Nhà toán học vắng mặt trong LEGO

Những bộ đồ chơi lấy cảm hứng từ nhân vật lịch sử có thể giúp trẻ tiếp cận khoa học theo cách gần gũi. Thay vì chỉ đọc tên một nhà nghiên cứu trong sách, trẻ có thể lắp ráp mô hình liên quan đến công trình và thành tựu của họ.

Năm 2017, LEGO giới thiệu bộ Women of NASA nhằm tôn vinh những phụ nữ có đóng góp quan trọng cho ngành hàng không vũ trụ Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, khi sản phẩm chính thức được công bố, nhiều người nhận thấy một nhân vật nổi bật trong ý tưởng ban đầu đã không xuất hiện: nhà toán học Katherine Johnson.

Sự vắng mặt này nhanh chóng tạo ra câu hỏi về lý do thay đổi thiết kế và cách sử dụng hình ảnh người thật trong đồ chơi.

Ý tưởng Women of NASA ra đời

Bộ Women of NASA bắt nguồn từ một đề xuất trên nền tảng LEGO Ideas.

Người đưa ra ý tưởng là Maia Weinstock, một người quan tâm đến khoa học và việc giới thiệu những phụ nữ có đóng góp lịch sử.

Đề xuất ban đầu gồm năm nhân vật.

Trong đó có nhà toán học Katherine Johnson, nhà khoa học máy tính Margaret Hamilton, nhà thiên văn Nancy Grace Roman và hai phi hành gia Sally Ride, Mae Jemison.

Mỗi nhân vật được đặt trong bối cảnh liên quan đến thành tựu của mình.

Ý tưởng nhanh chóng thu hút sự ủng hộ của cộng đồng LEGO.

Sau khi đạt đủ số lượt ủng hộ cần thiết, dự án được LEGO xem xét để phát triển thành sản phẩm chính thức.

Katherine Johnson là ai?

Katherine Johnson là nhà toán học người Mỹ có những đóng góp quan trọng cho chương trình không gian của NASA.

Bà tham gia tính toán các quỹ đạo bay và hỗ trợ nhiều nhiệm vụ hàng không vũ trụ.

Công việc của bà đặc biệt được chú ý thông qua bộ phim Hidden Figures phát hành năm 2016.

Bộ phim kể về những phụ nữ da đen làm việc trong lĩnh vực toán học và khoa học tại NASA.

Katherine Johnson trở thành một trong những biểu tượng về đóng góp của phụ nữ trong lịch sử chinh phục không gian.

Vì vậy, nhiều người mong đợi bà xuất hiện trong bộ LEGO Women of NASA.

Bộ LEGO chính thức chỉ có bốn người

Tháng 10/2017, LEGO công bố hình ảnh chính thức của bộ Women of NASA, mã sản phẩm 21312.

Bộ đồ chơi gồm bốn nhân vật: Margaret Hamilton, Nancy Grace Roman, Sally Ride và Mae Jemison.

Các mô hình đi kèm thể hiện những thành tựu khoa học và không gian.

Tuy nhiên, Katherine Johnson không có mặt trong sản phẩm cuối cùng.

Điều này khiến một số người hâm mộ thắc mắc.

Bởi trong ý tưởng ban đầu, bà là một trong năm nhân vật được đề xuất.

Sự thay đổi cũng gây chú ý vì bộ phim Hidden Figures vừa giúp công chúng biết đến đóng góp của bà.

LEGO giải thích nguyên nhân

LEGO cho biết việc đưa hình ảnh một người thật vào sản phẩm cần có sự chấp thuận của các bên liên quan.

Theo đại diện doanh nghiệp, những chấp thuận cần thiết đối với Katherine Johnson đã không được hoàn tất.

Vì vậy, LEGO không thể đưa nhân vật của bà vào bộ sản phẩm chính thức.

Doanh nghiệp khẳng định tôn trọng quyết định này.

Điều quan trọng là không nên suy đoán rằng LEGO cố tình loại bỏ Katherine Johnson vì thành tựu hoặc xuất thân của bà.

Thông tin được công bố cho thấy vấn đề liên quan đến quá trình xin phép sử dụng hình ảnh.

Vì sao quyền hình ảnh quan trọng?

Khi nhà sản xuất tạo ra đồ chơi dựa trên người thật, sản phẩm không chỉ là một hình tượng tưởng tượng.

Hình ảnh, tên gọi và những đặc điểm nhận diện có thể liên quan đến quyền cá nhân hoặc thỏa thuận cấp phép.

Một dự án được cộng đồng ủng hộ không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tự động có quyền thương mại hóa mọi nhân vật trong đề xuất.

Đặc biệt, khi sản phẩm được bán trên thị trường, yêu cầu pháp lý có thể khác với việc một cá nhân tự làm mô hình để trưng bày.

Vì vậy, nhà sản xuất cần hoàn tất các bước cần thiết trước khi đưa sản phẩm ra mắt.

Tranh luận về sự ghi nhận lịch sử

Một số người cho rằng việc Katherine Johnson không xuất hiện là điều đáng tiếc.

Bà có đóng góp quan trọng và có thể trở thành hình mẫu truyền cảm hứng cho trẻ yêu thích toán học.

Tuy nhiên, bộ LEGO vẫn giới thiệu bốn phụ nữ có thành tựu nổi bật.

Margaret Hamilton đóng góp cho phần mềm chương trình Apollo.

Nancy Grace Roman có vai trò quan trọng trong sự phát triển của kính thiên văn không gian Hubble.

Sally Ride là phụ nữ Mỹ đầu tiên bay vào không gian.

Mae Jemison là phụ nữ da đen đầu tiên bay vào không gian.

Những câu chuyện này đều mang giá trị giáo dục.

Bài học cho phụ huynh

Khi trẻ chơi bộ mô hình nhân vật lịch sử, cha mẹ có thể giới thiệu những người xuất hiện và cả những người không có trong sản phẩm.

Một bộ đồ chơi không thể đại diện đầy đủ cho toàn bộ lịch sử.

Trẻ có thể tìm hiểu thêm qua sách, tranh ảnh và những hoạt động khám phá.

Ví dụ, sau khi lắp ráp mô hình tàu vũ trụ, trẻ có thể học về quỹ đạo bay hoặc vai trò của toán học trong các nhiệm vụ không gian.

Những hoạt động này giúp mở rộng kiến thức vượt ra ngoài nội dung bộ sản phẩm.

BabyFun và đồ chơi khoa học

Đối với BabyFun, câu chuyện Women of NASA gợi ra hướng lựa chọn đồ chơi liên quan đến khoa học và những nhân vật truyền cảm hứng.

Dịch vụ có thể kết hợp mô hình lắp ráp với thông tin ngắn về thành tựu của các nhà nghiên cứu.

Khi giới thiệu sản phẩm dựa trên người thật, cần sử dụng thông tin chính xác và tôn trọng quyền hình ảnh.

Phụ huynh cũng có thể khuyến khích trẻ tự tạo mô hình về những nhân vật mà con yêu thích.

Vụ Women of NASA cho thấy một bộ đồ chơi giáo dục không chỉ liên quan đến thiết kế và lắp ráp. Đằng sau mỗi nhân vật còn có câu chuyện lịch sử và những yêu cầu pháp lý cần được tôn trọng.