Đồ chơi diễn đạt thay đổi
Một tòa tháp từ thấp trở nên cao, chiếc xe từ đứng yên bắt đầu chuyển động, còn ngôi nhà đồ chơi từ trống trải trở nên đầy đủ nội thất. Trong quá trình chơi, trẻ thường xuyên chứng kiến những sự thay đổi như vậy.
Tuy nhiên, để diễn đạt sự thay đổi bằng lời, trẻ cần nhận ra trạng thái ban đầu, điều đã xảy ra và trạng thái sau cùng.
Những từ như “trở nên”, “biến thành”, “tăng lên”, “giảm xuống”, “vẫn còn” hoặc “không còn như trước” giúp trẻ mô tả quá trình thay đổi rõ ràng hơn.
Quan sát trước và sau
Cha mẹ có thể xây một tòa tháp bằng ba khối gỗ.
Người lớn nói: “Ban đầu tháp thấp”.
Sau đó, trẻ đặt thêm các khối và quan sát công trình cao dần.
Cha mẹ mô tả: “Bây giờ tháp đã cao hơn”.
Trẻ được nghe lời nói tương ứng với hai trạng thái khác nhau của cùng một đồ vật.
Hoạt động này giúp con hiểu rằng sự vật có thể thay đổi theo thời gian.
Trò chơi biến hình
Một bộ đồ chơi lắp ghép có thể được sử dụng để tạo nhiều mô hình.
Ban đầu, trẻ lắp một chiếc xe. Sau đó, con tháo các bộ phận và ghép thành robot.
Cha mẹ nói: “Mô hình chiếc xe đã được biến thành robot”.
Người lớn hỏi: “Con đã thay đổi những phần nào?”.
Trẻ có thể kể về các chi tiết được tháo ra hoặc lắp thêm.
Qua đó, con được thực hành mô tả quá trình thay đổi hình dạng.
Thay đổi về số lượng
Gia đình chuẩn bị một giỏ đồ chơi gồm vài quả bóng lớn, an toàn.
Cha mẹ đặt hai quả vào giỏ rồi thêm một quả.
Người lớn nói: “Số bóng đã tăng lên”.
Sau đó, cha mẹ lấy bớt một quả và mô tả: “Số bóng giảm xuống”.
Trẻ được liên kết những từ chỉ sự thay đổi với hành động cụ thể.
Không cần giới thiệu những phép tính phức tạp khi trẻ chưa sẵn sàng.
Thay đổi vị trí
Một nhân vật đồ chơi có thể di chuyển qua nhiều địa điểm.
Ban đầu, chú gấu đứng trước ngôi nhà.
Sau đó, trẻ đưa gấu vào bên trong.
Cha mẹ nói: “Lúc đầu gấu ở ngoài sân, bây giờ gấu đã vào nhà”.
Người lớn có thể hỏi: “Vị trí của gấu thay đổi như thế nào?”.
Trẻ được thực hành diễn đạt sự chuyển đổi giữa hai vị trí.
Thay đổi không phải lúc nào cũng hoàn toàn
Trong trò chơi trang trí nhà búp bê, trẻ có thể thay màu mái nhà nhưng giữ nguyên cửa sổ và các bức tường.
Cha mẹ hỏi: “Ngôi nhà có thay đổi tất cả không?”.
Trẻ quan sát và nhận ra chỉ một phần được điều chỉnh.
Người lớn có thể làm mẫu: “Mái nhà đã đổi màu, nhưng cửa sổ vẫn như cũ”.
Cách nói này giúp trẻ phân biệt những đặc điểm đã thay đổi với những đặc điểm được giữ nguyên.
Trò chơi trước và sau
Gia đình có thể chụp hai bức ảnh công trình đồ chơi ở hai thời điểm khác nhau.
Một bức trước khi xây thêm, một bức sau khi hoàn thành.
Cha mẹ đặt hai ảnh cạnh nhau rồi hỏi trẻ nhận xét.
Trẻ có thể nói: “Lúc đầu chưa có cầu, sau đó có thêm cầu”.
Nếu không muốn sử dụng máy ảnh, gia đình có thể vẽ hai hình đơn giản thay thế.
Khi thay đổi ngoài dự định
Một tòa tháp có thể bị đổ trong lúc trẻ đang xây.
Cha mẹ có thể mô tả: “Trước đó tháp đứng vững, nhưng bây giờ các khối đã rơi xuống”.
Sau đó, người lớn hỏi: “Mình muốn xây lại giống cũ hay thử cách khác?”.
Trẻ có cơ hội sử dụng ngôn ngữ để nói về sự thay đổi bất ngờ.
Tuy nhiên, không nên cố tình phá công trình của con để tạo tình huống học tập.
Thay đổi trong cuộc sống
Cha mẹ có thể liên hệ hoạt động đồ chơi với những sự việc quen thuộc.
Ví dụ, cây non lớn dần, thời tiết chuyển từ nắng sang mưa hoặc căn phòng trở nên gọn gàng sau khi dọn dẹp.
Người lớn khuyến khích trẻ quan sát và diễn đạt điều khác biệt.
Tuy nhiên, cần giải thích rằng không phải mọi sự thay đổi đều diễn ra nhanh như trong trò chơi.
BabyFun và những mô hình thay đổi
Những bộ đồ chơi lắp ghép, xây dựng, phương tiện hoặc nhà búp bê có thể tạo ra nhiều hoạt động quan sát sự thay đổi.
Thông qua BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và sở thích của con.
Gia đình có thể sử dụng cùng một bộ đồ chơi để tạo ra nhiều trạng thái khác nhau rồi cùng trẻ mô tả.
Khi trẻ biết nói điều gì đã thay đổi, thay đổi như thế nào và phần nào vẫn giữ nguyên, con đang phát triển khả năng diễn đạt quá trình. Đồ chơi giúp những từ ngữ liên quan đến sự biến đổi trở nên dễ hiểu qua những trải nghiệm mà trẻ trực tiếp quan sát và thực hiện.

