Khi bé gặp người dùng xe lăn

Trong công viên, bé nhìn thấy một người đang di chuyển bằng xe lăn. Con tò mò kéo tay mẹ và hỏi khá to: “Sao chú ấy không đi bộ? Xe của chú có phải đồ chơi không?”.

Mẹ lúng túng, vội kéo con đi nơi khác vì sợ câu hỏi khiến người kia khó chịu.

Nhưng đối với trẻ nhỏ, sự tò mò về những cách di chuyển khác nhau là điều tự nhiên. Vấn đề không nằm ở việc con đặt câu hỏi mà ở cách người lớn hướng dẫn trẻ quan sát, giao tiếp và tôn trọng người khác.

Ba mẹ có thể tận dụng tình huống này để giới thiệu về khả năng tiếp cận, sự đa dạng của cơ thể và quyền tự chủ của người khuyết tật.

Giải thích xe lăn là gì

Ba mẹ có thể nói rằng xe lăn là một phương tiện hỗ trợ di chuyển.

Một số người sử dụng xe lăn thường xuyên, trong khi người khác chỉ cần trong những giai đoạn nhất định.

Lý do sử dụng có thể rất đa dạng.

Không nên tự kết luận tình trạng sức khỏe của một người chỉ vì nhìn thấy xe lăn.

Không xem xe lăn là đồ chơi

Trẻ có thể thấy bánh xe và tay đẩy rất thú vị.

Ba mẹ nên giải thích rằng xe lăn là phương tiện quan trọng đối với người sử dụng.

Con không được tự ý đẩy, xoay bánh hoặc chạm vào xe.

Cũng giống như không tự ý lấy đồ cá nhân của người khác, trẻ cần xin phép trước khi tiếp xúc với thiết bị hỗ trợ.

Không nhìn chằm chằm

Một ánh nhìn tò mò thoáng qua là điều dễ hiểu.

Tuy nhiên, việc đứng nhìn lâu hoặc chỉ trỏ có thể khiến người khác không thoải mái.

Ba mẹ có thể hướng dẫn con tiếp tục sinh hoạt bình thường và hỏi riêng nếu muốn tìm hiểu thêm.

Không cần khiến trẻ cảm thấy xấu hổ chỉ vì đã chú ý đến sự khác biệt.

Tránh những lời thương hại

Người lớn đôi khi nói: “Tội nghiệp chú ấy, không đi được”.

Cách diễn đạt này có thể khiến trẻ nghĩ người dùng xe lăn luôn bất hạnh.

Ba mẹ nên giải thích rằng mỗi người có cách sinh hoạt và nhu cầu hỗ trợ khác nhau.

Người dùng xe lăn vẫn có thể học tập, làm việc, vui chơi và tham gia cộng đồng.

Không tự ý giúp đỡ

Khi thấy một người dùng xe lăn, trẻ có thể muốn chạy đến đẩy xe.

Ba mẹ cần giải thích rằng giúp đỡ phải dựa trên nhu cầu và sự đồng ý của người nhận.

Nếu phù hợp, người lớn có thể hỏi: “Anh chị có cần hỗ trợ không?”.

Nếu họ từ chối, cần tôn trọng.

Không nên tự ý chạm vào xe hoặc điều khiển hướng di chuyển.

Tìm hiểu về đường dốc

Gia đình có thể quan sát những lối đi có đường dốc tại công viên hoặc trung tâm thương mại.

Ba mẹ giải thích rằng đường dốc giúp nhiều người di chuyển thuận tiện hơn, bao gồm người dùng xe lăn, người đẩy xe em bé và người mang hành lý.

Không nên để trẻ chơi đùa chắn lối đi.

Đây là bài học thực tế về thiết kế không gian cho nhiều nhu cầu.

Vì sao bậc thềm có thể gây khó khăn?

Một bậc thềm nhỏ có thể không đáng chú ý với người đi bộ.

Nhưng với xe lăn, nó có thể trở thành vật cản lớn.

Ba mẹ có thể dùng mô hình đồ chơi để minh họa sự khác biệt giữa mặt đường bằng phẳng và đường có bậc.

Trẻ sẽ hiểu rằng cùng một môi trường có thể tạo ra trải nghiệm khác nhau.

Không mặc định mọi người cần được chăm sóc

Người dùng xe lăn có thể tự thực hiện nhiều hoạt động trong đời sống.

Ba mẹ nên tránh nói rằng họ luôn cần người khác làm thay.

Thay vào đó, hãy giải thích rằng mức độ hỗ trợ phụ thuộc vào từng người và từng tình huống.

Tôn trọng khả năng tự quyết là điều quan trọng.

Dạy trẻ giao tiếp trực tiếp

Nếu người dùng xe lăn đang trò chuyện cùng gia đình, trẻ có thể nói chuyện với họ như với bất kỳ người lớn nào khác.

Không nên chỉ hỏi người đi cùng thay cho họ.

Ba mẹ có thể làm gương bằng cách giao tiếp lịch sự, tự nhiên.

Không cần thay đổi giọng nói hoặc dùng những từ ngữ quá đặc biệt.

Khi trẻ hỏi câu nhạy cảm

Nếu bé hỏi vì sao người ấy dùng xe lăn, ba mẹ có thể trả lời chung rằng có nhiều lý do liên quan đến khả năng di chuyển.

Không nên yêu cầu người lạ phải kể tình trạng sức khỏe của mình.

Thông tin y tế là chuyện riêng tư.

Trẻ có thể học rằng không phải mọi điều tò mò đều cần được hỏi trực tiếp.

Không biến người khuyết tật thành bài học biểu diễn

Ba mẹ không nên yêu cầu người dùng xe lăn làm mẫu hoặc giải thích thiết bị cho trẻ nếu họ không chủ động đồng ý.

Việc giáo dục con là trách nhiệm của người chăm sóc.

Có thể sử dụng sách, tranh ảnh và mô hình để tìm hiểu thêm.

Sự tôn trọng cần được thể hiện bằng hành động thực tế.

BabyFun và trò chơi về khả năng tiếp cận

Các bộ đồ chơi mô hình thành phố, đường phố và nhân vật phù hợp tại BabyFun có thể giúp trẻ tìm hiểu cách thiết kế không gian thuận tiện cho nhiều người.

Ba mẹ có thể cùng con xây một công viên mô phỏng với lối đi bằng phẳng, đường dốc và khu vực sinh hoạt chung.

Mô hình thuê đồ chơi giúp gia đình thay đổi chủ đề giáo dục xã hội theo độ tuổi mà không cần mua nhiều sản phẩm.

Khi bé gặp người dùng xe lăn, ba mẹ nên giúp con hiểu rằng sự khác biệt trong cách di chuyển không làm giảm giá trị hay quyền tự chủ của một người.

Trẻ có thể học cách tò mò một cách tôn trọng, không tự ý chạm vào thiết bị và quan tâm đến việc xây dựng môi trường thuận tiện cho mọi người.