc nhân vật lên cầu.

Bước 6: Cải tiến

Nếu cầu đổ, trẻ thay đổi thiết kế.

Bước 7: Chia sẻ

Trẻ giải thích:

• Con đã làm gì?
• Điều gì không thành công?
• Con đã thay đổi như thế nào?

Công thức BBF:

Một vấn đề – nhiều giải pháp – không chỉ một đáp án đúng.

---

13. Bộ tiêu chuẩn BBF STEM Product Score™

Thang điểm 100.

13.1. Có vấn đề cần giải quyết: 15 điểm

Sản phẩm có tạo ra thử thách hay chỉ để lắp theo mẫu?

13.2. Trẻ chủ động thiết kế: 15 điểm

Trẻ có được lựa chọn phương án không?

13.3. Có thể thử và sửa: 15 điểm

Sản phẩm có cho phép thất bại và cải tiến không?

13.4. Tích hợp kiến thức: 10 điểm

Có kết nối ít nhất hai lĩnh vực STEM không?

13.5. Giá trị chơi mở: 10 điểm

Có nhiều cách sử dụng không?

13.6. Phù hợp độ tuổi: 10 điểm

Mức thử thách có phù hợp không?

13.7. An toàn: 10 điểm

Kiểm tra:

• Chi tiết nhỏ.
• Hóa chất.
• Pin.
• Điện.
• Nam châm.
• Nhiệt.
• Dụng cụ.

13.8. Độ bền và khả năng thuê: 5 điểm

Có chịu được nhiều vòng sử dụng không?

13.9. Chất lượng hướng dẫn: 5 điểm

Hướng dẫn có đặt câu hỏi hay chỉ đưa đáp án?

13.10. Khả năng mở rộng: 5 điểm

Có thể tăng độ khó và kết hợp với bộ khác không?

Xếp loại

• 85–100: STEM nổi bật, ưu tiên BBF.
• 70–84: Phù hợp STEM.
• 55–69: Có yếu tố STEM nhưng hạn chế.
• Dưới 55: Không nên sử dụng nhãn STEM làm định vị chính.

---

14. Bộ chỉ số nghiên cứu độc quyền BBF

14.1. BBF STEM Demand Index™

Đo nhu cầu theo:

• Độ tuổi.
• Thành phố.
• Chủ đề.
• Lượt tìm kiếm.
• Lượt thuê.
• Danh sách chờ.
• Tỷ lệ thuê lại.

14.2. BBF Engineering Thinking Score™

Đo khả năng trẻ:

• Xác định vấn đề.
• Đưa ra ý tưởng.
• Thử nghiệm.
• Điều chỉnh.
• Giải thích.

Không dùng chỉ số để xếp hạng giá trị của trẻ.

14.3. BBF STEM Play Depth™

Đo mức độ chơi sâu:

• Số lần thử.
• Số phương án.
• Thời gian tập trung.
• Số câu hỏi.
• Mức độ chủ động.

14.4. BBF Parent Support Index™

Đo mức độ hỗ trợ của người lớn:

• Chuẩn bị.
• Giải thích.
• Làm mẫu.
• Làm thay.
• Dọn dẹp.

14.5. BBF STEM Rental Suitability™

Đánh giá:

• Giá mua.
• Độ bền.
• Khả năng vệ sinh.
• Phụ kiện.
• Chi phí vật tư.
• Tỷ lệ thuê.
• Vòng hoàn vốn.

14.6. BBF Real-world Problem Score™

Đo mức độ hoạt động gắn với vấn đề đời sống.

14.7. BBF Screen-free STEM Score™

Đo tỷ lệ trải nghiệm vật lý không phụ thuộc màn hình.

---

15. Khảo sát thị trường STEM Việt Nam

BBF nên khảo sát bốn nhóm.

