Bé học thương lượng

Hai anh em cùng muốn sử dụng một bộ đồ chơi. Người anh muốn xây tòa tháp, trong khi em lại muốn làm đường cho xe chạy.

Cả hai đều có ý tưởng riêng và không ai muốn nhường.

Trong tình huống khác, trẻ có thể muốn đi công viên nhưng ba mẹ lại cần hoàn thành công việc gia đình.

Những bất đồng nhỏ như vậy xuất hiện thường xuyên trong cuộc sống.

Thay vì luôn yêu cầu một bên nhường hoàn toàn, ba mẹ có thể hướng dẫn trẻ học cách thương lượng.

Thương lượng là quá trình trao đổi để tìm phương án phù hợp với nhu cầu và giới hạn của các bên.

Thương lượng không phải là tranh thắng

Một số trẻ nghĩ rằng khi có bất đồng, người nói to hơn hoặc kiên quyết hơn sẽ được làm theo ý mình.

Ba mẹ cần giải thích rằng thương lượng không nhằm đánh bại người khác.

Mục tiêu là hiểu điều mỗi bên mong muốn và tìm cách giải quyết phù hợp.

Ví dụ, hai bé có thể cùng sử dụng bộ đồ chơi theo một kế hoạch chung.

Không phải tình huống nào cũng có phương án khiến tất cả hoàn toàn hài lòng.

Tuy nhiên, mọi người cần được lắng nghe và tôn trọng.

Bắt đầu bằng việc nói rõ mong muốn

Khi trẻ tức giận, bé có thể chỉ nói: “Con không chịu đâu!”.

Ba mẹ có thể giúp con diễn đạt cụ thể hơn.

Ví dụ: “Con muốn dùng những khối màu xanh để xây nhà”.

Sau đó, người lớn hỏi bên còn lại muốn gì.

Việc xác định nhu cầu giúp cuộc trao đổi rõ ràng hơn.

Không nên ép trẻ phải lập tức bình tĩnh nếu cảm xúc đang quá mạnh.

Có thể cho các bé nghỉ một lúc trước khi tiếp tục.

Lắng nghe nhu cầu của người khác

Thương lượng không chỉ là trình bày ý kiến cá nhân.

Trẻ còn cần hiểu điều người khác mong muốn.

Ba mẹ có thể hỏi: “Em muốn sử dụng những khối này để làm gì?”.

Sau khi nghe câu trả lời, người lớn giúp trẻ nhắc lại ý của bạn.

Ví dụ: “Em muốn xây đường cho xe chạy”.

Cách này giúp trẻ xác nhận mình đã hiểu đúng.

Tuy nhiên, lắng nghe không có nghĩa bắt buộc phải đồng ý.

Tìm những phương án khác nhau

Khi hai trẻ muốn cùng một món đồ, ba mẹ có thể hướng dẫn nghĩ ra nhiều cách giải quyết.

Ví dụ, chia vật liệu, thay phiên sử dụng hoặc kết hợp hai ý tưởng.

Sau đó, các bé cùng xem xét phương án nào khả thi.

Không nên vội áp đặt giải pháp đầu tiên.

Đôi khi, trẻ có thể đưa ra cách xử lý sáng tạo mà người lớn chưa nghĩ đến.

Điều quan trọng là phương án phải an toàn và không gây bất lợi quá mức cho một bên.

Biết điều gì có thể thương lượng

Không phải mọi vấn đề đều được quyết định bằng thỏa thuận.

Ví dụ, trẻ không thể thương lượng để bỏ qua việc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy.

Những quy tắc an toàn cần được giữ rõ ràng.

Tuy nhiên, trong phạm vi phù hợp, ba mẹ có thể cho con lựa chọn.

Ví dụ, bé có thể chọn thời điểm đọc sách trước hoặc sau khi chuẩn bị đồ dùng cho ngày mai.

Trẻ cần hiểu sự khác nhau giữa lựa chọn linh hoạt và giới hạn bắt buộc.

Dạy trẻ đề xuất thay vì đòi hỏi

Một số bé thường nói: “Con phải được chơi trước”.

Ba mẹ có thể hướng dẫn cách diễn đạt khác.

Ví dụ: “Mình chơi trước năm phút rồi đổi lượt được không?”.

Cách nói này mở ra cơ hội trao đổi.

Tuy nhiên, không nên dạy trẻ rằng chỉ cần nói lịch sự thì người khác phải đồng ý.

Bạn bè vẫn có quyền từ chối những đề xuất không phù hợp.

Khi thương lượng không thành công

Đôi khi, hai bên không tìm được thỏa thuận.

Ba mẹ có thể giúp trẻ hiểu rằng điều đó vẫn có thể xảy ra.

Nếu cần, người lớn đưa ra quyết định dựa trên quy tắc đã thống nhất.

Ví dụ, một món đồ chơi chung có thể được sử dụng theo lượt.

Không nên kéo dài cuộc tranh luận vô hạn.

Trẻ cần biết khi nào nên tiếp tục trao đổi và khi nào cần chấp nhận một giới hạn hợp lý.

Không dùng thương lượng để thao túng

Thương lượng tích cực dựa trên sự tôn trọng.

Nếu trẻ dùng lời đe dọa, khóc lóc có chủ đích để gây áp lực hoặc nói rằng sẽ không chơi với bạn nếu không được làm theo ý mình, ba mẹ cần đặt giới hạn.

Người lớn có thể giải thích rằng những hành vi ấy không giúp tìm giải pháp công bằng.

Tuy nhiên, cũng không nên gắn nhãn trẻ là người ích kỷ.

Cần hướng dẫn con cách bày tỏ nhu cầu phù hợp hơn.

Ba mẹ làm mẫu trong gia đình

Trẻ học kỹ năng thương lượng qua cách người lớn trao đổi.

Ví dụ, khi gia đình lựa chọn hoạt động cuối tuần, ba mẹ có thể lắng nghe mong muốn của các thành viên.

Sau đó, giải thích vì sao chọn phương án phù hợp với thời gian và điều kiện thực tế.

Không cần giả vờ rằng mọi quyết định đều do trẻ cùng quyết định.

Điều quan trọng là con thấy người lớn biết lắng nghe và giải thích.

BabyFun và trò chơi thương lượng

Đối với BabyFun, các bộ đồ chơi xây dựng, nhập vai hoặc trò chơi nhóm có thể tạo cơ hội luyện thương lượng.

Ví dụ, hai trẻ cùng thiết kế một khu vui chơi bằng khối hình nhưng có ý tưởng khác nhau.

Ba mẹ có thể khuyến khích các bé trao đổi cách sử dụng vật liệu và phân chia nhiệm vụ.

BabyFun cũng có thể gợi ý những tình huống nhập vai như mua bán, trao đổi hoặc tổ chức hoạt động chung.

Tuy nhiên, trò chơi cần được hướng dẫn để không biến thành cuộc tranh giành kéo dài.

Thương lượng là kỹ năng giúp trẻ giải quyết bất đồng bằng giao tiếp. Khi được hướng dẫn nói rõ nhu cầu, lắng nghe và tìm phương án phù hợp, con sẽ dần xây dựng những mối quan hệ hợp tác tích cực hơn.