Bé tôn trọng khác biệt

Trong một lớp học, mỗi trẻ đều có những đặc điểm riêng. Có bạn nói nhiều, có bạn ít nói. Có bé thích vận động, trong khi trẻ khác yêu thích đọc sách hoặc vẽ tranh.

Một số bạn có thể sử dụng kính, thiết bị hỗ trợ hoặc cần phương pháp học tập khác với phần lớn học sinh.

Khi tiếp xúc với những khác biệt ấy, trẻ tiểu học thường đặt nhiều câu hỏi.

Đây là cơ hội để ba mẹ hướng dẫn con hiểu rằng mỗi người có khả năng, sở thích và hoàn cảnh riêng, đồng thời đều xứng đáng được tôn trọng.

Khác biệt là điều bình thường

Ba mẹ có thể bắt đầu bằng những ví dụ gần gũi.

Trong cùng một gia đình, mỗi thành viên có thể thích món ăn hoặc hoạt động khác nhau.

Một người thích đọc sách, người khác thích chơi thể thao.

Không cần ai cũng giống nhau để có thể sống và hợp tác.

Trẻ cần hiểu rằng sự khác biệt không tự động khiến một người tốt hơn hoặc kém hơn người khác.

Tuy nhiên, tôn trọng khác biệt không có nghĩa chấp nhận những hành vi gây tổn thương.

Trả lời câu hỏi của trẻ một cách tự nhiên

Khi nhìn thấy một bạn sử dụng xe lăn, trẻ có thể hỏi vì sao bạn không đi bộ như mình.

Ba mẹ nên trả lời ngắn gọn, phù hợp và tôn trọng.

Có thể giải thích rằng một số người sử dụng thiết bị hỗ trợ để di chuyển.

Không nên quát mắng trẻ chỉ vì đặt câu hỏi.

Tuy nhiên, cần hướng dẫn con không chỉ trỏ, chế giễu hoặc hỏi những câu riêng tư khiến người khác khó chịu.

Sự tò mò có thể được định hướng thành thái độ tìm hiểu lịch sự.

Không đánh giá người khác qua vẻ ngoài

Trẻ có thể nhận thấy sự khác biệt về trang phục, chiều cao hoặc đặc điểm cơ thể.

Ba mẹ nên giải thích rằng vẻ ngoài không cho biết đầy đủ tính cách hay khả năng của một người.

Ví dụ, một bạn đeo kính không nhất thiết học giỏi hơn hoặc yếu hơn bạn khác.

Không nên sử dụng những câu đùa mang tính chế giễu ngoại hình.

Người lớn cũng cần chú ý đến cách mình nhận xét người khác trước mặt trẻ.

Tôn trọng những cách học khác nhau

Trong lớp học, có trẻ tiếp thu nhanh qua hình ảnh, có bé cần nhiều thời gian thực hành.

Một số học sinh có thể cần hỗ trợ học tập chuyên biệt.

Ba mẹ có thể giải thích rằng mỗi người có nhu cầu và khả năng khác nhau.

Không nên gọi những bạn cần hỗ trợ là kém cỏi.

Trẻ cần hiểu rằng việc nhận được sự giúp đỡ phù hợp không làm giảm giá trị của một người.

Học cách giao tiếp với bạn có nhu cầu hỗ trợ

Nếu trẻ muốn giúp một bạn gặp khó khăn, ba mẹ có thể hướng dẫn con hỏi trước.

Ví dụ: “Bạn có cần mình giúp không?”.

Không nên tự ý đẩy xe lăn, cầm thiết bị hỗ trợ hoặc làm thay công việc của bạn.

Mỗi người có quyền thể hiện nhu cầu và mức độ hỗ trợ mong muốn.

Trẻ cũng cần biết rằng không phải mọi khác biệt đều dễ nhận thấy bằng mắt.

Một số bạn có thể cần môi trường yên tĩnh hoặc cách giao tiếp phù hợp.

Tránh dùng biệt danh gây tổn thương

Trong môi trường học đường, trẻ đôi khi đặt biệt danh dựa trên ngoại hình hoặc đặc điểm cá nhân.

Dù người nói cho rằng đó chỉ là đùa vui, người nghe vẫn có thể cảm thấy bị xúc phạm.

Ba mẹ nên hướng dẫn con sử dụng tên gọi mà bạn chấp nhận.

Nếu trẻ vô tình khiến bạn buồn, có thể giúp con nhận biết tác động và sửa cách ứng xử.

Không nên ép người bị trêu phải chấp nhận biệt danh chỉ để giữ hòa khí.

Tạo cơ hội tiếp xúc với sự đa dạng

Sách, phim phù hợp và những hoạt động cộng đồng có thể giúp trẻ tìm hiểu nhiều hoàn cảnh sống khác nhau.

Ba mẹ có thể cùng con đọc câu chuyện về những nhân vật có sở thích, khả năng hoặc gia đình khác nhau.

Sau đó, trò chuyện về điểm giống và khác giữa các nhân vật.

Không nên chỉ tập trung vào khó khăn của một nhóm người.

Trẻ cũng cần thấy những khả năng, sở thích và đóng góp tích cực của họ.

Khi trẻ bị đối xử khác biệt

Nếu con kể rằng mình bị loại khỏi trò chơi vì một đặc điểm cá nhân, ba mẹ nên lắng nghe nghiêm túc.

Có thể hỏi về tình huống cụ thể và cảm xúc của trẻ.

Nếu có hành vi bắt nạt hoặc phân biệt đối xử, gia đình cần phối hợp với nhà trường.

Không nên yêu cầu con tự chịu đựng hoặc thay đổi bản thân chỉ để được chấp nhận.

Trẻ cần được bảo vệ và hỗ trợ phù hợp.

Ba mẹ làm gương trong lời nói

Cách người lớn nhận xét người khác có ảnh hưởng đến thái độ của trẻ.

Nếu ba mẹ thường xuyên chế giễu ngoại hình, nghề nghiệp hoặc hoàn cảnh của người khác, bé có thể xem đó là cách ứng xử bình thường.

Người lớn nên sử dụng ngôn ngữ tôn trọng và tránh những kết luận thiếu căn cứ.

Khi không biết về một vấn đề, ba mẹ có thể thừa nhận và cùng con tìm hiểu.

BabyFun và trò chơi hòa nhập

Đối với BabyFun, các trò chơi hợp tác có thể tạo cơ hội để trẻ nhận biết thế mạnh khác nhau.

Ví dụ, trong một hoạt động xây dựng mô hình, mỗi thành viên lựa chọn nhiệm vụ phù hợp.

Có bạn thích thiết kế, có trẻ giỏi phân loại vật liệu hoặc kể câu chuyện về công trình.

BabyFun có thể gợi ý cách điều chỉnh trò chơi để nhiều trẻ có cơ hội tham gia.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh cần dựa trên nhu cầu thực tế và không nên áp đặt một vai trò cố định cho bất kỳ trẻ nào.

Tôn trọng khác biệt là nền tảng của những mối quan hệ tích cực. Khi được hướng dẫn nhìn nhận người khác bằng sự công bằng và cảm thông, trẻ sẽ có thêm khả năng hợp tác trong môi trường đa dạng.