15.1. Phụ huynh

Câu hỏi đề xuất:

1. Anh/chị hiểu STEM là gì?
2. Anh/chị có đồng nhất STEM với robot không?
3. Con đã từng tham gia lớp STEM chưa?
4. Nhóm hoạt động nào đã tham gia?
5. Mục tiêu chính khi cho con học là gì?
6. Mức học phí hàng tháng?
7. Anh/chị đánh giá chất lượng bằng tiêu chí nào?
8. Con có tự làm dự án không?
9. Anh/chị có mua đồ chơi STEM tại nhà không?
10. Sản phẩm nào được sử dụng nhiều nhất?
11. Sản phẩm nào bị bỏ quên?
12. Anh/chị có sẵn sàng thuê bộ STEM không?
13. Chu kỳ thuê mong muốn?
14. Anh/chị cần video hay giáo viên hướng dẫn?
15. Mức chi tiêu phù hợp?
16. Anh/chị có quan tâm STEM không màn hình?
17. Có lo ngại trẻ sử dụng thiết bị quá sớm không?
18. Chủ đề con quan tâm nhất?
19. Có mong muốn tham gia STEM Family Day không?
20. Khả năng giới thiệu chương trình?

15.2. Giáo viên

Khảo sát:

• Mức độ hiểu STEM.
• Thời gian chuẩn bị.
• Học cụ đang có.
• Khó khăn triển khai.
• Nhu cầu giáo án.
• Nhu cầu thuê bộ.
• Cách đánh giá học sinh.
• Tần suất hoạt động.
• Mức hỗ trợ từ nhà trường.

15.3. Trường học

Khảo sát:

• Ngân sách STEM.
• Phòng học.
• Đối tác.
• Thiết bị.
• Đào tạo giáo viên.
• Mức độ sử dụng học cụ.
• Chi phí bảo trì.
• Nhu cầu thuê.
• Khả năng tổ chức ngày hội.

15.4. Trẻ em

Thông qua quan sát:

• Mức độ chủ động.
• Số câu hỏi.
• Số lần thử.
• Khả năng hợp tác.
• Phản ứng khi thất bại.
• Khả năng giải thích.
• Mong muốn chơi lại.

---

16. Hai mươi giả thuyết BBF cần kiểm chứng

1. Phần lớn phụ huynh Việt Nam đồng nhất STEM với robot và coding.
2. Phụ huynh quan tâm STEM chủ yếu vì cơ hội nghề nghiệp tương lai.
3. Trẻ thích hoạt động xây dựng hơn bài học lý thuyết STEM.
4. Bộ STEM có hướng dẫn bằng video được sử dụng nhiều hơn.
5. Sản phẩm càng đắt chưa chắc tạo giá trị STEM càng cao.
6. Đồ chơi STEM mở có tỷ lệ chơi lại cao hơn bộ thí nghiệm một lần.
7. Nhóm 3–6 tuổi có nhu cầu STEM không màn hình lớn.
8. Nhóm 6–9 tuổi phù hợp nhất với hộp STEM theo tháng.
9. Trẻ 9–12 tuổi quan tâm robot nhưng dễ bỏ nếu lập trình quá khó.
10. Phụ huynh sẵn sàng thuê kính hiển vi và robot trước khi mua.
11. Trường học muốn thuê học cụ hơn mua khi được kèm giáo án và bảo trì.
12. Giáo viên thiếu thời gian chuẩn bị là rào cản lớn hơn thiếu ý tưởng.
13. Ngày hội STEM tạo nhận biết nhưng chưa chắc tạo thói quen học dài hạn.
14. Hoạt động gắn đời sống có mức độ ghi nhớ cao hơn hoạt động theo mẫu.
15. STEM xanh có khả năng thu hút cả phụ huynh và trường học.
16. Trẻ chơi sâu hơn khi có vấn đề mở thay vì chỉ có hướng dẫn lắp ráp.
17. Ba mẹ thường can thiệp quá sớm khi trẻ thất bại.
18. AI có thể hỗ trợ đặt câu hỏi nhưng không nên cung cấp ngay đáp án.
19. Sản phẩm có ít vật liệu nhưng nhiều cách thử có giá trị cao hơn bộ nhiều chi tiết nhưng chỉ một kết quả.
20. Dịch vụ thuê STEM có thể giảm lãng phí các bộ trẻ chỉ sử dụng một lần.

---

17. Mười xu hướng STEM 2027 tại Việt Nam

Xu hướng 1: STEM kết hợp AI

Trẻ tìm hiểu:

• AI nhận diện thế nào?
• Dữ liệu là gì?
• Máy học từ đâu?
• Khi nào AI có thể sai?

