Khi bé có em
Sự xuất hiện của một em bé mới thường mang đến nhiều niềm vui cho gia đình. Tuy nhiên, đối với trẻ khoảng 2–3 tuổi, đây cũng có thể là một thay đổi lớn.
Bé vốn quen nhận được nhiều sự chú ý từ ba mẹ nay phải làm quen với việc có thêm một thành viên cần được chăm sóc.
Một số trẻ tỏ ra hào hứng, thích quan sát em hoặc muốn giúp mẹ lấy tã. Nhưng cũng có bé trở nên bám mẹ hơn, dễ khóc hoặc đòi được bế như em nhỏ.
Những phản ứng này thường khiến ba mẹ băn khoăn liệu con có đang ghen tị hay không.
Vì sao trẻ có thể ghen với em?
Ở độ tuổi này, trẻ đã hình thành sự gắn bó mạnh mẽ với người chăm sóc nhưng chưa hiểu đầy đủ những thay đổi trong gia đình.
Khi mẹ dành nhiều thời gian cho em bé, trẻ lớn có thể cảm thấy mình ít được quan tâm hơn.
Bé cũng chưa có khả năng diễn đạt cảm xúc phức tạp bằng lời nói.
Vì vậy, sự khó chịu có thể thể hiện qua hành vi như khóc, giành đồ hoặc liên tục yêu cầu ba mẹ chú ý.
Điều này không có nghĩa trẻ không yêu em.
Bé đang cần thời gian để thích nghi với vai trò mới.
Chuẩn bị trước khi em chào đời
Nếu có thể, ba mẹ nên bắt đầu trò chuyện với con từ trước khi em bé ra đời.
Có thể sử dụng những câu đơn giản như: “Sắp tới nhà mình có thêm em bé”.
Ba mẹ có thể cho trẻ xem hình ảnh em bé hoặc đọc sách về gia đình có hai con.
Tuy nhiên, không nên hứa rằng em sẽ lập tức chơi cùng anh chị.
Trẻ sơ sinh chủ yếu ngủ, bú và cần được chăm sóc.
Việc giải thích thực tế giúp trẻ có kỳ vọng phù hợp hơn.
Đừng ép trẻ phải yêu em ngay
Khi em bé chào đời, người lớn thường nói: “Con phải yêu em” hoặc “Con phải nhường em”.
Tuy nhiên, cảm xúc không thể hình thành chỉ bằng yêu cầu.
Một số trẻ cần thời gian để quan sát và làm quen.
Ba mẹ có thể khuyến khích con chào em, nhìn em hoặc giúp thực hiện những nhiệm vụ đơn giản.
Nhưng nếu trẻ chưa muốn tiếp xúc, không nên ép buộc.
Điều quan trọng là giúp bé cảm thấy an toàn và được tôn trọng.
Dành thời gian riêng cho con lớn
Một trong những cách hỗ trợ trẻ thích nghi là duy trì những khoảng thời gian riêng với ba hoặc mẹ.
Không nhất thiết phải kéo dài hàng giờ.
Chỉ cần một khoảng thời gian ngắn nhưng người lớn thực sự chú ý đến con.
Ví dụ, ba có thể cùng bé đọc sách, xếp hình hoặc đi dạo.
Mẹ cũng có thể dành thời gian ôm và trò chuyện với con lớn khi điều kiện cho phép.
Những hoạt động quen thuộc giúp trẻ cảm nhận rằng mối quan hệ với ba mẹ vẫn được duy trì.
Khi trẻ muốn được chăm sóc như em
Một số bé đã biết tự ăn hoặc tự mặc quần áo có thể bất ngờ đòi ba mẹ làm giúp.
Có trẻ muốn bú bình trở lại hoặc thường xuyên đòi bế.
Những thay đổi tạm thời này có thể liên quan đến nhu cầu được quan tâm.
Ba mẹ không nên chế giễu con bằng những câu như “Lớn rồi mà còn như em bé”.
Có thể đáp ứng nhu cầu gần gũi phù hợp, đồng thời tiếp tục khuyến khích kỹ năng tự lập.
