Khi bé nhận món quà không thích
Trong ngày sinh nhật, bà ngoại tặng bé một chiếc áo len màu xanh. Vừa mở hộp, con lập tức nhăn mặt: “Con không thích màu này! Con muốn bộ đồ chơi cơ!”.
Bà im lặng, còn mẹ vội nhắc: “Con phải cảm ơn bà ngay, không được chê quà!”.
Tình huống này khiến nhiều phụ huynh lúng túng. Một mặt, trẻ cần học cách tôn trọng tình cảm của người tặng. Mặt khác, con cũng có sở thích riêng và không phải món quà nào cũng phù hợp.
Thay vì yêu cầu trẻ giả vờ thích thú, ba mẹ có thể hướng dẫn con phân biệt cảm xúc cá nhân với cách thể hiện sự lịch sự.
Vì sao trẻ phản ứng thẳng thắn?
Trẻ nhỏ thường chú ý đến điều mình mong đợi.
Nếu đã tưởng tượng sẽ nhận một bộ đồ chơi, con có thể thất vọng khi mở hộp thấy quần áo.
Khả năng cân nhắc cảm xúc của người khác vẫn đang phát triển.
Ba mẹ không nên lập tức kết luận trẻ vô ơn chỉ vì một phản ứng thiếu khéo léo.
Phân biệt thích món quà và trân trọng người tặng
Một đứa trẻ có thể không thích màu áo nhưng vẫn yêu quý bà.
Ba mẹ có thể giải thích rằng hai điều ấy không mâu thuẫn.
Món quà là đồ vật cụ thể, còn hành động tặng quà thể hiện sự quan tâm của người tặng.
Trẻ cần học cách nhận biết cả hai khía cạnh.
Không ép trẻ nói điều không thật
Nếu con không thích chiếc áo, người lớn không nên bắt bé nói: “Con thích nhất chiếc áo này”.
Cách nói ấy có thể khiến trẻ nghĩ rằng lịch sự đồng nghĩa với nói dối.
Ba mẹ có thể hướng dẫn câu chân thành hơn: “Con cảm ơn bà đã tặng quà cho con”.
Lời cảm ơn tập trung vào hành động tặng quà, không bắt buộc phải đánh giá món đồ.
Hướng dẫn cách phản ứng khi mở quà
Trước những dịp sinh nhật hoặc lễ Tết, gia đình có thể trò chuyện về việc nhận quà.
Ba mẹ giải thích rằng người tặng có thể chọn món đồ khác với mong muốn của con.
Khi mở quà, trẻ có thể nhìn món đồ, lắng nghe lời chúc và nói lời cảm ơn phù hợp.
Không cần yêu cầu con phải reo lên hoặc thể hiện sự phấn khích quá mức.
Tránh làm trẻ xấu hổ trước mọi người
Nếu bé lỡ chê quà, ba mẹ có thể nhắc ngắn gọn rồi trao đổi riêng sau đó.
Không nên mắng con trước đông người hoặc yêu cầu xin lỗi liên tục.
Một phản ứng quá mạnh có thể khiến trẻ chỉ nhớ cảm giác xấu hổ mà không hiểu vấn đề.
Việc hướng dẫn nên tập trung vào cách diễn đạt tốt hơn trong lần sau.
Giải thích cảm xúc của người tặng
Mẹ có thể hỏi: “Nếu con dành thời gian chọn một món quà cho bạn mà bạn nói không thích ngay, con sẽ cảm thấy thế nào?”.
Hãy để trẻ suy nghĩ.
Không cần khẳng định rằng bà chắc chắn rất buồn nếu chưa biết cảm xúc của bà.
Mục tiêu là giúp con cân nhắc tác động của lời nói.
Không dùng lòng biết ơn để ép trẻ sử dụng
Có món quà không vừa, không an toàn hoặc không phù hợp với nhu cầu.
Trẻ không nhất thiết phải mặc hoặc chơi với món đồ chỉ để chứng minh sự biết ơn.
Ba mẹ có thể giải thích rằng cảm ơn người tặng và quyết định sử dụng là hai việc khác nhau.
Việc lựa chọn cần xem xét cả sự phù hợp thực tế.
Khi món quà không an toàn
Nếu đồ chơi có chi tiết nhỏ không phù hợp với độ tuổi, ba mẹ cần cất riêng hoặc xử lý theo cách an toàn.
Không nên cho trẻ sử dụng chỉ vì người tặng có mặt.
Người lớn có thể trao đổi tế nhị với người tặng về lý do.
Sự an toàn của trẻ phải được ưu tiên hơn việc tránh một cuộc trò chuyện khó xử.
Dạy trẻ nói về sở thích đúng thời điểm
Nếu bà hỏi con thích loại đồ chơi nào cho dịp sau, bé có thể trả lời trung thực và lịch sự.
Nhưng khi vừa nhận quà, việc liên tục yêu cầu đổi sang món đắt tiền hơn có thể khiến người tặng khó xử.
Ba mẹ nên giúp trẻ hiểu rằng cùng một mong muốn có thể được diễn đạt khác nhau tùy hoàn cảnh.
Không so sánh giá trị quà tặng
Trẻ có thể nhận nhiều món quà với giá trị khác nhau.
Ba mẹ không nên khuyến khích con xếp hạng người tặng theo giá tiền.
Một món quà nhỏ vẫn có thể chứa đựng sự quan tâm.
Ngược lại, giá cao cũng không bảo đảm món đồ phù hợp hoặc khiến trẻ yêu thích.
Khi trẻ muốn đổi quà
Nếu món đồ có thể đổi và người tặng đồng ý, gia đình có thể cân nhắc.
Tuy nhiên, không nên tự ý yêu cầu người tặng phải mua món khác.
Ba mẹ có thể hướng dẫn con trao đổi với thái độ biết ơn, không đòi hỏi.
Đôi khi, việc giữ lại, tặng lại phù hợp hoặc không sử dụng cũng là lựa chọn hợp lý.
Thực hành bằng trò chơi nhập vai
Gia đình có thể dùng những hộp quà giả định chứa các món đồ chơi khác nhau.
Một người đóng vai tặng, người còn lại tập nhận quà.
Hãy thử tình huống nhận được món mình thích và món không đúng mong đợi.
Ba mẹ có thể cùng trẻ tìm những lời đáp chân thành, lịch sự.
BabyFun và trải nghiệm lựa chọn quà
Các bộ đồ chơi nhập vai, mô hình cửa hàng và nhân vật phù hợp tại BabyFun có thể giúp trẻ thực hành tình huống tặng và nhận quà.
Ba mẹ cũng có thể giải thích rằng đôi khi thuê đồ chơi để trải nghiệm trước sẽ giúp gia đình hiểu rõ sở thích của con hơn.
Tuy nhiên, không phải món quà nào cũng cần là đồ chơi, và sự quan tâm không được đo bằng số lượng quà nhận được.
Khi bé nhận món quà không thích, ba mẹ nên giúp con hiểu rằng trung thực và lịch sự có thể cùng tồn tại.
Trẻ không cần giả vờ yêu thích mọi món đồ, nhưng có thể học cách trân trọng thiện ý, lựa chọn lời nói phù hợp và tôn trọng cảm xúc của người khác.