Xu hướng 2: STEM không màn hình cho trẻ nhỏ

Tăng hoạt động:

• Xây dựng.
• Vật lý.
• Thiên nhiên.
• Đo lường.
• Máy cơ.

Xu hướng 3: STEM xanh

Tập trung:

• Năng lượng.
• Nước.
• Tái chế.
• Nông nghiệp.
• Khí hậu.
• Đa dạng sinh học.

Xu hướng 4: Hộp STEM theo chủ đề

Giao sản phẩm và thử thách đến gia đình định kỳ.

Xu hướng 5: Thuê học cụ STEM

Giúp trường và gia đình giảm vốn đầu tư ban đầu.

Xu hướng 6: Family STEM

Ba mẹ và trẻ cùng giải quyết thử thách.

Xu hướng 7: STEM dành cho trẻ mầm non

Chuyển trọng tâm từ kiến thức sang:

• Tò mò.
• Quan sát.
• Thử nghiệm.
• Ngôn ngữ khoa học đơn giản.

Xu hướng 8: STEM gắn nghề nghiệp

Các bộ chủ đề:

• Kỹ sư.
• Nhà khoa học.
• Bác sĩ.
• Kiến trúc sư.
• Nhà môi trường.
• Nhà thiên văn.

Xu hướng 9: Maker Space lưu động

Thiết bị và chương trình được đưa đến nhiều trường theo lịch.

Xu hướng 10: Dữ liệu hóa hiệu quả STEM

Các đơn vị phải chứng minh:

• Trẻ đã làm gì.
• Tự thực hiện bao nhiêu.
• Thử bao nhiêu phương án.
• Phát triển kỹ năng nào.

---

18. Cơ hội chiến lược dành cho BBF

18.1. BBF STEM Library

Thư viện học cụ theo:

• Độ tuổi.
• Chủ đề.
• Mức độ khó.
• Kỹ năng.
• Thời gian thuê.
• Không gian sử dụng.

18.2. BBF STEM Box

Mỗi hộp gồm:

• Một vấn đề.
• Bộ vật liệu.
• Thẻ thử thách.
• Video dành cho ba mẹ.
• Câu hỏi gợi mở.
• Nhật ký thử nghiệm.
• Huy hiệu hoàn thành.

18.3. 6 ngày STEM – 6 kỹ năng vàng

Ngày 1: Tư duy

Xác định vấn đề và đưa ra giả thuyết.

Ngày 2: Sáng tạo

Thiết kế nhiều giải pháp.

Ngày 3: Xã hội

Làm việc cùng người khác.

Ngày 4: Ngôn ngữ

Mô tả quá trình và kết quả.

Ngày 5: Vận động

Xây dựng, thao tác và thử nghiệm.

Ngày 6: Cảm xúc

Đối diện thất bại, kiên trì và thử lại.

18.4. BBF STEM School

Cung cấp:

• Học cụ thuê.
• Giáo án.
• Đào tạo giáo viên.
• Bảo trì.
• Vật tư.
• Ngày hội STEM.
• Báo cáo sử dụng.

18.5. BBF Mobile STEM Lab

Phòng STEM lưu động đến:

• Trường học.
• Khu dân cư.
• Bệnh viện.
• Sự kiện.
• Khu vực ít cơ hội tiếp cận.

18.6. BBF STEM Family Day

Gia đình cùng hoàn thành các thử thách:

• Xây cầu.
• Xe gió.
• Lọc nước.
• Tên lửa khí.
• Thành phố xanh.
• Bảo vệ trứng.

18.7. BBF STEM Verified

Nhãn nội bộ cho sản phẩm vượt tiêu chuẩn về:

• Giá trị STEM.
• An toàn.
• Độ bền.
• Hướng dẫn.
• Khả năng cho thuê.

BBF phải giải thích rõ đây là tiêu chuẩn tuyển chọn nội bộ, không phải chứng nhận của cơ quan nhà nước.

