Khi bé hay ngắt lời

Trong cuộc sống hằng ngày, không ít ba mẹ gặp tình huống đang nói chuyện với người khác thì con liên tục chen vào. Bé có thể kéo áo, gọi mẹ nhiều lần hoặc nói thật to để thu hút sự chú ý. Điều này đôi khi khiến người lớn khó chịu, nhất là khi đang trao đổi công việc hoặc giải quyết vấn đề quan trọng.

Tuy nhiên, hành vi ngắt lời ở trẻ nhỏ không đơn giản là thiếu lịch sự. Đằng sau đó có thể là nhu cầu được quan tâm, sự hào hứng muốn chia sẻ hoặc khả năng kiểm soát hành vi chưa hoàn thiện.

Vì sao trẻ thường ngắt lời?

Trẻ nhỏ chưa hiểu đầy đủ các quy tắc giao tiếp xã hội. Khi có điều muốn nói, bé thường cảm thấy cần chia sẻ ngay lập tức.

Chẳng hạn, đang chơi xếp hình, bé vừa xây được một tòa tháp cao và muốn khoe với mẹ. Nếu mẹ đang nói chuyện điện thoại, trẻ có thể liên tục gọi để được chú ý.

Ngoài ra, khả năng chờ đợi và ghi nhớ điều muốn nói của trẻ còn hạn chế. Bé có thể lo rằng nếu không nói ngay, mình sẽ quên mất.

Vì vậy, ba mẹ cần nhìn nhận hành vi này như một kỹ năng giao tiếp chưa hoàn thiện thay vì vội vàng quy kết con không ngoan.

Dạy trẻ nhận biết thời điểm phù hợp

Ba mẹ có thể giải thích bằng những câu ngắn: “Khi mẹ đang nói, con đợi mẹ nói xong rồi đến lượt con nhé”.

Với trẻ nhỏ, lời giải thích nên đi kèm hành động cụ thể.

Ví dụ, ba mẹ có thể thống nhất rằng khi muốn nói điều gì, bé sẽ nhẹ nhàng chạm vào tay mẹ. Mẹ đáp lại bằng cách đặt tay lên tay con để báo rằng mình đã biết và sẽ lắng nghe ngay khi có thể.

Phương pháp này giúp trẻ có cách thể hiện nhu cầu mà không cần liên tục gọi lớn.

Luyện tập qua trò chơi

Đồ chơi nhập vai là công cụ hữu ích để trẻ học cách giao tiếp.

Ba mẹ có thể sử dụng bộ đồ chơi bác sĩ, cửa hàng hoặc điện thoại đồ chơi để tạo những cuộc hội thoại ngắn.

Một người đóng vai khách hàng, người còn lại là nhân viên. Khi khách đang nói, nhân viên cần lắng nghe rồi mới trả lời.

Ba mẹ cũng có thể dùng thú bông làm nhân vật. Một chú gấu đang kể chuyện, chú thỏ muốn phát biểu và cần đợi gấu nói xong.

Những tình huống vui nhộn giúp trẻ hiểu quy tắc hội thoại một cách tự nhiên.

Phân biệt ngắt lời thông thường và tình huống khẩn cấp

Không phải lúc nào trẻ cũng cần chờ.

Nếu bé bị đau, gặp nguy hiểm hoặc cần sự hỗ trợ khẩn cấp, ba mẹ phải khuyến khích con thông báo ngay.

Hãy giải thích rõ rằng những tình huống liên quan đến an toàn luôn được ưu tiên.

Điều này giúp trẻ không hiểu nhầm rằng mình phải im lặng trong mọi hoàn cảnh.

Đừng quên lắng nghe con

Một yếu tố quan trọng là người lớn cũng cần tôn trọng lượt nói của trẻ.

Khi con đang kể chuyện, ba mẹ nên hạn chế cắt ngang hoặc vội vàng sửa từng câu.

Nếu đã hứa sẽ nghe sau khi kết thúc cuộc trò chuyện, hãy thực hiện đúng.

Trẻ sẽ dễ học cách tôn trọng người khác hơn khi chính mình được lắng nghe.

BabyFun và kỹ năng giao tiếp

Những bộ đồ chơi nhập vai, thú bông và đồ chơi tương tác phù hợp tại BabyFun có thể giúp ba mẹ xây dựng các hoạt động luyện tập giao tiếp tại nhà.

Thông qua trò chơi, trẻ được thực hành lắng nghe, chờ lượt nói và diễn đạt mong muốn.

Ba mẹ không cần tổ chức những buổi học nghiêm túc. Chỉ cần dành vài phút chơi cùng con mỗi ngày cũng có thể tạo ra nhiều cơ hội thực hành.

Dạy trẻ không ngắt lời không có nghĩa là khiến con ngại lên tiếng. Mục tiêu là giúp trẻ hiểu khi nào nên lắng nghe, khi nào có thể chia sẻ và khi nào cần thông báo ngay.

Khi được hướng dẫn bằng sự kiên nhẫn, trẻ sẽ dần hình thành cách giao tiếp tự tin và tôn trọng mọi người.