Nếu tình trạng kéo dài hoặc đi kèm những thay đổi sức khỏe, hành vi đáng lo, nên trao đổi với bác sĩ.
Cho trẻ tham gia chăm sóc em
Trẻ lớn có thể được giao những nhiệm vụ rất đơn giản dưới sự hướng dẫn của người lớn.
Ví dụ, bé có thể lấy một chiếc tã sạch, chọn khăn hoặc hát cho em nghe.
Khi con giúp đỡ, ba mẹ có thể ghi nhận sự cố gắng.
Tuy nhiên, không nên giao trách nhiệm trông em cho trẻ nhỏ.
Trẻ 2–3 tuổi chưa có khả năng bảo đảm an toàn cho trẻ sơ sinh.
Không để hai bé ở cùng nhau mà thiếu sự giám sát của người lớn, ngay cả khi con lớn rất yêu em.
Khi trẻ đánh hoặc đẩy em
Đôi khi trẻ lớn có thể có hành vi đánh, đẩy hoặc giật đồ của em.
Người lớn cần ngăn hành vi ngay lập tức để bảo vệ trẻ sơ sinh.
Có thể nói ngắn gọn: “Không đánh em. Đánh làm đau”.
Sau đó, giúp con lớn bình tĩnh và hướng dẫn cách chạm nhẹ.
Không nên đánh phạt hoặc gắn nhãn trẻ là hư, xấu tính.
Đồng thời, ba mẹ cần chú ý đến những hoàn cảnh khiến hành vi xảy ra, chẳng hạn trẻ quá mệt hoặc đang cần được quan tâm.
Tránh so sánh hai con
Những câu nói như “Em ngoan hơn con” hoặc “Con phải nhường vì con lớn” có thể khiến trẻ cảm thấy không được công bằng.
Ba mẹ nên đánh giá nhu cầu của từng con theo độ tuổi.
Trẻ lớn vẫn có quyền được an ủi, nghỉ ngơi và giữ những món đồ cá nhân phù hợp.
Không nên yêu cầu con phải nhường tất cả đồ chơi cho em.
Khi có xung đột, người lớn cần hướng dẫn cách giải quyết thay vì luôn đứng về phía trẻ nhỏ hơn.
Tạo hoạt động chung an toàn
Khi em còn sơ sinh, những hoạt động chung nên đơn giản.
Ba mẹ có thể cùng con lớn hát cho em nghe hoặc chỉ cho em xem những hình ảnh phù hợp.
Khi em lớn hơn, gia đình có thể tổ chức những trò chơi có sự tham gia của cả hai dưới sự giám sát.
Tuy nhiên, cần chú ý đồ chơi của anh chị lớn có thể chứa chi tiết nhỏ gây nguy hiểm cho em.
Nên phân chia khu vực lưu trữ và lựa chọn sản phẩm phù hợp với từng độ tuổi.
BabyFun và gia đình có hai bé
Đối với BabyFun, gia đình có nhiều trẻ ở các độ tuổi khác nhau là một chủ đề đáng quan tâm.
Dịch vụ có thể chia sẻ cách lựa chọn đồ chơi phù hợp cho từng bé, tránh để trẻ nhỏ tiếp cận sản phẩm có chi tiết nguy hiểm.
BabyFun cũng có thể gợi ý những hoạt động gia đình như đọc sách, hát hoặc chơi bóng mềm khi các bé đủ tuổi tham gia.
Với trẻ lớn, những trò chơi chăm sóc búp bê có thể giúp con làm quen với các hoạt động chăm sóc em.
Tuy nhiên, không nên biến việc chăm em thành trách nhiệm bắt buộc của trẻ.
Khi gia đình có thêm thành viên, trẻ lớn cần được hỗ trợ để thích nghi với sự thay đổi. Sự kiên nhẫn, những khoảng thời gian riêng và cách ứng xử công bằng của ba mẹ sẽ giúp con dần xây dựng mối quan hệ tích cực với em nhỏ.