18.8. BBF STEM Research Report

Công bố hằng năm:

• Nhận thức phụ huynh.
• Chi tiêu STEM.
• Nhóm sản phẩm phổ biến.
• Chủ đề được quan tâm.
• Mức sẵn sàng thuê.
• Rào cản của giáo viên.
• Hiệu quả sử dụng học cụ.
• Khoảng cách tiếp cận giữa các khu vực.

---

19. Mô hình doanh thu STEM cho BBF

19.1. Thuê từng bộ

Phù hợp sản phẩm cao cấp.

19.2. Gói thành viên STEM

Đổi chủ đề theo tháng.

19.3. Bán vật tư tiêu hao

Dành cho bộ thuê có nguyên liệu cần thay.

19.4. Gói trường học

Thuê theo học kỳ hoặc năm học.

19.5. Workshop

Thu phí theo trẻ hoặc gia đình.

19.6. Sự kiện doanh nghiệp

Tổ chức Family Day và hoạt động CSR.

19.7. Nội dung số

• Khóa học.
• Giáo án.
• Video.
• Bộ thử thách.

19.8. Dịch vụ bảo trì

Kiểm kê, sửa chữa và thay linh kiện cho trường học.

19.9. Tài trợ doanh nghiệp

Các công ty công nghệ có thể tài trợ:

• Phòng lab.
• Học bổng.
• Sự kiện.
• Bộ STEM cho trường khó khăn.

19.10. BBF Foundation STEM

Đưa học cụ và chương trình đến trẻ em có ít cơ hội tiếp cận.

---

20. Hệ thống nội dung SEO

Cụm 1: STEM là gì?

1. Giáo dục STEM là gì?
2. STEM khác STEAM thế nào?
3. STEM có phải học robot không?
4. Trẻ bao nhiêu tuổi nên học STEM?
5. STEM giúp trẻ phát triển kỹ năng gì?

Cụm 2: Theo độ tuổi

6. STEM cho trẻ 1–3 tuổi.
7. STEM cho trẻ 3–6 tuổi.
8. STEM cho học sinh tiểu học.
9. STEM cho trẻ 6–9 tuổi.
10. STEM cho trẻ 9–12 tuổi.

Cụm 3: STEM tại nhà

11. Thí nghiệm STEM đơn giản.
12. STEM không cần đồ chơi đắt tiền.
13. STEM bằng vật liệu tái chế.
14. Dự án STEM cuối tuần.
15. Cách ba mẹ đặt câu hỏi STEM.

Cụm 4: Sản phẩm

16. Đồ chơi STEM là gì?
17. Cách chọn đồ chơi STEM.
18. Đồ chơi STEM nào nên thuê?
19. Kính hiển vi cho trẻ.
20. Robot cho trẻ em.
21. Marble Run phát triển kỹ năng gì?
22. LEGO có phải đồ chơi STEM không?

Cụm 5: Nhà trường

23. Cách tổ chức ngày hội STEM.
24. Phòng STEM cần những gì?
25. Giáo án STEM mầm non.
26. Giáo án STEM tiểu học.
27. Thuê học cụ STEM cho trường.
28. Những sai lầm khi triển khai STEM.

Cụm 6: Nghiên cứu thị trường

29. Thị trường STEM Việt Nam.
30. Xu hướng STEM 2027.
31. Phụ huynh Việt hiểu STEM thế nào?
32. Đồ chơi STEM được thuê nhiều nhất.
33. Chi tiêu STEM của gia đình.
34. Báo cáo giáo dục STEM Việt Nam.

---

21. Những nguyên tắc truyền thông BBF

BBF không nên nói:

• Học STEM chắc chắn giúp trẻ thành công.
• Chơi robot giúp trẻ thông minh hơn.
• Trẻ càng học coding sớm càng tốt.
• Bộ đồ chơi này phát triển toàn diện.
• STEM giúp trẻ chắc chắn trở thành kỹ sư.
• Một sản phẩm có thể thay thế giáo viên và ba mẹ.

BBF nên nói:

• Hoạt động tạo cơ hội để trẻ thử nghiệm.
• Trẻ có thể phát triển tư duy giải quyết vấn đề.
• Mức độ phù hợp phụ thuộc độ tuổi và hứng thú.
• Ba mẹ nên đặt câu hỏi thay vì đưa ngay đáp án.
• Thất bại là một phần của hoạt động STEM.
• STEM không cần luôn sử dụng công nghệ đắt tiền.
• Quá trình trẻ suy nghĩ quan trọng hơn sản phẩm cuối cùng.

