Đồ chơi chỉ đường

“Đi thẳng nhé!”, “Rẽ trái ở ngã tư”, “Ngôi nhà nằm phía sau công viên” là những câu nói giúp con người xác định vị trí và hướng di chuyển. Với người lớn, việc sử dụng những từ ngữ này có thể rất quen thuộc. Nhưng đối với trẻ nhỏ, hiểu và diễn đạt phương hướng là một quá trình cần được trải nghiệm nhiều lần.

Đồ chơi mô hình thành phố, đường đi và các công trình thu nhỏ có thể tạo ra những tình huống thú vị để trẻ làm quen với ngôn ngữ chỉ đường.

Một thành phố trên sàn nhà

Cha mẹ có thể sử dụng khối gỗ để xây một thành phố nhỏ gồm nhà ở, trường học, công viên và bệnh viện. Những chiếc xe đồ chơi di chuyển trên các con đường được tạo bằng băng dính giấy hoặc tấm thảm chơi.

Khi trẻ đẩy xe, người lớn mô tả: “Xe đi thẳng đến trường”, “Xe rẽ ở góc đường” hoặc “Bệnh viện nằm cạnh công viên”.

Nhờ quan sát trực tiếp, trẻ có cơ hội liên kết từ ngữ với vị trí của những đồ vật cụ thể.

Tuy nhiên, không cần xây mô hình quá phức tạp. Chỉ hai ngôi nhà và một con đường cũng đủ để bắt đầu.

Trái và phải

Trái và phải là những khái niệm có thể gây nhầm lẫn đối với trẻ nhỏ, đặc biệt khi hướng nhìn thay đổi.

Cha mẹ có thể bắt đầu bằng những hành động quen thuộc như đặt xe sang bên trái hoặc bên phải của một nhân vật.

Khi trẻ đã hiểu hơn, người lớn mới giới thiệu những tình huống có nhiều ngã rẽ.

Nếu trẻ nhầm hướng, cha mẹ có thể làm mẫu lại thay vì liên tục yêu cầu con sửa.

Việc nhận biết trái và phải thường cần thời gian, nên trò chơi cần giữ được sự vui vẻ.

Gần và xa

Một bộ đồ chơi động vật có thể giúp trẻ tìm hiểu khoảng cách.

Cha mẹ đặt chú thỏ gần ngôi nhà và con ngựa ở xa hơn rồi hỏi: “Con vật nào ở gần nhà?”.

Trẻ quan sát và thử trả lời.

Sau đó, người lớn thay đổi vị trí để trẻ tiếp tục so sánh.

Tuy nhiên, khái niệm gần và xa phụ thuộc vào điểm được chọn làm mốc. Cha mẹ nên nói rõ vật nào đang được sử dụng để so sánh.

Trò chơi giao hàng

Một tình huống hấp dẫn là cho trẻ đóng vai người giao hàng.

Cha mẹ nói: “Con mang món quà từ cửa hàng đến ngôi nhà màu đỏ nhé”.

Trẻ phải quan sát đường đi và điều khiển xe đến đúng vị trí.

Với trẻ lớn hơn, người lớn có thể đưa ra hướng dẫn gồm nhiều bước: “Đi qua cây cầu, rẽ phải rồi dừng trước trường học”.

Sau khi hoàn thành, trẻ có thể đổi vai và hướng dẫn cha mẹ.

Học cách mô tả lộ trình

Khi trẻ đã quen với các từ chỉ hướng, cha mẹ có thể yêu cầu con giải thích đường đi.

Ví dụ: “Muốn từ nhà đến công viên thì phải đi như thế nào?”.

Trẻ có thể nói: “Đi thẳng rồi rẽ trái”.

Người lớn thử thực hiện đúng theo lời hướng dẫn. Nếu chưa rõ, cha mẹ hỏi thêm: “Rẽ ở chỗ nào nhỉ?”.

Nhờ vậy, trẻ nhận ra rằng lời chỉ đường cần đủ thông tin để người khác hiểu.

Khi người nghe không nhìn thấy bản đồ

Gia đình có thể tổ chức trò chơi hai người với hai mô hình giống nhau.

Một người sắp xếp các công trình rồi mô tả vị trí. Người còn lại cố gắng dựng lại mô hình theo lời hướng dẫn.

Hoạt động này phù hợp hơn với trẻ đã có khả năng nghe hiểu nhiều bước.

Người lớn cần chọn số lượng chi tiết vừa phải và cho trẻ thời gian suy nghĩ.

Không nên xem việc sắp xếp sai là thất bại. Đó có thể là cơ hội để hai người trao đổi và điều chỉnh cách diễn đạt.

Kết nối với môi trường thật

Sau khi chơi mô hình, cha mẹ có thể sử dụng những từ chỉ đường khi cùng con đi dạo.

Ví dụ: “Cửa hàng ở bên kia đường” hoặc “Mình đi qua công viên rồi đến nhà”.

Tuy nhiên, trẻ nhỏ không nên được giao nhiệm vụ tự tìm đường ở nơi công cộng. Người lớn vẫn phải trực tiếp giám sát và bảo đảm an toàn.

Mô hình đồ chơi chỉ là phương tiện giúp trẻ làm quen với ngôn ngữ không gian.

BabyFun và khám phá phương hướng

Những bộ đồ chơi phương tiện, đường ray, khối xây dựng hoặc mô hình thành phố có thể tạo ra nhiều hoạt động chỉ đường.

Thông qua BabyFun, phụ huynh có thể cân nhắc lựa chọn sản phẩm phù hợp với độ tuổi và khả năng của con.

Gia đình có thể thay đổi vị trí các công trình để mỗi lần chơi lại xuất hiện một lộ trình mới.

Khi trẻ biết mô tả đường đi, con không chỉ học thêm từ ngữ về không gian mà còn có cơ hội luyện cách tổ chức thông tin. Từ một chiếc xe chạy trên sàn nhà, trò chơi có thể mở ra những cuộc hội thoại thú vị về vị trí, phương hướng và cách giúp người khác tìm đến nơi cần đến.