Khi bé bị trêu chọc

Một ngày sau giờ học, trẻ trở về nhà với vẻ mặt buồn bã và nói rằng có bạn liên tục gọi mình bằng biệt danh khó nghe. Có bé kể ngay với ba mẹ, nhưng cũng có trẻ giữ im lặng vì xấu hổ hoặc sợ mọi chuyện trở nên nghiêm trọng hơn.

Những tình huống trêu chọc có thể xuất hiện trong môi trường học đường. Tuy nhiên, ba mẹ cần phân biệt giữa một bất đồng thông thường và hành vi bắt nạt có tính lặp lại hoặc chênh lệch quyền lực.

Dù ở mức độ nào, cảm xúc và sự an toàn của trẻ đều cần được quan tâm.

Trêu đùa và bắt nạt khác nhau thế nào?

Trong tình bạn, đôi khi trẻ có những câu nói đùa mà cả hai bên đều cảm thấy vui.

Tuy nhiên, nếu một hành động khiến người khác khó chịu, người thực hiện cần dừng lại khi được yêu cầu.

Bắt nạt thường liên quan đến hành vi gây tổn thương có chủ ý, lặp lại hoặc có khả năng lặp lại, cùng sự chênh lệch quyền lực giữa các bên.

Hành vi có thể bao gồm chế giễu, đe dọa, cô lập hoặc gây tổn thương thể chất.

Không nên xem mọi cuộc tranh cãi là bắt nạt, nhưng cũng không được bỏ qua những dấu hiệu đáng lo.

Lắng nghe khi con kể chuyện

Khi trẻ nói mình bị trêu chọc, ba mẹ nên dành thời gian lắng nghe.

Không nên phản ứng ngay bằng những câu như “Có thế mà cũng khóc” hoặc “Con phải mạnh mẽ lên”.

Những lời nói này có thể khiến trẻ cảm thấy không được thấu hiểu.

Người lớn có thể hỏi: “Chuyện đó xảy ra khi nào?” hoặc “Lúc ấy có ai ở gần con?”.

Hãy để trẻ kể bằng lời của mình.

Không nên hỏi dồn dập hoặc gợi ý câu trả lời khiến thông tin bị sai lệch.

Công nhận cảm xúc của trẻ

Một em bé có thể cảm thấy buồn, tức giận hoặc xấu hổ khi bị bạn chế giễu.

Ba mẹ có thể nói: “Mẹ hiểu con buồn khi bị gọi bằng cái tên con không thích”.

Việc công nhận cảm xúc không đồng nghĩa với kết luận ngay ai đúng ai sai.

Sau khi trẻ bình tĩnh, gia đình có thể cùng tìm hiểu sự việc.

Điều quan trọng là con biết mình có thể tìm đến người lớn khi gặp khó khăn.

Dạy trẻ phản hồi rõ ràng

Trong những tình huống trêu chọc nhẹ và không nguy hiểm, trẻ có thể được hướng dẫn nói rõ giới hạn.

Ví dụ: “Mình không thích bạn gọi mình như vậy. Bạn dừng lại nhé”.

Sau đó, bé có thể rời khỏi tình huống và tìm người lớn hỗ trợ nếu hành vi tiếp tục.

Không nên yêu cầu trẻ phải tự đối đầu với nhóm bạn đang đe dọa.

Những trường hợp có nguy cơ bạo lực cần được người lớn can thiệp ngay.

Không khuyến khích đánh trả

Một số phụ huynh dạy con rằng nếu bị đánh thì phải đánh lại.

Tuy nhiên, phản ứng bằng bạo lực có thể khiến tình huống leo thang và gây thương tích.

Ba mẹ nên hướng dẫn trẻ ưu tiên rời khỏi nơi nguy hiểm, gọi trợ giúp và báo cho giáo viên hoặc người chăm sóc.

Trẻ cần hiểu rằng tìm sự hỗ trợ không phải hành động yếu đuối.

Người lớn có trách nhiệm bảo vệ trẻ và xử lý hành vi gây tổn thương.

Phối hợp với nhà trường

Nếu hành vi trêu chọc kéo dài hoặc có dấu hiệu bắt nạt, ba mẹ nên trao đổi với giáo viên.

Khi phản ánh, hãy trình bày những sự việc cụ thể mà trẻ đã kể và thông tin gia đình biết được.

Có thể hỏi nhà trường về cách giám sát, hỗ trợ và theo dõi tình hình.

Không nên lập tức công khai tên, hình ảnh hoặc thông tin cá nhân của trẻ khác lên mạng xã hội.

Việc xử lý cần bảo vệ quyền riêng tư và sự an toàn của các bên.

Nếu nhà trường chưa giải quyết được, gia đình có thể tiếp tục làm việc với bộ phận quản lý phù hợp.

Nhận biết những thay đổi bất thường

Một số trẻ không kể trực tiếp về việc bị bắt nạt.

Ba mẹ có thể nhận thấy con không muốn đến trường, thường xuyên mất đồ, ngủ kém hoặc thay đổi tâm trạng.

Tuy nhiên, những biểu hiện này cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác.

Gia đình cần trò chuyện và tìm hiểu thay vì tự kết luận.

Nếu trẻ có dấu hiệu lo âu nghiêm trọng, bị thương hoặc cảm thấy không an toàn, nên tìm sự hỗ trợ chuyên môn kịp thời.

Giúp con xây dựng mạng lưới hỗ trợ

Trẻ cần biết rằng mình không phải giải quyết mọi vấn đề một mình.

Ba mẹ có thể cùng con xác định những người đáng tin cậy ở trường như giáo viên chủ nhiệm hoặc nhân viên phụ trách.

Trẻ cũng có thể được khuyến khích duy trì tình bạn tích cực.

Tuy nhiên, không nên đặt trách nhiệm ngăn chặn bắt nạt lên những người bạn nhỏ.

Nhà trường và người lớn vẫn phải chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng môi trường an toàn.

BabyFun và trò chơi ứng xử

Đối với BabyFun, những trò chơi nhập vai có thể giúp trẻ luyện cách phản hồi khi bị trêu chọc.

Ba mẹ có thể sử dụng nhân vật đồ chơi để tạo tình huống một bạn bị gọi bằng biệt danh không thích.

Sau đó, trẻ thử nói lời từ chối hoặc tìm người lớn giúp đỡ.

BabyFun cũng có thể gợi ý trò chơi hợp tác nhằm khuyến khích sự tôn trọng và tinh thần hỗ trợ lẫn nhau.

Tuy nhiên, đồ chơi không thể thay thế biện pháp bảo vệ trẻ trong môi trường thực tế.

Khi bị trêu chọc, trẻ cần được lắng nghe và bảo vệ. Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường sẽ giúp con cảm thấy an toàn hơn và học được cách xây dựng những mối quan hệ lành mạnh.