---

22. Kết luận

STEM tại Việt Nam đang đi từ hoạt động ngoại khóa thử nghiệm sang một phần quan trọng hơn của giáo dục và chiến lược phát triển nguồn nhân lực.

Thị trường có nhiều cơ hội nhờ:

• Chính sách giáo dục.
• Nhu cầu nhân lực công nghệ.
• Sự quan tâm của phụ huynh.
• Học qua chơi.
• AI và chuyển đổi số.
• Sự phát triển của đồ chơi giáo dục.

Nhưng thị trường cũng có nguy cơ bị thương mại hóa sai hướng.

STEM không phải:

• Học robot càng sớm càng tốt.
• Mua nhiều thiết bị nhất.
• Lắp sản phẩm giống mẫu.
• Chạy theo cuộc thi.
• Để người lớn làm thay trẻ.
• Gắn chữ STEM lên mọi món đồ chơi.

Một trải nghiệm STEM có giá trị khi trẻ:

• Đặt câu hỏi.
• Đưa ra ý tưởng.
• Tự tay thực hiện.
• Thất bại.
• Điều chỉnh.
• Hợp tác.
• Giải thích điều mình khám phá.

Cơ hội của BBF không nằm ở việc sở hữu kho robot lớn nhất.

Cơ hội nằm ở việc xây dựng một nền tảng giúp gia đình và trường học:

• Chọn đúng bộ STEM.
• Thuê đúng thời điểm.
• Triển khai đúng phương pháp.
• Giảm chi phí đầu tư.
• Tăng mức độ sử dụng học cụ.
• Đo quá trình học thật.
• Đưa STEM đến nhiều trẻ em hơn.

Định vị đề xuất:

BBF không dạy trẻ thuộc câu trả lời của ngày hôm nay. BBF giúp trẻ hình thành khả năng tìm ra giải pháp cho những vấn đề của ngày mai.

Và nguyên tắc quan trọng nhất:

Trong STEM, một sản phẩm đẹp chưa phải kết quả lớn nhất. Kết quả lớn nhất là khi trẻ đủ tò mò để hỏi “Tại sao?”, đủ dũng cảm để thử và đủ kiên trì để làm lại.

BBF – giúp trẻ lớn lên hạnh phúc hơn.

---

TUYÊN BỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ GIỚI HẠN

Báo cáo nền tảng này được xây dựng từ:

• Văn bản và hoạt động công khai của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Tài liệu của UNESCO.
• Nghiên cứu về giáo dục STEM tại Việt Nam.
• Báo cáo giáo dục và EdTech.
• Phân tích mô hình sản phẩm – dịch vụ STEM.
• Định hướng hệ sinh thái BBF.

Hiện chưa có thống kê công khai đầy đủ về toàn bộ quy mô thị trường STEM trẻ em tại Việt Nam.

BBF không nên:

1. Sử dụng quy mô EdTech làm quy mô STEM.
2. Cộng các báo cáo có phạm vi chồng lấn.
3. Gọi mọi đồ chơi khoa học là STEM.
4. Tuyên bố tác động phát triển khi chưa có nghiên cứu.
5. Xếp hạng trẻ theo điểm STEM.
6. Thu thập dữ liệu trẻ em quá mức cần thiết.

Để phát hành báo cáo độc quyền chính thức, BBF cần:

1. Khảo sát tối thiểu 1.000 phụ huynh.
2. Khảo sát tối thiểu 200 giáo viên.
3. Phỏng vấn tối thiểu 30 trường học.
4. Phân tích danh mục sản phẩm STEM trên thị trường.
5. Thu thập dữ liệu thuê thực tế.
6. Công khai cỡ mẫu và phương pháp.
7. Phân biệt quan sát, giả thuyết và kết luận.
8. Có chuyên gia giáo dục phản biện.
9. Cập nhật dữ liệu hằng năm.
10. Bảo vệ quyền riêng tư của trẻ và gia đình.