Khi bé hay mách chuyện

Trong lúc chơi cùng anh chị em hoặc bạn bè, trẻ có thể liên tục chạy đến nói với ba mẹ: “Bạn lấy đồ của con”, “Anh không chịu cất đồ chơi” hoặc “Em làm sai rồi”.

Đôi khi, người lớn cảm thấy mệt vì phải nghe quá nhiều lời mách. Có gia đình còn nhắc con rằng không nên mách lẻo.

Tuy nhiên, phía sau hành vi ấy có thể là nhu cầu được giúp đỡ, mong muốn bảo vệ quyền lợi hoặc sự chưa rõ ràng về cách giải quyết mâu thuẫn.

Phân biệt báo nguy hiểm và mách chuyện

Điều đầu tiên ba mẹ cần dạy trẻ là không phải mọi lời báo với người lớn đều giống nhau.

Nếu trẻ nhìn thấy bạn bị thương, có hành vi đánh nhau, sử dụng vật nguy hiểm hoặc bị bắt nạt, việc báo ngay cho người lớn là cần thiết.

Không nên khiến trẻ sợ bị gọi là mách lẻo khi cần tìm sự bảo vệ.

Ngược lại, những bất đồng nhỏ như bạn chọn màu bút khác hoặc chưa chịu đổi lượt có thể là cơ hội để trẻ tập giải quyết.

Lắng nghe trước khi đánh giá

Khi trẻ chạy đến kể chuyện, ba mẹ có thể hỏi: “Chuyện gì đã xảy ra?” hoặc “Con muốn mẹ giúp điều gì?”.

Những câu hỏi này giúp người lớn hiểu tình huống.

Không nên lập tức nói rằng trẻ đang làm phiền hoặc cố gây rắc rối cho bạn.

Đôi khi, bé chỉ muốn người lớn xác nhận rằng mình đã gặp chuyện không vui.

Hướng dẫn trẻ nói trực tiếp

Nếu tình huống an toàn và phù hợp, ba mẹ có thể giúp trẻ diễn đạt mong muốn với người liên quan.

Ví dụ, khi bạn lấy đồ chơi đang dùng, bé có thể nói: “Mình đang chơi món này, bạn đợi mình một chút nhé”.

Người lớn nên làm mẫu bằng những câu ngắn, dễ nhớ.

Với trẻ nhỏ, có thể cần hỗ trợ trực tiếp nhiều lần trước khi con tự thực hiện được.

Không yêu cầu trẻ tự giải quyết mọi chuyện

Dạy trẻ độc lập không có nghĩa là để con tự xử lý tất cả mâu thuẫn.

Nếu trẻ bị đe dọa, bị đánh hoặc liên tục bị đối xử không công bằng, người lớn cần can thiệp.

Ngay cả trong những bất đồng nhỏ, trẻ vẫn có thể cần ba mẹ hướng dẫn cách trao đổi.

Mục tiêu là tăng dần khả năng giải quyết vấn đề, không phải từ chối hỗ trợ.

Tránh biến việc mách thành công cụ trừng phạt

Khi trẻ kể rằng anh chị em làm sai, ba mẹ không nên lập tức trách phạt người bị nhắc đến mà chưa tìm hiểu.

Có thể hỏi từng trẻ về điều đã xảy ra.

Nếu cần, hãy giúp các con cùng tìm giải pháp.

Điều này hạn chế tình trạng trẻ sử dụng lời mách để khiến người khác bị phạt.

Dạy trẻ nhận biết cảm xúc của mình

Đôi khi, trẻ chạy đến mách vì đang giận hoặc cảm thấy bất công.

Ba mẹ có thể nói: “Con đang khó chịu vì bạn lấy món đồ con thích”.

Sau đó, hỏi con muốn điều gì thay đổi.

Khi nhận biết cảm xúc và nhu cầu của mình, trẻ có thể diễn đạt cụ thể hơn thay vì chỉ tập trung vào lỗi của người khác.

Không so sánh anh chị em

Trong gia đình có nhiều con, lời mách có thể xuất hiện thường xuyên.

Ba mẹ nên tránh nói rằng một bé ngoan hơn vì ít mách chuyện.

Mỗi trẻ có cách phản ứng khác nhau khi gặp mâu thuẫn.

Người lớn cần duy trì quy tắc công bằng, lắng nghe cả hai phía và không mặc định trẻ lớn luôn phải nhường.

Tạo cơ hội luyện tập qua trò chơi

Ba mẹ có thể sử dụng thú bông để tạo tình huống giả định.

Ví dụ, bạn thỏ muốn mượn chiếc xe nhưng bạn gấu chưa chơi xong.

Hãy hỏi trẻ: “Bạn thỏ có thể nói gì với bạn gấu?”.

Sau đó, thử nhiều cách giải quyết.

Trò chơi giúp trẻ luyện lời nói và cách ứng xử khi chưa phải đối mặt với cảm xúc mạnh ngoài đời.

Khi trẻ liên tục báo lỗi của người khác

Nếu trẻ thường xuyên chú ý đến hành vi sai của bạn, ba mẹ có thể giúp con chuyển hướng sang cách giải quyết.

Ví dụ: “Con đã thấy bạn chưa cất đồ. Con có thể nhắc bạn bằng lời nhẹ nhàng không?”.

Tuy nhiên, không nên giao cho trẻ trách nhiệm giám sát hoặc quản lý hành vi của người khác.

Trẻ cần hiểu rằng việc đặt ra và thực thi những quy tắc quan trọng vẫn thuộc về người lớn.

BabyFun và trò chơi giao tiếp

Các bộ đồ chơi nhập vai, thú bông và trò chơi nhóm phù hợp tại BabyFun có thể tạo cơ hội cho trẻ luyện cách trao đổi khi bất đồng.

Ba mẹ có thể cùng con xây dựng những câu chuyện về việc mượn đồ, đổi lượt và tìm sự giúp đỡ.

Mô hình thuê đồ chơi giúp gia đình thay đổi tình huống theo sở thích của trẻ.

Điều quan trọng là người lớn luôn phân biệt rõ giữa việc báo nguy hiểm và những bất đồng nhỏ có thể hướng dẫn trẻ tự xử lý.

Khi bé hay mách chuyện, ba mẹ không cần vội ngăn cấm.

Hãy xem đó là cơ hội để con học cách nhận biết vấn đề, giao tiếp và tìm sự hỗ trợ phù hợp.

Một đứa trẻ biết khi nào cần tự trao đổi và khi nào phải tìm người lớn giúp đỡ sẽ có thêm nền tảng để xây dựng những mối quan hệ an toàn, tích cực.