Đồ chơi học thuật lại lời nói

Trong giờ chơi, một bạn có thể nhờ trẻ chuyển lời đến người khác. Chẳng hạn, bạn gấu muốn thông báo rằng đoàn tàu sẽ khởi hành sau khi hành khách lên đủ, nhưng bạn thỏ lại đang ở khu vực khác.

Khi ấy, trẻ cần thuật lại lời nói của gấu sao cho thỏ hiểu đúng nội dung.

Những câu như “Gấu nói rằng tàu sắp khởi hành”, “Bạn ấy nhờ mình báo cho bạn” hoặc “Theo lời gấu, mọi người cần đến nhà ga” giúp trẻ làm quen với cách truyền đạt thông tin từ người này đến người khác.

Đồ chơi nhập vai tạo ra nhiều tình huống để con thực hành kỹ năng này.

Thuật lại lời nói là gì?

Cha mẹ chuẩn bị ba nhân vật đồ chơi.

Bạn gấu nói với bạn mèo: “Mình sẽ đến công viên vào buổi chiều”.

Sau đó, mèo gặp thỏ.

Người lớn hỏi: “Mèo nên nói gì để thỏ biết kế hoạch của gấu?”.

Trẻ có thể trả lời: “Gấu nói rằng bạn ấy sẽ đến công viên vào buổi chiều”.

Cha mẹ giải thích rằng thuật lại lời nói là truyền đạt nội dung người khác đã nói bằng cách phù hợp.

Trò chơi người đưa tin

Gia đình tạo một thành phố đồ chơi với nhà ga, bưu điện và trường học.

Một nhân vật nhận thông báo từ nhà ga.

Thông báo có nội dung: “Chuyến tàu màu xanh sẽ khởi hành sau khi mọi người lên đủ”.

Trẻ đóng vai người đưa tin và chuyển thông báo đến các nhân vật khác.

Cha mẹ hỏi: “Con cần nói những thông tin nào để người nghe hiểu đúng?”.

Trẻ có thể nhận ra rằng cần giữ lại tên đoàn tàu và điều kiện khởi hành.

Lời nói trực tiếp và gián tiếp

Cha mẹ làm mẫu hai câu.

“Gấu nói: ‘Mình muốn xây một cây cầu’”.

“Gấu nói rằng bạn ấy muốn xây một cây cầu”.

Người lớn giải thích rằng câu đầu nhắc lại lời nhân vật như đã nói, còn câu sau thuật lại nội dung bằng cách diễn đạt khác.

Với trẻ nhỏ, không cần dạy tên các cấu trúc ngữ pháp.

Điều quan trọng là con hiểu ý nghĩa và sử dụng được trong tình huống quen thuộc.

Trò chơi chuyển lời qua nhiều nhân vật

Gia đình chuẩn bị bốn nhân vật ngồi ở những vị trí khác nhau.

Nhân vật đầu tiên đưa ra một thông báo ngắn.

Ví dụ: “Ngày mai chúng mình sẽ xây một khu vườn”.

Trẻ chuyển thông báo lần lượt đến các nhân vật.

Sau cùng, cả nhóm cùng kiểm tra xem nội dung có bị thay đổi không.

Hoạt động giúp trẻ hiểu rằng thông tin có thể bị thiếu hoặc sai lệch khi truyền qua nhiều người.

Không tự thêm thông tin

Trong trò chơi, gấu nói: “Mình có thể đến công viên vào chiều mai”.

Nhưng khi thuật lại, mèo nói: “Gấu chắc chắn sẽ đến công viên”.

Cha mẹ hỏi: “Hai câu có giống ý nghĩa không?”.

Trẻ có thể nhận ra rằng “có thể” khác với “chắc chắn”.

Người lớn giải thích rằng khi thuật lại lời người khác, cần giữ đúng mức độ chắc chắn của thông tin.

Trò chơi phóng viên đồ chơi

Gia đình tạo một cuộc họp báo tưởng tượng.

Trẻ đóng vai phóng viên phỏng vấn nhân vật về công trình mới.

Sau khi nghe câu trả lời, con thuật lại cho những nhân vật khác.

Ví dụ: “Kiến trúc sư nói rằng cây cầu sẽ có hai lối đi”.

Cha mẹ khuyến khích trẻ phân biệt lời nhân vật đã nói với ý kiến riêng của mình.

Khi không nhớ chính xác

Một nhân vật đưa ra thông báo khá dài.

Trẻ chỉ nhớ được một phần.

Cha mẹ có thể làm mẫu: “Mình nhớ bạn ấy nói về nhà ga, nhưng không nhớ chính xác thời gian”.

Người lớn giải thích rằng khi chưa chắc chắn, con nên nói rõ thay vì tự đoán thêm.

Trẻ cũng có thể quay lại hỏi người đưa tin để xác nhận.

Trò chơi đổi người kể

Gia đình chuẩn bị một câu chuyện ngắn về chuyến đi của chú thỏ.

Cha mẹ kể câu chuyện bằng lời của thỏ.

Sau đó, trẻ đóng vai gấu và thuật lại cho mèo nghe.

Con có thể sử dụng những câu như “Thỏ kể rằng…” hoặc “Bạn ấy nói mình đã…”.

Hoạt động giúp trẻ luyện thay đổi cách xưng hô khi chuyển từ lời nói của nhân vật sang lời thuật lại.

Tôn trọng lời nói của người khác

Cha mẹ nên giải thích rằng không phải thông tin nào cũng cần được kể lại.

Nếu một người chia sẻ chuyện riêng và không muốn truyền đi, trẻ cần tôn trọng quyền riêng tư, trừ trường hợp liên quan đến an toàn cần báo cho người lớn đáng tin cậy.

Việc học thuật lại lời nói cũng cần đi cùng nhận thức về trách nhiệm khi truyền đạt thông tin.

BabyFun và trò chơi truyền tin

Những bộ đồ chơi nhân vật, mô hình thành phố, nhà ga hoặc bưu điện có thể tạo ra nhiều tình huống thực hành thuật lại lời nói.

Thông qua BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và sở thích của con.

Gia đình có thể tổ chức trò chơi đưa tin với những thông báo ngắn, sau đó tăng dần độ phức tạp khi trẻ đã quen.

Khi biết thuật lại lời nói, trẻ có thêm khả năng truyền đạt thông tin rõ ràng và có trách nhiệm. Đồ chơi giúp con hiểu rằng khi kể lại điều người khác đã nói, điều quan trọng không chỉ là nói trôi chảy mà còn là giữ đúng ý nghĩa của thông tin ban đầu.