Bé học giữ lời hứa
“Con hứa sẽ cất đồ chơi sau khi chơi xong”, “Ngày mai con sẽ mang sách trả bạn”, “Con hứa không quên nữa đâu!”. Những lời hứa như vậy thường xuất hiện khi trẻ bắt đầu đi học và tham gia nhiều hoạt động cùng gia đình, bạn bè.
Tuy nhiên, không phải lời hứa nào cũng được thực hiện. Có lúc trẻ quên, có lúc mải chơi, cũng có khi con đồng ý chỉ để người lớn ngừng nhắc nhở.
Điều này khiến nhiều ba mẹ lo lắng rằng trẻ chưa có trách nhiệm hoặc không coi trọng lời nói của mình.
Thực tế, khả năng giữ lời hứa liên quan đến trí nhớ, kỹ năng lập kế hoạch và khả năng kiểm soát hành vi. Những kỹ năng ấy vẫn đang phát triển ở trẻ đầu tiểu học.
Trẻ hiểu lời hứa như thế nào?
Đối với người lớn, lời hứa thường gắn với trách nhiệm thực hiện một việc trong tương lai.
Nhưng trẻ nhỏ có thể chưa hiểu đầy đủ khoảng cách giữa việc đồng ý ở hiện tại và hành động sau đó.
Ví dụ, khi được hỏi có cất đồ chơi sau bữa tối không, bé có thể vui vẻ trả lời đồng ý.
Tuy nhiên, đến tối, trẻ lại mải xem sách hoặc chơi cùng anh chị và quên nhiệm vụ.
Điều này không nhất thiết có nghĩa con cố tình thất hứa.
Ba mẹ cần tìm hiểu nguyên nhân trước khi đánh giá hành vi.
Bắt đầu bằng những cam kết nhỏ
Để trẻ học cách giữ lời, người lớn nên bắt đầu với những việc đơn giản và có thể thực hiện trong thời gian ngắn.
Ví dụ: “Con chơi xong bộ xếp hình này rồi cất vào hộp nhé”.
Khi trẻ đã quen, có thể tăng dần mức độ trách nhiệm.
Không nên yêu cầu con hứa những điều quá lớn như luôn đạt điểm cao hoặc không bao giờ mắc lỗi.
Những cam kết vượt quá khả năng dễ khiến trẻ thất vọng.
Lời hứa nên liên quan đến hành động mà con thực sự có thể kiểm soát.
Giúp trẻ ghi nhớ lời hứa
Một số bé rất muốn thực hiện điều đã nói nhưng thường xuyên quên.
Ba mẹ có thể sử dụng bảng nhắc việc, hình ảnh hoặc ghi chú đơn giản.
Ví dụ, hình chiếc cặp nhắc trẻ chuẩn bị sách vở trước khi đi học.
Hình hộp đồ chơi nhắc con cất đồ sau khi sử dụng.
Những công cụ này không nhằm kiểm soát mọi hoạt động mà giúp trẻ hình thành khả năng tổ chức.
Khi đã quen, người lớn có thể giảm dần lời nhắc.
Đừng ép trẻ hứa để thoát khỏi hình phạt
Khi trẻ mắc lỗi, người lớn đôi khi yêu cầu: “Con hứa không bao giờ làm thế nữa đi!”.
Trong trạng thái sợ hãi, bé có thể đồng ý ngay mà chưa hiểu mình cần thay đổi điều gì.
Thay vì yêu cầu một lời hứa chung chung, ba mẹ nên tập trung vào hành động cụ thể.
Ví dụ: “Lần sau, trước khi lấy đồ của bạn, con cần hỏi trước”.
Cách này giúp trẻ biết chính xác việc cần làm.
Nếu con chưa thực hiện được, gia đình có thể tiếp tục hướng dẫn thay vì kết luận trẻ không đáng tin.
Khi trẻ thất hứa
Nếu con quên mang sách trả bạn, ba mẹ có thể hỏi: “Bây giờ mình làm gì để sửa chuyện này?”.
Trẻ có thể chuẩn bị sách ngay và mang trả vào ngày tiếp theo.
Nếu bé chưa cất đồ chơi như đã thống nhất, người lớn có thể cùng con hoàn thành nhiệm vụ.
Điều quan trọng là hướng dẫn cách khắc phục.
Không nên liên tục nhắc lại lỗi cũ hoặc dùng những lời nói làm trẻ xấu hổ.
Giữ lời hứa là kỹ năng cần được thực hành, không phải đặc điểm cố định của tính cách.
Dạy trẻ biết từ chối lời hứa không phù hợp
Một bài học quan trọng khác là trẻ không cần đồng ý với mọi yêu cầu.
Nếu một người bạn muốn mượn món đồ mà bé chưa sẵn sàng cho mượn, con có thể nói rõ điều đó.
Không nên hứa chỉ vì sợ người khác buồn.
Ba mẹ có thể hướng dẫn trẻ nói: “Mình chưa chắc làm được” hoặc “Mình cần hỏi bố mẹ trước”.
Điều này giúp con hiểu rằng lời hứa cần xuất phát từ sự tự nguyện và khả năng thực hiện.
Đặc biệt, trẻ không phải giữ bí mật liên quan đến hành vi nguy hiểm hoặc khiến bản thân bị tổn thương, dù đã từng hứa với ai đó.
Ba mẹ cũng cần giữ lời
Trẻ quan sát rất kỹ những điều người lớn nói.
Nếu ba mẹ thường xuyên hứa đưa con đi chơi nhưng không thực hiện và cũng không giải thích, bé có thể cảm thấy lời hứa không quan trọng.
Vì vậy, người lớn nên cân nhắc trước khi đưa ra cam kết.
Nếu có sự thay đổi bất khả kháng, hãy giải thích rõ ràng.
Ví dụ: “Hôm nay trời mưa lớn nên mình chưa đi công viên được. Mẹ xin lỗi vì kế hoạch thay đổi”.
Không cần cố thực hiện lời hứa khi điều kiện không an toàn.
Sự trung thực và cách xử lý khi không thể thực hiện cũng là bài học có giá trị.
BabyFun và trò chơi trách nhiệm
Đối với BabyFun, việc sử dụng và cất giữ đồ chơi có thể trở thành cơ hội giúp trẻ thực hành những cam kết nhỏ.
Trước khi chơi, ba mẹ có thể cùng con thống nhất cách sử dụng an toàn và vị trí cất đồ.
Sau khi chơi, trẻ tham gia kiểm tra các bộ phận và sắp xếp lại sản phẩm.
Với đồ chơi thuê, gia đình có thể hướng dẫn bé hiểu rằng món đồ cần được giữ gìn để những người sử dụng sau cũng có trải nghiệm tốt.
BabyFun có thể chia sẻ những trò chơi có nhiệm vụ đơn giản, giúp trẻ luyện cách hoàn thành điều đã thống nhất.
Giữ lời hứa không có nghĩa trẻ phải hoàn hảo. Khi được hướng dẫn thực hiện những cam kết vừa sức, biết sửa sai và quan sát người lớn làm gương, con sẽ dần hiểu giá trị của trách nhiệm và sự đáng tin cậy.

