Đồ chơi học cách phỏng đoán
“Có lẽ bạn gấu đang ở trong nhà”, “Hình như chiếc xe bị kẹt” hoặc “Mình không chắc chiếc hộp có gì bên trong” là những câu nói thể hiện sự chưa chắc chắn.
Trong giao tiếp, con người không phải lúc nào cũng biết rõ mọi thông tin. Khả năng phân biệt điều đã biết với điều đang phỏng đoán giúp lời nói trở nên chính xác và đáng tin cậy hơn.
Đồ chơi có thể tạo ra những tình huống thú vị để trẻ thực hành sử dụng các từ như “có lẽ”, “hình như”, “chắc là” và “mình chưa biết”.
Khi chưa nhìn thấy đồ vật
Cha mẹ có thể đặt một món đồ chơi vào chiếc hộp kín.
Người lớn hỏi: “Con nghĩ bên trong có gì?”.
Trẻ có thể trả lời: “Có ô tô”.
Cha mẹ làm mẫu: “Con đoán là có ô tô đúng không?”.
Sau đó, hai người mở hộp để kiểm tra.
Trẻ được trải nghiệm sự khác biệt giữa việc đưa ra dự đoán và việc xác nhận thông tin.
Từ “có lẽ” trong câu nói
Trong trò chơi nhà búp bê, cha mẹ đặt một nhân vật ở vị trí khuất tầm nhìn.
Người lớn hỏi: “Bạn thỏ đang ở đâu nhỉ?”.
Trẻ có thể nói: “Có lẽ bạn ở trong phòng ngủ”.
Sau khi kiểm tra, trẻ biết dự đoán của mình có chính xác hay không.
Hoạt động giúp trẻ hiểu rằng từ “có lẽ” được sử dụng khi người nói chưa hoàn toàn chắc chắn.
Phỏng đoán dựa trên dấu hiệu
Một trò chơi thú vị là để lại vài dấu hiệu rồi yêu cầu trẻ suy nghĩ.
Ví dụ, cha mẹ đặt một chiếc xe trước cửa gara và để cửa mở.
Người lớn hỏi: “Con nghĩ ai vừa sử dụng gara này?”.
Trẻ có thể đưa ra nhiều khả năng.
Cha mẹ khuyến khích con giải thích: “Con nghĩ vậy vì nhìn thấy điều gì?”.
Tuy nhiên, không nên khẳng định một giả thuyết là đúng nếu chưa có đủ thông tin.
Biết nói “mình chưa biết”
Nhiều trẻ có thể cảm thấy cần trả lời ngay khi được người lớn hỏi.
Cha mẹ nên cho con thấy rằng việc chưa biết đáp án là điều bình thường.
Trong trò chơi khám phá đồ vật, người lớn có thể nói: “Mẹ cũng chưa biết bên trong có gì. Mình cùng xem nhé”.
Khi nghe người lớn thừa nhận điều chưa biết, trẻ có thêm mẫu giao tiếp trung thực.
Điều này đặc biệt hữu ích khi con gặp câu hỏi khó hoặc thông tin chưa rõ ràng.
Phân biệt quan sát và suy đoán
Cha mẹ đặt một chú gấu đồ chơi nằm trên giường.
Người lớn hỏi: “Con nhìn thấy gì?”.
Trẻ trả lời: “Gấu nằm trên giường”.
Sau đó, cha mẹ hỏi: “Con nghĩ bạn ấy đang làm gì?”.
Trẻ có thể nói: “Chắc bạn ấy đang ngủ”.
Người lớn giải thích rằng việc gấu nằm trên giường là điều có thể quan sát, còn gấu đang ngủ là một cách suy đoán trong câu chuyện.
Nhiều khả năng cùng tồn tại
Một chiếc xe không chuyển động có thể do bánh bị kẹt, gặp vật cản hoặc chưa được đẩy.
Cha mẹ có thể hỏi: “Theo con, có những khả năng nào?”.
Trẻ thử đưa ra vài ý tưởng rồi kiểm tra từng khả năng.
Hoạt động giúp trẻ nhận ra rằng một hiện tượng có thể có nhiều cách giải thích trước khi tìm được nguyên nhân thực tế.
Không biến phỏng đoán thành đoán mò
Người lớn có thể khuyến khích trẻ dựa vào những dấu hiệu cụ thể.
Ví dụ, nếu chiếc hộp phát ra tiếng leng keng, trẻ có thể đoán bên trong có một món đồ bằng kim loại.
Tuy nhiên, âm thanh đó chưa đủ để xác định chính xác vật thể.
Cha mẹ có thể nói: “Đó là một gợi ý, nhưng mình cần kiểm tra thêm”.
Cách phản hồi giúp trẻ hiểu giá trị của việc quan sát và xác minh.
BabyFun và những trò chơi khám phá
Những bộ đồ chơi hộp bí mật, mô hình nhân vật, phương tiện hoặc trò chơi tìm đồ vật có thể tạo ra nhiều tình huống phỏng đoán.
Thông qua BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và khả năng của con.
Gia đình có thể thay đổi manh mối và cách sắp xếp đồ chơi để tạo ra những thử thách mới.
Khi trẻ biết nói “con nghĩ”, “có lẽ” hoặc “con chưa chắc”, con đang học cách thể hiện mức độ hiểu biết của mình. Đồ chơi giúp những cách diễn đạt ấy xuất hiện tự nhiên trong quá trình quan sát, đặt giả thuyết và kiểm tra kết quả.

